İçeriğe atla

İznik Roma Tiyatrosu

Koordinatlar: 40°25′36″K 29°43′01″D / 40.42667°K 29.71694°D / 40.42667; 29.71694
İznik Roma Tiyatrosu
Harita
Genel bilgiler
DurumGeçici olarak kapalı
TürAntik tiyatro
Konumİznik
AdresSelçuk, 16890 İznik/Bursa
ŞehirBursa
Ülke Türkiye
Koordinatlar40°25′36″K 29°43′01″D / 40.42667°K 29.71694°D / 40.42667; 29.71694
TamamlanmaMS 2. yüzyıl
Ölçüler
Genişlik63 metre
Diğer ölçüler84 metre (uzunluk)
Diğer bilgiler
Oturma kapasitesi10.000 kişi

İznik Roma Tiyatrosu, Bursa ilinin İznik ilçesinde bulunan, MS 2. yüzyılda İmparator Traianus döneminde Bitinya Valisi olan Plinius tarafından inşa edilmiş tiyatro yapısı. İznik surlarının 90 m. kuzeyindeki tiyatronun, seyircilerin oturduğu kısım ile hayvanların arenaya salındığı tünel kısmı büyük ölçüde ayaktadır.[1]

Düz bir alana inşa edilerek tonozlarla yükseltilmesi nedeniyle mimari açıdan Türkiye’deki tek örnektir.[2] İki yüzyıl gladyatör dövüşleri ve diğer oyunlar için kullanılan yapı, daha sonra farklı amaçlarla kullanılmıştır. 84 metre uzunluğunda ve 63 metre genişliğinde bir alanı kaplar. Yaklaşık on bin kişi seyirci kapasitesi bulunur. Sahne binası, üç katlıdır.[3] Günümüze sadece ilk katı ulaşmıştır. Üç adet giriş kapısı ve koridorla birbirinden ayrılan dört ana mekândan oluşur.

Tiyatro kalıntıları

Latinlerin İstanbul'u işgali üzerine kurulan İznik Devleti sırasında, savaşlarda ölen askerlerin topluca bu tiyatronun dehlizlerine gömüldüğü tespit edilmiştir.[4] Tiyatronun bulunduğu alan Osmanlı döneminde bir süre seramik fırını olarak kullanılmış; seramik fırınları işlevlerini yitirdikten sonra, yapıya ait blokların devşirilmesi ve çevredeki konutlarda kullanılması son yüzyıllara kadar devam etmiştir.[5]

Kazılar

Tiyatro ilk kez 1743 yılında belirlendi ve krokisi çizildi. İlk kazılar Bursa Müzesi'nde uzman olan Bedri Yalman tarafından 1980 yılında gerçekleştirildi ve 2006 yılına kadar devam etti. 2011-2015 yılları arasında İznik Müzesi başkanlığında kazılara devam edildi. Kazılar, 2016 yılından itibaren Dokuz Eylül Üniversitesi’nden bir ekip tarafından sürdürüldü.[6] Kazı başkanlığını Aygün Ekin Meriç üstlenmiştir.

Kaynakça

  1. ^ "Bursa İznik Antik Roma Tiyatrosu - Bursa Gezi Rehberi". Bursa Gezi. 4 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2023. 
  2. ^ "İznik Roma Tiyatrosu kazılarında yeni bulgu". TRT Haber. 26 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2021. 
  3. ^ Gazetesi, Evrensel. "İznik Roma Tiyatrosu üç katlıymış". Evrensel.net. 23 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2021. 
  4. ^ "ROMA TİYATROSU (İznik) | bgc.org.tr". bgc.org.tr. 22 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2021. 
  5. ^ Meriç, Aygün Ekin. "İznik Tarihini Simgeleyen Bir Anıt: Antik Roma Tiyatrosu". Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimlere Enstitüsü Dergisi, Cilt: 21, Sayı: 2, Yıl: 2019. 26 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "İznik Roma Tiyatrosu Kazılarında Son Durum" (PDF). Bursadazamandergisi.com, Ekim 2017, Sayı 24. 20 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Zeugma</span> Türkiyede bir antik kent

Zeugma, Gaziantep'in Nizip ilçesine bağlı Belkıs köyünde bulunan antik yerleşim.

