İçeriğe atla

İsrail'in Gazze Şeridi bombardımanı

Koordinatlar: 31°27′00″K 34°24′00″D / 31.45000°K 34.40000°D / 31.45000; 34.40000
İsrail'in Gazze Şeridi bombardımanı
İsrail'in Gazze Şeridi'ni işgali
10 Ekim 2023 tarihli İsrail hava saldırısından sonra Rimal, Gazze
BölgeGazze Şerdi, Filistin
Koordinatlar31°27′00″K 34°24′00″D / 31.45000°K 34.40000°D / 31.45000; 34.40000
Saldırı türü
Bombardıman, savaş suçu
Ölü15.797'den fazla sivil[1] (yaklaşık olarak %25'i erkek, %25'i kadın ve %50'si çocuk)[1])
Bilinmeyen sayıda militan
İşleyenler İsrail

İsrail'in Gazze Şeridi bombardımanı, Hamas-İsrail Savaşı dahilinde İsrail Hava Kuvvetleri tarafından yürütülen hava saldırılarının bütünüdür. Bu saldırılarda Filistinli mülteci kampları, okullar, hastaneler, camiler, kiliseler ve diğer sivil yapılar ya zarar görmüş ya da tamamen yıkılmıştır.[2][3] 2024 yılı nisan ayının sonuna kadar İsrail’in Gazze’ye 70.000 tondan fazla bomba attığı tahmin edilmektedir. Bu, II. Dünya Savaşı'nda Dresden, Hamburg ve Londra bombardımanlarındaki toplamını aşan bir miktar olarak kaydedilmiştir.[4][5][6]

İsrail bu süreçte meydana gelen yüksek sivil kayıplar ve yıkılan sivil altyapı nedeniyle savaş suçu işlemekle suçlanmaktadır.[7] Buna karşılık İsrail yetkilileri geniş çaplı bir tahliye uyarı sistemi kullandıklarını ve saldırıların Hamas tarafından kullanılan hedeflere yönelik olduğunu savunmuştur.[a] Birleşmiş Milletler raporuna göre Gazze Şeridi'nin %86’sı İsrail’in tahliye emirlerine tabi tutulmuş durumdadır.[9] Uydu görüntüleri, Kuzey Gazze'deki binaların %80'inin hasar gördüğünü ya da yıkıldığını ortaya koymaktadır.[10] Oregon Eyalet Üniversitesi ve City University of New York'tan araştırmacılar, 2024 yılının Ocak ayı itibarıyla Gazze'deki tüm binaların %50 ila %62'sinin hasar aldığını ya da yıkıldığını tahmin etmektedir.[11][12][b] İsrail ise bu oranın %16 olduğunu iddia etmiştir.[14]

Notlar

  1. ^ Goldsmiths College bünyesindeki Forensic Architecture araştırma ekibine göre, İsrail'in tahliye sistemi sivil kayıpları önlemek yerine "kitlesel yerinden edilme ve zorunlu transferlere yol açmış ve Gazze genelinde sivillerin öldürülmesine katkıda bulunmuştur.".[8]
  2. ^ Gazze şehri de dahil olmak üzere Kuzey Gazze'de hasar gören veya yıkılan binaların oranı %80'e kadar ulaşmış durumdadır.[13]

Kaynakça

  1. ^ a b "Occupied Palestinian Territories: AOAV explosive violence data on harm to civilians". Action on Armed Violence. 28 Mayıs 2024. 10 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2024. 
  2. ^ Dyer, Evan. "Israel's Gaza bombing campaign is the most destructive of this century, analysts say". CBC. 2 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2024. 
  3. ^ French, Howard W. "Retribution in the Israel-Hamas War". Foreign Policy. 13 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2024. 
  4. ^ Monitor, Euro-Med Human Rights. "200 days of military attack on Gaza: A horrific death toll amid intl. failure to stop Israel's genocide of Palestinians". Euro-Med Human Rights Monitor (İngilizce). 17 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2024. 
  5. ^ "Amount of Israeli bombs dropped on Gaza surpasses that of World War II". aa.com.tr. 15 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2024. 
  6. ^ Pape, Robert A. (21 Haziran 2024). "Hamas Is Winning". Foreign Affairs (İngilizce). ISSN 0015-7120. 21 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2024. 
  7. ^ "New evidence of unlawful Israeli attacks in Gaza causing mass civilian casualties amid real risk of genocide". Amnesty International. 12 Şubat 2024. 20 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2024. 
  8. ^ "Gaza 'safe zones' led to displacement, Israeli attacks on civilians: Report". Al Jazeera. 16 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2024. 
  9. ^ "UN says 86 percent of Gaza now under Israeli evacuation orders" (İngilizce). Al Jazeera. 31 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2024. 
  10. ^ "The Ruined Landscape of Gaza After Nearly Three Months of Bombing". The Wall Street Journal. 23 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2024. 
  11. ^ "Israeli Troops Return to Gaza City". The Wall Street Journal. 3 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2024. 
  12. ^ de Hoog, Niels; Voce, Antonio; Morresi, Elena; Ganguly, Manisha; Kirk, Ashley. "How war destroyed Gaza's neighbourhoods – visual investigation". The Guardian. 17 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2024. 
  13. ^ Khaled, Mai. "Visual analysis: Gaza's last refuge becomes Israel's next target". Financial Times. 19 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2024. 
  14. ^ "IDF says 16% of Gaza buildings destroyed; disputes higher UN figures". Ynet News. 26 Haziran 2024. 27 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hamas</span> Filistinde Sünni İslamcı paramiliter örgüt

