İçeriğe atla

İslam Devletlerindeki Hahamlar Birliği

Hahamlar Birliği

İslam Devletlerindeki Hahamlar Birliği (ARIS) (İng. Alliance of Rabbis in Islamic States) Müslüman ülkelerdeki Yahudi yaşamını desteklemek amacıyla bu ülkelerde yaşamakta olan hahamlar tarafından 2019 yılının Aralık ayında kurulmuş bir birliktir.[1]

Birliğin faaliyeti İsrail Hahambaşısı Rav Yitzchak Yosef tarafından onaylanmış olup kendisinin Halahik direktiflerine uymaktadır.[2][3][4]

Yapı ve ofisler

İstanbul Aşkenaz Yahudi Cemaati Baş Hahamı olan Rav Mendy Chitrik[5] başkan olarak seçilmiştir.[6][7]

Birliğin Başkanlık Konseyi aşağıdaki üyelerden oluşmaktadır:

  • Rav Shimon Gad Elituv, İsrail Hahambaşılık Konseyi temsilcisi;[8]
  • Rav Avraham Hamra, son Suriye Hahambaşısı;[9]
  • Rav Gad Bouskila, Netivot Yisrael Fas Cemaati Hahamı (Brooklyn, NY, ABD);[10]
  • Rav Rafael David Banon, Montreal Fas Cemaati Beth Din üyesi (Montreal, Kanada);[11]
  • Hahambaşı Rav İsak Haleva Türkiye Hahambaşısı.
  • Rav Haim Bitan, Tunus Hahambaşısı.[12]

Birlik, ister Sefarad, ister Aşkenaz, ister Mizrahi olsun,[13] Arnavutluk, Azerbaycan, BAE, Fas, İran, KKTC, Kazakistan,, Kırgızistan, Kosova, Nijerya, Özbekistan, Türkiye, Uganda, vb. ülkelerde yaşayan tüm kökenlerden hahamları temsil etmektedir.[14][15]

Rusya Federasyonundaki Tataristan ve Başkurdistan gibi halkın çoğunluğunun Müslüman olduğu bölgelerde cemaatlerine hizmet eden hahamlar da temsil edilmektedirler. Halihazırda ARIS üyesi 40 haham daimi olarak İslam dünyasında yaşamaktadırlar.[16][17][18][19][19][20]

Faaliyetler

ARIS birlikte varolma, hoşgörü ve barış ile ilgili tüm konularda hükûmetlere ve diğer kurumlara önerilerde bulunmayı amaçlar. Hahamların ve cemaat yöneticilerinin Müslüman ülkelerdeki Yahudi yaşamı ve kültürü konusundaki çalışmalarını destekler.[21][22]

Ana görevlerinden biri de İslam dünyasında yalnız kalmış, ayrı düşmüş, soyutlanmış birey ve cemaatlerle ilgilenmektir.[14]

Birlik üyesi hahamlar dinler arası diyalog ve Müslümanlarla birlikte barış içinde yaşama çağrılarında da görev almaktadırlar.[22]

