İçeriğe atla

Şah Abbas Meydanı

Koordinatlar: 40°40′41″N 46°21′32″E / 40.6780°K 46.3589°D / 40.6780; 46.3589
Şah Abbas Meydanı
Yerel ad
Şablon:Lang-az
KonumGence, Azerbaycan
Koordinatlar40°40′41″N 46°21′32″E / 40.6780°K 46.3589°D / 40.6780; 46.3589
Kuruluşu17. yüzyıl
MimarBahaüddin Amilî


Şah Abbas Meydanı, Azerbaycan'ın Gence şehrinin tarihi merkezinde yer alan bir meydandır. Bir zamanlar, Gence Kalesinin banliyösünün ana anıt kompleksiydi. Şah Abbas Meydanı külliyesinden ilk olarak Gence kalesinin 1797 tarihli planında bahsedilmiştir. Banliyö merkezinde yer alan bu mimari külliye cami, hamam ve diğer binalardan oluşuyordu.

65x320 metre ölçülerinde kuzeydoğu ve güneybatı doğrultularında uzanan alan düzensiz bir dikdörtgen şekle sahiptir. Şah Abbas Camii, meydanın dar güneydoğu kesiminde yer almaktadır. Meydanın kuzeybatı ve güneydoğu bölümleri dükkan olarak kullanılan kemerli yapılardan oluşmaktadır. Dükkanların güneydoğu tarafında, karma bahçeli birkaç bina vardı.

Tarihi

Şah Abbas Meydanı kompleksinden ilk olarak Gence kalesinin 1797 tarihli planında bahsedilmiştir. Banliyö merkezinde yer alan bu mimari külliye cami, hamam ve diğer binalardan oluşuyordu. 65x320 metre ölçülerinde kuzeydoğu ve güneybatı doğrultularında uzanan alan düzensiz bir dikdörtgen şekle sahiptir. Şah Abbas Camii, meydanın dar güneydoğu kesiminde yer almaktadır. Burada meydanın genişliği 54 metreye, karşı tarafta ise 85 metreye kadar uzanıyor. Meydanın dört tarafı çınar ağaçlarıyla çevrili. Meydanın kuzeybatı ve güneydoğu bölümleri dükkan olarak kullanılan kemerli yapılardan oluşmaktadır. Dükkanların güneydoğu tarafında, karma bahçeli birkaç bina vardı. Bazıları 1797 planında çarşı, diğerleriyse "ipek ve kağıt fabrikası" olarak işaretlenmişti.[1]

Meydanın kuzeybatı kısmında, merkezi kapısı Şah Abbas Meydanı'na bakan, kare şeklinde büyük bir çarşı kompleksi yer almaktaydı. Gence medresesi Şah Abbas Camii'nin yanında bulunuyordu. Caminin arkasında, batı kesiminde bir türbe vardı ve biraz uzakta Çökek Hamam bulunuyordu.[1]

Galeri

Kaynakça

  1. ^ a b Abdulvahap Salamzade (1964). Архитектура Азербайджана XVI-XIX вв. Bakü: Академия наук Азербайджанской ССР, Институт архитектуры и искусства. s. 126. 18 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İskenderpaşa Camii (Beykoz)</span>

İskender Paşa Camii, İstanbul'un Beykoz ilçesinde yer alan bir külliyedir. Kanlıca İskelesi'nin önündeki küçük meydanda bulunmaktadır. I. Süleyman (Kanuni) ve II. Selim dönemlerinin devletin ileri gelenlerinden "Mağusa Fatihi" olarak tanınan Gazi İskender Paşa tarafından yaptırılmıştır. Kanlıca Camii olarak da bilinir. İskender Paşa'nın 967/ 1559 tarihli vakfiyesi ile belirtilen bu mescidi, Mimar Sinan'ın tezkirelerinde "Kanlıca'da merhum İskender Paşa" ve "Camii İskender Paşa der Kanlıca" şeklinde kayıtlıdır. Caminin harim kapısı üzerindeki kitabede görülen 967/ 1559-60 tarihi külliyenin tamamlanma tarihi olarak kabul edilebilir. Yapıların tasarımı Mimar Sinan'a aittir.

