İçeriğe atla

Şakul

Bir şakul topuzu

Şakul (fonetik: şa:ku:lü), şakul topuzu veya çekül, genellikle alt kısmında sivri bir uç bulunan, bir ipe asılan ve dikey referans çizgisi olarak kullanılan bir ağırlıktır. Su terazisinin öncüsüdür ve dikey bir veri oluşturmak için kullanılır. Genellikle taş, ahşap veya kurşundan yapılır, ancak diğer metallerden de yapılabilir. Dekorasyon için kullanılıyorsa kemikten veya fildişinden de yapılabilir.

Bu alet, en azından Antik Mısır[1] zamanından beri, inşaatların "düşey" veya dikey olmasını sağlamak için kullanılmıştır. Ayrıca, uzayda bir noktanın yerçekimine göre semtikadem noktasını belirlemek için yer ölçümünde kullanılır.

Etimoloji

Cassells' Carpentry and Joinery'den bir çekül kuralı
Cassells' Carpentry and Joinery'den bir çekül gönye
Eğimölçerli çekül

Çekül, Arapça şāḳul شاقل “duvarcıların kullandığı ağırlık” sözcüğünden alıntıdır. Türkçede eskiden beri kullanılan şāḳul yerine Atatürk'ün bulduğu söylenen sözcüktür.[2]

Şakul, Arapça شاقل “ipe asılı bir ağırlıktan oluşan duvarcı aleti” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice şāḳūl שָׁקוּל “ağır” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük de İbranice şāḳal שקל “tartmak” fiili ile eş kökenlidir. Hatta İbranice "tartı birimi, para birimi" anlamındaki şeḳel de aynı Aramice/İbranice kökten gelir.[3]

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Denys A. Stocks. Experiments in Egyptian archaeology: stoneworking technology in ncient Egypt 9 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Routledge; 2003. 978-0-415-30664-5. p. 180.
  2. ^ "çekül". Nişanyan Sözlük. 9 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2022. 
  3. ^ "şakul". Nişanyan Sözlük. 9 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mecaz</span> bir ilgi veya benzetme sonucu gerçek anlamından başka anlamda kullanılan söz veya kavram

Bir ilgi veya benzetme sonucu gerçek anlamından başka anlamda kullanılan sözlere veya kavramlara Türkçe eğretileme; Arapça mecaz, istiare; Fransızca trope denir.

<span class="mw-page-title-main">Arapça</span> Afroasya dilleri ailesinin Sami koluna mensup bir dil

Arapça, Afroasya dilleri ailesinin Sami koluna mensup bir dildir. Batıda Atlantik Okyanusu'ndan doğuda Umman Denizi'ne, kuzeyde Akdeniz'den güneydoğuda Afrika Boynuzu ve Hint Okyanusuna uzanan geniş bir coğrafyada konuşulmaktadır. Tüm lehçeleri ile birlikte 420 milyonu aşkın kişi tarafından konuşulduğu tahmin edilmektedir. Arap Birliği'ne üye 22 ülke ile Çad ve Mali dâhil olmak üzere 24 ülkede resmî dildir. Aynı zamanda kısmî olarak tanınan Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti, Somaliland ile Tanzanya'da (Zanzibar) resmî dil statüsündedir. Arap Birliği'nin ve Birleşmiş Milletler'in kabul edilen altı resmî dilinden biridir. Nijer, Senegal ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nde ulusal/azınlık dili olarak tanınmıştır. Arapça İran, İsrail, Pakistan, Filipinler ve Güney Afrika Cumhuriyeti anayasalarında özel dil statüsüne sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Tarçın</span> kötü

Tarçın (Cinnamomum), defnegiller familyasından anavatanı Güney ve Güneydoğu Asya olan, yaprak dökmeyen aromatik kokulu ağaç cinsi.

