İçeriğe atla

İsmet Sezgin

İsmet Sezgin
34. Türkiye Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı
Görev süresi
30 Haziran 1997 - 11 Ocak 1999
Başbakan Mesut Yılmaz
Yerine geldiğiTansu Çiller
Yerine gelenHüsamettin Özkan
Hikmet Uluğbay
Türkiye Millî Savunma Bakanı
Görev süresi
30 Haziran 1997 - 11 Ocak 1999
Başbakan Mesut Yılmaz
Yerine geldiğiTurhan Tayan
Yerine gelenHikmet Sami Türk
18. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı
Görev süresi
18 Ekim 1995 - 24 Aralık 1995
Yerine geldiğiHüsamettin Cindoruk
Yerine gelenMustafa Kalemli
Türkiye İçişleri Bakanı
Görev süresi
21 Kasım 1991 - 25 Haziran 1993
Başbakan Süleyman Demirel
Yerine geldiğiSabahattin Çakmakoğlu
Yerine gelenMehmet Gazioğlu
Türkiye Maliye Bakanı
Görev süresi
12 Kasım 1979 - 12 Eylül 1980
Başbakan Süleyman Demirel
Yerine geldiğiZiya Müezzinoğlu
Yerine gelenKaya Erdem
Türkiye Gençlik ve Spor Bakanı
Görev süresi
3 Kasım 1969 - 26 Mart 1971
Başbakan Süleyman Demirel
Yerine gelenSezai Ergun
Aydın Belediye Başkanı
Görev süresi
18 Kasım 1955 - 31 Mayıs 1960
Yerine geldiğiSelim Yatağan
Yerine gelenEnver Özbakan
15. Gençlerbirliği Başkanı
Görev süresi
1967-1968
Yerine geldiğiYılmaz Mete
Yerine gelenHadi Özbay
Türkiye Büyük Millet Meclisi
12., 13., 14., 15., 16., 19. ve 20. Dönem Milletvekili
Görev süresi
25 Ekim 1961 - 12 Eylül 1980
Seçim bölgesi1961 - Aydın
1965 - Aydın
1969 - Aydın
1973 - Aydın
1977 - Aydın
Görev süresi
14 Kasım 1991 - 25 Mart 1999
Seçim bölgesi1991 - Aydın
1995 - Aydın
Kişisel bilgiler
Doğum İsmet Abdullah Sezgin
6 Ocak 1928
Aydın, Türkiye
Ölüm 7 Aralık 2016 (88 yaşında)
Ankara, Türkiye
Defin yeri Devlet Mezarlığı, Ankara
Partisi Demokrat Parti (1952-1960)
Adalet Partisi (1961-1980)
Doğru Yol Partisi (1987-1997)
Demokrat Türkiye Partisi
(1997-2002)
Evlilik(ler) Saadet Sezgin (1952-2004)
Bitirdiği okul Ekonomi ve Ticaret Okulu, İzmir

İsmet Abdullah Sezgin (6 Ocak 1928, Aydın - 7 Aralık 2016, Ankara), Türk siyasetçi. "İsmet Abi" diye anılmış, uzun yıllar Türk siyasetinde birçok görev üstlenmiş ve aynı zamanda Süleyman Demirel'in yakın çalışma arkadaşı olarak bir kariyer sürmüştür.

Yaşamı

İlköğrenimini Aydın'da, orta ve lise öğrenimini İzmir'de tamamladı. 1950 yılında İzmir Yüksek Ekonomi ve Ticaret Okulu'ndan mezun oldu. Öğrencilik yıllarında atletizmle uğraştı. Talebe Cemiyeti başkanlığı yaptı ve Türkiye Millî Talebe Federasyonu'nun aktif bir üyesi oldu. Aynı yıl Denizli'de Türkiye Emlak Kredi Bankası'nın şubesinde göreve başladı. Denizli'de matematik öğretmenliği yapan Saadet Hanım'la evlendi.

