İçeriğe atla

Şafak (roman)

Şafak
YazarSevgi Soysal
Konu12 Mart Muhtırası
TürToplumcu-gerçekçi roman
Yayım1975
YayımcıBilgi Yayınevi
Sayfa282

Şafak, 1975 yılında yazar Sevgi Soysal tarafından yazılmış ve 12 Mart tutuklamalarını konu edinen bir toplumcu-gerçekçi romandır.

12 Mart Muhtırası'ndan sonra başlayan tutuklamalara binaen, Adana'da bir kenar mahalledeki eve yapılan baskınla, romandaki olay örgüsü başlamaktadır. Baskınla gözaltına alınan Ali, Mustafa ve Oya devrimci gençlerdir. Ayrıca Ali'nin akrabası, avukat olan Hüseyin de eskiden İşçi Partisi'nin üyelerindendir. Gözaltında işkence gören bu kişilerden Mustafa ve Oya, sonunda devrimci kişiliklerini sorgulamaya başlarlar. Evli, iki çocuğu olan yazar Oya ile eski bir hükümlü öğretmen olan Mustafa, romanda 12 Mart tutuklanmalarında devrimci grupların uzun süre direnemeden pes etmelerini gösteren kişilerdir. İşçi olmadıkları için küçük burjuva hayatlarıyla, devrimci kimliklerinin çelişki içine düştükleri okuyucuya aktarılır. Emniyet müdürü Zekai, polis olan Abdullah, emekli albay olan fabrikatör Muzaffer, işkenceci ve caydırıcı eylemleriyle romanda kapitalist düzenin koruyucularını, faşizmi simgelerler.

Yazar, Sevgi Soysal, 12 Mart baskınlarının ve işkencelerinin sonucunda, ideolojik kimlikleriyle, küçük burjuva kimlikleri arasında çelişkiye düşen devrimcilerin, rejime boyun eğmelerini gösterme çabasındadır.

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF), 12 Kasım 1965 tarihinde Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi kantininde, Ankara’daki yükseköğrenim kurumlarının öğrenci delegeleri tarafından kurulmuş sosyalist öğrenci örgütü.

1976 bir yıldır.

<i>Cumhuriyet</i> (gazete) Türkiyede yayımlanan günlük gazete

Cumhuriyet, Türkiye'de yayımlanan günlük bir gazetedir. 7 Mayıs 1924 tarihinde kurulan gazete, 30 Temmuz-5 Ağustos 2018 tarihleri arasındaki 37.412 adet tirajı ile 24. sırada yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sabahattin Ali</span> Türk yazar, şair, gazeteci ve öğretmen (1907–1948)

Sabahattin Ali, Türk yazar ve şair. Edebî kişiliğini toplumcu gerçekçi bir düzleme oturtarak yaşamındaki deneyimlerini okuyucusuna yansıttı ve kendisinden sonraki Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatını etkileyen bir figür hâline geldi. Daha çok öykü türünde eserler verse de romanlarıyla ön plana çıktı; romanlarında uzun tasvirlerle ele aldığı sevgi ve aşk temasını, zaman zaman siyasi tartışmalarına gönderme yapan anlatılarla zaman zaman da toplumsal aksaklıklara yönelttiği eleştirilerle destekledi. Kuyucaklı Yusuf (1937), İçimizdeki Şeytan (1940) ve Kürk Mantolu Madonna (1943) romanları Türkiye'deki edebiyat çevrelerinin takdirini toplayarak hem 20. yüzyılda hem 21. yüzyılda etkisini sürdürdü.

<span class="mw-page-title-main">Sevgi Soysal</span> Türk yazar

Sevgi Soysal Türk yazardır.

<span class="mw-page-title-main">12 Mart Muhtırası</span> 1971 yılında III. Demirel Hükûmetini istifaya zorlayan askerî uyarı

12 Mart Muhtırası, 12 Mart 1971 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri Komuta Kademesinin; Genelkurmay Başkanı Orgeneral Memduh Tağmaç, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Faruk Gürler, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Celal Eyiceoğlu ve Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Muhsin Batur imzasıyla Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay'a bir muhtıra vererek 32. Türkiye Hükûmetini istifaya zorladığı askerî müdahaledir.

<span class="mw-page-title-main">İlhan Selçuk</span> Türk gazeteci ve yazar

İlhan Selçuk, Türk gazeteci ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İşçi Partisi (1961)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1961–1971, 1975-1981)

Türkiye İşçi Partisi (TİP), 1961 yılında Türkiye'de kurulan siyasi parti. 1946 sonrası çok partili dönemde TBMM'ye milletvekili seçtirebilen ilk sosyalist parti olmuştur. 12 Mart 1971 Muhtırası ve 12 Eylül 1980 Darbesi sonrasında kapatılmış, 1988 yılında TKP ile birleşerek TBKP kurulmuştur.

