İçeriğe atla

Şunhua Salar Özerk İlçesi

Şunhua Salar Özerk İlçesi
循化撒拉族自治县
Göxdeñiz Velayat Şünxua Salır Özbaşdak Yurt
Şunhua Salar Özerk İlçesi'nin Qinghaidaki konumu (pembe), Haidong ili (sarı ve pembe)
Şunhua Salar Özerk İlçesi'nin Qinghaidaki konumu (pembe), Haidong ili (sarı ve pembe)
ÜlkeÇin Çin
EyaletÇinghay
Yüzölçümü
 • Toplam2.100 km²
Nüfus
 (2002)
 • Toplam110.000
Posta kodu
811100[1]
Alan kodu0972

Şunhua Salar Özerk İlçesi, (Çince: 循化撒拉族自治县 veya 循化撒拉族自治縣; Pinyin: Xúnhuà Sǎlāzú Zìzhìxiàn; Salarca: Göxdeñiz Velayat Şünxua Salır Özbaşdak Yurt), Çin'de Çinghay Eyaletinde, Haytung (海东地区 veya 海東地區; Hǎidōng Dìqū)'nun güney doğusunda bir ilçedir. Nisan 2009 itibarıyla Şunhua Salar Özerk İlçesi'nde çoğunlukla Türk kökenli bir halk olan Salarlar yaşamaktadır. Ayrıca, 8. ve 13. yüzyıllar arasında yazılmış olduğu sanılan ve Çin'deki en eski el yazması olarak bilinen bir Kur'an kopyasını içeren caminin sitesi de burada yer almaktadır.[2]

İdari bölümler

She Xiu Cun'un Kunlun academic Series: Sarah Phonetic Research kitabındaki haritaya göre Şunhua Salar Otonom İlçesine bağlı Salar Mahalleleri ve Çevresindeki il ve ilçeler.[3][4]

Şunhua Salar Özerk İlçesi bir büyük belediye, beş belediye ve dört Tibet beldesinden oluşur:

  • Büyükbelediye Jishi (积石镇 Yazi gun), Şunhua'nın kuzeyinde, 128 km², ~ 24.000 Nüfuslu, 17 Köy heyetlerinden (村委会) oluşur;
  • Belediye Jiezi (街子乡 Altüli gun), Şunhua'nın kuzeyinde, 62,1 km², ~ 15.000 Nüfuslu, 19 Köy heyetlerinden oluşur;
  • Belediye Qingshui (清水乡 Señğer gun), Şunhua'nın kuzey doğusunda, 159 km², 8.000 Nüfuslu, 12 Köy heyetlerinden oluşur;
  • Belediye Mengda (孟达乡Çizı gun), Şunhua'nın kuzey doğusunda, 118 km², 3.000 Nüfuslu, 5 Köy heyetlerinden oluşur;
  • Belediye Akır (白庄乡 Axır gun), Şunhua'nın doğusunda, 154,3 km², 18.000 Nüfuslu, 27 Köy heyetlerinden oluşur;
  • Belediye Çağandüz (查汗都斯乡 Çağandüz gun), Şunhua'nın batısında, 69,3 km², 12.000 Nüfuslu, 16 Köy heyetlerinden oluşur;
  • Tibet beldesi Ondor Tibet (文都藏族乡), Şunhua'nın batısında, 218 km², 8.000 Nüfuslu, 16 Köy heyetlerinden oluşur;
  • Tibet beldesi Garing (尕楞藏族乡), Şunhua'nın güney batısında, 226 km², 5.000 Nüfuslu, 11 Köy heyetlerinden oluşur;
  • Tibet beldesi Gangca (岗察藏族乡), Şunhua'nın güney batısında, 402,5 km², 2.000 Nüfuslu, 3 Çiftçi heyetlerinden (牧委会) oluşur;
  • Tibet beldesi Daowei (道帏藏族乡), Şunhua'nın güney doğusunda, 562,9 km², 12.000 Nüfuslu, 27 Köy heyetlerinden oluşur.

Etnik yapısı

Şunhua Salar Özerk İlçesinde yaşayan 2000[5] yılı sayımına göre Uluslar:

Etnik grup Nüfus Oran (%)
Salar63.859 61,14%
Tibetli 25.783 24,68%
Hui8.155 7,81%
Han 6.217 5,95%
Tu134 0,13%
Dongxiang 116 0,11%
Moğol39 0,04%
Çuang 35 0,03%
Paonan 22 0,02%
Blang 18 0,02%
Bouyei 12 0,01%
diğerleri 62 0,06%

Çağdaş Türkmenlerin kökeni Salır[6] boyu Türkmenistan, Özbekistan, Afganistan, Irak ve İran'da ve aynı kökden olan Çin'deki Salar uyruğu Salur boyundan gelmektedir.[7]

Tarihi

Ekonomi

Notlar

  1. ^ Area Code and Postal Code in Qinghai Province 5 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2010. 
  3. ^ Xiu Cun, She. Kunlun academic Series: Sarah Phonetic Research (Çince). Shanghai University Press. ISBN 978-7567115958. 28 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2023. 
  4. ^ Ma, Chengjun (2010). 撒维汉词典 [Salarca-Uygurca-Çince Sözlük] (Çince). Pekin. s. 364. ISBN 978-7-105-11268-5. 22 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2022. 
  5. ^ Université du Michigan GRUMP (Global Rural Urban Mapping Project) 10 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
  6. ^ (bakınız the Salïr tribe; Clark 1998: 8–11, 17–18)
  7. ^ Houtsma, M. Th. "E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936". Brill Publishers, 1987. pp. 119 14 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 120 14 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça

