İçeriğe atla

İsveç şarabı

İsveç'in Skåne bölgesinde üretilmiş bir şişe şarap

İsveç şarabı, İsveç'te üretilen şaraplara verilen addır. Üzümle yapılan şarapçılık ülkede 1990'ların sonunda başlamıştır, çok küçük; ama büyüyen bir sektördür. Üzüm dışındaki meyvelerden üretilen şarap ise ülkede eski bir gelenektir.

Ülkedeki üreticilerin çoğu şarapçılığı bir hobi olarak yapmakta olup ticari amaçla yapanların sayısı çok azdır. İsveç Tarım Bakanlığı'na göre 2005 yılı itibarı ile ülkede 10 hektarlık üzüm bağından 3632'si kırmızı, 1985'i beyaz olmak üzere 5617 litre şarap üretilmektedir.[1] İsveç Üzüm Yetiştiricileri Birliği'ne göre ülkede şarapçılıkla uğraşan 30-40 kurum vardır; ama bu sayı bir hektarın küçük bir kısmı arazide hobi amaçlı şarapçılık yapmakta olanları da kapsamaktadır.[2]

Tarihçe

İsveç Avrupa'daki ana şarap üzümü türü olan Vitis vinifera'nın doğal olarak yetiştiği bölgenin çok kuzeyinde kalır. Bazı kaynaklar üzümün ülkeye ilk kez Orta Çağda Katolik Kilisesi'nin manatırlar kurmasıyla getirildiğini iddia etmektedir.[3] 20. yüzyılın sonlarında şarapçılık endüstrisi kuzey ülkelerinde de yayılmaya başladı. Ülkede ticari şarapçılık fikri 1990'lı yıllarda ortaya çıktı. Skåne'dekiler başta olmak üzere bazı üreticiler Danimarka'dan esinlenirken bazıları diğer şarap üreticisi ülkelerin etkisi altında kaldı.[4]

Buna rağmen ülkedeki önemli büyüklükteki ilk şarapçılık tesisleri ülkenin en güneyinde kurulmadı. İlk iki tesis Södermanland ilinde bulunan Flen yakınlarında ve İsveç'teki en fazla güneş ışığı alan yer olan Gotland adasında kuruldu. Bunun ardından ise şarap endüstrisi Skåne bölgesinde gelişti.[4]

Bazı küçük ölçekli üreticiler ise üzümleri açık hava yerine serada yetiştirmektedir.[5] 2000'li yılların başlarından itibaren Systembolaget aracılığıyla İsveç şarapları raflarda yerlerini almaya başladı.

Kaynakça

  1. ^ Jordbruksverket: Vinodling 13 Kasım 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Swedish Board of Agriculture: Viticulture), accessed on July 9, 2008 (İsveççe)
  2. ^ Föreningen Svenska Vinodlare: Vingårdar 28 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - as of July 8, 2009, 26 of the members of the Association of Swedish winegrowers had elected to be listed on the Association's webpage
  3. ^ Henriksdals Vingård: Är det möjligt att odla vin i Sverige? 10 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ("Is it possible to grow wine in Sweden?"), accessed on June 10, 2008 (İsveççe)
  4. ^ a b Dagens Nyheter, April 23, 2007: Skåne på väg bli vindistrikt 18 Nisan 2002 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ("Scania on its way to becoming a wine region") (İsveççe)
  5. ^ Expressen January 23, 2008: Åke vill sälja vin direkt från gården 24 Ocak 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ("Åke wants to sell wine directly from his estate") (İsveççe)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İsveç</span> Kuzey Avrupada bir ülke

İsveç, resmî adıyla İsveç Krallığı, Kuzey Avrupa'daki İskandinavya yarımadasında yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşuları batı ve kuzeyden Norveç, doğudan ise Finlandiya'dır. İsveç bunun dışında güneyinde yer alan Öresund Köprüsü ile Danimarka'ya bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Skåne (il)</span>

Skåne ili, İsveç'in en güneyinde yer alan Skåne ve Halland bölgeleri üzerinde yer alan bir ildir. İlin komşuları arasında Halland, Kronoberg ve Blekinge yer alır. İlin yönetim merkezi, ülkenin üçüncü büyük kenti olan Malmö'dür.