Anadolu'da Antik Roma Tiyatroları, Anadolu yarımadasındaki Roma dönemlerinden kalma açık hava tiyatrolarını ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Aspendos</span> Antalya-Serik ilçesine bağlı olan Belkıs köyü sınırları içerisinde bulunan antik kent.

Aspendos veya Belkıs, Antalya ili Serik ilçesinde bulunan Belkıs köyünde yer alan antik tiyatrosuyla meşhur bir antik kenttir. Pamfilya'nın en zengin şehirlerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Knidos</span> Muğlanın Datça ilçesinde bulunan, Karya dönemine ait antik yerleşim

Knidos, Muğla'nın Datça ilçesinde bulunan, Karya dönemine ait antik yerleşimdir.

<span class="mw-page-title-main">İznik</span> Bursa ilçesi

İznik, Türkiye'nin Bursa ilinin bir ilçesi ve ilçenin merkezi olan şehir. Adını şehirden alan İznik Gölü'nün doğu kıyısında, Bursa'nın kuzeydoğusunda yer alır. 2020 yılı TÜİK verilerine göre nüfusu 44.102 kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Fokaia</span>

Fokaia, İzmir'in Foça ilçesinin Antik Çağ'da ve Bizans Dönemi'ndeki adı. On iki İon kentinden biridir. Önceleri kentin kuruluşu MÖ 11. yüzyıl Aiol'ler tarafından gerçekleştiği, MÖ 9. yüzyılda ise kentin İon tarafına geçtiği düşünülüyordu. Fakat yapılan son araştırmalar kentin kuruluş tarihini MÖ 2000'e kadar geri götürüyor.

<span class="mw-page-title-main">Afrodisias</span> Aydındaki antik kent

Afrodisias veya Afrodisyas, Tanrıça Afrodit'e adanmış birçok eski çağ kentinin ortak adı. Afrodisyas adlı kentlerin en ünlüsü, Anadolu'nun güneybatısında, eski Karia bölgesinde, günümüzde Aydın ilinin Karacasu ilçesine bağlı Geyre mahallesinin bulunduğu yerde bulunan Antik Yunan kentidir. Arkeolojik kazılar başladıktan sonra Geyre taşınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Priene</span>

Priene, Aydın Söke'de Selçuk-Efes'e yaklaşık 100 km uzaklıkta kurulmuş bir İyon şehridir. Şehir Menderes nehrinin 10 km kuzeyindedir. Şehir kurulduğunda deniz kıyısındaydı. Menderesin alüvyonu nedeniyle şehir şimdi kilometrelerce kara içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Milet</span> Anadoluda bir antik kent

Milet Anadolu'nun batısında, Ege bölgesinde Büyük Menderes Nehrinin hemen ağzına yakın deniz kıyısında bir antik liman şehridir. Şimdi Aydın'ın Didim ilçesinde Akkoy'un 5 km kuzeyinde ve Balat köyü yakınında bir harabe halinde olup limanı Büyük Menderes tarafından doldurulduğu için yaklaşık 10 km denizden içeride bir mevkidedir.

<span class="mw-page-title-main">Antioheia (Pisidya)</span>

Antakya, Pisidya, Türkiye'nin Akdeniz, Ege ve İç Anadolu bölgelerinin kesiştiği noktadaki Göller Yöresi'nde, tarihi Pisidya ve Frigya'nın sınırında bulunan antik kenttir. Pisidya Antakyası olarak da bilinir. Isparta ilinin modern ilçesi Yalvaç'ın kuzey şeridinde 1 km'lik bir alanı kapsar. Kent, kuzeyindeki 1236 metrelik en yüksek noktası ile bir vadi görünümündedir.

