İçeriğe atla

İstanbul Adalet Sarayı

Koordinatlar: 41°04′08″K 28°58′44″D / 41.06889°K 28.97889°D / 41.06889; 28.97889
İstanbul Adalet Sarayı
İstanbul Adalet Sarayı (Çağlayan)
Harita
Eski ad(lar)İstanbul Adliyesi
Sultanahmet Adliyesi
Diğer ad(lar)Çağlayan Adliyesi
Çağlayan Adalet Sarayı
Genel bilgiler
KonumŞişli, İstanbul
Koordinatlar41°04′08″K 28°58′44″D / 41.06889°K 28.97889°D / 41.06889; 28.97889
Açılış2011
Teknik ayrıntılar
Zemin alanı343,000 m²
Resmî site
Ön kapısı
Adliyenin içinden görünüm

İstanbul Adalet Sarayı İstanbul'un Şişli ilçesinde yer alan adliyedir.[1] Temmuz 2011'de mevcut konumundaki yeni binasının açılışından sonra Avrupa'nın en büyük adliyesi oldu.[2] 343,000 m2 genişliğindedir.[3] Varlıbaş Grubu'nun VARYAP inşaat iştiraki tarafından yapılmıştır.[4]

Tarihçe

Adliyenin eski konumu, Sultanahmet Meydanı'nda, İbrahim Paşa Sarayı'nın arkasındaydı. Ayasofya'nın doğu cephesinin karşısında yer alan eski adliye sarayının (Darülfünun binası) 3-4 Aralık 1933 gecesi yanmıştı. Cumhuriyet'in ilk yıllarında, önemli kamu binaları büyük ölçüde Ankara'nın gereksinimleri olarak görüldüğünden, Devlet en az bir 10 yıl boyunca İstanbul'a bu alanda bir yatırım yapmaktan uzak durdu.

Adliye binasının nerede yapılacağı, büyük tartışmalara yol açtı. En büyük tartışma İbrahim Paşa Sarayı'nın yıktırılması, binanın bu arsa üzerine yapılması fikri ileri sürüldüğünde patlak verdi. Yine de 1939'da sarayın bir bölümü yıktırılarak, istimlâkler yapıldı. Ancak, II. Dünya Savaşı'nın araya girmesiyle çalışmalar durduruldu.

1949'da adliye sarayı için proje yarışması yeniden gündeme geldi. Yarışmayı kazanan proje, dönemin önde gelen iki Türk mimarından ikisinin, Sedad Hakkı Eldem ve Ord. Prof. Emin Halid Onat'ın imzasını taşıyordu. Ancak bu projenin yalnızca birinci bölümü, yani mahkemeler bloğu uygulandı. 1951'de inşaatına başlanan bu bina, 1955'te hizmete girdi. 1958'de yapılan kazılarda Bizans döneminden kalma önemli arkeolojik buluntular ortaya çıktı. Adliye Sarayı'nın uygulanan ilk bölümünün (A ve B blokları) inşa edilmesinden ve arada proje mimarlarından Emin Onat'ın 1961'de ölmesinden sonra, Sedad Hakkı Eldem, arkeolojik buluntuları da dikkate alarak, bunların üstünü kısmen örten ve Adliye Sarayı'nın uygulanmayan bölümünü yine de inşa edebilmeyi öngören yeni bir proje geliştirdi. Ancak bu proje de, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun olumlu kararına rağmen, uygulanma olanağı bulamadı.

4,000 m² alan üzerine yayılmış, ikisi yerin altında, altı kattan oluşan bina, İstanbul'da çeşitli ilçelerde çok sayıda adliyenin göreve başlamasından sonra da Sultanahmet Adliyesi olarak kullanıldı.

