İçeriğe atla

İçli pide

İçli pide
Ülke(ler)Türkiye
Türüİçli pide
Milföy pide

İçli pide, pide hamuru üzerine kavurma, kıyma, peynir veya başka bir malzeme konarak fırında pişirildiğinde başlı başına tüketilebilen bir yemek olma özelliğini kazanır. Pideler hazırlanmasında kullanılan içe veya ait olduğu yöreye göre çeşitli adlarla tanınır.

Yapılışlarına Göre Pide Çeşitleri

İç Malzemesine Göre Pide Çeşitleri

Kaşarlı Pide

İç malzemesi kaşar ile hazırlanan pidedir.

Kaşarlı Yumurtalı Pide

Ankara yumurtalı kaşarlı pide

İç malzemesi kaşar ve yumurta ile hazırlanan pidedir.

Kavurmalı Pide

İç malzemesi kavurma ile hazırlanan pidedir.

Kıymalı Pide

Kıymalı pide

İç malzemesi kıyma ile hazırlanan pidedir.

Kuşbaşı Etli Pide

Kuşbaşılı etli pide

İç malzemesi kuş başı et ile hazırlanan pidedir. Pastrmayliya, Etli ekmek gibi çeşitleri vardır. Ayrıca etli Bursa cantık pidesi de bir çeşididir.

Pastırmalı Yumurtalı Pide

Pastırmalı yumurtalı pide

İç malzemesi pastırma ve yumurta ile hazırlanan pide çeşididir.

Peynirli Pide

Görele peynirli pidesi

İç malzemesi peynirle hazırlanan pide çeşididir. Gürcistan'da Haçapuri olan çeşidi vardır.

Sarımsaklı Pide

İç malzemesi sarımsakla hazırlanan pidedir.

Sucuklu Pide

İç malzemesi sucuk ile hazırlanan pidedir.

Sucuklu Kaşarlı Pide

Sucuklu kaşarlı pide

İç malzemesi sucuk ve kaşar ile hazırlanan pidedir.

Tahinli pide

İç malzemesi tahin ile hazırlanan pidedir.

Yağlı Pide

Karadeniz Bölgesinde "yağlı" olarak adlandırılan tereyağlı-yumurtalı (bazı yörelerde peynir de eklenir) pide.

Balıklı Pide

İç malzemesi balık ile hazırlanan pidedir.[1][2]

Yörelere Göre Çeşitleri

Karadeniz Pidesi

Kır Pidesi

Güveç Pide

Cıvıklı

Tahinli Pide

Bursa cantığı

Etliekmek

Lahmacun

=

Nazilli Pidesi

Nazilli Pidesi uzun yıllardır yörede üretilmekte olup malzeme ve pidenin genel şekilsel farklılıklarına göre dört ayrı çeşidi bulunur. Nazilli Pidesi, kıymalı, yumurtalı peynirli, yuvarlak kıymalı (Nazilli Gülü olarak da bilinir) ve tahinli olarak 4 ayrı çeşitte yapılır. Nazilli Pidesi Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[3] Nazilli Pidesi uzun yıllardır yörede üretilmekte olup malzeme ve pidenin genel şekilsel farklılıklarına göre dört ayrı çeşidi bulunur. Nazilli Pidesi, kıymalı, yumurtalı peynirli, yuvarlak kıymalı (Nazilli Gülü olarak da bilinir) ve tahinli olarak 4 ayrı çeşitte yapılır.[3][4]

Karacasu Pidesi

Karacasu Pidesi Aydın ili Karacasu ilçesinde, 100 yılı aşkın süredir üretilmekte olan bir fırıncılık ürünüdür. Karacasu Pidesi, içeriğinde kullanılan malzemelerin kalitesi, üretim tekniği ve pide ustalarının mahareti ile günümüze kadar ulaşmış ve Karacasu ilçesinin sembolü hâline gelmiştir. Karacasu Pidesi; açık kıymalı pide, kaşar peynirli pide, kuşbaşılı pide, beyaz peynirli yumurtalı pide, yuvarlak kıymalı pide ve tahinli pide olmak üzere altı çeşitte yapılır. Karacasu Pidesinin boyutları; bir porsiyon için uzunluk 40–45 cm, en ise 8–10 cm’dir. Bir buçuk porsiyonluk pidenin boyu 60–65 cm, eni ise 8–10 cm’dir. Pide hamuru mutlaka elle açılır. Pide, kara fırın içinde, odun ateşinde pişirilir. Kara fırın, altında tuz ve cam kırıkları bulunan, 2x2 metre ebadında olan ateş tuğlası ile döşenmiş fırındır. Pideler, kara fırında 270°-300 °C’de pişirilir. Bu da pidenin gevrek olmasına ve ağızda dağılmasına yardımcı olur. Fırında pelit, meşe ya da palamut odunu kullanılır. Fırın ateşi, pişme kıvamı dikkat ve bilgi ister. Ayrıca pişme usullerinin de çok iyi bilinmesi gerekir. Karacasu Pidesi Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[5][6]