<span class="mw-page-title-main">Süleymaniye Camii</span> İstanbulda bulunan bir cami

Süleymaniye Camii, Kanuni Sultan Süleyman adına 1551-1557 yılları arasında İstanbul'da Mimar Sinan tarafından inşa edilen camidir.

<span class="mw-page-title-main">Gül Camii</span> İstanbulun Ayakapı semtindeki Bizans İmparatorluğu döneminden kalma dinî yapı

Gül Camii veya Azize Teodosya Kilisesi, İstanbul'un Ayakapı semtindeki Bizans İmparatorluğu döneminden kalma ve fetihten sonra camiye dönüştürülmüş bir dinî yapıdır. Eski adı ve yapım tarihi hakkında kesin bilgiler olmamakla birlikte 10. ya da 11. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir.Bu kilise, Bizans tarafından inşa edilen en yüksek kilise olarak bilinir. İkonoklazm akımı sırasında Büyük Saray'ın ana girişi Halki Kapısı üzerindeki İsa ikonasının indirilmesine karşı çıktığı için öldürülen Theodosia adlı kadının kutsal emanetlerinin bu kiliseye konduğu ve bu kilisenin Aya Theodosia olduğuna inanılır.

Laleli Külliyesi , 1759 – 1763 yılları arasında Mimar Mehmed Tahir Ağa’ya inşa ettirilmiş bir külliyedir.

<span class="mw-page-title-main">Zal Mahmud Paşa Camii</span> Mimar Sinanın yaptığı cami, medrese, türbe, çeşmeden meydana gelen bir külliye

Zal Mahmud Paşa Camii İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde Kanuni Sultan Süleyman'ın veziri Zal Mahmut'un Mimar Sinan'a yaptırdığı cami, medrese, türbe, çeşmeden meydana gelen bir külliyedir.

<span class="mw-page-title-main">Samsun Kalesi</span>

Samsun Kalesi, bugünkü Samsun kentinin kökenini oluşturan ve 1092 yılında Danişmendliler tarafından yaptırılan kermen. Kalenin sınırları günümüzde Saathane Meydanı'ndan bedestene, deniz kıyısında ise Ziraat Bankası Özel İşlem Merkezi'nin bulunduğu alandan Büyük Camii'nin bulunduğu alana kadar uzanmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Piyalepaşa</span> Beyoğlu, İstanbul, Türkiyede mahalle

Piyalepaşa, İstanbul ilinin Avrupa Yakası'nda bulunan Beyoğlu ilçesine bağlı bir mahalledir. İdari sınırlarına bakıldığında güneyinde Kaptanpaşa; batısında Fetihtepe; doğusunda Şişli ilçesine bağlı Paşa ve Mahmut Şevket Paşa; kuzeyinde Kâğıthane ilçesine bağlı Mehmet Akif Ersoy mahalleleri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Lala Mustafa Paşa Camii (Erzurum)</span>

Erzurum Lala Mustafa Paşa Camii, Türkiye'de Erzurum İli merkez ilçesi Yakutiye'de Lala Mustafa Paşa tarafından yaptırılmış Erzurum ’daki ilk Osmanlı camisidir.

<span class="mw-page-title-main">İçerişehir</span> Bakünün tarihî çekirdeği

İçerişehir ya da Eskişehir, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'nün tarihî çekirdeği olarak bilinmektedir. Haydar Aliyev Vakfı'nın çalışmaları sonucunda UNESCO'nun Dünya Miras Komitesi'nin 2000 yılında Avustralya'nın Cairns kentinde yaptığı 24. oturumda Şirvanşahlar Sarayı ve Kız Kulesi ile birlikte Dünya Mirası olarak kabul edilen İçerişehir, Azerbaycan'dan listeye dahil olan ilk yapıdır. Bakü'nün en eski kısmı olan İçerişehir, iyi korunmuş kale duvarları ile çevrilidir. 221.000 m² alana sahip olan koruma alanında 1300'den fazla aile yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mescid-i Şah</span>

Şah Camii, Sültani Camii veya İman Camii Nakş-ı Cihan Meydanı'nın güney tarafında duran İran'ın, İsfahan bir camidir. Şah Abbas tarafından 1611 yılında inşaatına başlamanması için emir verdi. Cami Şah Abbas'ın saltanatının 20. yılında başlamış ve 18 yıl sonra bitmiştir.