<span class="mw-page-title-main">Smirni</span> İzmirde bulunan antik şehir

Smirni, İzmir sınırları içinde iki farklı konumda yer alan tarihî kentler. Körfezin kuzeydoğusunda yer alan ve yüzölçümü yaklaşık yüz dönüm olan bir adacık üzerinde kurulmuştu.

<span class="mw-page-title-main">Assos</span> Ayvacıkda bir antik kent

Assos, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesinin yaklaşık 17 km güneyindeki Behramkale Köyü'nde yer alan bir antik kent.

<span class="mw-page-title-main">Metropolis (antik kent)</span>

Metropolis, kuruluşu günümüzden yaklaşık 5000 yıl öncesine dayanan, İzmir'in Torbalı ilçesinin 5 km güneybatısında bulunan bir antik kenttir.

Hacıtuğrul Höyüğü, Ankara - Polatlı karayolunun 60. km.'sinde, Hacıtuğrul Köyü ile Yenidoğan tren istasyonu arasında yer alan bir höyüktür. Gordion'un 22 km. kuzeydoğusuna düşmektedir. Eski yayınlarda Yenidoğan Höyüğü ya da Külhöyük olarak geçmektedir. Höyük, 650 x 600 boyutlarında olup 24 metre yüksekliktedir. Bu boyutlarıyla 3,3 hektarlık bir alana yayılmış, Türkiye'nin en büyük höyüklerinden biridir. Boyutları Gordion'un kabaca iki katı kadardır.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Roma Yolu</span>

Ankara Roma Yolu ya da Cardo Maximus, Ankara'nın Altındağ ilçesinin Ulus semtinde Ulus Şehir Çarşısı'nın temel kazısı sırasında ortaya birtakım eserlerin çıkması üzerine Prof. Dr. Cevdet Bayburtluoğlu denetiminde 1995 yılında yapılan kazılarda ortaya çıkan Geç Roma Dönemi'ne ait yol. 2006 yılında Ankara Valiliği otopark inşaatı sırasında yolun devamı bulunmuş, çıkan eserlere rağmen inşaat durmamıştır. Bugün yapının çok az bir bölümü ortaya çıkarılmıştır. 216 metre uzunluğundaki yol, 6.7 metre genişliğe sahiptir ve yolun kenarlarında yayalar için yapılmış 20 cm yükseklikte 1.5 metrelik kaldırım blokları vardır. Yol günümüzdeki seviyenin 2 ile 3.32 metre altında kalmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Roma Tiyatrosu</span> Ankaradaki Antik Roma yapısı

Ankara Roma Tiyatrosu, Türkiye'nin başkenti Ankara'da Altındağ ilçesine bağlı Ulus semtinde Hisar Caddesi ile Pınar Sokak arasında yer alan Antik Roma Tiyatrosudur. Yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte MS 2. yüzyıla tarihlendirilmektedir.

Antik Roma Tiyatrosu, Roma İmparatorluğu döneminde İspanya'dan Orta Doğu'ya kadar imparatorluk sınırları içindeki pek çok yerde inşa edilmiş tiyatro yapılarının adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Harpasa</span>

Harpasa (Arpasa) Antik Kenti, Aydın İli, Nazilli İlçesi, Esenköy sınırları içerisinde yer almış yüksekçe bir tepe üzerine kurulu olan eski bir Karya kentidir.

<span class="mw-page-title-main">Apamea Myrlea</span> insan yerleşimi

Myrleia, Türkiye'nin Bursa ilinin Mudanya ilçesinde bulunan antik kent. Mudanya'nın 1 km güneydoğusunda bulunur. Hisarlık adıyla anılır ve Yayvan Tepe üzerinde MÖ 7. yüzyılda İyonya'dan gelen Kolofonlular tarafından kurulduğu düşünülmektedir. Daha kuzeyde liman kalıntılarına da rastlanır. 2012 yılında bir inşaat kazısında bulunmuş ve sit alanı ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Soli, Kıbrıs</span>

Soli Antik Kenti, MÖ. 13.yy'da Truva savaşından dönen Atinalılar tarafından kurulduğuna inanılan antik bir şehir