İçeriğe atla

İnsan Hakları Komisyonu (Avrupa Konseyi)

İnsan Hakları Komisyonu (İngilizce: The Commissioner for Human Rights), Strazburg merkezli Avrupa Konseyi tarafından,46 üye ülkede insan hakları bilincini ve saygısını teşvik etmek amacıyla 1999 yılında kurulan bağımsız ve tarafsız bir yargı dışı kurumdur. Bu kurumun faaliyetleri birbiriyle yakından ilişkili üç önemli alana odaklanmaktadır:

  • ülke ziyaretleri ve ulusal yetkililer ve sivil toplum ile diyalog;
  • sistematik insan hakları çalışmaları üzerine tematik çalışmalar ve tavsiyeler;
  • farkındalık yaratma faaliyetleri.

Mevcut Komiser, 1 Nisan 2018'de altı yıllık görevine başlayan Dunja Mijatović'tir (bunu takiben Álvaro Gil-Robles, Thomas Hammarberg ve Nils Muižnieks).[1]

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi tarafından seçilen Komiser, üye ülkelerle sürekli diyalog kurmayı, insan hakları konularında sürekli farkındalık yaratmayı ve ulusal insan hakları yapılarının gelişimini teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Komiser, insan hakları durumunun değerlendirilmesi için her üye ülkeye ziyaretler yapar ve hükûmetlere raporlar, görüşler ve öneriler yayınlar.

Komiser ayrıca, Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ve ihtisas ofislerinin yanı sıra önde gelen insan hakları STK'ları, üniversiteler ve düşünce kuruluşları da dahil olmak üzere çok çeşitli ortaklarla işbirliği yapmaktadır.

Vekâlet

Komiserin görevi, Avrupa Konseyi'nin (7 Mayıs 1999'da kabul edilen) kararına (99) dayanmaktadır.[2] Aşağıdaki noktaları içerir:

  • insan haklarının etkin bir şekilde gözetilmesini sağlamak ve üye ülkelere Avrupa Konseyi insan hakları standartlarının uygulanmasında yardımcı olmak;
  • Avrupa Konseyi üyesi ülkelerde eğitim ve insan hakları bilincinin teşvik edilmesi;
  • insan hakları ile ilgili yasa ve uygulamadaki olası eksiklikleri tespit etmek;
  • ulusal ombudsman kurumlarının ve diğer insan hakları yapılarının faaliyetlerini kolaylaştırmak; ve
  • bölge genelinde insan haklarının korunması ile ilgili tavsiye ve bilgi sağlamak.[3]}}

Üye devletler "Komiserin misyonu bağlamında Komiserin seyahat dahil temaslarını kolaylaştırmak ve Komiserin talep ettiği zamanında bilgi sağlamakla yükümlüdür". Komiser "bağımsız ve tarafsız olarak görev yapar." Komiser, "Komiserliğin işlevleri ile ilgili herhangi bir bilgi üzerinde" hareket edebilir.

Komiser, "Avrupa Konseyi üye Devletlerinin hükümetleriyle doğrudan temasa geçebilir". Komiser ayrıca "öneriler, görüşler ve raporlar verebilir".

Komiser, "sözlü ve kullanılan oylar bakımından" tüm üyelerin topraklarındaki tutuklama ve tüm yasal işlemlerden "dokunulmazlığa sahiptir.[4]

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 36. Maddesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde "üçüncü yasama meclisi müdahalesine" izin vererek, "Bir yasama meclisi veya Büyük yasama meclisi önündeki her durumda, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri'nin yazılı olarak yorumlar ve duruşmalara katılmalıdır.[5]

Seçim

Komiser, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi tarafından Bakanlar Komitesi tarafından hazırlanan üç aday listesinden seçilir ve yenilenemez altı yıllık bir görev süresine hizmet eder. (99) 50 sayılı Karara göre:

Adaylar, insan hakları alanında uzmanlığı tanınan yüksek ahlaki bir karaktere, Avrupa Konseyi'nin değerlerine kamuya bağlılık kaydına ve Komiserin görevini etkin bir şekilde yerine getirmek için gerekli kişisel otoriteye sahip seçkin kişilikler olacaktır. Görev süresi boyunca Komiser, tam zamanlı bir görevin taleplerine aykırı herhangi bir faaliyette bulunamaz.