Kaynakça

  1. ^ Magazine, Ami. "Small Islands of Jews in a Muslim Sea: The rabbis of Jewish communities in Islamic countries join together to strengthen each other | Ami Magazine" (İngilizce). 30 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  2. ^ "Chief Rabbi Yitzhak Yosef endorses Alliance of Rabbis in Islamic States". The Jerusalem Post | JPost.com (İngilizce). 16 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  3. ^ "Chief Rabbi Yitzhak Yosef endorses Alliance of Rabbis in Islamic States". article.wn.com (İngilizce). 27 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  4. ^ "Chief Rabbi Yitzhak Yosef endorses Alliance of Rabbis in Islamic States". 27 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "Mendy Chitrik". 28 Oca 2024 – Wikipedia vasıtasıyla. 
  6. ^ Chitrik, Rabbi Mendy. "A rabbi's 3000-mile Turkish odyssey, in the name of kashrut". The Forward (İngilizce). 22 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  7. ^ "Türkiye ABD'de 3 dinin temsilcisini iftarda bir araya getirdi". TRT Haber. 6 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2021. 
  8. ^ Spira (5 Eylül 2018). "The Deal Worked: Most Members Of The Chief Rabbinate Of Israel Council Were Reappointed". The Yeshiva World (İngilizce). 27 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  9. ^ "JDC - Archives : Interview with Avraham Hamra, Chief Rabbi of Syria". search.archives.jdc.org. 4 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  10. ^ "The Importance of Disseminating Tanya". 27 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ "City Marks Rabbi's 25 Years". COLlive (İngilizce). 3 Temmuz 2012. 27 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  12. ^ "Tunisia's Chief Rabbi, Haim Bitan speaks during Iftar, the evening..." Getty Images (İngilizce). 27 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  13. ^ December 18; 2020 (18 Aralık 2020). "Rabbis as Peacemakers". eJewish Philanthropy. 18 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  14. ^ a b Commons, Wikimedia. "Matzah in Beirut or a Seder in Samarkand? These rabbis are making it happen". The Forward (İngilizce). 22 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  15. ^ "Passover in Muslim countries: Matzah in Iran, seder in UAE". The Jerusalem Post | JPost.com (İngilizce). 17 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  16. ^ "Rabbinical Council of America". www.jewishvirtuallibrary.org. 21 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  17. ^ "Orthodox Union and Rabbinical Council of America | USCCB". www.usccb.org. 22 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  18. ^ "Rabbinical Council of America". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 22 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  19. ^ a b "Conference of European Rabbis (CER)". jewishnews.timesofisrael.com (İngilizce). 3 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  20. ^ "Speech at the 28th Conference of European Rabbis | Hulya". www.hulya.lu. 27 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  21. ^ "For Jews in the Muslim world, an increasingly bright future awaits". The Jerusalem Post | JPost.com (İngilizce). 12 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  22. ^ a b Alaluf, Rabbi Isak. "For a future of peace, Jews and Muslims should build bridges". JNS.org (İngilizce). 8 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Talmud, Yahudi medeni kanunu, tören kuralları ve efsanelerini kapsayan dinî metinlerdir. İbranice lamad (öğrenmek) kökünden gelir. Mişna ve Gemara bölümlerinden müteşekkildir. Talmud'un iki versiyonu vardır: 3. ila 5. yüzyıla ait olduğu kabul edilen ancak daha eski dokümanları da içeren Babil Talmudu ve daha eski olan Filistin ve Yeruşalayim (Kudüs) Talmudu.

<span class="mw-page-title-main">Kipa</span>

Kipa veya yarmulke, inançlı Yahudi erkekler tarafından geleneksel olarak başın örtülmesi gerekliliğini yerine getirmek için takılan, kumaştan yapılmış bir başlıktır. Her zaman Ortodoks Yahudilik mensubu erkekler tarafından muhakkak giyilir. Ortodoks Yahudilik mensubu olmayıp takan insanlar, sadece dua sırasında, Sinagog'da veya bir dinî ritüellere katılırken yaparlar. Çoğu Sinagog ve Yahudi cenaze hizmeti merkezleri, hazır bir kipa kaynağı her zaman bulundururlar.

<span class="mw-page-title-main">İsak Haleva</span> Türkiye Yahudileri Hahambaşı

İsak Haleva, Türkiye Yahudileri hahambaşıdır.