Kula Şekerli Pidesi

Kula şekerli pidesi Manisa ili Kula ilçesinde, tahin ve şekerle yapılan pide türüdür.[7]

Emirdağ Yumurtalı Pidesi

Emirdağ Yumurtalı Pidesi 26.05.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[8]

Ulaş Etli Pidesi

Ulaş Etli Pidesi 14.07.2020 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[9]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Düzce'de kıymalı pide tarihe karıştı. Balıklı pideyle yeni lezzet yarattı talepler arttı". Yeni Çağ Gazetesi. 24 Ekim 2020. 12 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2022. 
  2. ^ "Karadeniz'e özgü lezzet! Balıklı pide". Haber61. 12 Tem 2018. 13 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024. 
  3. ^ a b https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/281[]
  4. ^ https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/4171795e-8049-4c37-adda-99611302370d.pdf[]
  5. ^ https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38599[]
  6. ^ https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/43487949-cfe5-485f-93d5-4bca1721fb48.pdf[]
  7. ^ "KULA ŞEKERLİ PİDESİ". manisa.ktb.gov.tr. 27 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2022. 
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Cıvıklı</span>

Cıvıklı, Kayseri'nin Develi ilçesine mahsus bir pidedir. Hamurun üzerine serilen ve etin satır ile kıyma haline getirilerek ve koyun yağından özel olarak yapılan malzemesinin fırında pişirilmesiyle yapılır. Günümüzde adına etli pide de denmektedir. Yapılışı itibarı ile cıvıklıya benzediği için etli pide denmesi de doğrudur. Eski Develi Belediye Başkanı Recep Özkan, "Develi Cıvıklısı" nın coğrafi işaret olarak tescil edilmesi için 17.09.2004 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumuna müracaat etmiştir. Develi Cıvıklısı Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır. AB'nin katkılarıyla cıvıklı üzerine projeler geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Etli ekmek</span> Konya yöresine ait bir pide türü

Etli ekmek, Konya yöresine ait olan ve özellikle bu yörede yapılan bir çeşit ince ve kenarsız içli pide türüdür. Konya haricinde Kastamonu, Mardin ve Sivas gibi çeşitli yörelerde de farklı türleri yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İrmik helvası</span> Türk mutfağına özgü irmik helvası, genellikle dondurmalı yenir.

İrmik helvası, irmiğin un, şeker, yağ ve arzuya göre çam fıstığı, su, süt gibi diğer katkılarla kavrulmasıyla elde edilen Türk tatlısıdır. Sıcak veya soğuk yenilebilir. Yüksek kalorili olan irmik helvası lif bakımından zengindir.

<span class="mw-page-title-main">Su böreği</span> börek çeşidi

Su böreği, Türk mutfağında bir tepsi böreği çeşididir. Haşlanmış yufka katmanları arasına su böreğinin çeşidine göre kıyma veya beyaz peynir harcı serpiştirilip en üstü yumurtalanmış bir şekilde fırınlanarak yapılır.

<span class="mw-page-title-main">Tahinli pide</span> tahin içeren tatlı pide

Tahinli pide, bir içli pide türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Güveç (yemek)</span>

Güveç, Türk mutfağında güveç içinde pişirilen yemeklerin genel adı.

<span class="mw-page-title-main">Pide</span> fırında yapılan geleneksel bir ekmek

Pide, Türk ve Orta Doğu mutfaklarında yaygın olan, Balkan mutfaklarında da görülebilen yassı bir ekmek çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">Gözleme</span> Türk mutfağından hamur işi

Gözleme ince olarak açılmış yufkanın çeşitli iç malzemelerle doldurulduktan sonra, sac üzerinde odun ateşinde pişirilmesiyle hazırlanan bir çeşit aperatif Türk böreğidir. Abhaz mutfağında velibah olan çeşidi vardır.Gjomleze olan bir çeşidi Kuzey Makedonya'da yapılmaktadır.Zuraced ve chudu çeşidi Osmanlı mutfağında ve Dağistan mutfağında yapılmaktadır. Kırım Tatar mutfağında cantık çeşidi yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nokul</span> Türk mutfağından tatlı

Nokul, nukul (نقل) mayalı hamurla yapılan bir çeşit poğaça. Türkiye'de lokum, lokul gibi farklı isimlerle adlandırılan hamur işidir. Rulo şeklinde yapılması en ayırt edici özelliğidir. Haşhaşlı, tahinli fındıklı, sakızlı türleri de mevcuttur. Bayram sofralarının vazgeçilmezlerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Kaşar</span> Türk koyun sütü peyniri

Kaşar, koyun, inek veya keçi sütünden yapılan sarı renkli sert bir peynirdir. Türkiye ve Yunanistan'da yenir.