Osman Mümtaz Soysal, 1961 Anayasası'nın imza sahiplerinden biri olarak isim yapan hukukçu, akademisyen ve siyaset adamı.

Aydınlık, Vatan Partisi'nin günlük gazetesidir.

<i>Hatırla Sevgili</i> Türk televizyon dizisi (2006–2008)

Hatırla Sevgili, Sis Yapım imzalı, 2006-2008 yılları arasında atv'de yayımlanan dram, romantik ve tarihî türdeki Türk televizyon dizisidir. 2 sezondan oluşan dizi, 68. bölümü ile final yaparak sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de komünizm</span>

Türkiye'de komünizm, 1920 yılında Türkiye Komünist Partisi ile partileşme sürecine giren ve günümüzde devam eden siyasi hareket.

<i>Gülünün Solduğu Akşam</i> Erdal Özün 1986da yayınlanan anı-roman türündeki eseri

Gülünün Solduğu Akşam, Deniz Gezmiş'in isteği üzerine Erdal Öz tarafından yazılan, 1986 yılında yayınlanan bir eserdir.

<i>Kanayan</i> Erdal Özün 1973 yılında yayımlanan öykü kitabı

Kanayan, yazar Erdal Öz'ün 1973 yılında yayınlanan öykü kitabıdır. İçinde altı öykü bulunmaktadır. Toplumcu gerçekçi bir çizgide yazılmış olan bu öyküler 1968 kuşağını, 12 Mart 1971 Muhtırası sonrası tutuklamaları ve bu sürecin kişiler üzerindeki psikolojisini ele almaktadır. Yazarın anlatımındaki sadelik ve aşırıya kaçmayan duygu yoğunluğu edebi açıdan etkili bir ifade biçimini ortaya koymaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sosyalist Devrim Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1975–1981)

Türkiye İşçi Partisi eski genel başkanı Mehmet Ali Aybar'ın 1971 yılında Türkiye İşçi Partisi'nden ayrılmasından sonra Aybar ve etrafında toplanan demokratik sosyalizmi savunan aydınlar tarafından 1975 yılında tarafından kurulmuştur. Sosyalist Devrim Partisi Türkiye İşçi Partisi'nin 1965 ve 1969 yılların düzenlenen genel seçimlerde yakaladığı başarıyı yakalayamamış fakat Aybar'ın partiden ayrılmasına yol açan Behice Boran yönetimindeki Türkiye İşçi Partisi de 12 Mart Muhtırası'ndan sonra başarı yaşayamamış aksine daha da oy kaybetmiştir.

Bu maddede Ergenekon soruşturmalarının kronolojisi listelenmektedir.

68 kuşağı, tüm dünyada etkisini hisettiren 1968 kuşağı protestolarının Türkiye'deki yansıması olarak Deniz Gezmiş, Mahir Çayan, Kemal Bingöllü, İbrahim Kaypakkaya, Behice Boran, Sevgi Soysal, Şirin Cemgil, İlkay Demir, Gülten Savaşçı, Hatice Alankuş, Füsun Özbilgen, Necmiye Alpay, Hasan Yalçın, Cihan Alptekin, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan, Harun Karadeniz, Sinan Cemgil, Ali Haydar Yıldız, Rasih Ulaş Bardakçı, Kadir Manga, Ahmet Atasoy, Alpaslan Özdoğan, Hüseyin Cevahir, Ömer Ayna, Taylan Özgür, Doğu Perinçek, Zülfü Livaneli gibi isimlerin liderliğinde oluşturulan Marksist-Leninist sentezli hareketin adıdır.

Türkiye'de sağ-sol çatışması, 1968 yılında başlayıp 12 Eylül 1980 Darbesi'ne kadar süren bir siyasal şiddet sürecidir. Sağcı ve solcuların mahalleleri kapatması, katliamlar, sokaklarda kim tarafından işlendiği bilinmeyen cinayetler ve bombalı saldırılar nedeniyle süreç bazı kesimler tarafından "örtülü iç savaş" ve "küçük çaplı iç savaş" olarak da adlandırılmaktadır.

Yaralısın, 1974 yılında yazar Erdal Öz tarafından yazılan ve 12 Mart tutuklamalarını konu alan toplumcu-gerçekçi bir romandır.

Bu sayfada, 1976 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.