<span class="mw-page-title-main">Şarap</span> üzümden yapılan fermente içecek

Şarap veya mey, fermente meyvelerden yapılan alkollü bir içecektir. Maya, meyvelerdeki şekeri tüketir ve onu etanol ve karbondioksite dönüştürerek ısı açığa çıkarır. Şarap erik, kiraz, nar, yaban mersini, frenk üzümü ve mürver gibi çeşitli meyvelerden yapılabilse de çoğunlukla üzümden yapılır ve "şarap" terimi genellikle bir niteleyici olmadan kullanıldığında üzüm şarabını ifade eder. Şarap, çoğunlukla %9 ila %15 arası alkol ihtiva etmektedir. Başka meyvelerden de üretilebilen şaraplar o meyvenin adı ile anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türk şarabı</span>

Türk şarabı, büyük şarap üreticisi olan ülkelerin gerisinde olmakla birlikte giderek tanınmakta ve üretim miktarı hızla artmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">San Marino şarabı</span>

San Marino şarabı, San Marino'daki küçük ama kârlı şarap endüstrisini anlatır. İtalya'nın içinde küçük bir anklav olan ülkenin şarapçılığı büyük komşusunun özellikle Toskana bölgesinin gölgesinde kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan şarabı</span>

İtalyan şarabı, dünyada şarapçılık yapılan en eski ülkelerden biri olan İtalya'da yapılan şaraba verilen addır. İtalya dünyanın en önemli şarap üreticilerinden biridir ve 2005 yılı itibarı ile dünya üretiminin yaklaşık beşte birini üretmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şarapçılık</span>

Şarapçılık, şarap üretimine verilen addır. Şarabın yapılacağı üzüm veya başka bir meyvenin seçimiyle başlar, yapımı biten şarabın şişelenmesiyle sona erer. Çoğu şarap üzümden yapılsa da, diğer meyvelerden veya zehirli olmayan bitkilerden de yapılabilir. Bal şarabının sudan sonraki en önemli malzemesi baldır. Şarap yapımının tarihi bin yıldan fazladır. Şarap ve şarap yapımı bilimi önoloji olarak bilinir. Şarap üreticisine şarap tüccarı da denilebilir. Üzüm yetiştiriciliği bağcılıktır ve birçok üzüm çeşidi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Uruguay şarabı</span>

Uruguay 2008 yılı itibarıyla yıllık 109,001 tonluk şarap üretimiyle Güney Amerika'daki en büyük dördüncü şarap üreticisidir. Ülkede 8500 hektardan fazla şaraplık üzüm bağı vardır. Uruguay'da üretilen en popüler şaraplar Tannat üzümlerinden elde edilen kırmızı şaraplardır.

<span class="mw-page-title-main">Misket (üzüm)</span>

Misket üzüm familyası, yüzyıllardır dünyada şarap üretimi, kuru üzüm ve sofralık üzüm olarak tüketilen Vitis vinifera türüne ait 200'den fazla üzüm çeşidini içerir. Renkleri, Muscat Ottonel gibi beyazdan, Moscato Giallo gibi sarıya, Moscato rosa del Trentino gibi pembeye ve siyaha yakın olan Hamburg Misketi 'ne kadar değişir. Misket üzümleri ve şarapları neredeyse her zaman belirgin tatlı çiçek aromalıdır. Misket üzüm çeşidinin çokluğu ve sayısı belki de en eski evcilleştirilmiş üzüm çeşidi olduğunu akla getirir. Vitis vinifera üzüm çeşidindeki çoğu familyanın Misket çeşidinden geldiğine dair teoriler vardır.

<span class="mw-page-title-main">Kvevri</span>

Kvevri (Gürcüce: ქვევრი; veya Batı Gürcistan'da kullanıldığı adıyla çuri geleneksel Gürcü şarabının fermantasyonu, depolanması ve yıllandırılması için kullanılan büyük toprak kaptır. Tarihsel olarak en eski şarap üretim şeklidir. Yumurta şeklindeki bu kaplar, kulpsuz amforalara benzer. Bu kaplar geleneksel olarak kilden yapılır ve içine konan balmumu kaba şekil verilir. Bu kaplar ya toprak altına gömülmüşlerdir ya da büyük şarap mahzenlerinin zeminlerine yerleştirilmişlerdir. Kvevrilerin boyutları çeşitlilik gösterir. Kvevrilerin hacmi 20 litre ile 10,000 litre arasında değişir; 800 litrelik kvevriler tipik bir hacimdedir. Büyük şarapçılık şirketleri çoğunlukla 2000 litrelik kvevri kullanırlar. Romalıların kullandığı dolium ile benzerlik gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Bağ ve Şarap Örgütü</span>

