İçeriğe atla

İremeti Camii

Koordinatlar: 41°28′59″K 41°55′36″D / 41.48306°K 41.92667°D / 41.48306; 41.92667
İremeti Camii
İremeti / İremit Camii'nin uzaktan görünüşü
Harita
Temel bilgiler
KonumMaralköy, Borçka, Artvin (il)
Koordinatlar41°28′59″K 41°55′36″D / 41.48306°K 41.92667°D / 41.48306; 41.92667
İnançİslam
DurumAktif
Mimari
Mimari türGürcü mimarisi
Mimari biçimCami
Tamamlanma1851
Özellikler
Minare sayısı1
MalzemelerAhşap, taş

İremeti Camii veya İremit Camii (Gürcüce: ირემითის მეჩეთი), tarihsel Maçaheli bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı Maralköy'de tarihi bir camidir. Köyün İremeti mahallesinde bulunduğu için bu adı taşımaktadır. İremeti Camii, Maçaheli vadisinin Türkiye tarafında tespit edilmiş sekiz ahşap camiden biridir.[1][2]

İremeti Camii, tasarım ve üslup bakımından, renkli iç mekân ve özgün motifler açısından hem Artvin bölgesindeki diğer ahşap camiler, hem de Gürcistan'ın Acara bölgesindeki camilerle ortak özelliklere sahiptir.[3]

Tarihçe

İremeti, Maçaheli bölgesindeki yerleşimlerden biridir. Daha çok Mindieti köyünün bir mahallesi olarak bilinmekle birlikte, 1920'lerde Macahel nahiyesinin sekiz köyünden biriydi. İremet (ایرەمەت) olarak kaydedilmiş olan köyde 1926 nüfus tahririne göre 23 hanede, 64'ü erkek ve 52'si kadın olmak üzere 116 kişi yaşıyordu.[4] İremeti Camii, İremeti köyünün camisi olarak 1851 yılında inşa edilmiştir. Köylüler, Camili Camii örneğinde olduğu gibi, İremeti Camii'nin Türkiye-Gürcistan sınırı çizilmeden önce Gürcistan tarafında bulunduğunu, sınırın çizilmesinden sonra yöre halkı tarafından sökülüp Türkiye sınırları içerisinde yeniden inşa edildiği rivayet etmektedir.[5] Anca bu rivayet tarihsel gerçeklere uymamaktadır. Caminin inşa edildiği kabul edilen 1851 yılında Maçaheli bir bütün olarak Osmanlı Devleti sınırları içinde bulunuyordu.

Mimari

İremeti Camii, iki katlı ve kare planlı ahşap bir yapıdır. Köylülerin verdiği bilgiye göre İremeti Camii, ahşap direkler üzerine oturmaktayken, sonradan taş duvarlarla bir bodrum katı inşa edilmiş ve yapı bu duvarlar üzerine oturtulmuştur. Kestane ağacı kullanılarak inşa edilmiş olan caminin şerefesiz, üzeri sac ile kaplı bir minaresi bulunmaktadır. Caminin girişi doğu cephesinde yer alır ve bu girişe tek kanatlı ahşap bir kapı asılmıştır. Son cemaat yeri 7,13x1,30 metre ebatlarındadır. Harime giriş çift kanatlı ahşap ana giriş kapısıyla bu mekandan sağlanmıştır. Çift kanatlı 90 cm genişlik ve 1,65 metre yüksekliktedir. Bu kapının karşısında, caminin batı duvarı hizasındaki ahşap merdivenle üst kata çıkılır. Üst kat 1,0x1,3 metre ebatlarında olup dört adet ahşap dikmeyle desteklenmiştir. Cami içerisindeki ahşaplar ve oyma tekniğinde yapılmış bitkisel ve geometrik motiflerin üzeri kırmızı, turkuaz, yeşil, mavi, siyah, beyaz ve pembe renklerle boyanmıştır.[6][7]

