İçeriğe atla

Şirvan maden kazası

Şirvan maden kazası
Saat20:30 UTC+03.00
KonumMadenköy, Şirvan, Siirt, Türkiye
NedenHeyalan, Göçük
Sonuç16 işçi göçük altında kaldı
Can kaybı16
Maddi hasarİşletmeci şirkete ait iş makineleri
Sorgulanan8 gözaltı[1]
Suçlamaİhmal
Mahkeme kararı7 tutuklu

Şirvan maden kazası 17 Kasım 2016 tarihinde Siirt'in Şirvan ilçesindeki Madenköy yakınlarındaki bakır madeninde meydana gelen ve 16 işçinin ölümüyle sonuçlanan kaza.[2]

Maden sahası ve işletmesi

Siirt ilinin Şirvan ilçesine bulunan bakır sahasının kaynaklarını arama ve değerlendirme çalışmaları 1969 yılında MTA’nın gerçekleştirdiği jeolojik ve jeofizik yöntemlerle başlamış, sonraki yıllarda gerçekleştirilen arama sondajları ile devam etmiştir. Şirvan ilçesinin kuzeydoğusundaki Madenköy'ün güneyinde işletilen bu maden sahası Ciner Holding'e bağlı Park Elektrik tarafından 2004'te devralındı. 2005 yılında madencilik faaliyetlerine başlanan tesiste, Haziran 2006'da bakır cevheri zenginleştirme tesisinin kurulmasıyla üretime başlandı.

2005-2012 yılları arasında ara katlı göçertme madencilik yöntemi uygulanan maden sahasında 2012 yılında madenin üzerindeki toprak örtüsü kaldırılarak ve kademeli bir şekilde kazılarak çıkarılan açık ocak yöntemi ile üretime geçildi.[3] Zamanla genişleyen çalışmaların sonucunda bu alan Türkiye'nin en büyük bakır maden sahalarından biri haline geldi.[4]

Kaza öncesi

Kazanın olduğu gün 12 yıldır işletilen madende daha önce de çeşitli kazalar yaşandı. Yapılan incelemelerde 25 Temmuz 2016'da da madende toprak kayması yaşandığı ve mal kayıplarının yaşandığı, ayrıca maden sahasında çeşitli büyüklüklerde çatlaklar açıldığı ancak maden işletmecilerin bu durumu dikkate almadıkları ifade edildi.[5]

Şirket, 19 Ağustos'ta yaptığı açıklamada Siirt Madenköy bölgesindeki bakır madeninde uzun üretim sürecinin yarattığı yıpranmalar ve teknolojik eskimenin neden olmaya başladığı verimlilik düşüşüne karşı önlem almak için tesiste kapsamlı bir bakım-onarım sürecine ihtiyaç duyulduğu ve 19 Ağustos'tan başlayarak üretime altmış gün ara verilmesine karar verildiği bildirildi.[6] Maden sahasındaki çalışmaların ardından 19 Ekim'de yeniden üretime başladı.[7]

17 Kasım'daki kazanın ardından madende çalışan işçiler iki hafta önce maden sahasında dinamitle patlatma yapıldığı için toprak kayması yaşandığını ve Fatih Durak (22) adlı işçinin kafasına kaya parçası çarpması sonucu hayatını kaybettiğini söylediler.[8] Kazadan bir hafta önce de işçilerin maden sahasındaki basamaklarda gözle görülen çatlakların açılması üzerine, Açık Alan İşletme Müdürünü uyardıkları; ancak müdürün “Bir şey olmaz. Çalışmaya devam edin” dediği iddia edildi.[9]

Kaza ve sonrası

Şirvan'da bakır maden sahasında 17 Kasım 2016 Perşembe günü saat 20.30 sıralarında Park Elektrik'e bağlı taşeron şirket Antlar İnşaat'ın maden sahasındaki çalışmaları sürerken heyelan meydana geldi. Maden ocağında 16 işçi, 8 kamyon ve 3 iş makinesi göçük altında kaldı. Kazanın olduğu gece 4 işçinin cansız bedeni göçük altından çıkartıldı, 12 işçi ise toprak altında kaldı.