1952 yılında Denizli'de Demokrat Parti (DP) İl İdare Kuruluna seçilerek politikaya atıldı. 1955 yılında henüz 27 yaşında iken Aydın Belediye Başkanı seçildi. Bu görevinden, 27 Mayıs 1960'ta Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ülke yönetimine el koymasından sonra tutuklanarak ayrıldı. Tutukluluk süresinin sonunda Aydın'da Adalet Partisi (AP) İl Teşkilatı'nı kurdu. 1961 yılında yapılan Milletvekili seçimlerinde Aydın Milletvekili oldu. 1961 yılından 1980 yılına kadar aralıksız olarak AP'den Aydın Milletvekili seçildi. 1. (XII), 2. (XIII), 3. (XIV), 4. (XV), 5. (XVI), XIX., XX. Dönem Aydın Milletvekilliği yaptı.

1963'ten 1985'e kadar Türk Belediyeciler Birliği'nin Genel Başkanlığını yaptı. 1966-1967 yılları arasında Gençlerbirliği Başkanlığı görevinde bulundu. 1968 yılında AP Genel Başkan Yardımcılığı'nı üstlendi. 3 Kasım 1969'da II. Demirel Hükûmeti bünyesinde Türkiye'de ilk kez faaliyete geçen Gençlik ve Spor Bakanlığı'na getirildi. Bu görevini III. Demirel Hükûmeti'nde de sürdürdü. 12 Mart Muhtırası'nın (1971) ardından kurulan I. Nihat Erim Hükûmeti'nin göreve başlamasıyla bakanlıktan ayrıldı. 12 Kasım 1979 tarihinde kurulan VI. Demirel Hükûmeti'nde aldığı Maliye Bakanlığı görevini, 12 Eylül 1980'de Türk Silahlı Kuvvetlerinin ülke yönetimine el koymasıyla bırakmak zorunda kaldı.

Siyasi yasakların kalkmasından sonra 1987'de Doğru Yol Partisi'ne (DYP) katıldı, 1991 yılında DYP'den yeniden Aydın Milletvekili seçildi. 20 Kasım 1991'de kurulan VII. Demirel Hükûmeti'nde İçişleri Bakanlığı yaptı. 25 Haziran 1993'te, Demirel'in Cumhurbaşkanı olması üzerine adaylığını koyduğu DYP Kongresi'nin 2. turunda adaylıktan çekildi. Tansu Çiller'in DYP Kongresi'ni kazanmasıyla bakanlık görevinden istifa etti. 1995'te TBMM Başkanlığına seçildi ve bu görevi seçime kadar sürdürdü.[1]

Temmuz 1996'da Refahyol Hükûmeti'ne tepki göstererek DYP'den istifa etti.[2] 7 Ocak 1997'de Demokrat Türkiye Partisi'nin (DTP) kurucuları arasında yer aldı. 30 Haziran 1997'de kurulan III. Mesut Yılmaz Hükûmeti'nde DTP'den Millî Savunma Bakanlığı yaptı, 11 Ocak 1999'da kurulan IV. Bülent Ecevit Hükûmeti'ne kadar bakanlık görevine devam etti. 1999 seçimlerinden sonra Hüsamettin Cindoruk'un istifasının ardından DTP Genel Başkanlığına seçildi. 18 Mayıs 2002'de Genel Başkanlıktan ayrılarak aktif politikayı bu mevkiden bırakmış nadir politikacılar arasında yer aldı.

İzmir'in Bornova ilçesinde, Atatürk Mahallesi'nde adını taşıyan bir ilköğretim okulu vardır. Saadet Sezgin (1928-2004) ile evliliğinden Seynan ve Ayşe olmak üzere iki kız çocuğu vardır. 7 Aralık 2016 tarihinde tedavi için kaldırıldığı GATA'da öldü.[3] Cenazesi Devlet Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2007. 
  2. ^ DYP'de tarihi kopuş 22 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Milliyet, 17/07/1996.
  3. ^ "İsmet Sezgin hayatını kaybetti". Habertürk. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2016. 
Siyasi görevi
Önce gelen:
Tansu Çiller
Türkiye Başbakan Yardımcısı
30 Haziran 1997 - 11 Ocak 1999
Sonra gelen:
Hüsamettin Özkan
Hikmet Uluğbay
Önce gelen:
Turhan Tayan