  • Andreas Gruschke: The Cultural Monuments of Tibet’s Outer Provinces: Amdo - Volume 1. The Qinghai Part of Amdo, White Lotus Press, Bangkok 2001.
  • Tsering Shakya: The Dragon in the Land of Snows. A History of Modern Tibet Since 1947, London 1999, ISBN 0-14-019615-3

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Salarlar</span> Kuzeybatı Çindeki Türk topluluğu

Salarlar ya da Salırlar, Günümüzde Çin'in resmî olarak tanınmış 56 etnik grubundan bir Türk halkıdır. Tarih boyunca Salar, Salır, Salgur, Salur boyu adları verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Çinghay</span>

Çinghay, Çin'in kuzeybatısında bir eyalettir. Tibet Platosu'nda yer alır. Kuzeybatıda Kansu, güneydoğuda Siçuan eyaletleri, kuzeybatıda Sincan Uygur Özerk Bölgesi ve güneybatıda da Tibet Özerk Bölgesi'yle çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Salarca</span> Salar halkı tarafından konuşulan türk dili

Salarca, çoğunlukla Çin'in Çinghay ve Kansu eyaletlerinde yaşayan Salar halkı tarafından konuşulan bir Türk dilidir. Türk dillerinin Oğuz kolunun doğu parçasıdır, diğer Oğuz dilleri çoğunlukla Batı ve Orta Asya'da konuşulmaktadır. Salarlar yaklaşık 105.000 kişidir, yaklaşık 70.000'i (2002) Salar dilini ana dil olarak konuşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yençi Hui Özerk İlçesi</span>

Yençi Hui Özerk İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde bir Özerk ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Tekes İlçesi</span>

Tekes İlçesi, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesinin kuzeybatısında, İli Kazak özerk iline bağlı bir İlçedir. Bu bölgede Tekes He Nehri bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Akto İlçesi</span>

Akto İlçesi, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin batısında, Kızılsu Kırgız Özerk İli'ne bağlı bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Barköl Kazak Özerk İlçesi</span>

Barköl Kazak Özerk İlçesi, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesinin doğusunda, Kumul İli'ne bağlı bir Kazak Özerk İlçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Moğolküre İlçesi</span>

Moğolküre İlçesi, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesinin kuzeybatısında İli Kazak Özerk İli toprakları içinde bir İlçedir.

<span class="mw-page-title-main">Çapçal Şibe Özerk İlçesi</span>

Çapçal Şibe Özerk İlçesi, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin kuzeybatısında İli Kazak Özerk İli toprakları içinde bir İlçedir.

<span class="mw-page-title-main">Hoşut İlçesi</span>

Hoşut İlçesi, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesinde, Bayangolin Moğol Özerk İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Çakılık İlçesi</span>

Çakılık İlçesi, Çin Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneydoğusunda, Bayangolin Moğol Özerk İliinde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Şayar İlçesi</span>

Şayar İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin kuzeyinde, Aksu İli'nde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Kelpin İlçesi</span>

Kelpin İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin kuzeyinde, Aksu İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Uçturfan İlçesi</span> Çinin Sincan Uygur Özerk Bölgesinde bir ilçe

Uçturfan İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin kuzeyinde, Kırgızistan'a komşu, Aksu iline bağlı bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Hotan İlçesi</span>

Hotan İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde, Hotan İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Çira İlçesi</span> İlçe

Çira İlçesi, Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde, Hotan İli'inde bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Haidong</span>

Haidong, Çin'in Qinghai eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Yüzölçümü 13,161 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 3,665,057'dir.

<span class="mw-page-title-main">Nagqu</span>

Nagqu ili, Çin'in Tibet Özerk Bölgesi'nde bulunan bir ildir. İl, güneyde bölge merkezi Lhasa ile Xigazê, Nyingchi ve doğuda Qamdo il düzeyi şehirleri, batıda Ngari ili ile kuzeyde Qinghai eyaleti ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi ile komşudur. Yüzölçümü 450,537 km² olan ilin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 462,381'dir. İlin merkezi Nagqu kasabasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Garzê (il)</span>

Garzê Tibet Özerk İli, Çin'in Sichuan eyaletinde bulunan bir özerk ildir. İl, eyaletin batı kolunda yer almaktadır. Yüzölçümü 152,629 km² olan ilin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 1,091,872'dir. İlin merkezi Kangding şehridir.

Çağandüz ya da Çağandüz belediyesi, Şunhua'da Kuzeybatıda Sarı Nehir'in güney kıyısındaki vadide bulunan bir Salar belediyesi. Doğudan Jiezi belediyesi, güneyden Galeng belediyesi, kuzeyden Hualong Hui Özerk İlçesi, kuzeyden Gandu belediyesi ile sınırdır. 2019 yılı itibarıyla 17 idari bölgesi bulunur. Yüzölçümü 105.62 kilometrekaredir.