Hamas veya resmî adıyla İslamî Direniş Hareketi, Filistin Ulusal Yönetimi'nde seçimle belirlenmiş Filistin Parlamentosunda çoğunluğu elinde tutan Filistinli paramiliter örgüt ve sünni, İslamcı ve militarist siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">2014 İsrail-Gazze çatışması</span> 2014 yılında silahlı siyasi temeller nedeniyle gerçekleşmiş çatışma

2014 İsrail-Gazze çatışması ya da İsrail hükûmetinin ifade ettiği adla Koruyucu Hat Operasyonu, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF)'nin 8 Temmuz 2014'te Gazze Şeridi'ne yönelik başlattığı kara, hava ve deniz operasyonlarını içeren askerî harekât.

Siyasi ve militan kollara sahip olan Filistinli İslami direniş örgütü olan Hamas'ın militan kolu, İsrail'e karşı yürüttüğü harekette birçok farklı taktik kullanmaktadır. Bunların arasında; bombalı intihar saldırıları, roket saldırıları, gerilla savaş taktikleri ve sivilleri kalkan olarak kullanmak vardır.

Gazze-İsrail çatışması, birinci ve ikinci intifadalar ile başlayan on yıllardır devam eden Gazze-İsrail çatışması.

Bulut Sütunu Operasyonu, İsrail Güvenlik Güçlerinin (IDF), Hamas yönetimindeki Gazze Şeridi’nde yaptığı, sekiz gün süren operasyondur. Operasyon 14 Kasım 2012 tarihinde, Hamas askeri kanadının baş amiri olan, Ahmed Jabari’nin, Gazze’de İsrailli bir hava saldırısı esnasında ölmesiyle başladı.

<span class="mw-page-title-main">Gazze Şeridi ablukası</span>

Gazze Şeridi Ablukası, Hamas'ın Gazze Savaşı sırasında Gazze Şeridi'ni kontrol altına almasının ardından El-Fetih ve Filistin Ulusal Yönetimi'ne ait hükûmet kurumlarını ele geçirmesi üzerine Gazze Şeridi'nin İsrail ve Mısır tarafından konulan ve devam eden kara, hava ve deniz ablukasıdır.

Muhammed Deyf, doğum adı Muhammed Diyab İbrahim el-Masri, Hamas'ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları'nın Filistinli genelkurmay başkanı ve yüksek askeri komutanı. 1995'ten bu yana intihar saldırıları, adam kaçırmalar ve İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) askerlerini öldürmekten dolayı son 26 yıldır İsrail'in en çok aranan adamı oldu. İsrail'in Deif'i öldürmeye yönelik en son girişimi, Mayıs 2021'deki Duvarların Muhafızı Operasyonu sırasında oldu. Deif'in karısı, bebeği ve kızı 2014 yılındaki bir saldırıda öldürüldüler.

<span class="mw-page-title-main">Hamas-İsrail Savaşı</span> 7 Ekim 2023te başlayan Hamas-İsrail Savaşı

Hamas-İsrail Savaşı, İzzeddin el-Kassam Tugayları tarafından Aksa Tufanı Operasyonu ve İsrail tarafından Demir Kılıçlar Operasyonu olarak adlandırılan, 7 Ekim 2023 tarihinde paramiliter örgüt Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları'nın, İsrail geneline geniş çaplı saldırısı ile başlayan bir savaştır. Saldırı sonrası İsrail, Hamas için savaş ilanı kararı almış ve çıkan çatışmalarda en az 1.400 İsrailli ve 15.000+ Filistinli sivil olmak üzere 15.000'den fazla kişi ölmüş, 45.000'den fazla kişi yaralanmıştır. 1 milyon Gazzeli ve 500.000 İsrail'li yerinden edilmiştir. İsrail Yom Kippur Savaşı'ndan bu yana ilk kez savaş ilanı kararı almış, Gazze'ye büyük bir bombardıman yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hamas-İsrail Savaşı'na uluslararası tepkiler</span>

7 Ekim 2023'te birçok Hamas militanının İsrail'e sızması sonucu İsrail'in resmi olarak Hamas'a savaş ilan etmesiyle başlayan Hamas-İsrail Savaşı'na dünyanın pek çok noktasından tepkiler gelmiştir.