Adliyede, savcılık, ceza ve fikri haklar mahkemelerinin yanı sıra, icra daireleri yer almaktaydı. Çağlayan'da inşa edilen ve İstanbul'un Avrupa Yakasındaki bazı ilçe adliyelerini bünyesine katan yeni binanın hizmete girmesiyle 25 Temmuz 2012'de faaliyetine son verildi.[5]

Saldırılar

2015

31 Mart 2015'te Devrimci Halk Kurtuluş Partisi Cephesi (DHKP-C)'nin olduğu düşünülen üyeleri, Adalet Saray'ının altıncı katında savcı Mehmet Selim Kiraz'ı rehin aldı. Polislerden Berkin Elvan'ın ölümüyle bağlantılı olduğunu söyledikleri güvenlik hizmetlerinin dört üyesinin isimlerini söylemelerini istediler. Polis silahlı saldırganlarla altı saat boyunca görüştü, İstanbul Emniyet Müdürü Selami Altınok iletişim sürdüğü sırada odadan silah sesleri gelmesi üzerine operasyonun başlattı. Operasyon sırasında iki saldırgan öldü, ağır yaralanan savcı Kiraz ise daha sonra öldü.[6][7] Bu olayın ardından, adliyenin içinde bulunduğu yerleşkeye Kiraz'ın adı verildi.[8]

2024

Kaynakça

  1. ^ "İletişim". İSTANBUL ADLİYESİ. 31 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2022. 
  2. ^ "Europe’s largest palace of justice in Istanbul" 18 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. buyuyenturkiye.com, 1 Ağustos 2011, Erişim tarihi: 17 Mayıs 2019.
  3. ^ "İstanbul Adalet Sarayı Bilgileri". istanbul.adalet.gov.tr, Erişim tarihi: 17 Mayıs 2019.
  4. ^ "Turkish Property Guide". VARYAP, 8 Mayıs 2013, Erişim tarihi: 17 Mayıs 2019.
  5. ^ İstanbul Adliyesi'ne 'elveda' 26 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Hürriyet, 25 Temmuz 2012
  6. ^ "Bloody end to Turkey prosecutor hostage crisis" 10 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. BBC, Erişim tarihi: 17 Mayıs 2019.
  7. ^ "Adliyeye operasyon düzenlendi". Deutsche Welle, Erişim tarihi: 17 Mayıs 2019.
  8. ^ "Çağlayan'daki adliye yerleşkesine şehit Mehmet Selim Kiraz'ın ismi verildi". NTV. 22 Nisan 2015. 15 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi</span> İstanbulda kurulu devlet üniversitesi

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ), merkez kampüsü İstanbul'un Fındıklı semtinde bulunan devlet üniversitesidir. Ağırlıklı olarak görsel sanatlar, mimarlık, sahne sanatları ve müzik alanında eğitim vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de mimarlık</span> Türkiyenin mimari geçmişine genel bir bakış

Türkiye'de mimarlık, Türk mimarisi veya Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarisi 1923'te kurulan Türkiye Cumhuriyeti devletinin toprakları üzerinde süregelen mimarlık sürecini inceler. Türkiye’deki mimarlık uygulamaları belli dönemlerde yaygın olan mimari akımlardan, cumhuriyet tarihi boyunca yaşanan belli sorunlardan ve çelişkilerden etkilenerek veya onlara tepki olarak oluşmuştur. Bu çelişkilerden başta geleni özellikle cumhuriyetin ilk dönemlerinde gündeme gelen Doğu-Batı ikilemidir. Buna ek olarak ulusal-evrensel, geleneksel-modern veya dindarlık-laiklik gibi ikilemler ve farklı siyasi görüşler de mimarlık uygulamalarının seyrini etkilemiştir. Bu dönemlerin birbirinden kesin olarak ayrılması pek mümkün değildir. Bazı akımlar diğerleri ile iç içe belirli bir zaman dilimine kadar varlığını sürdümüşler; bir dönemin veya ekolün temsilcisi olarak nitelendirilen bazı Türk mimarlar, kariyerlerinin ileriki dönemlerinde daha farklı stillerde de eserler tasarlamışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Hilton Istanbul Bosphorus</span> İstanbulda bulunan otel

Hilton Istanbul Bosphorus, Harbiye, Şişli, Cumhuriyet Caddesinde yer alan, Türkiye’nin ve İstanbul’un ilk 5 yıldızlı otelidir. İstanbul Hilton olarak açılan otel, 1955’ten beri Hilton zincirin bir parçasıdır. Yapımına 20 Ekim 1952 yılında başlanmış ve 21 Nisan 1955 tarihinde tamamlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sultanahmet Meydanı</span> İstanbulda tarihi bir meydan