Faaliyetler

Ülke ziyaretleri ve ulusal yetkililer ve sivil toplum ile diyalog

Komiser, insan hakları durumunu izlemek ve değerlendirmek için tüm üye ülkelere ziyaretler gerçekleştirir. Bu ziyaretler sırasında hükûmet, parlamento, yargı, sivil toplum ve ulusal insan hakları yapılarının en yüksek temsilcileriyle bir araya gelir. Ayrıca, insan hakları endişeleri olan sıradan insanlarla konuşur ve hapishaneler, psikiyatri hastaneleri, sığınmacılar merkezleri, okullar, yetimhaneler ve Romanlar, LGBT halkı ve diğer azınlık grubu dahil olmak üzere savunmasız grupların bulunduğu yerleşim yerleri gibi insan hakları ile ilgili yerleri ziyaret eder.

Ziyaretlerin ardından, insan hakları durumunun bir değerlendirmesini ve hukuk ve uygulamadaki eksikliklerin nasıl giderileceğine dair tavsiyeler içeren ilgili ülkenin makamlarına bir rapor veya mektup gönderilebilir. Komiser ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin duruşmalarına yazılı bilgi sunarak veya duruşmalarına katılarak üçüncü taraf olarak müdahale etme hakkına sahiptir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "The Commissioner for Human Rights". Commissioner for Human Rights (İngilizce). 26 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2018. 
  2. ^ "Full text of COE resolution (99) 50". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020. 
  3. ^ "Mandate of the Commissioner for Human Rights". 9 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020. 
  4. ^ Statute of the Council of Europe 7 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., article 40
  5. ^ European Convention on Human Rights, Article 36 - Third party intervention, section 3

Dış bağlantılar


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler</span> toplumsal, ekonomik ve kültürel bir iş birliği oluşturmak amacıyla kurulan bir örgüt

Birleşmiş Milletler (BM), 24 Ekim 1945'te kurulmuş; dünya barışını, güvenliğini korumak ve uluslararasında ekonomik, toplumsal ve kültürel bir iş birliği oluşturmak için kurulan uluslararası bir örgüttür. Birleşmiş Milletler kendini "adalet ve güvenliği, ekonomik kalkınma ve sosyal eşitliği uluslararasında tüm ülkelere sağlamayı amaç edinmiş küresel bir kuruluş" olarak tanımlamaktadır. Uluslararası ilişkilerde kuvvet kullanılmasını evrensel düzeyde yasaklayan ilk antlaşma 26 Haziran 1945'te 50 ülke tarafından imzalanan Birleşmiş Milletler Antlaşması'dır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Konseyi</span> devletler arası kuruluş

Avrupa Konseyi, Avrupa çapında insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla 1949'da kurulmuş hükûmetlerarası bir kuruluştur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Konseyi'ne bağlıdır. Avrupa Konseyi'ne Rusya, Belarus, Kosova, Kazakistan ve gözlemci Vatikan hariç tüm Avrupa ülkeleri üyedir.

<span class="mw-page-title-main">İnsan Hakları Evrensel Bildirisi</span> BM İnsan Hakları Komisyonunca 1948de kabul edilen bildiri

İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'nun Haziran 1948'de hazırladığı ve birkaç değişiklik yapıldıktan sonra 10 Aralık 1948'de, BM Genel Kurulunun Paris'te yapılan 183. oturumunda kabul edilen 30 maddelik bildiridir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi</span> İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ile kurulan, Avrupa Konseyine bağlı, Strazburgda bulunan uluslararası mahkeme

