İçeriğe atla

İsmet Sıral

Kontrol Edilmiş
İsmet Sıral
İsmet Sıral 1960'larda saksofonuyla
Genel bilgiler
Doğum18 Ocak 1927(1927-01-18)
Fatih, İstanbul
Ölüm8 Ekim 1987 (60 yaşında)
İçmeler, Marmaris, Muğla
Başladığı yerTürk Türkiye
TarzlarCaz, pop.
ÇalgılarSaksofon, flüt, ney.
Etkin yıllar1940'lardan-1980'lere kadar

İsmet Sıral (18 Ocak 1927, Fatih, İstanbul - 8 Ekim 1987, İçmeler, Marmaris, Muğla), Türk müzisyen, saksofonist, flütist ve neyzen. Türkiye'nin ilk caz orkestrası şeflerinden.

Müzik konusunda çok geniş bir bakış açısına sahip olan sanatçı, cazdan rock ve arabeske, poptan sanat müziğine uzanan geniş bir yelpazede müzik yaptı. Başat enstrümanları saksofon, flüt ve ney olan sanatçının, 1950'li yıllardaki 'büyük caz orkestraları' döneminde kendi adını taşıyan bir orkestrası da vardı. 1960'larda başta İsveç olmak üzere Avrupa'da da büyük yankı uyandıran "İsmet Sıral Orkestrası"nda dönemin ünlü müzisyenleri ona eşlik etmişlerdi. New York, Woodstock'taki efsanevi "Creative Music Studio" (Yaratıcı Müzik Stüdyosu)'da verdiği dersler ve dönemin müzik devleriyle birlikte katıldığı caz konserleriyle batı müziği dünyasına Anadolu ezgileriyle Türk müziğinin ritm ve makamlarından izler bırakmıştır.

1980'lerde, 20 yıllık hayâlini gerçekleştirmek ve bir müzik okulu kurmak amacıyla yerleştiği Marmaris Turunç'tan geniş bir arazi satın aldı. Yedi yıl boyunca okulunu bir türlü kuramayan ve araziyi yanlış yatırımlar nedeniyle kaybeden Sıral, büyük bir hayâl kırıklığına uğrayarak 8 Ekim 1987'de Marmaris İçmeler'deki evinde intihar ederek yaşamına son verdi.[1]

Biyografisi

İsmet Sıral 18 Ocak 1927'de İstanbul'un Fatih ilçesinde dünyaya geldi. İlkokulu da bu semtte bitirdi. Ortaöğretimine Ankara'da devam ederken 1944'te eğitimini yarım bırakarak saksofon dersleri almaya başladı. 1946'da askere gitti. Askerliğini yaptığı Harbiye Orduevi Orkestrası'nda 1949'a kadar saksofon ve flüt çaldı. Bu sayede Celal İnce, Müfit Kiper, Muvaffak "Maffy" Falay gibi dönemin birçok ünlü müzisyeniyle tanışma fırsatını yakaladı. Bu müzisyenlerin çoğuyla çalıştı.

1953 yılında Cüneyt Sermet'le birlikte "Sextet" adlı bir orkestra kurdu. Saksofon çaldığı ve aynı zamanda şefliğini de yaptığı bu orkestra Türkiye'nin gerçek anlamdaki ilk yerli "caz orkestrası" sayılıyordu, zira önceki yıllarda gayrimüslimler tarafından kurulmuş orkestralar daha çok "dans orkestraları" sayılıyorlardı. Radyo konserleri de veren "Sextet" bir yıl sonra dağıldı. Sıral ertesi yıl bu kez de dönemin en kalabalık (9 kişilik) caz orkestrasını kurdu. Kendi adını taşıyan bu orkestra Türk caz tarihinin kilometre taşlarından biri oldu. Sürekli İstanbul Radyosu'na çıkıyor, ünlü mekânlarda konserleri eksik olmuyordu. Ancak 1956'da bu orkestra da dağılmak zorunda kaldı.

Bir süre Fransa ve Almanya'da çalıştıktan sonra yurda dönen Sıral, 1961 yılında farklı bir ekiple Hilton'da çalışmaya başladı. Bu seferki çalışmalar yedi yıl kadar sürdü. İsmet Sıral 1962 yılında kadrosuna Ayten Alpman'ı katarak orkestrasıyla İsveç'e gitti. Bu ülkede büyük sükse yapan İsmet Sıral ve orkestrası, 1966'ya kadar kısa aralar vererek bu ülkedeki başarılarını sürdürdüler. İsveç'teyken Metin Ersoy, Özdemir Erdoğan ve Lamia'yı da orkestraya kattılar. 1968'de yedi yıllık birliktelikten sonra bu orkestra da dağıldı.

