İçeriğe atla

Şehsüvar Bey

Melik Muzaffer Şehsüvar Bey (?-1472, Kahire) Dulkadiroğulları Beyliği'nin dokuzuncu hükümdarı. 1467-1472 yılları arası hüküm sürdü. Dulkadiroğlu Süleyman Bey'in oğullarından biridir.[1]

Ağabeyi Şahbudak'ın, beyliğin başına geçmesinden sonra Osmanlılara sığındı ve Çirmen sancakbeyliğine getirildi. Ancak Türkmen ileri gelenleri, kardeşinin katlinde parmağı olduğu gerekçesiyle Şahbudak'ın beyliğini tanımadılar ve Osmanlı sultanı II. Mehmed'den, himayesindeki Şehsüvar Bey'in gönderilmesini istediler. Bu müracaat üzerine bu beyliği Memlüklere karşı himayesine almak isteyen II. Mehmed tarafından bir fermanla Bozok ve Dulkadir Türkmenleri'nin başına bey tayin edildi. Memlüklerin himaye tekliflerini reddetti ve mücadeleye başladı. Defalarca Memlük kuvvetlerini mağlup etmeyi başardı. Memlük Sultanı Kayıtbay, II. Mehmed'e mektup yazarak Şehsüvar Bey'e verdiği desteği çekmesini istedi. II. Mehmed'in Karaman seferine katılmadığı için Osmanlı himayesini kaybetti. 1471 yılında Memlüklerle yaptığı savaşı kaybetti. Sığındığı Zamantı Kalesi'nde Memlük kuvvetleri tarafından kuşatılarak yakalandı ve 1472 yılında Kahire'de idam edildi.[2]

Ali ve Kasım adında oğulları vardı.

İdamı

Memlük himayesini kabul etmeyen Türkmen Dulkadir Beyi Şehsüvar Beyin yakalanıp Kahire'de idam edilmesi şöyle anlatılır:

"Başkent Sultanın talimatı gereğince muhteşem bir şekilde bayraklarla donatılmıştı. Şehir kaynıyordu zira herkes Şehsüvar'ın geçişini görmek istiyordu. Geçit yolu üzerindeki evler dört eşrefiyeye(Memlük parası), dükkânlar ise bir eşrefiyeye kiralandı. Haya etmelerine rağmen genç kızlar bile Şehsüvar'ı görmek istiyorlardı.x

Bu Şehsuvar ki o kadar çocuğu öksüz bırakan ölüm ve yağmaların mesulü idi. Kumandan Yeşbek'in korteji 24 Ağustos 1472 tarihinde Kahire'ye girdi. Sadece Emir Timraz kenarda duruyordu; o, Şehsüvar'ın yakalanış şeklinden utanç duyuyordu.

Şehsüvar'ın üzerinde siyah bir elbise başında büyük bir sarık vardı. Boynunda zincirli bir halka takılı idi. Yanında onun zincirine tutunmuş olarak Melik Zahir Çakmak'ın eski Memlüklerinden Emirül aşere Tenem Dad at üzerinde seyran ediyor, önünde ise hepsi 20 kadar olan beyaz giysili, başları sarıklı, her biri boğazlarındaki halkalardan zincirli muhafızlara bağlanmış kardeşleri, akrabaları ve adamları ilerliyordu. Bütün Kahire halkı Babü'n Nasır'dan Babü'l Maderrec'in merdivenlerine kadar yerleşmiş olan erkek ve kadın şarkıcıları seyrederek eğlenmek için dükkânların önünde toplanmıştı.

Davul ve zurnacılar dükkânların önlerine dizilmiş,çalgıları ta kaleden işitiliyordu.

Böyle fevkalade bir olayı her zaman görmek mümkün olmadığından unutulmaz bir gün yaşandı.

Şehsüvar Bey'in kardeşleri ve akrabaları da tamamen çıplak olarak develer üzerine bindirilmişti. Bu vaziyette Babüz Züveyle'ye kadar götürüldüler.

Sultan Kayıtbay, Şehsüvar Bey ve kardeşlerini astırmak için Mısır'ın dört kadısından da fetva almıştı.

Onunla birlikte kardeşlerinden Erdivane, Hüdadad ve Yahya, Babü'z Zeveyle'de asıldılar. Diğer kardeşleri İsa, Yunus ve Selman ise asılmak üzere Babü'n Nasır'a götürüldüklerinde yakışıklı ve çok genç yaşta olduklarını gören halkın onlara acıyarak öldürülmelerine karşı çıkmaları üzerinde idam sehpasından geri indirildiler.