Sultanahmet Meydanı, İstanbul'un Fatih ilçesinin Binbirdirek mahallesinde bulunan tarihî bir meydan. Bizans İmparatorluğu döneminde Konstantinopolis'teki adı Hipodrom, Osmanlı İmparatorluğu zamanında ise Atmeydanı olarak adlandırıldı. Şehrin en önemli meydanlarından birisi olan alanın içerisinde Roma sirki, bugün Sultanahmet Camiinin olduğu noktada ise Büyük Saray bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Av Köşkü Saray Müzesi</span> Kocaelinin İzmit ilçesinde bulunan müze

Abdülaziz Av Köşkü ya da başka bir adıyla Kasr-ı Hümayun, İzmit'te bulunan barok ve ampir üslupta bir köşktür. Son şeklini Abdülaziz devrinde alan yapı, Osmanlı Devleti'nde İstanbul dışında yapılan tek küçük saray olarak bilinir. Mimarı Garabet Amira Balyan'dır. Günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi</span> 1978de kurulan ve 1994te yeniden adlandırılan komünist örgüt

Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi, 30 Mart 1994 tarihinde Devrimci Sol örgütünün partileşme kararı alması ile Dursun Karataş liderliğinde kurulan Türkiye'de yasa dışı kabul edilen Marksist-Leninist partidir. Örgüte bağlı olarak faaliyet gösteren Devrimci Halk Kurtuluş Partisi (DHKP), genellikle DHKP-C'nin siyasal işlerinde sorumlu olarak faaliyet göstermektedir. Devrimci Halk Kurtuluş Cephesi (DHKC) ise örgütün silahlı faaliyetlerinden sorumludur. Cephe, Türk güvenlik güçlerine, bürokratlara ve hükûmet üyelerine karşı ölümlü saldırılar gerçekleştirmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Soğukçeşme Sokağı</span>

Soğukçeşme Sokağı İstanbul'un Sultanahmet semtinde yer alan, üzerinde tarihsel evlerin bulunduğu küçük bir sokaktır. Ayasofya ve Topkapı Sarayı arasında yer alan bu sokak trafiğe kapalıdır. Soğukçeşme Sokağı adını yine bu sokakta bulunan, III. Selim dönemine ait 1800 tarihli mermer bir Türk çeşmesinden almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sedad Hakkı Eldem</span> Türk mimar (1908–1988)

Sedad Hakkı Eldem, Türk mimar, akademisyen ve yazar. 20. yüzyılın önde gelen Türk mimarlarındandır. Osmanlı dönemi evleri ve 18. ve 19. yüzyıl saray ve köşkleri üzerinde yaptığı çalışmalar ve klasik Osmanlı mimarisi üzerine araştırmalar yaparak, mimari tasarımda geleneksel motiflerin yeniden kullanılmasına öncülük etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Emin Onat</span> Türk mimar

Mehmet Emin Onat, Türk mimar, eski İTÜ rektörü, Mimarlar Odası 1 numaralı üyesi ve DP eski İstanbul Milletvekili (1954-1957). Türkiye'de mimarlık alanında özel bir yeri olan Emin Onat sürekli aşama göstermiş, İTÜ Mimarlık Fakültesi'nin örgütlenmesinde çalışmış, ulusal ve uluslararası boyutta ün yapmıştır.

Cevizli. Kartal ilçesinin en batısında bulunan bir mahalledir. Mahalle D.100 kara yolu ile diğer şehirlere, minibüs yolu ile de diğer ilçe ve mahallelere bağlanır. M4 hattındaki Hastane-Adliye istasyonu, bu mahalle sınırları içerisindedir. Mahalle sınırı içinde ayrıca İstanbul Halk Ekmek fabrikası, Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Koşuyolu Kalp ve Damar Hastanesi, Ören Bayan ip fabrikası, Meteoroloji Genel Müdürlüğü İstanbul bölge müdürlüğü, İller Bankası 1. Bölge müdürlüğü, Ford Otosan yedek parça merkezi, Anadolu Adalet Sarayı bulunmaktadır. Ayrıca mahallenin sınırları içerisinde Anadolu yakasının tüm adliyelerinin birleştiği dünyanın en büyük adalet sarayı da bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Beyazıt Meydanı</span> Istanbul, Fatihte meydan

Beyazıt Meydanı, İstanbul’da tarihî yarımadada merkezî bir konuma sahip meydandır. Konumu Bizans döneminde şehrin en önemli meydanlarından olan Theodosius Forumu’yla büyük ölçüde örtüşmektedir.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Resim ve Heykel Müzesi</span>

İstanbul Resim ve Heykel Müzesi (İRHM), 20 Eylül 1937’de Türkiye’nin ilk Güzel Sanatlar müzesi olarak Dolmabahçe Sarayı’nın Veliaht Dairesi’nde hizmete giren, günümüzde Tophane'deki Antropo No:5'te hizmet veren sanat müzesidir.