<span class="mw-page-title-main">Bronz</span> metal alaşımı

Bronz ya da tunç, bakırın önemli bir alaşımıdır. Tarihi bağlamda bakır ile kalay ve/veya arsenik'den oluşan bakır alaşımlarına tunç denir. Bununla birlikte günümüzde bronz kavramı çağdaş kullanımda bakırın bakır-nikel, bakır-berilyum ve bakır-çinko (pirinç) alaşımı dışındaki bütün alaşımları için kullanılmaktadır. Pirinç bakırın çinkoyla yaptığı alaşımdır. %10 çinko bulunduran pirince ticari bronz da denilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Pergel</span>

Pergel, birbirine üstten eklenmiş iki koldan meydana gelen, çember çizmeye ve küçük mesafeleri ölçmeye yarayan alet. Pergel, geometri şekillerinin çiziminde kullanıldığı gibi çeşitli meslek dallarında da ölçü aleti olarak kullanılmaktadır. Küçük doğru parçaları ve açılar arasındaki mesafeler de pergellerle ölçülür.

<span class="mw-page-title-main">Erkek</span> erişkin erkek

Erkek, eril insan. Erkek terimi genellikle yetişkin bir eril bireyi kastetmekte kullanılırken, oğlan terimi ise eril bir çocuk veya ergeni tanımlamak için kullanılır. Ancak erkek terimi aynı zamanda bazen yaş gözetmeksizin bir eril insanı tanımlamak için de kullanılır; tıpkı "erkek basketbolu" ifadesinde olduğu gibi.

Havârî, İsa'nın öğüt ve inançlarını yayma işiyle görevlendirdiği mürit ve öğrencilerinden her biri. Havari sözcüğü ile çoğunlukla "İsa'nın 12 Havarisi" kastedilmekle birlikte, kavram İsa'nın Hristiyanlığı yaymaya çalışan bazı diğer öğrencileri için de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Sebze</span> yemek pişirmede kullanılan yenilebilir bitki veya bitkinin bir parçası

Sebze ya da göveri, bitkilerin insanlar veya diğer hayvanlar tarafından yenen kısımlarına verilen isimdir. Sebze terimi, kültürler ve mutfaklar arasında farklı anlamlara gelebilir.

<span class="mw-page-title-main">Divit</span>

Divit, hokkadaki mürekkebe batırılarak yazı yazmakta kullanılan bir tür kalem. Divitin çalışma prensibi dolma kaleme benzer ancak dolma kalem gibi mürekkep haznesi bulunmaz. Bu nedenle belirli aralıklarla mürekkebe batırılması gerekir.

<span class="mw-page-title-main">Kibrit</span>

Kibrit ya da çakmaksız, ağaç dallarından yontularak kürdana benzetilen ve başına sıvı yapışkan bir madde sürüldükten sonra, üzerine fosfor içeren bir katı karışım konularak oluşturulan yanıcı maddedir.

<span class="mw-page-title-main">Tespih</span> Belli sayıda boncuk tanesinin oluşturduğu halka

Tespih, tekrarlanan monoton işlemleri saymak amacıyla ipe dizilmiş ve belli sayıda boncuk tanesinin oluşturduğu halkaya denir. Tespihin 11, 33 ve 99 taneli olanları Müslümanlar, 33 ve 59 taneli olanları Hristiyanlar ve 108 taneli olanı Budistler tarafından kullanılır.

İyelik ekleri veya sahiplik ekleri, isimlere ve isim görevinde kullanılan sözcüklere eklenerek kime veya neye ait olduğunu bildiren ekler.