Yahudi mistisizminin (Kabbala) en önemli eserleri arasında yer alan Zohar, Orta Çağ'da Aramice ve İbranice dillerinde yazılmış, Tevrat'ın mistik yorumu olan bir grup kitaptan oluşur. Tanrı'nın isimlerinin doğası, evrenin kökeni ve yapısı, ruhların doğası, günah, iyilik ve kötülük gibi konuları içeren Zohar'da kutsal metnin yorumları, teoloji, mistik kozmogoni, mistik psikoloji gibi alanlar bulunur.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Aşkenaz Sinagogu</span>

İstanbul Aşkenaz Sinagogu, Galata Kulesi'nin yakınlarında bulunan bir Ortodoks Yahudilik Aşkenaz sinagogudur. Avusturya-Macaristan'dan Osmanlı'ya yerleşen Aşkenaz Yahudileri tarafından 1900'de kurulmuştur. Modern Türkiye'deki toplam Yahudi popülasyonunun %4'ünü oluşturan Aşkenazların kurduğu üç sinagogtan ayakta kalan tek sinagogdur.

Suriye'deki Yahudileri, ilk çağlardan beri Suriye'de yaşayan Yahudiler ile 1492'de İspanya'dan kovulan Sefaradlar oluşturur. Halep, Şam ve Kamışlı'da asırlar boyunca büyük Yahudi cemaatleri var olmuştur. 20. yüzyılın başlarında Suriye Yahudilerinin büyük bir yüzdesi ABD, Orta ve Güney Amerika ve İsrail'e göç etti. Bugün Suriye'de çok az Yahudi yaşamaktadır. Suriye Yahudilerinin oluşturduğu en büyük cemaat 75.000 kişilik nüfusuyla Brooklyn, New York'tadır.

<span class="mw-page-title-main">Yahudilik ve cinsel yönelim</span> Yahudilikte eşcinsel olmak

Yahudilikte eşcinsellik, Tevrat zamanına kadar dayanır ve Tekvin ile Levililer kitaplarında bahsedilir. Tekvin, Sodom ve Gomora'nın Tanrı tarafından yıkıldığını anlatır. Levililer kitabında ise erkeklerin birbirleriyle cinsel ilişkiye girmesi yasaklanmış ve bu eylem tiksinç bir hareket olarak sınıflandırılmıştır. Erkeklerin eşcinsel hareketinin cezası Yahudi kurallarınca idamdır fakat Halaha mahkemeleri Kudüs Tapınağı'nın yokluğunda bu kararı uygulayamamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yahudilikte eşcinsel evlilik</span>

Yahudilikte eşcinsel evlilik ve eşcinsellik, modern Yahudi mezhepleri içinde tartışma konusu ve bölünmelere sebep olmuştur. Yahudilerin yaygın görüşüne göre eşcinsel ilişki günahtır ve Tevrat'ta kesin olarak yasaklanmıştır. Bu görüş Ortodoks Yahudilik tarafından hâlen benimsenmiş olmasına rağmen aynı durum Yeniden yapılanmacı ve Reformist Yahudilik için geçerli değildir. Muhafazakâr Yahudilik, Aralık 2006'ya kadar Ortodokslar ile yanı görüşü benimsemesine rağmen bu zamandan sonra Yahudi Kanunları ve Standartları Komitesi çoğulculuk felsefesi altında çeşitli fikirler sunmuştur. Örneğin bir görüş Ortodoksların duruşunu benimserken bir başka görüş, bazı cinsel eylemlerde bulunulmadığı sürece daha liberaldir.

<span class="mw-page-title-main">Üçüncü Tapınak</span>

Üçüncü Tapınak veya Hezekiel Tapınağı, Hezekiel kitabında mimari olarak tasvir edilen tapınaktır. Hezekiel burası için, ebedi mabet ve Kudüs'te bulunan Tapınak Tepesi'ndeki İsrail'in Tanrısı'nın kalıcı mekanı demektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ovadia Yosef</span> Ovadia Yosef İsrailli haham ve siyasetçidir.

