İçeriğe atla

İsveç Livonyası

Svenska Livland
İsveç Livonyası
1629-1721
bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
BaşkentRiga
Yaygın dil(ler)İsveççe, Estonca, Letonca, Livonyaca, Aşağı Almanca
İsveç Kralı 
• 1611–1632 (ilk)
II. Gustaf Adolf
• 1720–1751 (son)
I. Frederick
Genel Vali 
• 1622–1628 (ilk)
Jacob De la Gardie
• 1696–1702 (son)
Erik Dahlberg
Tarihçe 
• Kuruluşu
1629
• Bölgenin İsveç tarafından fethi
1621
25 Eylül 1629
23 Nisan 1660
1700–1721
• Rusya tarafından fethi
1713
• Dağılışı
1721
Öncüller
Ardıllar
Livonya Dükalığı
Danimarka
Livonia Valiliği (Rus İmparatorluğu)

İsveç Livonyası (İsveççe: Svenska Livland) 1629'dan 1721'e kadar İsveç İmparatorluğu'nun hakimiyetindeydi. Modern Estonya'nın güney bölümünü (Brömsebro Antlaşması'ndan sonra Danimarka'ya bırakılan Ösel adası dahil) ve kuzey bölümünü oluşturan bölge Modern Letonya'nın (Vidzeme bölgesi), 1600-1629 Polonya-İsveç Savaşı sırasında Polonya-Litvanya Livonia Dükalığı'nın büyük bölümünün fethini temsil ediyordu. Livonia'nın bir kısmı ve Riga şehri, 1621 gibi erken bir tarihte İsveç kontrolü altındaydı ve durum 1629 Altmark Ateşkesi'nde resmileştirildi, ancak tüm bölge 1660'ta Oliva Antlaşması'na kadar resmen devredilmedi. Wenden'in azınlık kısmı Polonya-Litvanya Topluluğu tarafından tutulan Voyvodalık, bugün Letonya'nın Latgale bölgesine karşılık gelen Infllanty Voyvodalığı ("Livonya Prensliği") olarak yeniden adlandırıldı.[1]

Riga, o zamanlar İsveç İmparatorluğu'nun en büyük ikinci şehriydi. Diğer Baltık Denizi egemenlikleri ile birlikte Livonya, İsveç'in Baltık'taki güvenliğini sağlamaya hizmet etti. 1561'de İsveç yönetimine gönüllü olarak boyun eğen ve geleneksel yerel yasalara büyük ölçüde dokunulmadan kalan İsveç Estonyası'nın aksine, İsveç Livonyası'nda İsveç Kralı XI. Karl, idari veya dini kariyer ve soylular, Büyük Azaltma'da alanları krala devretmek zorunda kaldı.[2]

Bölge, Büyük Kuzey Savaşı sırasında Rus İmparatorluğu tarafından fethedildi ve 1710'da Livonya Valiliği'ni kuruldu. İsveç Livonyası resmen, İsveç Estonyası ve İsveç Ingria ile birlikte 1721'de Nystad Antlaşması'nda Rusya'ya devredildi.

Kaynakça

  1. ^ https://web.archive.org/web/20120503081144/ []
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Letonya</span> Kuzey Avrupada yer alan bir ülke

Letonya ya da resmî adıyla Letonya Cumhuriyeti, Kuzey Avrupa'da yer alan bir ülkedir. Kara sınırlarını kuzeyde Estonya, güneyde Litvanya; doğuda ise Rusya ve Belarus ile paylaşmaktadır. Aynı zamanda Letonya, İsveç ile denizden sınırdaştır. Letonya'nın en büyük şehri ve başkenti Riga'dır. 1 Mayıs 2004'ten beri Avrupa Birliği üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">XII. Karl</span> İsveç kralı

XII. Karl ya da Türkçe kaynaklarda kullanılan lakabıyla Demirbaş Şarl, 5 Nisan 1697 – 30 Kasım 1718 tarihleri arasında İsveç kralı. Bağlı bulunduğu hanedan Wittelsbach Hanedanı'nın bir kolu olan "Palatina-Zweibrücken" Hanedanı idi. XII. Karl'ın babası XI. Karl ve annesi Ulrika Elanoara Danimarkalı idi. Bunların hayatta kalan tek erkek çocuğu olarak 5 Nisan 1697'de babasının ölümü üzerine XII. Karl adıyla daha 14 yaşında İsveç Krallığı kralı ve babasının hanedanının hükümdarı olduğu modern Almanya'da bulunan "Palatina-Zweibrücken Dükü" oldu ve iki hükümdarlığı 30 Kasım 1718'de daha 36 yaşında iken Fredrikshald kuşatması sırasında öldürülmesine kadar yönetti.