İkinci Ulusal Mimari Akımı veya Yeni Yöreselcilik, 1939 ile 1950 yılları arasında Türkiye’de etkisini göstermiş ve dönemin yükselen totaliter ve milliyetçi düşünce ve üsluplarından etkilenmiş bir mimarlık üslubudur.

<span class="mw-page-title-main">Çifte Saraylar</span> bebe

Çifte Saraylar veya Cemile Sultan Sarayı ile Münire Sultan Sarayı İstanbul’un Beyoğlu ilçesinin Fındıklı semtinde yer alan sahil saraylarıdır. “Salıpazarı Sarayları” olarak da adlandırılırlar

<span class="mw-page-title-main">Eski Darülfünun binası</span>

Eski Darülfünun binası, ilk Osmanlı üniversitesine hizmet etmek üzere 1846-1863 yılları arasında İstanbul’un Sultanahmet semtinde Mimar Fossati tarafından saray üslübunda inşa edilmiş; 1933 yılında yangın sonucu yıkılmış tarihi yapı.

Üçüncü Sadabad Sarayı, İstanbul'da Kağıthane Deresi kenarında bulunan Lale Devri’nin ünlü sarayının yerinde Sultan Abdülaziz devrinde inşa edilen, günümüzde olmayan bir saraydır. Tarih boyunca aynı yerde yapılıp yıktırılan üç saraydan sonuncusudur. Sadabad saraylarının birincisi 1722'de inşa edilmiş, Lale Devri'nin simgesi haline gelen saray Patrona Halil İsyanı’nda tahrip edilmiş; 1809'da padişah II. Mahmut'’un emri ile yıktırılmıştı. Onun yerine 1809-1816'da inşa edilen ikinci saray 1862'de yıktırıldı ve yerine Sarkis Balyan tarafından üçüncü bir saray inşa edildi.

<span class="mw-page-title-main">2015 İstanbul Adalet Sarayı saldırısı</span> Silahlı saldırı

2015 İstanbul Adalet Sarayı saldırısı, 31 Mart 2015 günü, İstanbul'un Şişli ilçesindeki İstanbul Adalet Sarayı içerisinde gerçekleşen silahlı saldırı. Berkin Elvan davası soruşturmasını yürüten Cumhuriyet savcısı Mehmet Selim Kiraz, Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (DHKP-C) örgüt üyeleri tarafından rehin alındı. Olayın ardından bina boşaltıldı ve polis tarafından güvenlik önlemleri alındı. Örgüt mensupları, savcıyı öldürme tehdidi ile polise bir talep listesi belirtti. Yaklaşık dokuz saat süren olayda, savcı Kiraz DHKP-C militanlarınca öldürüldü. Ayrıca iki saldırgan da ölü olarak ele geçirildi.

Piyalepaşa Bulvarı, İstanbul Çağlayan Kavşağı'ndan başlayıp, Dolapdere'de sonlanan bulvar. Adını, bulvara sınırı olan Beyoğlu mahallelerinden biri olan Piyalepaşa'dan almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Belediye Sarayı</span> İstanbul Büyükşehir Belediyesi için inşa edilen bina

İstanbul Belediye Sarayı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi için inşa edilen bina. Mimar Nevzat Erol tarafından tasarlanmıştır. Günümüzde hala İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Anadolu Adalet Sarayı</span> İstanbulun Anadolu Yakasında bulunan adliye

İstanbul Anadolu Adalet Sarayı, Kartal ilçesinin Esentepe Mahallesi'nde bulunan bir adliyedir. Yargı çevresi İstanbul'un Anadolu Yakasındaki ilçelerle sınırlıdır. Adliyenin açılmasıyla birlikte, İstanbul'un Anadolu Yakası'ndaki ilçe adliyeleri kapatılarak bu binaya taşınmıştır.