İçeriğe atla

İsmail Hami Danişmend

İsmail Hami Danişmend
Doğum1889
Merzifon, Osmanlı Devleti
Ölüm12 Nisan 1967 (78 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Defin yeriZincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
MilliyetTürk
MeslekTarihçi ve Türk Dili araştırmacısı

İsmâil Hâmî Dânişmend (1889 - 12 Nisan 1967), Türk tarihçi ve Türk Dili araştırmacısıdır.[1]

Babası Cebel-i Garbî mutasarrıfı Emir Mehmed Kâmil Beğ’dir. Orta tahsilini Beyrut ve Şam’da tamamladı. İstanbul’da Mekteb-i Mülkiye’yi bitirmeden evvel, Fransa’da Pâris College’de Fransızca okudu. İstanbul Mâliye Mektebi, Edebiyât Fakültesi ile Mülkiye Mektebi’nde Dinler Târîhi ve Siyâsî Târîh dersleri verdi. Bağdat Hukuk Mektebi Müdürlüğü yaptı. Kendi gayretiyle Nisan 1919'da çıkardığı Memleket Gazetesi ile Hâkimiyet-i Milliye, İrâde-i Milliye gazetelerinde neşrettiği yazılarıyla Millî Mücâdele’yi destekleyen aydınlardandır. Sivas Kongresi’ne katılan delegeler arasında yer aldı. Cumhuriyet’ten sonra resmî bir görev almadı. Kendini tamâmıyla Türk ve İslâm Târihi araştırmalarına verdi. Çalışmalarını otuzdan fazla kitapta topladı. 1939 ve 1940 yılları arasında on beş sayısı yayınlanabilen, Hüseyin Sadettin Arel'in sahibi ve yazarlarından biri olduğu Türklük Milliyetçi Kültür Mecmuası isimli dergide başyazarlık yapmıştır

"Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi" adlı eserine târih araştırmalarında günümüzde de sıkça başvurulmaktadır. Bilhassa "Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi" adlı kitâbında, devşirmelerin Türk milletine yaptığı ihânetlerin üstünde durdu. Eserlerinde Türk milliyetçiliğinin pek çok temel iddiasını dile getiren Dânişmend, 12 Nisan 1967’de İstanbul’da vefât etti. İsmail Hami Danişmend vefatından 3 gün sonra 15 Nisan 1967’de Zincirlikuyu Mezarlığında toprağa verildi.[2]

Türk-İslâm Târîhi’ne âit birçok eseri bulunan Dânişmend’in; Türkçe-Osmanlıca-Fransızca Lügat, Destan ve Dîvan Edebiyâtı’nda İstanbul Sevgisi, Türkçe Resimli Büyük Dil Kılavuzu adlı eserleri Türkçe husûsundaki mühim çalışmalarıdır.

Eserlerinden bazıları

  • İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi
  • Türklerle Hind Avrupalılarının Menşe Birliği
  • Tarih ve Coğrafyaya Ait Değişik İsimler Lugatı
  • İzahlı İslam Tarihi Kronolojisi
  • Sümer - Türk Dil Birliği
  • Fatih'in Hayatı ve Fetih Takvimi
  • Ali Suavi'nin Türkçülüğü
  • Türk Irkı Niçin Müslüman Oldu?
  • Garb Menbâlarına Göre Garb Medeniyetinin Menbâı Olan İslâm Medeniyeti
  • Garb Menbâlarına Göre Eski Türk Seciye ve Ahlâkı
  • Garb Menbâlarına Göre Eski Türk Demokrasisi
  • İstanbul Fethi'nin İnsânî ve Medeni Kıymeti
  • 31 Mart Vak’ası

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2019. 
  2. ^ "İsmâil Hâmi Danişmend (1889- 1967) - Adnan GÜL". www.turkyurdu.com.tr (İngilizce). 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hilmi Ziya Ülken</span>

Mehmet Hilmi Ziya Ülken, Türk düşünce yaşamında ve Türkiye'de bir felsefe geleneğinin oluşmasında büyük etkisi olmuş bir filozof ve sosyologdur.

Sinanüddin Fakih Yusuf Paşa, 1349-1364 döneminde Osmanlı İmparatorluğu vezirliği yapıp Orhan Gazi'nin son, I. Murad'ın ilk veziridir.

Bayram Paşaya da Ladikli Bayram Paşa olarak da bilinir, IV. Murad saltanatında 2 Şubat 1637 - 26 Ağustos 1638 tarihleri arasında bir yıl altı ay yirmi iki gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. Aynı zamanda I. Ahmed'in kızı Hanzade Sultan'ın eşidir. İstanbul'un Bayrampaşa ilçesi onun adını taşımaktadır.