Türkiye Millî Savunma Bakanı

30 Haziran 1997 - 11 Ocak 1999
Sonra gelen:
Hikmet Sami Türk
Önce gelen:
Hüsamettin Cindoruk
18. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı
18 Ekim 1995 - 24 Aralık 1995
Sonra gelen:
Mustafa Kalemli
Önce gelen:
Sabahattin Çakmakoğlu
Türkiye İçişleri Bakanı
21 Kasım 1991 - 25 Haziran 1993
Sonra gelen:
Mehmet Gazioğlu
Önce gelen:
Ziya Müezzinoğlu
Türkiye Maliye Bakanı
12 Kasım 1979 - 12 Eylül 1980
Sonra gelen:
Kaya Erdem
Önce gelen:
Yeni makam
Türkiye Gençlik ve Spor Bakanı
3 Kasım 1969 - 26 Mart 1971
Sonra gelen:
Sezai Ergun
Önce gelen:
Selim Yatağan
Aydın Belediye Başkanı
18 Kasım 1955 - 31 Mayıs 1960
Sonra gelen:
Enver Özbakan
Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Hüsamettin Cindoruk
Demokrat Türkiye Partisi Genel Başkanı
1999 - 2002
Sonra gelen:
Mehmet Ali Bayar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Erdal İnönü</span> Türk fizikçi ve siyasetçi (1926–2007)

Erdal İnönü, Türk fizikçi, akademisyen ve siyasetçi. Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün küçük oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Süleyman Demirel</span> 9. Türkiye cumhurbaşkanı (1993–2000)

Süleyman Sami Demirel, 1993-2000 yılları arasında Türkiye'nin 9. Cumhurbaşkanı olarak görev yapan Türk mühendis, siyasetçi ve devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Tansu Çiller</span> 22. Türkiye başbakanı

Tansu Çiller, Türk ekonomist, akademisyen, siyasetçi ve 22. Türkiye Başbakanı. Başbakanlık görevini 1993-1996 yılları arasında sürdüren Çiller, Türkiye siyasi tarihindeki ilk ve tek kadın başbakandır. 1993-2002 yılları arasında Doğru Yol Partisi genel başkanlığı görevini yürütmüştür. 1996-1997 yılları arasında Başbakan yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı görevini üstlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Deniz Baykal</span> Türk siyasetçi (1938–2023)

Deniz Baykal, Türk avukat, siyaset bilimci, akademisyen ve siyasetçidir. Cumhuriyet Halk Partisinin 4. genel başkanıdır. 1995-1996 yılları arasında başbakan yardımcılığı görevini yürüttü. Birçok hükûmette yer alan Baykal, kısa aralıklar dışında 1992-2010 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisinin genel başkanlığını yaptı. 2002-2010 yılları arasında CHP'yi ana muhalefet partisi olarak yönetti.

<span class="mw-page-title-main">Hikmet Çetin</span> 20. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Hikmet Çetin, Türk siyasetçi, devlet adamı ve eski Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı. CHP Genel Başkanlığı görevini Şubat 1995 - Eylül 1995 tarihleri arasında sürdürmüştür. Mart 1995 - Ekim 1995 ve Ekim 1978 - Kasım 1979 tarihleri arasında Başbakan yardımcılığı görevini sürdüren Çetin, birçok hükûmette görev almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Doğru Yol Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1983–2007)

Doğru Yol Partisi, Demokrat Parti (DP) ve Adalet Partisi (AP)'nin siyasi mirasçısı olduğu kabul edilen eski siyasal parti. 1983 yılında, 12 Eylül Darbesi'nde kapatılan Adalet Partisi'nin devamı olarak kurulan DYP, 2007 yılında adının değiştirilmesiyle Demokrat Parti adı altında yeniden yapılanmıştır.