Siirt Valiliği'nden yapılan yazılı açıklamada, Şirvan ilçesi Maden köyünde bulunan bakır madenlerinde meydana gelen heyelan nedeniyle göçük meydana geldiği ve bunun sonucunda 1 milyon m3’lük bir toprak hareketi oluştuğu,[10] Valilik bünyesinde kriz Merkezi faaliyete geçirildiği,[11] çevre illerden yardım ekiplerinin olay yerine hareket ettiği[12] bilgisi verildi.

Kazadan bir gün sonra halka açık bir şirket olan Park Elektrik, Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yaptığı açıklamada "Şirketimizin Siirt'in Şirvan ilçesinde bulunan Madenköy bakır madeni sahasında ilk belirlemelere göre aşırı yağışlar nedeniyle heyelan meydana gelmiştir. Kurulan kriz masasının çalışmaları devam etmektedir. Bölgede toprak kayması riskinin devam ettiği de dikkate alınarak üretime ara verilmiştir. Gelişmeler kamuoyu ile paylaşılacaktır" ifadelerini kullandı.[13]

Kazanın 19, 20 ve 22 Kasım tarihlerinde birer işçinin daha cesetlerine ulaşıldı. Ayrıca 20 Kasım günü daha önce işçilerin uyarılarını dikkate almadığı öne sürülen Açık Alan İşletme Müdürü tutuklandı.[]

19 Kasım günü Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, bölgeye gelerek yetkililerden bilgi aldı ve hayatını kaybeden ve göçük altında kalan işçilerin aileleriyle görüştü.

21 Kasım günü maden sahasını ziyaret eden Sağlık Bakanı Recep Akdağ, herhangi bir ihmalin olup olmadığı sorusuna, düşüncesini açıklamasının doğru olmayacağını, maden sahasında kazaya neden olacak bir ihmal görmediğini, ancak uzmanların ve savcılığın soruşturması ile bu konuya açıklık getirileceğini söyledi.[]

27 Kasım gününe gelindiğinde toprak altından 14. işçinin cesedi çıkartıldı.

8 Aralık günü devam eden soruşturmaya ilişkin bilirkişi raporunda kazadan 1 ay önce heyelan riskine karşı uyarı yapıldığı ancak hiçbir önlemin alınmadığı belirtildi.[]

10 Aralık'ta Halil Başer (27) adlı işçi, 12 Aralık'ta da İbrahim Kılınç (21) adlı işçilerin cansız bedenleri bulundu ve kazanın yaşanmasından 25 gün sonra arama çalışmaları sonlandırıldı.[14]

Tepkiler

Kazanın ardından çeşitli yetkililer, birlik ve oda temsilcileriyle hayatını kaybeden işçilerin yakınları yaşanan kazaya tepki gösterdiler.

Kazadan iki gün sonra Maden Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Üyesi Necmi Ergin madenin proje dışı çalıştığını iddia etti.[15]

21 Kasım günü Cumhuriyet Halk Partisi'nden bir heyetin hazırladığı raporda maden sahasında toprak kayması yaşanabileceğine dair madenciler ve göçük altında kalan işçilerin aileleri tarafından uyarılar yapıldığı, göçüğün olduğu bölgede heyelan öncesi 80 cm büyüklüğünde çatlaklar olduğu, bu çatlakların tehlike arz ettiğinin iş yeri yetkililerine bildirildiği, ancak bir önlem alınmadığını ve bu kazanın meydana geldiğini ve kazanın meydana geldiği gün, heyelanın olduğu alanda patlayıcı kullanıldığı belirtilerek konuyla ilgili Meclis Araştırma Komisyonu kurulması istendi.[16]

İşçiler ve hayatını kaybeden işçilerin yakınları ise madende daha önce benzer kazalar olduğunu, meydana gelen çatlakların toprakla kapatıldığını ve kazanın göz göre göre geldiğini söyleyerek maden şirketini suçladılar. Pazar günü dışında her gün maden sahasında dinamit patlatıldığını söyleyen bir işçi, "Köy ve çevresinde yer yerinden oynuyor. Göçüğün olduğu yerdeki tepenin yamacı haftalardır gözle görünür şekilde çatlaktı. Önlem almak yerine kamyonlarla toprak taşıyıp çatlakları kapatıyorlardı" açıklamasında bulundu.