Şehsüvar Bey ile Kahire'ye götürülen maiyetindeki diğer Türkmen Beylerine gelince onlar da kılıçla iki parçaya ayrılarak öldürüldüler.[3]

Kaynakça

  1. ^ Enver Cengizoğlu, "Zülqədər eli", Bakü 2011, s. 156. (Azerice)
  2. ^ Refet Yinanç, "Dulkadıroğulları", TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi, Ankara 1994, c. IX, s. 553-557.
  3. ^ Refet Yinanç,Dulkadir Beyliği,TTK,s.75,76.
Resmî unvanlar
Önce gelen:
Şah Budak Bey
Dulkadiroğulları Beyi
1467-1472
Sonra gelen:
Şah Budak Bey

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aydınoğulları Beyliği</span> II. Dönem Anadolu Beyliği

Aydınoğlu Beyliği veya Aydınoğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin çökmesi ve dağılmasıyla başlayan Anadolu Beylikleri döneminde, 14. yüzyıl başlarında Güneybatı Anadolu’da Aydın ve çevresinde kurulmuş; döneminde hayli etkili olmuş bir Türkmen beyliğidir.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed (Karamanoğulları beyi)</span> Karamanoğullarının 2. Hükümdarı

Karamanoğlu Mehmed, Şemseddin Mehmed Bey ya da Karamanoğlu Mehmed Bey,, Karamanoğulları Beyliği'nin kurucusu Kamerüddin-ili'nin subaşısı Kerimüddin Karaman Bey'in en büyük oğludur.

Kayıtbay ya da tam adıyla El-Eşref Seyfeddin Kayıtbay, Memluk sultanlarından Çerkes kökenli Burci hanedanının on sekizinci hükümdarı. 1468 ile 1496 yılları arasında Memluk sultanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Alaüddevle Bozkurt Bey</span> Dulkadiroğulları Hükümdarı

Sultan Alaüddevle Bozkurt Bey, Dulkadiroğulları hükümdarıdır. Osmanlı Padişahı II. Bayezid'in kayınpederi olup, Yavuz Sultan Selim'in öz annesi olan Ayşe Hatun'un babasıdır. Önceleri damadı II. Bayezid ile beraber hareket etti. Ancak sonraları Yavuz Sultan Selim zamanında Memlükler ile beraber hareket etmeye başladı. Osmanlı Devleti'nin yerine atadığı kardeşi Şah Budak Bey'i Memlükler'in yardımı ile yendi. Bu savaştan sonra kardeşi Şah Budak Bey, Kahire'ye gönderilerek idam edildi. Mezarı Elbistan Ulu Camii'ndedir.

Şah Budak Bey, Dulkadiroğulları Beyliği'nin sekizinci hükümdarı. 1465-1467 ve 1472-1473 yılları arası iki kez bey oldu.

<span class="mw-page-title-main">Gülveren, Tomarza</span> Tomarza´nın mahallesi, Kayseri, Türkiye

Gülveren, Kayseri ilinin Tomarza ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Ramazanoğulları Beyliği</span> Türk beyliği

Ramazanoğulları Beyliği, XIV. yüzyılda Misis ve Adana yöresinde kurulmuş bir Anadolu beyliğidir.

Zeyneddin Karaca Bey, 1337 ile 1353 yılları arasında, Anadolu ve kuzey Suriye'de hüküm süren Dulkadiroğulları beyliğini kuran bir Türkmen beyidir. Yükselişinden önce, Karaca, Mısır'ın kuzey sınırının yönetimi üzerinde başka bir yerel Türkmen beyi olan Taraklı Halil ile rekabet etti. Memlük Sultanı I. Muhammed tarafından tanınmasıyla, Memlüklerin Anadolu sınırındaki bir vasal devletin hükümranı oldu. Hükümdarlığı sırasında, daha da hırslı hale gelen Karaca, genişleyen etkisine karşı olan bazı Memlük valileriyle çatıştı. Karaca, Memlükler içindeki siyasi karışıklıklardan faydalanarak 1348'de bağımsızlığını ilan etti. Ancak bu, onun hapse atılmasına ve ardından 1353'te idam edilmesine yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">Saltuklu Beyliği</span> Anadolu Türk Beyliği

Saltuklu Beyliği, Malazgirt Savaşı'ndan sonra Büyük Selçuklu Devleti komutanlarından, Ebü’l-Kāsım İzzeddin Saltuk Bey'in 1071 yılında kurduğu, merkezi Erzurum olan Anadolu Türk Beyliği'dir.

