İçeriğe atla

Şah Turna

Aşık Şah Turna (d. 1950, Gürün, Sivas),[1] asıl adı Meryem Dumlupınar[2] olan Türk halk ozanı.

12 Mart döneminde hapishane hücresinin İbrahim Kaypakkaya ile duvar duvara olduğunu ve işkence seslerini dinlediğini dile getirdi.[3] 12 Eylül döneminde beş yıl hapis yattı ve ifadelerine göre işkence gördü.[3][4] Plakları yasaklandığı için Aşık Mah Turna olarak çıkardı, şirketi Okey Plak da Altın Ok Plak adını aldı.[5] Yurtdışına çıktıktan sonra Türk vatandaşlığından çıkarıldı ve mal varlığına el koyuldu.[3] Alman vatandaşlığına geçen Şah Turna, 1993'te yeniden Türk vatandaşlığına alındı.[3]

1998'de Şakıyan Turna Şahturna adlı kitabı Can Yayınları tarafından yayımlandı.[6]

2014'te Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi'nin ev sahipliğinde düzenlenen "İnançta ve Toplumsal Yaşamda Alevilikte Kadın" başlıklı konferansta "Türkiye’de Politik Müzik ve Alevi Kadın Ozanlar: Bir Politik Figür Olarak Aşık Şah Turna" başlıklı sunuma konu oldu.[7]

Ozan Şiar Ağdaşan ile evli olan Şah Turna'nın Şafak Melodi ve Şirin adında iki kızı vardır. Berlin'de yaşamaktadır. Kızlarından Şafak Melodi Ağdaşan 10 Mayıs 2021'de Berlin, Almanya'da 31 yaşında koronavirüsten ölmüştür.

Plak ve Albümleri

  • Aşık Daimi & Aşık Şah Turna
  • Aşık Şah Turna & Rıza Arslandoğan - Pir Sultanım
  • Aşık Şah Turna 2
  • Aşık Veysel, Şah Turna, Hacı Taşan & Aşık Daimi
  • Ozan Şah Turna & Ozan Şiar - Tehlikede
  • Anayurdum Türkiye
  • Halk Düşmanları
  • Kanlı Maraş
  • Mutsuz Insanlar
  • Özel Albüm (Hey Ankara)
  • Seçmeler
  • Acılar Birgün Bal Olur (1995)
  • Barış Anaları (1997)
  • Ay Bizlere Şahit Oldu (2009)

Kaynakça

  1. ^ Mustafa Halit Umar. İzdüşüm. Öz Yapım & Havuz Yayınları. 2003. ISBN 9783980861120. Sayfa 309.
  2. ^ "Aşık Şah Turna". ozanlar.biz. 25 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2018. 
  3. ^ a b c d "Sazla özür istedi". Radikal. 2 Aralık 2011. 10 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2018. 
  4. ^ ""Devlet bana özür borçlu"". Cumhuriyet. 1 Aralık 2011. 21 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2018. 
  5. ^ "O bir plak sevdalısı..." NTV. 5 Ocak 2011. 9 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2018. 
  6. ^ "Şakıyan Turna Şahturna". D&R. 26 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2018. 
  7. ^ "Akademi Alevilikte Kadın Konusunu Tartışıyor". Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi. 5 Aralık 2014. 20 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2018. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>BirGün</i> Gazete

BirGün, Türkiye'de günlük olarak yayımlanan ulusal bir gazete.

<span class="mw-page-title-main">Mahzuni Şerif</span> Türk halk ozanı

Âşık Mahzuni Şerif, kimlikteki adıyla Şerif Mahzuni ya da doğum adıyla Şerif Cırık,, Alevi Türk halk ozanı.

Yeni Şafak, sosyal muhafazakâr ve İslamcı bir günlük gazete. Yayın hayatının ilk dönemlerinde İslamcı ve liberal yazarların bir arada bulunmasıyla öne çıkan gazetedir. Albayrak Medya Grubu grubu bünyesinde yer alan gazete, 23 Ocak 1995 yılında yayın hayatına başlamıştır.

Zehra Nesrin Sipahi,, Türk klasik Türk müziği sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Muhlis Akarsu</span> Türk halk müziği sanatçısı

Muhlis Akarsu, Türk halk ozanı. 1965 yılında İdareli Kullan / Çıkarım Dağlara Ederim Seyran adını verdiği ilk 45'liğini yayınladı. 1970'li yılların başında İstanbul'a yerleşti. İstanbul'a yerleşene kadar on beşe yakın 45'lik çıkardı. 1974 yılında Muhlis Akarsu adını verdiği ilk albümünü yayınladı. Daha sonra aynı yıl içinde Muhlis Akarsu 1, Muhlis Akarsu 2 ve Muhlis Akarsu 3 adındaki albümleri yayınladı. Bir seri haline getirdiği bu albümlerin sonuncusu Muhlis Akarsu 8 (1978) adlı albümdü. Bu seri albümleri yayınlarken bir yandan 45'lik ve farklı albümler yayınlamaya devam ediyordu. 1974-1978 yılları arasında yirmi beşe yakın 45'lik yayınladı. 1970'li yıllarda yayınladığı albümlerin yanı sıra katıldığı radyo ve televizyon programlarıyla tanınmaya başlandı. Dönemin hızlı siyasi gündeminde protest yanı şekillenmeye başladı.