Diğer işçiler ve yakınları da benzer açıklamalarda bulunarak, kazada işletmeci şirketin ihmalinin bulunduğuna inandıklarını belirttiler.[8]

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2016. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  6. ^ "KAP". www.kap.org.tr. 
  7. ^ "KAP". www.kap.org.tr. 
  8. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 19 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  11. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  12. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  13. ^ "KAP". www.kap.org.tr. 
  14. ^ "Arşivlenmiş kopya". 14 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  15. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 
  16. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Grev</span>

Grev; çalışanların, yaptıkları işi toplu reddedişinden kaynaklanan iş durdurma eylemidir. Grev genellikle çalışanların yaşadıkları memnuniyetsizliklere karşılık olarak meydana gelir. Grevler, fabrikalarda ve madenlerde toplu işgücünün öneminin arttığı Sanayi Devrimi sırasında önemli hale gelmiştir ancak fabrika sahiplerinin işçilerden çok daha fazla siyasi gücü olması nedeniyle çoğu ülkede grevler çabucak yasa dışı hale getirilmiştir. Çoğu batı ülkeleri 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında grevi kısmen yasallaştırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Demirci, Manisa</span> Manisanın ilçesi

Demirci, Türkiye'nin Batı Anadolu kısmında yer alan Manisa ilinin ilçelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Maden, Elazığ</span> Elazığ ilçesi

Maden ilçesi, Maden Çayı'nın kıyısında Mihrap Dağı eteklerinde, bir vadinin yamaçlarında kurulmuş, Elazığ'ın 10.329 nüfuslu ilçesidir. Yeraltı kaynakları anlamında oldukça zengin olan Maden, Türkiye'nin en değerli maden havzalarından biridir. İlçenin tarihi bilinen tarihi kaynaklara göre MÖ 2000 yıllarına kadar uzanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Şirvan, Siirt</span> Siirtin ilçesi

Şirvan, Siirt ilinin bir ilçesidir.

Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yer çekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru hareketidir.

<i>Maden</i> (film) Yavuz Özkanın yönettiği 1978 tarihli sinema filmi

Maden, 1978 Türkiye yapımı politik dram türünde bir sinema filmidir. Filmin yönetmenliğini yapan Yavuz Özkan senaryosunu da kaleme almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Büyükçekmece Gölü</span> İstanbul da doğal göl

Büyükçekmece Gölü, Marmara Bölgesi'nde, Çatalca yöresinin güney kesiminde deniz kulağı gölü. Göl, İstanbul'un içme suyu kaynağı olarak kullanılmaktadır. Göl, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yapılarla derinleştirilmiştir. Gölün deniz ayağına bir baraj yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bakırcılık</span> Bakırcılık bir el sanatıdır

Bakırcılık bakırdan eşya yapma sanatıdır. Ev eşyası olarak üretimi azalmış olup süs eşyası şeklinde yapılmaktadır. Kazan, testi, leğen, tas, tencere, tava, sahan, bakraç, mangal, ibrik, tepsi, saksılık ürünleri dövme ve sıvama tekniği ile yapılmaktadır. Sıvamacılık, sıvama makinelerinde yapılır. Kaplara şekil ve motif işlenmesinde kabartma yöntemi uygulanır. Bu işlemde keski kalemi ve darbe kalemi kullanılmaktadır. birçok yörede hala sürmektedir.

Hüseyin Avni Coş, Türk bürokrat. Sırasıyla Bingöl, Aksaray, Kırklareli, Aydın ve Adana valisi olarak görev alan Coş, son olarak 2014-2017 yılları arasında Sakarya valiliği görevinde bulundu. Ayrıca Ordu'nun Akkuş, Sivas'ın İmranlı ve Siirt'in Şirvan ilçelerinde kaymakam olarak görev aldı.