Ekim 2023'te, 2023 Hamas-İsrail Savaşı sırasında düzenlenen çok sayıda saldırıda Gazze'nin kuzeyinden ayrılmaya çalışan Filistinliler vuruldu ve çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 70 kişi öldü. 13 Ekim'de, İsrail'in Gazze'nin kuzeyinde yaşayan bir milyondan fazla kişiyi bölgenin güneyine taşınmaya çağıran tahliye talimatının ardından bir hava saldırısı gerçekleşti. CNN'e göre, tahliye uyarılarına uyarak evlerinden kaçan çok sayıda Filistinli, İsrail hava saldırılarında tahliye bölgesinin dışında öldürüldü. Ayrıca söz konusu saldırılarda 200 kişi de yaralandı.

<span class="mw-page-title-main">Gazze Şeridi'nin tahliyesi</span>

13 Ekim 2023'te İsrail Savunma Kuvvetleri Gazze Şehri de dahil olmak üzere Wadi Gaza'nın kuzeyindeki tüm toplulukların güneye tahliye edilmesini emretti. BM'ye göre, İsrail ordusu tahliye için 24 saatlik bir süre verirken, bir İsrail askeri sözcüsü bir son tarih belirtmedi ve IDF'nin tahliyenin "zaman alacağını" anladığını söyledi. Emir, Hamas tarafından El Aksa Seli Operasyonu adı altında Gazze'den İsrail'e sürpriz bir saldırı düzenlenmesinden bir hafta sonra geldi. 14 Ekim itibarıyla yüz binlerce Filistinli kuzey Gazze'yi tahliye etti. Hamas Gazzelilere ayrılmamaları talimatını verdi ve IDF'ye göre kaçmaya çalışan sivilleri bombalayarak ve vurarak sivillerin tahliyesini engellemeye çalıştı.

<span class="mw-page-title-main">İsrail'in işlediği savaş suçları</span>

2023 İsrail-Hamas savaşının 7 Ekim 2023'te başlamasından beri, BM İnsan Hakları Konseyi 2023 İsrail-Hamas savaşı sırasında ortaya çıkan savaş suçlarına ilişkin "açık kanıtlar" onayladı. ABD'deki Joe Biden hükûmeti İsrail'in savaş suçlarını onayladı. Uluslararası Ceza Mahkemesi, Filistin Devleti'nde Haziran 2014'ten bu yana işlendiği iddia edilen savaş suçlarını soruşturma yetkisinin mevcut çatışmayı da kapsadığını doğruladı. İsrail ordusunun toplu cezalandırma olarak gerçekleştirdiği birkaç eylemleri, uluslararası ve uluslararası olmayan silahlı çatışmalara ilişkin anlaşmalar, özellikle Cenevre Sözleşmesi'nin 3. Maddesi ve Ek 2 Numaralı Protokol tarafından yasaklanan savaş suçları olarak kabul edildi. İnsan Hakları İzleme Örgütü, İsrail'in 2023 Hamas-İsrail savaş suçları sırasında beyaz fosfor mühimmat kullandığını doğruladı. İnsan Hakları İzleme Örgütü bu tür bir kullanımın "insan hakları ihlali" olduğunu ve sivillerin hayatını riske attığını söyledi. Bir grup BM özel raportörü, İsrail'in Gazze'ye düzenlediği hava saldırılarını bir tür toplu cezalandırma olarak nitelendirerek, bu hava saldırılarının "uluslararası hukuka göre kesinlikle yasak olduğunu ve savaş suçu sayıldığını" belirtti.