Adalet Partisi, hem 1961-1981 yılları arası hem de iki darbe arasında faaliyet yürütmüş liberal muhafazakâr olarak tanımlanan eski bir Türk siyasi partidir.

<span class="mw-page-title-main">Demokratik Parti (Türkiye)</span> Türkiyede eski bir siyasi parti

Demokratik Parti, 1970-1980 yılları arasında faaliyet göstermiş Türk siyasi partisi. Demokrat Parti'nin gerçek siyasal mirasçısı olma iddiasıyla ortaya çıktı. Celâl Bayar'ın desteğiyle 1973 seçimlerinde başarı sağlayan parti, 1975 yılında çözülmeye başladı. 1977 seçimleri ile birlikte siyasi arenadaki gücünü kaybettiyse de 1978 yılında Bülent Ecevit başkanlığında kurulan 42. Türkiye Hükûmetinde yerini aldı.

<span class="mw-page-title-main">1983 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 17. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1983 Türkiye genel seçimleri, 12 Eylül Darbesinin ardından yapılan ilk genel seçimdir. Bu genel seçim ile TBMM 17. dönem milletvekilleri seçildi. Seçimlere Millî Güvenlik Konseyi'nin izin verdiği üç parti katıldı.

<span class="mw-page-title-main">1995 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 20. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1995 Türkiye genel seçimleri, 24 Aralık 1995 tarihinde yapılan ve TBMM 20. dönem üyelerinin belirlendiği seçimdir. 79 ilde, 83 seçim çevresinde %10'luk ülke barajlı D'Hondt sistemi uygulanarak yapılan seçimlerde 29.189.146 seçmen toplam 138.608 sandıkta oy kullandı.

<span class="mw-page-title-main">İhsan Sabri Çağlayangil</span> Türk siyasetçi (1908–1993)

İhsan Sabri Çağlayangil, Türk siyasetçi ve diplomat. 1965-1971 ve 1975-1977 arasında Dışişleri Bakanlığı, 1979-1980'de Cumhuriyet Senatosu Başkanlığı ve Cumhurbaşkanı Vekilliği yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Turhan Feyzioğlu</span> Türk siyasetçi

Turhan Feyzioğlu, Türk hukuk profesörü, avukat, akademisyen ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Demokrat Türkiye Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1997–2005)

Demokrat Türkiye Partisi (DTP), 1997 ile 2005 yılları arasında Türkiye'de faaliyet göstermiş siyasi parti. Doğru Yol Partisi içindeki fikir ayrılıkları sonucunda bu partiden istifa eden Hüsamettin Cindoruk, İsmet Sezgin ve Gökberk Ergenekon gibi isimler tarafından 7 Ocak 1997'de kurulan DTP, 55. hükûmetin parçası oldu. 3 Kasım 2002 seçimlerine DYP listelerinden katıldı.

<span class="mw-page-title-main">Köksal Toptan</span> 23. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Köksal Toptan, Türk avukat, siyasetçi ve devlet adamı.

Nahit Menteşe, Türk avukat ve siyasetçi.

Hasan Ekinci Türk mühendis, bürokrat ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Rifat Serdaroğlu</span> Türk siyasetçi

Rifat Serdaroğlu, Türk siyasetçi.

Hidayet Gökberk Ergenekon, diplomat ve siyasetçi.

Aydın Adnan Sezgin Türk büyükelçi ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Aytun Çıray</span> Türk politikacı

Aytun Çıray, Türk doktor ve siyasetçidir. 2011 genel seçimlerinden itibaren İzmir 2. bölge de milletvekili olarak TBMM'de 2023 yılına kadar görev yaptı. Sağlık Bakanlığı müsteşarlığı, başbakan danışmanlığı, Petkim, Erdemir ve İsdemir'in yönetimlerinde görev aldı. Dünya Bankası 2. Sağlık Projesi İkraz Anlaşması müzakerelerinde Türkiye adına başkanlık yaptı.