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) veya İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM), uluslararası bir teşkilat olan Avrupa Konseyi'ne bağlı olarak 1959 yılında kurulmuş uluslararası bir mahkemedir. Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleriyle güvence altına alınmış olan temel hakların çiğnenmesi durumunda bireylerin, toplulukların, tüzel kişilerin ve diğer devletlerin, belirli usul ve kurallar dahilinde başvurabileceği bir yargı merciidir. 46 Avrupa Konseyi üyesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin yargı yetkisini tanımaktadır. Mahkeme, Fransa'nın Strazburg şehrinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Topluluğu İnsani Yardım Bürosu</span>

Avrupa Topluluğu İnsani Yardım Bürosu, 1992'de kuruldu. Avrupa Birliği dışı ülkelere yardım eden kuruluşun eyleme geçmesi Komisyon ve Bakanlar Konseyi'ne bağlı olarak yürütülür. ECHO, temel mal ve hizmetleri, ırk, renk, din, siyasal görüş farkı gözetmeden yardım eder. Destekçileri arasında Birleşmiş Milletler ve çeşitli sivil toplum kuruluşları vardır. BM kuruluşları UNHCR, WFP, UNICEF, UNWRA'dır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi</span>

| resim2 = [[Dosya:{|frameless]] Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Avrupa Konseyi içinde mahalli yönetimleri temsil eden kurumdur. Biri Yerel yönetimler odası, diğeri de Bölgesel yönetimler odası olmak üzere iki meclise bölünmüştür, bir sekreterlik ve kongre tarafından 5 yılda bir seçilen bir genel sekretere sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi</span>

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi (BMİHK) Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 15 Mart 2006 tarihinde 60/251 sayılı kararıyla kurumsal statü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi</span>

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi ('AKPM), Avrupa Konseyi'nin parlamenter koludur.

Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu veya kısaltılmış adıyla ABTTF, Almanya'dan Batı Trakya'ya göç eden Batı Trakya Türkleri'nin Yunanistan'daki Batı Trakya Türk toplumunun azınlık sorunları ile ilgilenmek ve çözümüne katkı sağlamak amacıyla 28 Şubat 1988'de kurulmuş bir çatı kuruluşudur.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği</span>

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, uluslararası hukuk çerçevesinde garantilenen ve 1948 İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'nde beyan edilen insan haklarının desteklenmesi ve korunması için çalışan bir Birleşmiş Milletler kuruluşudur. Komiserlik, 1993 İnsan Hakları Dünya Konferansı sonrasında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 20 Aralık 1993'te kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Dunja Mijatović</span> Bosna-Hersekli Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri

Dunja Mijatović Bosna-Hersekli Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan'da insan hakları</span>

Kazakistan'da insan hakları, bağımsız gözlemciler tarafından tek tip zayıf olarak tanımlanmaktadır. İnsan Hakları İzleme Örgütü, "Kazakistan toplanma, konuşma ve din özgürlüğünü büyük ölçüde kısıtlıyor. 2014 yılında yetkililer, gazeteleri kapattılar, barışçıl ama onaylanmamış protestolar sonrasında onlarca insanı hapse attılar ya da para cezasına çarptırdılar ve dini devlet kontrolleri dışında uyguladıkları için ibadet edenler para cezasına çarptırıldılar. Muhalefet lideri Vladimir Kozlov da dahil olmak üzere hükûmet eleştirmenleri haksız davalardan sonra gözaltında kaldı. İşkence, gözaltı yerlerinde uygulanmaya devam ediyor."

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi, Birleşmiş Milletler'in (BM) Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi (KSHUS) ile kurulmuş olan 18 üyeli bir organıdır. Komite, yılda üç defa; 4 haftalık otrumlar hâlinde toplanarak 172 devletin KSHUS'ye uyumu ve 116 devlet tarafının KSHUS'nin Birinci Seçimlik Protokolü çerçevesindeki bireysel başvuruları hakkında raporlar çıkartır. Komite, BM'deki her biri ayrı bir anlaşmayı uygulamakla görevli 10 insan hakları kurumundan birisidir.