Galeri

Kaynakça

  1. ^ "Esra Karahan, Artvin İli Camili Havzası'nda Konut Üretimi Tasarım ve Yapım Yöntemlerine İlişkin Model Önerisi, İstanbul, 2020, s. 63". 26 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2023. 
  2. ^ ""The Multi colored beautiful interior of the Iremit Mosque in macahel region in Artvin - stock photo" - Getty Images". 26 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2024. 
  3. ^ M. Emir Fidan, "Nigali Vadisi Camilerinin İç Mekân Tasarımı Üzerine Bir Araştırma", 2017, DOKAP Bölgesi Uluslararası Sempozyumu.
  4. ^ "Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 121". 29 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2023. 
  5. ^ Rümeysa Coşkun, Artvin Borçka'daki Yığma Ahşap Camilerin İncelenmesi ve İremit Camisi Koruma Projesi Önerisi, 2021, s. 44 29 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Yüksek lisans tezi.
  6. ^ Rümeysa Coşkun, Artvin Borçka'daki Yığma Ahşap Camilerin İncelenmesi ve İremit Camisi Koruma Projesi Önerisi, 2021, s. 49 29 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Yüksek lisans tezi.
  7. ^ "Osman Aytekin, "1919 Yılı Artvin İli ve İlçeleri Yüzey Araştırması", 2020, AHBV Edebiyat Fakültesi Dergisi, (2) 75-92". 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Efeler, Borçka</span>

Efeler, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı köydür.

<span class="mw-page-title-main">Borçka</span> Artvin ilinin ilçesi

Borçka, Artvin iline bağlı bir ilçe ve ilçenin merkezidir. Çoruh Nehri kıyısında yer alan Borçka kasabası eskiden Çoruh'ta kayıkla yapılan taşımacılığın iskelelerinden biriydi. Borçka'nın yüz ölçümü olarak en büyük köyü Güreşen eski adıyla Pehlivan'dır.

<span class="mw-page-title-main">Camili, Borçka</span> Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı köy

Camili, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür. Eski adı Hertvisi / Hertvis'tir. Türkiye tarafındaki Maçaheli bölgesinin diğer köyleriyle birlikte UNESCO'nun Camili Biyosfer Rezervi'ne ev sahipliği yapmaktadır.

Maçahel, günümüzde Türkiye'in Artvin iline ve Gürcistan'ın Acara Özerk Cumhuriyeti'ne yayılan vadinin ve tarihsel bölgenin adıdır. Daha eski adının Bicihiani'dir. Türkçede Maçahel veya Macahel olarak yazılır. Bölgedeki vadi ve akarsu ile eskiden yapılan tüfeklere ise Maçahela (Machakhela) denir.

<span class="mw-page-title-main">Kayalar, Borçka</span>

Kayalar, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Maralköy</span>

Maralköy, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür. Bir Gürcü köyü olan Mindieti, tarihsel Maçaheli bölgesinin Türkiye tarafında kalan köylerinden biridir. Maralköy endemik flora ve faunaya sahip doğası ve Maral Şelalesi'yle de tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Uğurköy, Borçka</span>

Uğurköy, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Çavuşlu, Borçka</span> Borçkada bir köy

Çavuşlu, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür. Eski adı Kataphia'dır. Köyün merkezi Artvin kentine 50 km, Borçka kasabasına 18 km uzaklıktadır. Bugünkü Çavuşlu eski Murkiveti köyünü de kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Göğceli Camii</span> Samsunun Çarşamba ilçesindeki tarihi bir ahşap camii

Göğceli Camii ya da Gökçeli Camii, Samsun'un Çarşamba ilçesindeki Göğceli Mezarlığı içerisinde yer alan camidir.

Fatih Camii, adını bânîsi olan Fatih Sultan Mehmed'den alan, İzmir'in Foça ilçesinde bulunan camidir.