Ovadia Yosef İsrailli haham, siyasetçi. Bağdat'ta dünyaya gelen Yosef, 1924 yılında ailesiyle birlikte Kudüs'e göç etti. Burada yetişip dini eğitim alan Yosef, 1944 yılında haham oldu. 1947 yılında Kahire'ye yerleşen Yosef, burada Mısır baş hahamının yardımcısı olarak görev yaptı. 1950'de tekrar Kudüs'e dönen Yosef, bir süre dini yargıçlık vazifesinde bulundu. Yosef, 1973'te İsrail baş hahamı seçildi ve bu görevi 10 yıl boyunca sürdürdü. 1984'te Şas partisinin kurulmasına önderlik eden Yosef, ölene dek partinin dini lideri oldu. 2013 yılında Yosef, Kudüs'te öldü.

<span class="mw-page-title-main">Shmuel Auerbach</span>

Shmuel Auerbach, İsrailli Haredi Yahudisi hahamdır. Kendisi Kudüs, İsrail'de doğdu. İsrail'deki birçok Haredi Yahudisi için önde gelen Hasidik Litvanyalı Yahudilerin 'posek' olduğu düşünülüyordu.

<span class="mw-page-title-main">Nahum Rabinovitch</span>

Haham Nahum Eliezer Rabinovitch, Kanada doğumlu İsrailli Ortodoks haham ve posu.

<span class="mw-page-title-main">Leib Groner</span> Amerikalı haham (1931 – 2020)

Yehuda Leib ("Leibel") Groner, 40 yılı aşkın bir süredir Menachem Mendel Schneerson'ın ana sekreteri olan haham ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Eliyahu Bakshi-Doron</span> İsrail Başhahamı (1993 - 2003)

Eliyahu Bakshi-Doron 1993'ten 2003'e kadar Rishon LeZion olarak görev yapan İsrail hahamı.

Rabbânî Yahudilik, altıncı yüzyılda Babil Talmud'unun derlenmesinden beri Yahudiliğin ana akım formunu oluşturan dini hareket. Farisi Yahudilikten köklenmiş Rabbânî Yahudilik, Sina Dağı'nda Musa'nın Tanrı'dan Yazılı Tevrat ile yorumlamaları ve tefsirleri içeren "Sözlü Tevrat'ı" birlikte aldığı ve halkına beraber aktardığı, bu yorumlamaların ise kesintiye uğramadan daha sonra yazıya geçirildiği inancına dayanır. Sözlü Tevrat'ın yazılı hale getirilmesinde dönemin hahamlarının Hristiyan metinlerin kanonlaştırılmasından etkilendikleri düşünülmektedir.

Rabbi Menachem Mendel Chitrik, bilinen adıyla Rabbi Mendy Chitrik, 2003 yılından beri Türkiye Aşkenaz Yahudi cemaatinin hahamlığını üstlenmiş olan Amerikalı, İsrailli ve Türk din adamıdır. Kendisi, ayrıca 2019 yılından beri İslam Devletlerindeki Hahamlar Birliğinin yönetim kurulu başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Chaim Walkin</span>

Chaim Walkin, İsrailli Ortodoks haham ve eğitimci.

Haham Rebecca Trachtenberg Alpert, Amerikalı Yahudi Amerikan dini tarihi profesörüdür ve ilk kadın hahamlardan biridir. Başlıca akademik ilgi alanları, Yahudilikte dinler, spor ve cinselliktir ve inançlarının, Tanrı'dan 'kadın' olarak bahseden bir Şabat dua kitabı tarafından dönüştürüldüğünü söyler.

Akiva ben Yosef, Rabbi (haham) Akiva olarak da bilinen, önde gelen bir Yahudi bilgesiydi ve birinci yüzyılın sonları ile ikinci yüzyılın başlarının bir tannasıydı. Haham Akiva, Mişna'ya ve Midrash halakha'ya önde gelen katkıda bulunanlardan biriydi. Talmud'da Rosh la- Hahamim olarak anılır. Bar Kohba isyanının ardından Romalılar tarafından idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Yehuda Deri</span>

Yehuda Deri, İsrailli haham.