Sıral 1969-73 yılları arasında başka önemli gruplar da kurdu. 1973 yazında Marmaris'te sahne alan ekip, İsmet Sıral'ın kurduğu ve şefliğini yaptığı son orkestra olacaktır.

İsmet Sıral, 1970'li yılların başında Marmaris Turunç'tan bir arazi satın aldı. Bu araziyi uzun süredir hayâlini kurduğu 'uluslararası müzik okulu' projesi için kullanacaktı. Ömrünün geri kalanında bir türlü gerçekleşmeyecek olan bu proje için çabaladı durdu. Bir yandan da müzikte kendini daha da ileriye götürecek deneysel arayışlara girişti. Dostu Aka Gündüz Kutbay'dan ney dersleri aldı, Anadolu müziğini cazla harmanlayan ufuk açıcı çalışmalara daldı.

1978 yılında öylesine gittiği New York'ta, İsveç'ten tanıdığı ve sıkı dost olduğu eski arkadaşı Don Cherry ile karşılaştı. Don Cherry, Sıral'ı hemen Woodstock'taki efsanevi "Creative Music Studio" (Yaratıcı Müzik Stüdyosu)'ya götürdü. Sıral zaman kaybetmeden burada atölye dersleri vermeye başladı. Birçok Amerikalı ve Avrupalı ünlü müzisyen ondan Anadolu ezgilerini, aksak Türk ritmlerini, makamlardaki derinliği öğrendi. Orada Anadolu müziğiyle caz müziğini harmanladığı sayısız konser verdi. New York'ta 2 yıl kaldıktan sonra 1980'de Türkiye'ye döndü.

Sıral Türkiye'ye dönünce ilk göz ağrısı olan 'müzik okulu projesine' yoğunlaştı. Ancak aksilikler peşini bırakmadı. Müteahhit firma işi aksatmaya başladı. Sağlığı da giderek bozulmaya başlayınca çaresiz kalan Sıral Turunç'taki arazisini elden çıkarmak zorunda kaldı. 20 yıllık büyük hayâli suya düşen Sıral bunalıma girdi ve 8 Ekim 1987 günü İçmeler'deki evinde yaşamına kendi eliyle son verdi.

Birlikte çalıştığı sanatçılar

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ "İsmet Sıral Hakkında". ismetsiral.org. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Swing (müzik)</span>

Swing 1930'lu yıllarda ortaya çıkan caz akımı. 20. yüzyılın en popüler caz hareketlerinden biri.

Levent Altındağ Türk müzisyen. Küçük yaşlarda, müzisyen olan babası Erdoğan Altındağ'ın teşviki ile mandolin çalarak müziğe başladı. Onno Tunç, Şerif Yüzbaşıoğlu, İsmet Sıral, Emin Fındıkoğlu, Neşet Ruacan, Süheyl Denizci, Okay Temiz, Erkan Oğur, Arto Tunç, Nükhet Ruacan ile çalışmalar yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Tuna Ötenel</span> Türk caz müzik sanatçısı

Tuna Ötenel, Türk caz müzisyeni, piyanist, saksofoncu ve besteci

İstanbul Oda Orkestrası 1961 yılında Dr. Hamit Alacalıoğlu tarafından kurulmuştur. Orkestra 1961 - 1972 yılları arasında zamanın solist ve müzisyenleri ile birlikte konserler vermiş ve TRT İstanbul Radyosu’nda canlı konser kayıtları yapmıştır. Ayrıca, 1972 - 2001 yılları arasında da zaman zaman değişik şefler ile çalışmış, 2001 yılı itibarıyla düzenli konserlerine tekrar başlamıştır.