Papaz, Hristiyan din adamları için kullanılan sözcük. Türkçeye 1300'lü yıllarda Rumca papas sözcüğünden geçmiştir. Türkçede rahip sözcüğü de bazen papaz anlamında kullanılır ancak her rahip bir papaz değildir. Rahip sözcüğü zaman zaman İslam dışındaki dinlerdeki din adamları için de kullanılır. Rahip sözcüğü Arapça kökenlidir. Farsça kökenli peder sözcüğü de Türkçede zaman zaman papaz anlamında kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Makas</span> kesmeye yarayan nesne

Makas ya da sındı, birbirine bakan yüzeyleri sertleştirilmiş çelikten yapılmış kesici el aleti. Makaslar çeşitli nesnelerin kesiminde kullanılırlar. Örnek olarak: kağıt, metal levha, kumaş, ip, kablo, saç, yiyecek gibi.

<span class="mw-page-title-main">Kepçe (mutfak)</span>

Kepçe, sofrada veya lokantalarda tezgâhta yemek, özellikle çorba gibi sıvı yemekler, dağıtılırken kullanılan mutfak eşyasıdır. Her ne kadar değişik tasarımlar olsa da, genellikle tipik bir kepçe derin bir çanak içinde son bulan bir sapa sahiptir. Kepçenin sapı, sıvıyı bir tencere'nin veya bir kazanın içinden rahatça taşımayı sağlayacak bir açıya sahiptir. Kepçeler daha farklı malzemelerden yapılabileceği gibi genellikle diğer mutfak aletleri gibi paslanmaz çelik alaşımlar'dan yapılır, bunun yanında alüminyum, gümüş, plastik ve melamin gibi malzemelerden de yapılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Gez ve arpacık</span>

Gez ve arpacık, tabanca ve tüfek gibi balistik muharebe silahlarında isabet oranını artırmak için kullanılan elemanlar. Gez, atıcının gözüne yakın olan, genellikle "v ya da u" veya "çember" şeklindeki kısımdır. Arpacık ise silahın namlusunun ucuna yakın olan ve dikey bir tahıl tanesini andıran parçacıktır. Bazı silahlarda gez ve arpacık veya her ikisi de bir çemberin içinde bulunur.

Maaş; bir kişiye yaptığı işin karşılığı olarak, düzenli şekilde ödenen para. Ücret ise genel anlamıyla maaşı ve ikramiye gibi diğer ödeme çeşitlerini de kapsar. Maaş, İşveren tarafından, çoğunlukla günlük, haftalık veya aylık şekilde ödenir. Maaşın miktarı genellikle bir iş günü veya saati baz alınarak hesaplanır. Günlük olarak ödenen maaşa yevmiye denir. Ekonomide, belirli ve uzun bir sürede elde edilen mal ve para miktarını belirtmekte kullanılan gelir ve kazanç sözcükleri de gündelik kullanımda zaman zaman maaş ile eş anlamlı olarak kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Öreke</span>

Öreke; yün, keten gibi lifli malzemelerin tutturulduğu, bir ucu çatal değnek. Eğirme esnasında veya kirmen ile birlikte kullanılır. Eğrilmesi planlanan yün, keten vs. fitilleri önce öreke üzerine sarılır ve buradan iğ veya kirmene boşaltılırken iki dönme hareketi gerçekleştirilir.

<span class="mw-page-title-main">Tirbuşon</span>

Tirbuşon, şarap ve kapaklı içeceklerin kapağını açmak için kullanılan metal veya plastik gereç.

<span class="mw-page-title-main">Âdet</span>

Görenek veya Âdet, bir toplulukta yaygın olarak yapılan ve uyulması birtakım yaptırımlarla desteklenen davranış kalıpları. Âdetler gelenekler kadar sıkı değildir ve yaptırım güçleri daha esnektir. Temel işlevi toplumsal ilişkileri düzenlemek ve denetlemektir. Türk toplumundaki misafir karşılama ve uğurlama, farklı cinsler arasındaki ilişkiler, düğün esnasında yapılan uygulamalar gibi toplumsal olgular âdetler tarafından düzenlenir. Bir toplumun tamamını etkileyen âdetler olduğu gibi çeşitli meslek, mezhep ve etnik grupların da kendi âdetleri olabilir.