İçeriğe atla

Şevkiye May

Şevkiye May
Doğum1915
İstanbul
Ölüm23 Mart 1973 (57-58 yaşlarında)
Ölüm sebebiİntihar
Defin yeriZincirlikuyu Mezarlığı
MilliyetTürk
MeslekTiyatro, operet ve sinema oyuncusu

Şevkiye May (1915, İstanbul - 23 Mart 1973, İstanbul), Türk tiyatro, operet ve sinema oyuncusudur.

Türkiye'de Cumhuriyet döneminde sahneye çıkan ilk kadın sanatçılardandır. Operet yıldızı olarak tanındı. 1933 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları'na girerek yirmi yıl bu kurumda oyunculuk yaptı. Sinema filmlerinde de rol aldı.1972’de jübile yaparak sanat yaşamını sonlandırdı, 1973'te havagazı ile intihar etti.

Yaşamı

1915 yılında İstanbul'da doğdu. Annesi kantocu Mari Ferah Hanım, babası devrinin ünlü komedyenlerinden Komik Şevki Bey’dir. Dört yaşında iken babasını kaybetti.[1] Küçük yaşta oyunculuğa başladı. Sahneye ilk kez 1927’de, Cemal Sahir’in topluluğunda, Macar operet yazarı ve bestecisi İmre Kalman’ın Kontes Mariça adlı yapıtıyla çıktı.[2] Ertesi yıl Süreyya Opereti’ne girerek topluluğun ilk oyunu olan Muhlis Sabahattin’in Asaletmaap’ın oyununda oynadı. Ardından Muhlis’in Çocukları ve Ses Opereti gibi topluluklarda yer aldı. Raşit Rıza Topluluğu'nda, Rumca oyunlar oynadı, bu toplulukla 1931’de Atina’ya turneye çıktı, orada altı ay Halime operetinde oynadı.[3]

1933-1952 arasında İstanbul Şehir Tiyatroları’nda çalıştı. Burada Rey Kardeşlerin Üç Saat (1933), Lüküs Hayat (1933), Deli Dolu (1934) ve Saz-Caz (1935) gibi operetlerinin yanı sıra, Ibsen’in Peer Gynt (1933), Victorien Sardou’nun Yalancılar (1935), A. Birabeau G. Dolley’in Bilmece (1937), Shakespeare’in Yanlışlıklar Komedyası (1939), P.B. Hoffman’ın Kördöğüşü (1941), Giraoudoux’un Su Kızı (1943), A. Bisson’nun İpekçi Merhum (1947) gibi oyunlarda oynadı.

1952’den sonra Yeni Ses, Tevhit Bilge, Münir Özkul, Dormen ve Bulvar tiyatrolarında çalıştıktan sonra, 1963’te Şehir Tiyatrosu’na döndü.

1933’te Muhsin Ertuğrul ve Nâzım Hikmet’in birlikte yönettikleri Cici Berber’le sinema oyunculuğuna başlayan May, daha sonra Muhsin Ertuğrul’un Aynaroz Kadısı (1938) ve Tosun Paşa (1939 film) filmleriyle Adolf Körner’in yönettiği Üçüncü Selim’in Gözdesi (1951) gibi filmlerde rol aldı.

1972’de Dormen Tiyatrosu’nda 41'inci sanat yılını kutladı. Ertesi yıl havagazıyla intihar etti.[4]

Hatırası

Yaşamı, Unutulmayanlar adlı televizyon dizisinin bir bölümünde Hümeyra tarafından canlandırıldı.

