İçeriğe atla

İran'da vahşi yaşam

Kızıl şahin
Altın çakal

İran'da vahşi yaşam, flora, fauna ve doğal habitatlarını kapsamaktadır. İran'daki vahşi yaşamın en çok tanınan üyelerinden birisi soyu tükenme tehlikesi yaşayan, bugün sadece İran'da bulunan ve aynı zamanda İran çitası olarak da bilinen Asya çitası (Acinonyx jubatus venaticus)'dır.[1] İran'daki Asya aslanlarının yirminci yüzyılın ilk yarısında soyları tükenmiştir.

Dağlarda ayılar, yaban koyunu ve keçileri, ceylanlar, vahşi eşekler, kurtlar, çakallar, parslar ve tilkiler yaşar. Evcil hayvanlar olarak koyunlar, keçiler, sığır, at, manda, eşekler ve develer bulunur. İran'da sülün, leylek, kartal ve doğan da yaşamaktadır.

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Jowkar, H.; Hunter, L.; Ziaie, H.; Marker, L.; Breitenmoser-Würsten, C.; Durant, S. (2008). "Acinonyx jubatus ssp. venaticus". 5 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İran</span> Batı Asyada bir ülke

İran (Farsça:

<span class="mw-page-title-main">Güney Azerbaycan</span> İranın kuzeybatı bölgesi

Azerbaycan, Güney Azerbaycan veya İran Azerbaycanı, İran'ın kuzeybatısında yer alan tarihi bölge. Günümüzde İran'ın Doğu Azerbaycan, Batı Azerbaycan, Erdebil və Zencan Eyaletlerini Kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Büyük kediler</span> Kedigiller familyasının mevcut bir alt familyası, Pantherinae

Büyük kediler (Pantherinae), kedigiller (Felidae) familyasındaki, ağırlığı bazen birkaç yüz kiloya kadar varan kedi türleri. Boyutlardaki büyük farklara rağmen kedi türleri davranış ve yapı bakımından pek fark göstermezler. Bütün kediler Karnivor ve süper avcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye faunası</span>

Türkiye direyi, hayvanlar âleminin Türkiye sınırları içerisinde yaşayan üyelerinin tümüdür. Birçok farklı hayvan türünü barındırması ile dikkat çeker. Anadolu'nun Asya ile Avrupa arasındaki konumu bunda başlıca etkendir. Farklı iklim özelliklerinde coğrafi bölgelere sahip olduğu için, bitki örtüsünün diğer Orta Doğu ülkelerine göre daha zengin olması ise diğer önemli etkendir ve bu yüzden, farklı iklim ve besin ihtiyacı olan birçok hayvan türü kendisine uygun yaşam alanı bulabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Çita</span> Dünya üzerinde karada en hızlı koşan hayvan

Çita, kedigiller familyasının bir üyesi olup, diğer memelilerden daha hızlı koşabilmesiyle bilinir. Günümüzde türün çoğunluğu Güney ve Doğu Afrika'da yaşar. Çok küçük bir topluluk da İran'ın Horasan bölgesinde yaşamaktadır. 15, 16 ve 17. yüzyıllara ait Padişahların av sahnelerini gösteren minyatürlerde av yapan çitalar görülmektedir. Anadolu ve Ortadoğu’da zoolojik araştırmalar yapan İngiliz araştırmacı Charles Danford'un 1879 yılına ait notlarında Birecik'in güneyinde bir şeyh tarafından kendisine canlı bir çita hediye edildiği belirtilmektedir. Türkiye'de 19. yüzyıla kadar yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Küçük kediler</span> kedigil alt familyası

Küçük kediler (Felinae), kedigiller (Felidae) familyasının bir alt familyası.

<span class="mw-page-title-main">İran halkları</span> çeşitli Hint-Avrupa etno-linguistik grubu

İran halkları, Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Hint-İran dillerinin, bir alt grubu olan İran dillerini konuşan dilsel ve etnik toplulukların bir toplamıdır. İran platosu boyunca Hindukuş Dağları'ndan Anadolu'ya kadar ve Orta Asya'dan Basra Körfezi'ne dek yayılmışlardır. İran halkları veya İrani halklar ifadeleri, bugünkü İran devletinin sınırları içinde yaşayan İran vatandaşları ile karıştırılmaması için "İranlı" yerine kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İran platosu</span>

İran platosu, Güneybatı, Güney Asya ve Kafkaslar'da bulunan coğrafik bir oluşumdur. Bu plato, Arabistan ve Hindistan plakası arasında kalan Avrasya plakasının batıda Zagros dağları, kuzeyde Hazar Denizi ve Kopet Dağları, güneyde Hürmüz Boğazı, Umman Denizi ve doğuda Hindukuş Dağları arasında kalan bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">İran Yahudileri</span>

İran Yahudileri, eskiden Pers İmparatorluğu ya da İran'da yaşamış veya hâlen İran'da yaşamakta olan Yahudiler'e denir.

<span class="mw-page-title-main">Antik İran</span> İran kültürel etkisine sahip bölge

Antik İran ya da Büyük İran sözcüğünün anlamı İran kültürel etkisine sahip bölgeleri ifade eder. Kabaca İran kültürünün yeri olan İran Platosu merkezinde olmak üzere Kafkasya, Doğu Anadolu Bölgesi toprakları, İndus Nehri ve Pakistan içeren topraklar içerisinde kalan bölgenin tarihsel adıdır. Ayrıca İran kültürüne etki eden bu terimi Encyclopædia Iranica tarafından da kullanılmaktadr.