Türkiye'deki madencilik kazaları, geçmiş yıllardan günümüze kadar Türkiye'nin çeşitli bölgelerindeki kömür ve diğer maden ocaklarında meydana gelen kazalardır. 1941 yılından bu yana 3 binden fazla insan maden kazalarında ölmüştür. 100 binden fazla insan ise yaralanmıştır. Madenlerde en çok görülen kaza sebepleri ise grizu patlaması, göçük ve yangınlardır. Türkiye'de geçmişten günümüze kadar birçok kaza yaşanırken, bu kazaların en çok görüldüğü il ise Zonguldak olmuştur. Cumhuriyet tarihinden beri yaşanan en büyük maden kazası, 13 Mayıs 2014 tarihinde Manisa'nın Soma ilçesinde meydana gelmiş ve 301 kişi ölmüştür. Türkiye İstatistik Kurumu'nun yaptığı bir araştırmada, Türkiye'de maden ve taş ocakçılığı iş kazalarının en fazla yaşandığı sektör olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Karadon maden kazası</span>

Karadon maden kazası, 17 Mayıs 2010 tarihinde yerel saatle 13:28'de (UTC+03.00), Türkiye'nin Zonguldak ilinin merkezine bağlı Kilimli beldesindeki Türkiye Taşkömürü Kurumuna ait Karadon Müessese Müdürlüğü'nün kömür ocağında meydana gelen kaza.

Cengiz Holding 1980 yılında inşaat amacıyla Mehmet Cengiz tarafından kurulmuş bir şirketler grubudur. Günümüzde inşaat sektörüne ek olarak enerji, maden, turizm, altyapı, havalimanı ve sigorta sektörlerinde de hizmet vermektedir.

Yeni Çeltek olayları ya da Yeni Çeltek direnişi, 12 Eylül Darbesi öncesi süreçte Amasya'da Yeni Çeltek maden bölgesinde işçilerin greve gitmeleriyle başlayıp askerlerin müdahalesi ile büyüyen işçi eylemi.

<span class="mw-page-title-main">2015 Siirt saldırısı</span>

2015 Siirt saldırısı, PKK'nın 2011'de başlattığı ateşkesi sonlandırıp tekrar saldırılarını başlatmasının akabinde çözüm sürecinin Türkiye Hükûmeti tarafından durdurulmasının sonucunda Türkiye'nin doğu ve güneydoğusunda PKK saldırıları artmış, 19 Ağustos 2015 tarihinde Siirt ile Pervari yol emniyeti için görevlendirilen jandarma ekiplerine ait zırhlı aracın geçişi sırasında saat 14.10 sularında PKK'lı militanlar tarafından daha önceden yol kenarına yerleştirilen el yapımı patlayıcının infilak ettirilmesi sonucu 8 asker hayatını kaybetmiştir.

Çatak Heyelan Faciası 23 Haziran 1988 tarihinde Trabzon'un Maçka ilçesinde bulunan Çatak köyünde meydana gelen, 64 kişinin hayatını kaybettiği heyelan felaketi.

<span class="mw-page-title-main">Falun Madeni</span>

Falun Madeni, 10. yüzyıldan 1992'ye kadar bin yıldır faaliyette olan İsveç'in Falun şehrinde bir madendi. Avrupa'nın bakır ihtiyacının üçte ikisini üretti ve 17. yüzyıldaki İsveç savaşlarının çoğunun finansmanında yardımcı oldu. Madende meydana gelen teknolojik gelişmeler, iki yüzyıl boyunca küresel olarak madencilik üzerinde derin bir etkiye sahiptir. Maden şimdi bir müzedir ve 2001'de UNESCO dünya miras listesi olarak belirlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Madenköy, Şirvan</span> Siirt ilinin Şirvan ilçesine bağlı köy

Madenköy, Siirt ilinin Şirvan ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Taşlı, Şirvan</span> Siirt ilinin Şirvan ilçesine bağlı köy

Taşlı, Siirt ilinin Şirvan ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Nesko Maden</span>

Nesko Maden, 1987 yılında kurulan bir Türk madencilik şirketidir. 2008 yılında Yıldızlar Holding tarafından satın alındı. Şirketin Türkiye'nin çeşitli illerinde maden işletmeleri bulunmaktadır.

İliç maden kazası, 13 Şubat 2024'te Erzincan'ın İliç ilçesindeki Çöpler altın madeninde siyanür liç işleminden sonra depolanan toprak yığınının saat 14.28'de heyelana dönüşmesi sonucu oluşan kazadır. Hacmi yaklaşık 10 milyon m³ olarak hesaplanan bir kütlenin 200 metrelik bir yamaçtan 10 metre/saniye hızda hareket ederek Sabırlı Deresi'ne doğru 800 metre kaymış olduğu açıklanmıştır. İlk açıklamalara göre liç yığının yayıldığı alanın 300 dönüm olduğu tahmin edilmektedir.