<span class="mw-page-title-main">Filistin Soykırımı söylemleri</span> İsrail-Filistin çatışmasının bir parçası olarak soykırım iddiaları

İsrail'in, Filistinlilere karşı soykırımı kışkırtma veya soykırım suçları işlediği söylenmektedir. Bu söylem, destekçileri tarafından İsrail'in bir "yerleşimci sömürgeciliği devleti" olarak kavramsallaştırılmasıyla ilişkilendirilmektedir. Bu duruşu benimseyenler, İsrail'in Filistin karşıtlığı, İslamofobi, Arap karşıtı ırkçılık ve Batı Şeria'yı ilhak etme önerisi nedenleriyle soykırım yaptığını söylemektedirler ve Nakba, Sabra ve Şatilla Katliamı, Gazze Şeridi Ablukası, 2014 Gazze Savaşı ve özellikle 2023'te başlayan Hamas–İsrail Savaşı'na atıfta bulunmaktadırlar. Uluslararası hukuk ve soykırım akademisyenleri de İsrailli yetkilileri insandışılaştırıcı bir dil kullanmakla suçlamaktadırlar.

Gazze Şeridi'de, 2023 Hamas-İsrail Savaşı sonucunda ciddi bir kıtlık yaşanmaktadır. Kıtlık, fırınlar ve un değirmenleri gibi gıda altyapısını tahrip eden İsrail hava saldırılarının ve temel malzemelerin yaygın bir şekilde kıtlığının bir sonucudur. Bu durum yarım milyondan fazla Gazzeliyi açlığın eşiğine getirmiştir ve Şerit'teki daha geniş insani kriz'in bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hamas-İsrail Savaşı'nda işlenen savaş suçları</span>

İsrail-Hamas Savaşı'nın başladığı 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana BM İnsan Hakları Konseyi hem Hamas hem de İsrail Silahlı Kuvvetleri tarafından savaş suçu işlendiğine dair "açık kanıtlar" tespit etmiştir. İsrail-Filistin çatışmasına ilişkin bir BM Komisyonu, "İsrail ve Gazze'deki son şiddet patlamasında savaş suçlarının işlenmiş olabileceğine dair açık kanıtlar bulunduğunu ve uluslararası hukuku ihlal eden ve sivilleri hedef alan herkesin sorumlu tutulması gerektiğini" belirtti. 27 Ekim'de OHCHR sözcüsü, her iki tarafça işlenen olası savaş suçlarını incelemek üzere bağımsız bir mahkeme kurulması çağrısında bulundu.

İhab el-Güzin, Filistnli siyasetçi.

İsrail'in Gazze Şeridi'ni işgali, Hamas-İsrail Savaşı'nın bir parçasıdır. 7 Ekim 2023'te Hamas liderliğindeki saldırılarının hemen ardından İsrail Gazze Şeridi'ni bombalamaya başladı; 13 Ekim'de İsrail Gazze'de kara operasyonlarına başladı ve 27 Ekim'de tam ölçekli bir işgal başlatıldı. İsrail'in Demir Kılıç Operasyonu adını verdiği harekâtın iki hedefi olduğu belirtiliyor: Hamas'ı yok etmek ve Gazze'deki İsrailli rehineleri kurtarmak. İsrail operasyonu başladığından bu yana Gazze'de 35.000'den fazla Filistinli öldürüldü, 7.800'den fazla çocuk ve 4.900 kadın dahil olmak üzere, 10.000 kişi kayboldu ve yıkılan binaların enkazı altında öldüğü tahmin ediliyor.

<span class="mw-page-title-main">Hamas ve İsrail arasındaki rehine krizi</span>

7 Ekim 2023'te İsrail-Hamas Savaşı'nın başında Hamas ve diğer Filistinli militan gruplar, İsrail'den Gazze Şeridi'ne 251 kişiyi kaçırdı. Kaçırılanlar arasında çocuklar, kadınlar ve yaşlılar da vardı. Neredeyse yarısı yabancı uyruklu veya çifte vatandaş olan rehinelerin hepsi İsrail vatandaşı değildi. Bazı rehineler ise Necef Bedevileri idi. Kaçırılanlar arasındaki asker ve sivillerin oranı ise bilinmiyor. Esirlerin Gazze Şeridi'nin farklı yerlerinde tutulduğu tahmin ediliyor.

<span class="mw-page-title-main">Gazze soykırımı</span>

Gazze Soykırımı, İsrail devletinin Hamas İsrail savaşı'nda Filistin halkına yönelik işlediği sürgün ve katliamlardır.

Halil el-Hayya Salih el-Aruri'nin yerine Ağustos 2024'ten bu yana Hamas Siyasi Büro Başkan Yardımcısı olarak görev yapan Filistinli bir siyasetçidir. Ayrıca Ocak 2006'dan beri Gazze Şehri temsilcisi olarak Filistin Yasama Meclisi'ne seçilmiştir. Şucaiyye mahallesinde ikamet etmektedir.