<span class="mw-page-title-main">İran Azerileri</span> İran Azerbaycanı Türkleri

İran Azerileri, Kuzey İran Azerileri, Güney Azerileri, Güney Azerbaycanlılar, İran Azerbaycanlıları ya da İran Türkleri;, İran'da Güney Azerbaycan denen ve Türkiye, Ermenistan ve Azerbaycan sınırına yakın bölgelerde yaşayan ve İran Türklerinin büyük çoğunluğunu oluşturan Azerilerdir. 70 milyon nüfuslu İran'ın üçte birinden fazlasını oluştururlar. İran'da Azeriler en büyük Türk grubudur ve Farsçadaki İran Türkleri adı öncelikle İran Azerileri için kullanılmaktadır. Tebriz, Erdebil, Zencan ve Urumiye bölgelerinde de yoğun olarak yaşayan Azerilerin başkent Tahran'daki nüfusları da oldukça yüksek ve Tahran pazarına büyük oranda Azeri tüccarlar hakimdir. Çok heterojen etno-linguistik grubun üyeleri olan Azeriler, çok farklı sosyoekonomik koşullar altında yaşamlarını sürdürür.

İran'da sansür tanımlamasıyla; İran devletince belirlenmiş belirli konuların ve bazı bilgilerin, yayım ve dağıtımının kısıtlanarak veya tamamen yasaklanarak, bu bilgilere ulaşılmasının, geleneksel medya, internet ve sosyal medya üzerinden ulaşılmasının engellenmesi anlatılır. Sansür, pornografiden, belirli dinî konulara kadar değişik alanlarda uygulanır.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan Yaylaları</span>

Kazakistan Yaylaları (Kazakça: Сарыарқа - Sarı Tepe, Rusça: Казахский мелкосопочник - Kazakhskiy Melkosopochnik), Kazakistan Tepecikleri olarak da bilinir. Kazakistan'ın orta ve doğu bölgeleri boyunca uzanan büyük bir peneplen oluşumudur. Küçük dağ vahaları ve yüksek ovalardan oluşur ve kuzeyinde kömürü güneyinde bakırı bolca içerir. Asya çitası gibi nadir türler, bölgede hala yaşıyor olabilir. Ülkenin başkenti Astana da dahil olmak üzere Kazakistan'ın birçok önemli şehri, orada bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Bank Mellat</span> İran bankacılık ve finansal hizmetler şirketi

Bank Mellat, özel bir İran bankasıdır. Banka 1980 yılında Tehran, Dariush, Pars, Etebarat Taavoni & Tozie, Iran & Arab, Bein-al-melalie-Iran, Omran, Bimeh Iran, Tejarat Khareji Iran ve Farhangian bankalarının birleşmesiyle kuruldu. İran İslam Cumhuriyeti'ndeki en büyük bankalardandır. İsmi "Ulusun Bankası" anlamını taşımaktadır. İran Hükûmetinin 2007 yılında aldığı kararla bankanın özelleştirme süreci başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da vahşi yaşam</span>

Azerbaycan'da vahşi yaşam flora, fauna ve doğal habitatlarını kapsamaktadır. Azerbaycan'daki vahşi yaşamın en çok tanınan üyelerinden birisi soyu tükenme tehlikesi yaşayan, bugün sadece Azerbaycan ve komşu ülkelerinde bulunan ve aynı zamanda Kafkas parsı olarak da bilinen İran parsı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Batız Devlet Tabiatı Koruma Alanı</span> Türkmenistanda bir tabiat koruma alanı

Batız Devlet Tabiatı Koruma Alanı, Güneybatı Türkmenistan'ın Merv ve Ahal illerinde yer alan ve 1941 yılında kurulmuş olan, 877 kilometrekare (339 sq mi) alan kaplayan bir koruma alanıdır (zapovednik). Karakum Çölü'nün güneyinde yer alır ve Hari Nehri batı sınırını oluşturur.

<i>Acinonyx</i> kedigil cinsi

Acinonyx, kedigiller familyasından bir memeli cinsi. Bu cinsin tek yaşayan türü olan çita, Afrika ve Asya'nın açık otlaklarında yaşar.

<span class="mw-page-title-main">Sarah (çita)</span>

Sahara olarak da bilinen Sarah, Ohio eyaletine bağlı Cincinnati kentindeki Cincinnati Hayvanat Bahçesi'nde yaşamış bir Güney Afrika çitası idi. Sarah, National Geographic dergisine göre dünyanın en hızlı kara memelisi olarak bilinmekteydi. 2012 yılında 11 yaşındayken 100 metreyi 5.95 saniyede koştu. 22 Ocak 2016'da 15 yaşında öldü.

"Büyük kedi" terimi, tipik olarak Panthera cinsinin yaşayan beş üyesinden kaplan, aslan, jaguar, pars ve kar leoparı ile Pantherinae türüne ait olmayan çita ve pumaya atıfta bulunmak için kullanılmaktadır. Son üçü dışındaki bu türlerin hepsi kükreyebilir.

<span class="mw-page-title-main">Asya çitası</span>

Asya çitası ya da bilinen diğer adıyla İran çitası, günümüzde yalnızca İran'da yaşayan kritik tehlikedeki bir çita alt türüdür. Bir zamanlar Arap Yarımadası ve Yakın Doğu'dan Hazar bölgesi, Kızılkum Çölü ve Hindistan'a kadar uzanıyordu; ancak 20. yüzyılda bu bölgelerde soyu tükendi.