<span class="mw-page-title-main">Kaptan İbrahim Ağa Camii</span>

Kaptan İbrahim Ağa Camii, 1622 yılında Kaptan İbrahim Paşa tarafından İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Camili Biyosfer Rezervi</span> Türkiyedeki biyosfer rezervi

Camili Biyosfer Rezervi, Artvin'in Borçka ilçesine bağlı Camili köyü ile çevresindeki altı köyü de içine alan 27.152 hektarlık bir havzadır. Havza içerisinde 1998'de orman Bakanlığınca tabiat koruma alanı ilan edilmiş iki adet ormanlık saha, Maral Şelalesi ve iki önemli vadi mevcuttur. 29 Haziran 2005'te UNESCO tarafından İnsan ve Biyosfer Ağı'na Türkiye’nin ilk biyosfer rezervi olarak dâhil edilmiştir. 2024'te sahada terapi ormanı açılmıştır.

Murkiveti, tarihsel Klarceti bölgesinin yerleşim yerlerinden biridir. Günümüzde Artvin ilinin Borçka ilçesinde yer alır. 1925 yılında adı Dikiciler olarak değiştirilen köy, daha sonra Borçka ilçesine bağlı Çavuşlu köyünün bir mahallesine dönüşmüştür.

Çavuşlu Köyü Camii veya Dikiciler Camii, Artvin'in Borçka ilçesine bağlı Çavuşlu köyünde konumlanmış bir camidir. Günümüzde Çavuşlu köyünde yer almasına rağmen eskiden ayrı bir köy olan Murkivet'in camisidir. Bundan dolayı Murkivet Camii olarak da bilinir.

Fındıklı Köyü Camisi, Artvin'in Borçka ilçesinin Fındıklı köyünde konumlanmış bir camidir. 18 veya 19. yüzyılda inşa edilmiş cami, alt katında bulunan moloz taştan yapılmış medresenin üzerine tamamen ahşaptan yapılmıştır. Mihrabı yenilenen yapının üzeri tamamen sıvalıdır. Camide geometrik kompozisyonlar, bitkisel kompozisyonlar ve kitabe görülmektedir. Caminin minberinde ve sütunlarında oyma, mahfilinde kafesleme ve oyma, tavanında ise çakma ve oyma görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Camili Köyü Camisi</span> Borçkaya bağlı Camili köyündeki tarihi cami

Camili Köyü Camisi veya Hertvisi Camisi, tarihsel Maçaheli bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı ve eski adı Hertvisi olan Camili köyünde bulunan tarihi bir camidir. Köyün Hertvisi adının değiştirilmesinden sonra Camili Camii olarak adlandırılmıştır. Hertvisi Camii, Maçaheli vadisinin Türkiye tarafında tespit edilmiş sekiz ahşap camiden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Muratlı Köyü Camisi</span>

Muratlı Köyü Camisi, Artvin'in Borçka ilçesinin Muratlı köyünde bulunan, ahşap 19. yüzyıl camisi.

<span class="mw-page-title-main">Efeler Köyü Camii</span>

Efeler Köyü Camii veya Eprati Camii, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı ve eski adı Eprati olan Efeler köyünde bulunan bir camidir. Köyün eski adından dolayı Eprati Camii ve bulunduğu mahallenin yeni adından dolayı Aksu Camii olarak da bilinir. Efeler Köyü Camii, köydeki Gürcü kilisesi Eprati Kilisesi yıkılıp yerinde inşa edilmiştir.

Eprati Kilisesi, Maçaheli bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı ve eski adı Eprati olan Efeler köyünde eski bir Gürcü kilisesidir.

<span class="mw-page-title-main">İremeti</span>

İremeti, tarihsel Gürcü coğrafyasında, Maçaheli bölgesinin yerleşim yerlerinden biridir. Günümüzde Türkiye sınırları içinde yer alır ve Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı Maralköy'ün (Mindieti) bir mahallesidir.