<span class="mw-page-title-main">Mazhar Alanson</span> Türk müzisyen ve oyuncu

Mahmut Mazhar Alanson,, Türk şarkıcı, söz yazarı ve oyuncu. Mazhar Fuat Özkan grubunun vokalisti olarak tanınır.

Ezeli Doğanay, Ozan, Araştırmacı ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Âşık Veysel</span> Türk halk ozanı (1894-1973)

Âşık Veysel, gerçek adıyla Veysel Şatıroğlu, Türk halk ozanı ve şair. Afşar boyunun Şatırlı obasına mensup olan Veysel Şatıroğlu, Gülizar ve Ahmet Şatıroğlu çiftinin çocuklarından biri olarak 25 Ekim 1894'te Sivas Vilayeti'nin Tenos kazasında doğdu. Çocukken görme yetisini kaybetmesine rağmen şiirlerinde hoşgörü, sevgi, birlik ve beraberlik, vatanseverlik ve tabiat konularını işleyen Âşık Veysel; "Uzun İnce Bir Yoldayım", "Dostlar Beni Hatırlasın", "Kara Toprak" ve "Güzelliğin On Para Etmez" gibi birçok eser bıraktı. Türkiye'de âşıklık geleneğinin en önemli temsilcilerinden birisi olarak kabul gören Veysel, Türkçeyi en yalın ve güçlü şekilde kullanan isimlerden birisi olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Davut Sulari</span>

Davut Sularî, gerçek adıyla Davut Ağbaba,, Türk halk müziği sanatçısı ve âşık.

<span class="mw-page-title-main">Âşık Daimi</span> Türk halk müziği sanatçısı, ozan.

İsmail Aydın ya da aşık olarak Aşık Daimi, halk ozanı.

Âşık, Anadolu, Güney Kafkasya ve İran'da sürdürülen, genellikle bağlama veya başka bir telli müzik aleti eşliğinde söylenen sözlü halk müziği geleneğini icra eden kişidir. Aşıklık geleneği, Türk kökenli ve Türkler arasında yaygın olan Anadolu, Ortadoğu ve Orta Asya'ya özgü bir halk şairliği türüdür. Türkçe "Ozan" kavramı ile de ifade edilir.

Fatih Şahin, Türk bürokrat.

Tülay German Türk şarkıcı, yazar.

Şeref Taşlıova Türk halk ozanı, Devlet Sanatçısı.

Yedi Ulu Ozan, Alevîlik'te söyledikleri deyişler ile Alevi inancını halka anlatan ve yaşadıkları dönemden bugüne Zakirler ve sözlü edebiyat ile mesajlar ulaştıran, biri hükümdar diğerleri halktan olan, birçoğunun Ehl-i Beyt soyundan geldiğine inanılan şair ve ozanlara denir. Alevi-Bektaşi çevrelerince Yedi Ulu Ozan olarak kabul edilen şairler genellikle 15. ile 17. yüzyıllar arasında yaşamıştır. Bu şairlerin arasında Seyyid Nesîmî, Hatâî, Fuzûlî, Yemînî, Pîr Sultan Abdal, Virânî ve Kul Himmet bulunmaktadır. Bu şairlerin eserleri ve şiirleri, Alevi-Bektaşi geleneğinin önemli bir parçası olarak kabul edilmiş ve geniş bir hayran kitlesi tarafından değer görmüştür. Alevi-Bektaşi geleneğine yön veren bu ozanlar, farklı dönemlerde yaşamalarına rağmen benzer üsluplar kullanmışlar ve dikkat çektikleri konu ve içeriklerde benzerlikler göstermişlerdir. Eserlerinin temelinde Alevilik öğretisinin bulunması, hem kendi dönemlerinde hem de sonraki nesillerde büyük etkiler yaratmalarına ve Alevi-Bektaşi geleneğine önemli katkılarda bulunmalarına neden olmuştur. Bu nedenle, bu ozanlar genellikle "Yedi Ulu Ozan" olarak nitelendirilmişlerdir. Bu ozanların ulu olarak nitelendirilmesinin başlıca nedenleri, yaşam felsefeleri, eserlerindeki konu birliği, Ali ve On İki İmam sevgileridir. Dolayısıyla, bu ozanlar sadece kendi dönemlerinde değil, aynı zamanda Alevi-Bektaşi inancının devamlılığını gösteren kanaat önderleri olarak da kabul edilmişlerdir. Yedi Ulu Ozan'dan üç isim, Nesîmî, Fuzûlî ve Hatâî, hem Türkiye'de hem de Azerbaycan'da büyük şairler olarak önemli bir yere sahiptirler.

Ceylan ya da tam adıyla Ceylan Avcı, Zaza asıllı Türk halk müziği ve arabesk müzik sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Devran Baba</span>

Devran Baba, Türk şair ve ozandır.

<span class="mw-page-title-main">Kıvırcık Ali</span> Türk müzisyen

Kıvırcık Ali veya asıl adıyla Ali Özütemiz ; Türk besteci, müzisyen ve şarkıcı.

Emlek yöresi, Sivas ili, Şarkışla ilçesinde bir bölge. Kendine özgü kültürel bir bütünlüğe sahip olup özellikle de halk ozanları ve aşıklık geleneği ile tanınmaktadır. Halk inanışları açısından oldukça zengindir. Halk ağzında yanlışlıkla Arapça kökenli "Emlak" sözcüğü ile karıştırılarak bu biçimi ile de kullanılır; ancak etimolojik köken olarak gerçekte hiçbir bağlantısı yoktur.

İsmail İpek, Türk halk ozanıdır.