İçeriğe atla

İsmail Hakkı Talay

General İsmail Hakkı Talay
TBMM Albümü 1957
Doğum1896
Çermik, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm4 Şubat 1973 (77 yaşında)
Elazığ, Türkiye
Bağlılığı Osmanlı (1914-1923)
 Türkiye (1923-1953)
Hizmet yılları1914-1953
RütbesiTümgeneral
Komutası15. Kolordu
Çatışma/savaşlarıGaliçya Muharebesi
I. Dünya Savaşı
Kurtuluş Savaşı
Sarıkamış Harekâtı
ÖdülleriKırmızı şeritli İstiklâl Madalyası
Sonraki işiTBMM Elazığ Milletvekili

İsmail Hakkı Talay (1896 Çermik - 4 Şubat 1973, Elazığ), Türk asker ve siyasetçidir. I. Dünya Savaşı, Galiçya Cephesi, Sarıkamış Muharebesi ve İzmir'in Kurtuluşu'nda önemli görevler almıştır. Bu kahramanlıklarından dolayı kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir.

İlk yılları

1896 yılında Çermik'te dünyaya gelmiştir. Babasının adı Hüseyin Bey, annesinin adı Hatice Hanım'dır. Aslen Elazığ'ın Sivrice ilçesindendir. İptidâi Mektebini Elazığ'ın Mustafapaşa Mahallesi'nde okumuş sonrasında Elaziz Askeri Rüştiyesi'ne kaydolmuştur. Rüştiyeyi birincilikle bitiren Talay, akabinde Harbiye Mektebi'ne girmiştir.

I. Dünya Savaşı

Subay olarak görev aldığı I. Dünya Savaşında birçok cephede savaşmış, Galiçya Muharebesi'nde 15.Kolordu'nun subayı olarak hizmet vermiştir. Savaş esnasında, bir uçak kazası geçirmiş ve ağır yaralı şekilde sağ kurtulmuştur.

Sarıkamış Cephesi

Sonrasında Sarıkamış Muharebesine sevk edilmiş ve burada çarpışmıştır. Çarpışma esnasında yedi yerinden yara almış ve Ruslara esir düşmüştür.

Esaret dönemi

Esir düşmesi sonrası, Sibirya’da ki Vetluga Kasabasında bulunan esir kampına getirilmiştir. Çok zorlu şartlar altında iki yıl esir kalmış. Subay olduğu için Rusların verdiği cüzi bir miktar maaşla geçinmek mecburiyetinde kalmıştır. Bu iki yıllık süreçte birçok hastalıklarla uğraşmıştır. İki defa firara teşebbüs etmiş, lakin başarılı olamamış. Üçüncü teşebbüsü başarılı olmuş 1918 yılında Moskova üzerinden önce Varşova'ya gelmiş, sonrasında Viyana, Budapeşte, Belgrad, Sofya ve son olarak İstanbul’a kadar gelmiştir

İstiklal Savaşı'nda

İstanbul'a gelmesinden hemen sonra Ankara’ya geçerek İstiklal Savaşı'na katılmıştır. Sakarya Meydan Muharebesi'nde ki başarıları Atatürk’ün çok dikkatini çekmiş rütbesi, bizzat Mustafa Kemal tarafından Binbaşılığa yükseltilmiştir. İzmir’in kurtuluşunda kordon boyunca ilerleyerek Hükümet Konağına asılmış olan Yunan Bayrağını indirip Türk Bayrağını göndere çeken müfrezenin subayları arasında ön sıralarda yer almış ve yedi yerinden kurşun yarası almıştır. Sonraları bu kurşunları çıkarmayı önerenlere ''Hayır, bu kurşunlar ahirette benim kurtuluş nişanlarım olacaktır.” demiştir.

İstiklal Madalyası alması

Gösterdiği kahramanlıkları ve birçok cephede savaşarak düşman işgaline karşı direnişi sonrası İstiklal Madalyası'na layık görülmüştür.

Milletvekilliği dönemi

Cumhuriyet döneminde de bir süre asker olarak görev yapan İsmail Hakkı Talay, Tümgeneral olarak emekliye ayrılmış ve memleketi Elazığ'da bir süre emekli hayatı yaşadıktan sonra TBMM XI. Dönem Elazığ Milletvekili seçilmiş ve bir dönem milletvekilliği yapmıştır.[1]

Kişisel yaşamı

Evli ve iki çocuk babası olan Talay, iyi derecede Almanca ve Fransızca öğrenmiştir. 4 Şubat 1973 pazar günü vefat etmiştir. Dönemin valisi Rıfat Kaplan'ın tensibiyle resmi ve askeri tören düzenlenmiştir. Mülki, askeri ve ahali eksiksiz katılmıştır. İsmi Elazığ’da bir caddeye verilerek “General Hakkı Talay Caddesi “olarak yaşatılmaktadır. Mezarı Elazığ Asri Mezarlıktadır.[2]