Cem Akaş'ın "Uyandığında Kadın Hala Yanındaydı - Elli Öykü" eserinde, May'ın özel yaşamına ilişkin bir bölüm yer almaktadır. "Gitmek" başlıklı öykünün ilk kısmı şu şekildedir: "İstanbul'a 1963'teki gelişinde tanıştı Agostino Pertusi, Muhsin Ertuğrul'da sahneye çıkan Şevkiye May'la - İstanbul'un fethi konusundaki uzmanlığının, kadın kalbine girme konusunda ona bir üstünlük sağladığı söylenemezdi, özellikle de hayata girmeye değil, hayattan çıkmaya kararlı bir kadın söz konusuysa."[5]

Kaynakça

  1. ^ Çekirge, Pınar (23 Mart 2021). "Yalnızlığı Taşıyamıyordu Şevkiye Abla..." Tiyatro Dergisi. 23 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022. 
  2. ^ "Şevkiye May". Artofit. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022. 
  3. ^ "Şevkiye May 41. Sanat Yılını Kutluyor" (PDF). 14 Şubat 1971. 25 Haziran 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  4. ^ Erbulak, Füsun (25 Temmuz 2015). "Deniz'in elinden Nâzım'ın evine..." Cumhuriyet. 1 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022. 
  5. ^ Akaş, C. (2002), "Uyandığında Kadın Hala Yanındaydı - Elli Öykü", Öyküler 1985-2001, İstanbul: Okuyan Us Yayınları, 40-41

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Muhsin Ertuğrul</span> Türk oyuncu, yönetmen ve yapımcı (1892–1979)

Muhsin Ertuğrul, Türk tiyatro sanatçısı, yönetmen, oyuncu ve yapımcı.

<span class="mw-page-title-main">Haldun Dormen</span> Türk oyuncu ve yönetmen

Ahmet Haldun Dormen, Türk tiyatro oyuncusu ve yönetmeni, oyun yazarı, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Münir Özkul</span> Türk sinema sanatçısı (1925–2018)

Mustafa Münir Özkul, Türk meddâh, tiyatro ve sinema oyuncusudur.

İbrahim Necdet Ayral, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, tiyatro yönetmeni, seslendirme sanatçısıdır.

Fikret Hakan, gerçek adıyla Gaffar Bumin Çıtanak, Türk oyuncudur.

İrma Felekyan veya bilinen adıyla Toto Karaca, Ermeni asıllı Türk operet, tiyatro ve sinema oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Bedia Muvahhit</span> Türk oyuncu

Emine Bedia Muvahhit, Türk oyuncu.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, Osmanlı İmparatorluğu döneminde (1914) Dârülbedâyi adıyla kurulmuş olan tiyatro 1934 yılında İBB Şehir Tiyatroları adıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi bütçesine bağlanan bir tiyatro kurumudur.

<span class="mw-page-title-main">Muammer Karaca</span> Türk oyuncu

Mehmet Muammer Karaca, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu.

<i>Lüküs Hayat</i>

Lüküs Hayat, 1933 yılında Cemal Reşit Rey tarafından bestelenmiş bir operettir.

<span class="mw-page-title-main">Kadri Ögelman</span> Türk oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcı

Kadri Ögelman, tiyatro, sinema oyuncusu, yönetmen, senarist, yapımcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Neyyire Neyir</span>

Neyyire Neyir gerçek adı ile Münire Eyüp Ertuğrul, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu. Türk sinemasının ilk kadın oyuncularından birisidir. Türk tiyatrosu ve tiyatrosunun öncülerinden Muhsin Ertuğrul'un eşidir.

<span class="mw-page-title-main">Melek Kobra</span> Türk oyuncu

Melek Kobra, Türk tiyatro, sinema ve opera oyuncusudur.

Ses Tiyatrosu veya Ortaoyuncuların verdiği adla Ses 1885, İstanbul Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'ndeki Halep Pasajı'nın içerisinde bulunan bir tiyatro salonu.

Heyecan Başaran, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Küçük Sahne</span>

Küçük Sahne, İstanbul'da Atlas Pasajı içinde 1951-2018 arasında hizmet vermiş tiyatro sahnesi.

Muhlis Sabahattin Ezgi, Türk besteci, opera sanatçısı.

Vedat Ar Türk seramik sanatçısı, dekoratör, animasyon sanatçısı, film rejisörü, belgesel yapımcısı, reklamcı, profesör.

M. Kemal Küçük, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, yazar.

Reşit Baran, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, oyun yazarı ve çevirmendir.