<span class="mw-page-title-main">Şehsüvaroğlu Ali Bey</span> Türk hanı

Şehsüvaroğlu Ali Bey veya Dulkadiroğlu Ali Bey (?-1522), Dulkadiroğulları Beyi Şehsüvar Bey'in oğludur.

Zahir Kansu tam ismiyle Melik Zahir Kansu 1498de 25 yaşındayken bir komployla Memluk Sultanı Nasır Muhammed'in yerine geçen ve 1498-1500 yılları arasında kısa bir dönem için saltanat süren Çerkes kökenli Burci Hanedanı'ndan Memluk hükümdarı.

Hoşkadem tam ismiyle Melik Zahir Seyfeddin Hoşkadem Nasirí el-Muayyadí Bazı kaynaklar ismini Kuşkadam olarak verirler. 1461de bir komplo ile tahtan indirilen Memluk Sultanı Muavyed Ahmed'in yerine geçirilen ve 1461-1467'de saltanat süren, Anadolu Türkü kökenli, ama Çerkes Burci Hanedanı'ndan Memlûk Devleti hükümdarı.

Garseddin Halil Bey,, Türkmen kökenli Dulkadir beyliklerinin ikinci hükümdarı olarak, 1353'ten 1386 yılına dek saltanatını sürdürmüştür. Kendisi, babası Zeyneddin Karaca Bey döneminde askerî harekâtlara aktif olarak iştirak ederek, Dulkadirlerin nüfuz alanını genişletmiş ve Memlük egemenliği ile çatışmalara girişmiştir. Bu durum, Memlük ile Dulkadiriler arasındaki mevcut gerilimin tırmanmasına önemli ölçüde sebep olmuştur. Özellikle, Halil Bey'in Memluklerle olan kuzey sınırında düzenlediği baskınlar, Memluk Sultanı'nı Dulkadir hanedanında iç çekişmeler yaratmaya sevk etmiştir. Sultan, Halil Bey'in kardeşi ve Harput civarındaki topraklarda Memluklerin tanımasını arzulayan Sarım al-Din İbrahim'i, egemen Halil Bey'e suikast düzenlemeye yönlendirmiştir. Garseddin Halil, bir pusu sonucunda ölmüş ve ardılı olarak tahtı kardeşi Şaban Süli Bey devralmıştır.

Melik Arslan Bey, Dulkadiroğulları Beyliği'nin 1454-1466 yılları arasında hüküm süren beyidir. Süleyman Bey'in oğludur. Taht mücadelesi verdiği kardeşi Şah Budak Bey tarafından öldürtüldü.

<span class="mw-page-title-main">II. İbrahim (Karamanoğulları beyi)</span> Karamanoğullarının 17. Hükümdarı

Karamanoğlu II. İbrahim Bey, Karamanoğulları Beyliği'nin 17. beyi. 1423 ve 1464 yılları arasında beylik yapan İbrahim Bey'in dönemi Osmanlı Devleti ile Karamanoğulları Beyliği ilişkilerinin en gergin olduğu dönemdir. Alimleri ve edipleri himaye eden İbrahim Bey, kendisiyle görüşen Fransız seyyahı Bertrandon de la Broquiere tarafından otuz iki yaşında yakışıklı bir hükümdar olarak kaydedilir.

Nâsıreddin Muhammed Bey Dulkadiroğulları Beyliği'nin beşinci hükümdarı ve altıncı Osmanlı padişahı II. Murad'ın dedesidir.

Dulkadiroğlu Süleyman Bey Dulkadiroğulları Beyliği'nin altıncı hükümdarı (1443-1454).

Dilmaçoğlu Mehmed Bey, Dilmaçoğulları Beyliği'nin kurucusu olan Türk komutan.

Ramazanoğlu Sarımuddin İbrahim Bey, 1354'ten 1383'e kadar Ramazanoğulları'nın beyi idi.

Sarımüddin İbrâhim Bey, 1417-1419/27 yıllarında hüküm süren Ramazanoğulları beyidir. Babası Ahmed Bey'in ölümünden sonra başlayan taht kavgalarını kazanarak beyliğin başına geçmiştir.