Kaynakça

  1. ^ admin (26 Ocak 2022). "İsmail Hakkı Talay Kimdir? Milletvekili, Nereli, Eşi, TBMM". Kimoneo. 29 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2023. 
  2. ^ Haber, Elazığ Hakimiyet (22 Şubat 2022). "Çağlıyan'dan General İsmail Hakkı Talay Hakkında Önemli Açıklama". www.elazighakimiyethaber.com/cagliyan-dan-general-ismail-hakki-talay-hakkinda-onemli-aciklama/66782/. 22 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kâzım Karabekir</span> 5. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Musa Kâzım Karabekir, Türk asker ve siyasetçi. "Alçıtepe Kahramanı" namıyla tanınır. Türk Kurtuluş Savaşı'nı başlatan komutanların arasında yer alarak Doğu Cephesi'nde gösterdiği başarılardan dolayı Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalif partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer alıp, genel başkanı oldu. Afşar Türklerinden olup soyu Karamanoğulları'na dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İstiklâl Madalyası</span> Türk Kurtuluş Savaşında savaşmış askerlere verilen madalya

İstiklâl Madalyası, Türk Kurtuluş Savaşı’nda yararlılık gösteren askerlere ve sivillere, o dönemde milletvekili olanlara, savaşa katılan alayların sancaklarına, Erzurum ve Sivas kongrelerine katılanlara, İstiklâl Madalyası Kanunu adlı özel bir yasaya göre verilen madalyadır. 1 Kasım 1926 tarihine kadar Türkiye Büyük Millet Meclisince verilmiş olan İstiklâl Madalyaları'nı, bu tarihten sonra müracaat edenlere Millî Savunma Bakanlığı vermektedir. Toplam 95.261 kişiye verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sarıkamış Harekâtı</span> Osmanlı ve Rusya arasındaki savaş

Sarıkamış Harekâtı, I. Dünya Savaşı sırasında, 22 Aralık 1914 ve 6 Ocak 1915 arasında Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında Sarıkamış ve çevresinde gerçekleşen muharebeler olup Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî taktik hatalarıyla başarısızlıkla sonuçlanan bir askerî girişimdir.

<span class="mw-page-title-main">Halit Akmansu</span> Türk asker ve siyasetçi

Halit Akmansu ya da bilinen adıyla Dadaylı Halit Bey, Türk asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Deli Halid Paşa</span> Türk asker ve siyasetçi (1883–1925)

"Deli" Halid Paşa veya Halid Karsıalan, Türk asker ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Yakup Şevki Subaşı</span> Türk asker

Yakup Şevki Subaşı, Türk asker. Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı'nda görev aldı.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Hüsnü Emir Erkilet</span> Türk General

Hüseyin Hüsnü Emir Erkilet, Türk asker, yazar ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Sabri Erçetin</span>

Mehmet Sabri Erçetin,, Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı'nda görev yapmış Türk subay.

<span class="mw-page-title-main">Muzaffer Göksenin</span> Türk asker ve diplomat

Muzaffer Göksenin,, Türk asker ve diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Bekir Sami Günsav</span>

Bekir Sami Günsav Çerkes asıllı Türk asker.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Hakkı Okday</span> Ahmet Tevfik Paşanın oğlu, asker, diplomat

İsmail Hakkı Tevfik Okday, son Osmanlı sadrazamı Ahmet Tevfik Paşa'nın oğlu, son Osmanlı Padişahı Mehmed Vahdettin'in eski damadı, asker, diplomat, filatelist.

Yüzbaşı Hasan Tahsin Akıncı, Türk asker, bürokrat.

<span class="mw-page-title-main">İhsan Sökmen</span>

İhsan Lâtif Sökmen, Türk asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Sami Sabit Karaman</span>

Sami Sabit Karaman Türk asker.

İsmail Hakkı, Türk asker.

<span class="mw-page-title-main">Nezahat Onbaşı</span>

Nezahat Onbaşı, henüz dokuz yaşında bir kız çocuğu iken babası ile birlikte Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmış savaş kahramanı.

Hasan Tahsin Çelebican Türk asker.

M. İzzettin Aksalur Türk asker ve diplomat.

Selahattin Selışık, Türk asker.

<span class="mw-page-title-main">Baki Vandemir</span> Türk asker

Baki Vandemir, Türk asker. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında 5. Süvari Kolordusu Kurmay Başkanı ve İstihbarat Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.