<span class="mw-page-title-main">Sarma</span> Yiyecek

Âdi yaprak dolması, Sarma, Yaprak sarması ya da Yaprak dolması, bulgur ya da pirinç başta olmak üzere çeşitli iç malzemelerin, genellikle asma yaprağı, beyaz lahana, kara lahana, dut yaprağı veya kiraz yaprağıyla sarılmasıyla yapılan bir yemektir. Osmanlı mutfağı kökenli olup, Osmanlı İmparatorluğu'nun hüküm sürdüğü topraklarda yapılmaktadır. Asma yaprağıyla olanı Nevşehir, Tokat, Ege mutfağına özgü olan Zeytinyağlı sarma ya da kıymalı sarma şeklinde farklı çeşitleri vardır.

<span class="mw-page-title-main">Karadeniz pidesi</span> pide hamuru ile fırında yapılan ve genellikle Karadeniz Bölgesine atfedilen yemek

Karadeniz pidesi veya Karadeniz içli pidesi Karadeniz illerinde çok tüketilen pide türü.

<span class="mw-page-title-main">Kol böreği</span> Börek çeşidi

Kol böreği, Türk mutfağına özgü bir tepsi böreği çeşididir. Peynirli, kıymalı, ıspanaklı, patatesli çeşitleri vardır. Hazır yufka kullanıldığı gibi, elle açılan yufka da kullanılır. Bosna-Hersek'in milli yemeklerindendir. Kırım'da kıymalı yapılan çeşidine sarburma denir. "Sarmak" ve "burmak" kelimelerinin birleşmesi ile oluşmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kabak dolması</span>

Kabak dolması, kabak içerisine bulgur ya da pirinç başta olmak üzere yöresine göre değişen diğer iç malzemeleri konarak yapılan bir yemektir. Zeytinyağlı kabak dolması, etli kabak dolması ya da kıymalı kabak dolması şeklinde farklı çeşitleri vardır.

<span class="mw-page-title-main">Kıymalı pide</span>

Kıymalı pide bir çeşit içli pidedir.

<span class="mw-page-title-main">Bursa cantık pidesi</span>

Bursa cantık pidesi içli pide çeşididir. İçli pideye göre hamuru daha kalın ve küçük, kayık veya daire şeklindedir.Peynirli, kıymalı, etli çeşitleri vardır.Yunanistan'da πεϊνιρλί (peynirli) adlı peynirli Bursa cantığı çeşidi yapılmakta ve satılmaktadır. Kırım Tatar mutfağındaki cantık ile tamamen farklı bir yiyecektir.Bursa Cantık Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 01.11.2021 tarihinde tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Asma yaprağı sarması</span> asma yaprağı pirinç veya kıyma ile doldurularak yapılan yemekler

Asma yaprağı sarması veya Asma yaprağı dolması, asma yaprağının içerisine bulgur ya da pirinç başta olmak üzere yöresine göre değişen diğer iç malzemeleri konarak yapılan bir yemektir. Zeytinyağlı sarma ya da kıymalı sarma şeklinde farklı çeşitleri vardır. Malzemeler karıştırılarak harmanlanır. Daha sonra salamura asma yaprağıyla sarılır. Üzerine limon suyu sıkılarak ya da yoğurt konularak yenir.

Yumurtalı ısput yemeği bir çeşit ot yemeğidir. Malzemeleri ; ısput, su, kuru soğan, ayçiçek yağı, yumurta, karabiber, tuzdur. Isputa Boluda; Hodan, Galdirek, Kaldırık, Kalduruk ve Galdirik; Artvin'de; Burğı, Trabzon'da; Tamara, Ereğli ve Zonguldak'ta; Zılbıt denilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kapalı pide</span>

Kapalı pide iki hamur arasına veya tek hamur katlanarak iç malzemesi içine konularak hazırlanır. İçli pidenin açık pide ile birlikte hazırlanan diğer şeklidir.

Aydın mutfağı Aydın ili ve ilçelerinin sofra ve yemek kültürlerini tanımlamak için kullanılır. Zeytinyağlı ve ot yemekleri ağırlıklıdır. İzmir mutfağı ve Yunan mutfağına benzerlik gösteren yemekleri mevcuttur.