<span class="mw-page-title-main">Riga</span> Letonyanın başkenti

Riga, Letonya'nın başkentidir. Baltık Denizi'ne şehrin ortasından geçen Daugava Nehri ile açılır. Şehir 56° 58¹ Kuzey Paraleli, 24° 8¹ doğu boylamında yer alır. Riga, Baltık devletleri içinde en büyük şehir olmasının yanı sıra, önemli bir kültür, siyaset, eğitim, finans, ticaret ve endüstri merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Rostock</span> Mecklenburg-Vorpommernda bağımsız büyükşehir (Almanya)

Rostock, Almanya'nın Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde bulunan en büyük şehirdir. Almanya'nın diğer kalabalık şehirlerine karşılık, surlarının büyük bir kısmının ayakta kalabildiği az sayılı büyükşehirlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">İsveç İmparatorluğu</span> Bir Avrupa İmparatorluğu

İsveç İmparatorluğu, 17. yüzyılda ve 18. yüzyılın başlarında Baltıklar ile İskandinavya bölgesinde hüküm sürmüş bölgesel bir güçtür. 1711' de Büyük Kuzey Savaşı'nda topraklarını kaybetmesiyle son bulmuştur

Estonya tarihi, bugünkü Estonya topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Letonya tarihi</span>

Letonya tarihi bugünkü Letonya topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Livonya Konfederasyonu</span>

Livonya Konfederasyonu günümüzdeki Estonya ve Letonya topraklarında Töton şövalyeleri tarafından Ridzene ve Daugava nehirleri daha sonra Riga Şehri olacak bölgede kurulmuş, 1228-1560 yılları arasında var olmuş bir konfederasyondu. Livonya Tarikatı, Riga Başpiskoposluğu, Dorpat Piskoposluğu, Ösel-Wiek Piskoposluğu ve Kurlandiya Piskoposluğu olarak 5 küçük devletçikten oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Kurlandiya</span> tarihi bölge

Kurlandiya, bugünkü Letonya'ya bağlı tarihi bölge. Çoğu zaman Semigalya ve Selonya adlı iki bölge ile beraber anılır.

<span class="mw-page-title-main">Livonya Dükalığı</span>

Livonya Dükalığı başta Litvanya Büyük Dükalığı'nın, sonra Lehistan-Litvanya Birliği'nin elinde olan bir özerk bölge. Bölge 1561 yılından 1621 yılına kadar etkisini sürdürdü.

<span class="mw-page-title-main">Livonya</span> Baltık Denizinin doğu kıyısında yer alan tarihsel bölge

Livonya, Baltık Denizi'nin doğu kıyısında yer alan tarihsel bölge. Adını günümüz Letonya kıyılarında yaşayan Livonyalılardan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Jan Kazimierz Waza</span>

II. Jan Kasimir Polonya kralı ve Litvanya büyük dükü.

<span class="mw-page-title-main">X. Karl Gustav</span> İsveç kralı

X. Karl Gustav veya Karl Gustav (İsveççe; Karl X Gustav, İsveç kralı ve Bremen dükü. John Casimir ve İsveçli Catherine'in oğluydu. Karl Gustav tahta çıkmadan önce kuzeni Kraliçe Kristina 1632 – 1654 yılları arasında İsveç hükümdarı olmuştur, 1654'te Karl kuzeninin kendi lehine tahttan çekilmesi üzerine tahta çıkmıştır ve ölümüne kadar tahtta kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Livonya Guberniyası</span>

Livonya Guberniyası, Rus İmparatorluğu'nun guberniyalarından biriydi. Guberniya, üç Baltık guberniyasından biri olup günümüz Letonya'nın kuzeyini ve Estonya'nın güneyini kapsamaktaydı. Guberniyanın merkezi Riga idi.

<span class="mw-page-title-main">Estonya Guberniyası</span>

Estonya Guberniyası, Rus İmparatorluğu'nun guberniyalarından biriydi. Guberniya, üç Baltık guberniyasından biri olup günümüz Estonya'nın kuzeyini kapsamaktaydı. Guberniyanın merkezi Reval idi.

<span class="mw-page-title-main">III. Zygmunt Waza</span> İsveç kralı (hd. 1592-1599), Litvanya ve Polonya Büyük Dükü (hd. 1587-1632)

III. Sigismund Vasa 1587'den 1632'ye kadar Polonya-Litvanya Birliği ve Litvanya Büyük Dükalığı hükümdarı, 1592'den 1599'da kadar İsveç kralı ve Finlandiya Büyük Dükü.

<span class="mw-page-title-main">Lehistan-İsveç Savaşı (1626-1629)</span>

Lehistan-İsveç savaşı (1626-1629) 17. yüzyılda İsveç İmparatorluğu ve Polonya arasındaki çatışmanın dördüncü savaşı. 1626'da başladı ve dört yıl sonra Altmark Antlaşması ile, daha sonra Stuhmsdorf'ta Stuhmsdorf Antlaşması ile sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Lehistan-İsveç savaşları</span>

Lehistan-İsveç savaşları, Lehistan-Litvanya Birliği ile İsveç İmparatorluğu arasında geçen savaşlar. Genel olarak yorumlandığında, bu terim 1563 ve 1721 arasındaki bir dizi savaşları yer alır. Daha özetleyici olarak, 1600 ve 1629 arasındaki belirli savaşları ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Terra Mariana</span> Kutsal Roma İmparatorluğunda prenslik

Terra Mariana Orta Çağ Livonya ya da Eski Livonya için kullanılan resmi isimdir.. Livonya Haçlı Seferi'nin ardından kuruldu ve toprakları günümüzdeki Estonya ve Letonya'dan oluşmaktadır. 2 Şubat 1207'de Kutsal Roma İmparatorluğu'nun bir prensliği olarak kurulmuş, ancak 1215'te Papa III. Innocentius'in doğrudan Kutsal Makam'a tabi olduğunu ilan etmesiyle bu statüsünü kaybetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Oliva Antlaşması</span>

Oliva Antlaşması, II. Kuzey Savaşı'nı (1655-1660) sona erdiren barış antlaşmalarından biridir. İsveç İmparatorluğu; Oliva Antlaşması, aynı yıl imzalanan Kopenhag Antlaşması ve ertesi yılki Cardis Antlaşması ile en geniş sınırlarına ulaştı.