Türk Beşleri özellikle Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş döneminde eserleriyle kendilerinden söz ettirmiş aşağıdaki beş Klasik Batı Müziği bestecisini bir arada tarif etmek için kullanılan uluslararası bir deyimdir. Türk müziği için çok önemlidirler. Bu kişiler:

Caz, ilk kez ABD'nin güney eyaletlerinde, 1900'lerin başında gelişmeye başlamış bir Afro-Amerikan müzik türüdür. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında New Orleans, Louisiana'daki Afrikalı-Amerikalı topluluklarda ortaya çıktı. Caz müziği, mavi notalar, senkop, swing, çoklu ritim, atışma ve doğaçlama tekniklerini kullanır; Afrikalı-Amerikalı ve Batı müziği tekniklerinin harmanlanmasıdır. Bu müziğin dünya ile tanışması ise 1917 yılında Dixieland Jazz Band'in ilk plaklarının piyasaya çıkmasıyla olmuştur. 1920 ile 1930'larda popülerliğinin artmasıyla başta ABD olmak üzere tüm dünya genelinde Caz Çağı yaşanmıştır. Caz yalnızca geçmişte değil, bugün dahi çok sevilen ve ünü gün geçtikçe artan müzik türlerinden biridir. 1920'lerin Caz Çağı'ndan bu yana, geleneksel müzik ve popüler müzikte önemli bir müzikal ifade biçimi olarak kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Duke Ellington</span> Amerikalı besteci ve caz sanatçısı (1899 – 1974)

Edward Kennedy "Duke" Ellington "Duke" olarak bilinen Amerikalı caz bestecisi, piyanist ve caz orkestrası şefi. 1923 yılından ölümüne kadar 50 yıldan fazla bir süreliğine bir caz orkestrasını yönetmiştir. Yaptığı müziğin tarzını cazdan çok "Amerikan Müziği" olarak adlandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Viyana Filarmoni Orkestrası</span>

Viyana Filarmoni Orkestrası, Avusturya'da bulunan ve dünyanın en iyi senfonik müzik topluluğu olarak bilinen orkestradır.

İbrahim Yazıcı Türk piyanist ve orkestra şefidir.

<span class="mw-page-title-main">Hacettepe Senfoni Orkestrası</span> Senfoni orkestrası

Hacettepe Üniversitesi Senfoni Orkestrası; Hacettepe Üniversitesi bünyesinde kurulmuş bir senfoni orkestrasıdır.

Ender Sakpınar, müzisyen, besteci.

<span class="mw-page-title-main">Atilla Engin</span>

Atilla Engin, Türk davulcu, perküsyon ustası, besteci aranjör, büyük orkestra şefi, jazz/fusion yorumcusu ve jazz konservatuvarı hocası.

<span class="mw-page-title-main">Vasfi Uçaroğlu</span>

Vasfi Uçaroğlu,, Türk baterist, orkestra şefidir.

Hüseyin Sermet, Türk piyanist ve besteci.

Enbe Orkestrası Engin Titiz ve Behzat Gerçeker tarafından kurulan ve Türkiye'den ve yurt dışından birçok müzisyeni bünyesinde barındıran müzik grubudur. Enbe adı Engin ve Behzat isimlerinin ilk iki harfi birleştirilerek oluşmuştur. Şu ana kadar birçok şarkıcı ile düet yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Fityan</span>

Muhammed Fityan, ney ve kaval ustalığıyla tanınan Suriyeli müzisyen ve bestecidir.

<span class="mw-page-title-main">Bilkent Konser Salonu</span> konser salonu

Bilkent Konser Salonu; Ankara'nın Çankaya ilçesinde, Bilkent Üniversitesi'ne bağlı olan Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi'nin içinde yer alan bir konser salonudur. 15 Ekim 1994 tarihinde açılışı yapılan salonun mimarları Erkut Şahinbaş ve İlhan Kural, akustik uzmanı ise Fin mimar Matti Heikkinen'dir. Salonun ana kullanıcısı Bilkent Senfoni Orkestrası olmasına karşın; Ankara Caz Festivali, Uluslararası Ankara Müzik Festivali gibi çeşitli ulusal ve uluslararası müzik etkinlikleri çerçevesinde onlarca sanatçı, müzik grubu ve orkestraya da ev sahipliği yapmaktadır. İlham Gencer, Tahir Aydoğdu, Nilüfer Ruacan, Yıldız İbrahimova, Ayşe Tütüncü ve Fahir Atakoğlu gibi sanatçılar, salonda konser vermiş olan önemli isimlerdendir.

<span class="mw-page-title-main">Yahya Dai</span> Türk müzisyen

Yahya Dai, Türk caz müzisyeni.

<span class="mw-page-title-main">Emin Fındıkoğlu</span> Türk caz müzisyeni, aranjör, besteci, piyanist, eğitimci ve orkestra şefi

Emin Fındıkoğlu, Türk caz müzisyeni, aranjör, besteci, piyanist, eğitimci ve orkestra şefi.

<span class="mw-page-title-main">Neşet Ruacan</span>

Neşet Ruacan (d.1948), Türk caz müzisyeni, caz gitaristi.