Uluslararası Bağ ve Şarap Örgütü ; bağcılık ve şarapçılık faaliyetleri çerçevesinde kurulmuş olan uluslararası bir kuruluştur. Örgütün çalışma alanı yalnızca şarap üretimiyle sınırlı olmamakla beraber, aynı zamanda sofralık üzüm ve kuru üzüm üretimini de kapsamaktadır. Bu doğrultuda kuruluşun esas amaçlarından birisi de bu alanlarda dünya çapındaki bilgilerin derlenmesi ve bir rapor halinde yayınlanmasını sağlamaktır. Örgütün kurulmasına dair 3 Nisan 2001 tarihinde bir anlaşma imzalanmış, bu anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte de 1 Ocak 2004 itibarıyla resmî olarak faaliyete geçmiştir. 35 kurucu üye ülkenin katılımıyla hayata geçen örgütün 6 Kasım 2018'den beri mevcut üye sayısı 47'dir. Türkiye, 2005 yılında, kurucu anlaşmasını onaylayarak Örgüte üye olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Provans şarabı</span>

Provans şarabı güneydoğu Fransa'daki Fransız şarabı üreten Provans bölgesinden gelir. Romalılar bölgeyi provincia nostra adıyla adlandırdı. Provans Alpler'in hemen güneyinde İtalya dışındaki ilk Roma eyaletiydi.

<span class="mw-page-title-main">Rkatsiteli</span>

Rkatsiteli, beyaz şarap yapımında kullanılan bir üzüm türüdür.

Şarabın sınıflandırılması menşei yeri veya unvanı şarap yapım yöntemleri ve stili tatlılık ve bağ bozumu veya kullanılan üzüm çeşidi gibi çeşitli yöntemlere göre yapılabilir. Uygulamalar farklı ülke ve bölgelere göre değişiklik gösterir ve birçok uygulama zaman içinde farklılık göstermiştir. Bazı sınıflandırmalar menşei ülkelerinde şarap yasasının bir parçası olarak resmi korumadan yararlanırken diğerleri bu tür bir koruması olmayan yetiştirici örgütleri tarafından oluşturulmuştur. Şarabın sağlığa etkileri, şarabın yaşlanması, şarabın tatlılığı, şarabın rengi önemli özelliklerdir.

<span class="mw-page-title-main">Fortifiye şarap</span>

Fortifiye şarap , yüksek alkollü damıtılmış bir içki eklenerek alkolü yükseltilen bir şarap çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">Şili şarabı</span>

İspanyol istilacılarının bölgeyi kolonileştirirken yanlarında Vitis vinifera asmalarını getirdiği 16. yüzyıl dan beri Şili şarabının Yeni Dünya şarap bölgesinde uzun bir tarihi oldu. 19. yüzyılın ortalarında Cabernet Sauvignon, Merlot, Carmenère ve Franc gibi Fransız şarap çeşitleri tanıtıldı. 1980'lerin başında paslanmaz çelik fermantasyon tanklarının ve fermantasyon için meşe fıçıların kullanılmasıyla bir rönesans başladı. Kaliteli şarap üretimi arttıkça şarap ihracatı da hızla büyüdü. Şarap imalathanelerinin sayısı 1995'te 12 iken 2005'te 70'in üzerine çıktı.

<span class="mw-page-title-main">Malbec</span>

Malbec (telaffuzu [mal.bɛk]) kırmızı şarap yapımında kullanılan mor bir üzüm çeşididir. Üzümleri mürekkep gibi koyu renge ve sağlam tanenlere sahip olma eğilimindedir ve kırmızı Bordo şarabı karışımında izin verilen altı üzümden biri olarak bilinir. Fransa'da, Malbec bağları halen başlıca Güney Batı Fransa'da Cahors'dadır ancak üzüm dünya çapında yetiştirilir. Bir Arjantin üzüm çeşidi olarak giderek daha fazla kutlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Riesling</span>

Riesling, Ren bölgesinde ortaya çıkan beyaz bir üzüm çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">Syrah</span>

Syrah, koyu kabuklu üzüm çeşidi olup başlıca kırmızı şarap üretmek için tüm dünyada yetiştirildi. 1999'da Syrah'ın güneydoğu Fransa'dan, Dureza ve Mondeuse Blanche'den iki meçhul üzümün yavrusu olduğu bulundu. Syrah, Syrah'ın 1880'den kalma Peloursin ile bir melezi olan Petite Sirah ile karıştırılmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya şarabı</span>

Avustralya şarap endüstrisi, yılda üretilen 1.2 ila 1.3 milyar litrenin yaklaşık 800 milyonunun denizaşırı pazarlara ihraç edilmesiyle, dünyanın en büyük şarap ihracatçılarından biridir. Şarap endüstrisi, üretim, istihdam, ihracat ve turizm yoluyla Avustralya ekonomisine önemli bir katkıda bulunur.