Zurnazen Mustafa Paşa, IV. Mehmed saltanatında 5 Mart 1656 tarihinde dört saat boyunca sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. Osmanlı tarihinin en kısa süre sadrazamlık yapan devlet adamıdır. 1655-1656 döneminde kaptan-ı derya görevi de yapmıştır.

Tekirdağlı Bekri Mustafa Paşa ya da Tekfur-Dağlı Bekri Mustafa Paşa, II. Süleyman saltanatında, 2 Mayıs 1688 - 25 Ekim 1689 tarihleri arasında bir yıl beş ay yirmi dört gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Gaspıralı</span> Kırım Tatar siyasetçi

İsmail Gaspıralı (Gasprinskiy), Kırım Tatarı fikir adamı, eğitimci ve yazar-yayıncı. Gaspıralı, Rus İmparatorluğu'nda Türk ve İslam toplumlarının eğitim, kültür reformu ve modernleşmeye ihtiyacını betimleyen Türkçü aydındır. Soyadı, Kırım'daki Gaspra şehrinden gelmektedir.

Kuruluş dönemi Osmanlı sadrazamları listesi Alâüddin Paşa'dan Çandarlı Halil Paşa'ya kadar, yani 1320-1453 döneminde, sadaret başlangıç tarihine göre sıralanmış Osmanlı sadrazamları listesi.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Kâzım Kadri</span> Osmanlı Devletinin son yıllarında valilik ve nazırlık yapmış devlet insanı ve yazar (1870 - 1934)

Hüseyin Kazım Kadri ya da Hüseyin Kazım Bey Osmanlı Devleti'nin son yıllarında valilik ve nazırlık görevlerinde bulunmuş devlet adamı ve yazar.

Konstantinopolis Kuşatması, 1391 yılında Osmanlı Devleti'nin Konstantinopolis'e karşı gerçekleştirdiği muhasara.

<span class="mw-page-title-main">Hürmüz Deniz Muharebesi</span>

Hürmüz Deniz Muharebesi 9 Ağustos 1554 tarihinde Hürmüz Boğazı'nda Seydi Ali Reis komutasındaki Türk Donanması ve Fernando de Noronha komutasındaki Portekiz Donanması arasında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Böğürdelen Kuşatması</span>

Böğürdelen Kuşatması, Temmuz 1521'de Kanuni Sultan Süleyman'ın ünlü Belgrad Seferi sırasında Osmanlı İmparatorluğu ile Macaristan Krallığı arasında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Herke Kuşatması</span>

Herke Kuşatması; 1522 Rodos Seferi sırasında stratejik öneme sahip Herke'nin, Osmanlı donanması'na bağlı Kara Mahmut Reis komutasındaki küçük filonun adayı bir günlük kuşatması ve ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İlyaki Kuşatması</span>

İlyaki Kuşatması; 1522 Rodos Seferi sırasında stratejik öneme sahip İlyaki'nin, Osmanlı donanması'na bağlı Kara Mahmut Reis komutasındaki küçük filonun adayı bir günlük kuşatması ve ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır. Ayrıca çarpışmalar sırasında Kara Mahmut Reis, aldığı bir tüfek yarası yüzünden şehit düşmüştür. Kanuni Sultan Süleyman da sefer sırasında Marmaris'den deniz yoluyla Rodos'a geçmek için, Kara Mahmut Reis'in "Yeşil Melek" adlı kadırgasını kullanmıştır. Bu adanın düşmesi üzerine İncirli (ada) da savaşmadan teslim olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Leitha Muharebesi</span>

Leitha Muharebesi 23 Eylül 1529 tarihinde Avusturya ve Türk öncü kuvvetleri arasında gerçekleşip Türk zaferiyle sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bizerte Kuşatması</span>

Bizerte Kuşatması, 1557 yılında Piyale Paşa ve Turgut Reis'in şehri ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bayburt Kuşatması</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Safevi Devleti arasında yapılan kuşatma

Bayburt Kuşatması; Osmanlı İmparatorluğu'nun, Safevi Devleti'nin elinde bulunan şehri ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır.

Şehzade Alaaddin, Şehzade Ahmed'in oğlu, I. Selim yeğeni ve Sultan II. Bayezid'in torunu olan bir Osmanlı şehzadesiydi.

Şehzade Osman,Şehzade Ahmed'in oğlu, I. Selim yeğeni ve Sultan II. Bayezid'in torunu olan bir Osmanlı şehzadesiydi. Babası ile beraber Yenişehir Muharebesi'nde savaşmış. Muharebenin kaybedilmesi sonucu yakalanmış ve boğularak idam edilmiştir.

Şehzade Süleyman, Şehzade Ahmed'in oğlu, I. Selim yeğeni ve Sultan II. Bayezid'in torunu olan bir Osmanlı şehzadesiydi.