Kemeraltı Camii, İzmir'in Konak ilçesinde bulunan, adını içinde bulunduğu Kemeraltı Çarşısı'ndan alan, çarşının ana güzergahlarından olan Anafartalar Caddesi üzerindeki camidir. Yusuf Çavuşzade Ahmet Ağa Camii ve Mûsâ Bâlî Camii olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">İlyas Bey Camii</span>

İlyas Bey Camii, Aydın ilinin Didim ilçesinde Milet harabelerinin yanındaki Balat Köyü'nde yer alan Anadolu Beylikleri dönemine ait camidir. İlyas Bey Külliyesi'nin bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yıldırım Külliyesi</span>

Yıldırım Külliyesi, Bursa'da 14. yüzyıl sonunda Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezid ve Sultan Süleyman Han tarafından yaptırılmış yapı topluluğu.

<span class="mw-page-title-main">İplik Pazarı Camii</span>

İplik Pazarı Camii, Kuzey Lefkoşa'da bulunan surlariçi bölgesinde, İplik Pazarı-Korkut Efendi Mahallesi'nde yer alan bir camidir. İplik Pazarı Caddesi'nde yer almaktadır. Minaresi, Kıbrıs'taki minareler içinde tepesi taştan yapılmış ender örneklerdendir.

<span class="mw-page-title-main">Nebî Camii</span> Diyarbakırda yer alan bir cami

Nebî Camii, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan tarihî bir camidir. 15. yüzyılda Akkoyunlular döneminde yaptırılmış olan cami ayrıca Peygamber Camii olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Magok-i-Attari Camii</span>

Magok-i-Attari Camii, Buhara, Özbekistan'da bulunan tarihi bir camidir. Lyab-i Hauz'un tarihi dini kompleksinin bir parçasını oluşturur. Cami, Buhara'nın tarihi merkezinde, Po-i Kalan'ın yaklaşık 300 metre güneybatısında, Toqi Telpak Furushon ticaret kubbesinin 100 metre güneybatısında ve Lyab-i Hauz'un 100 metre doğusunda yer almaktadır. UNESCO Dünya Mirası Sit Alanı Buhara Tarihi Merkezi'nin bir parçasıdır. Günümüzde cami, halı müzesi olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Osman Şah Camii</span>

Osman Şah Camii veya Kursum Cami, Yunanistan'ın Tırhala şehrinde yer alan ve 16. yüzyıldan kalma bir Osmanlı camisidir. Cami, Sultan Selim'in kızlarından birinin oğlu olan ve daha sonra idam edilen vezir İskender Paşa'nın oğlu Kara Osman Paşa olarak da bilinen Osman Şah tarafından yaptırılmıştır. Osman Şah, Tırhala Sancağı olan yerel vilayetin valisi olarak uzun süre Tırhala'da yaşadı. Cami, Osmanlı imparatorluk mimarı Mimar Sinan tarafından tasarlanmıştır ve Mimar Sinan'ın modern Yunanistan'da tasarladığı tek camidir.

<span class="mw-page-title-main">Çökek Hamam</span> Tarihi hamam

Çökek Hamam, Azerbaycan'ın Gence şehrinde, Cuma Camii yakınında tarihi hamam.

<span class="mw-page-title-main">Cuma Camii (Şeki)</span> Azerbaycandaki tarihî cami

Şeki Cuma Camii, 1900-1914 yıllarında yapılmış tarihi-mimari bir camidir. Azerbaycan'ın Şeki kentindeki Yukarı Baş Devlet Tarihi-Mimari Koruma Alanı topraklarında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Şah Abbas Kervansarayı (Gence)</span>

Şah Abbas Kervansarayı - Şah Abbas'ın emriyle Gence'de inşa edilen bir kervansaray. Kervansaray yer altı yollarıyla Çökek Hamamı ve Şah Abbas Camii'ne bağlanıyordu.