Viyana Beyannamesi ve Eylem Programı ya da VDPA, Avusturya'nın Viyana kentinde 25 Haziran 1993 tarihinde Dünya İnsan Hakları Konferansı'nda oybirliği ile kabul edilen bir insan hakları bildirgesidir. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği pozisyonu bu beyanname ile tavsiye edilmiş ve ardından 48/121 sayılı Birleşmiş Milletler Genel Kurul Kararı ile oluşturulmuştur.

İnternete erişim hakkı, tüm insanların ifade ve düşünce özgürlüğü ile diğer temel insan haklarını kullanmak ve bunlardan yararlanmak için İnternet'e erişebilmesi gerektiğini belirten bir görüştür. Ayrıca devletlerin İnterneti geniş çapta erişilebilir olmasını sağlama sorumluluğu olduğu ve bireylerin İnternete erişimini makul olmayan bir şekilde kısıtlayamayacağını da vurgular.

<span class="mw-page-title-main">İsviçre'de insan hakları</span>

Avrupa'nın en eski demokrasilerinden biri olan İsviçre'de insan haklarına çok saygı duyulmaktadır. İsviçre, genelde sivil özgürlüklere ve siyasi haklara göre yapılan uluslararası sıralamalarda ilk sırada ya da en başlarda yer almaktadır. İsviçre, anayasasında insan haklarını ülkenin değer sisteminde en önemli pozisyona koymaktadır. 2016-2019 yılları için İsviçre Federal Dışişleri Bakanlığı'nın yurtdışı politika stratejisinde; barış, karşılıklı saygı, eşitlik ve ayrım gözetmeme İsviçre'nin uluslararası ilişkilerinde temelde yatmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Belediyeler Birliği</span> Türkiye belediyelerini tek çatıda toplayan dernek

Türkiye Belediyeler Birliği (TBB), 1945 yılında belediyecilik alanında faaliyet göstermek üzere kamu yararına bir dernek olarak kurulmuş ve belediyelerin hak ve menfaatlerini dernek çatısı altında korumaya yönelik olarak belediyecilikle ilgili faaliyetlerini 57 yıl dernek statüsünde sürdürmüştür. Türkiye Belediyeler Birliği, Türkiye'deki bütün belediyeleri tek çatı altında toplamak amacıyla Bakanlar Kurulunun 21 Ağustos 2002 tarih ve 2002/4559 sayılı kararıyla mahalli idare birliği statüsüne kavuşmuştur. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 26.05.2005 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilmesi ve 11.6.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi ve bu Kanuna göre hazırlanan Türkiye Belediyeler Birliği Tüzüğü'nün İçişleri Bakanlığınca 28.09.2005 tarihinde onaylanmasıyla Türkiye Belediyeler Birliği, ulusal ve uluslararası düzeyde belediyeleri temsil etme yetkisine sahip ve bütün belediyelerin doğal üyesi olduğu tek mahalli idare birliği özelliğine kavuşmuştur.

Uluslararası insan hakları hukuku, insan haklarını sosyal, bölgesel ve yerel düzeylerde geliştirmek için tasarlanmış uluslararası hukuk bütünüdür. Bir uluslararası hukuk biçimi olarak, uluslararası insan hakları hukuku, öncelikle egemen devletler arasında, üzerinde anlaşmaya varan taraflar arasında bağlayıcı yasal etkiye sahip olmayı amaçlayan antlaşmalardan oluşur; ve geleneksel uluslararası hukuk kapsamındadır. Diğer uluslararası insan hakları belgeleri, yasal olarak bağlayıcı olmamakla birlikte, uluslararası insan hakları hukukunun uygulanmasına, anlaşılmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunur ve bir siyasi yükümlülük kaynağı olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Suriye'de insan hakları</span> Suriyedeki insan hakları

Uluslararası gözlemciler, Suriye'deki insan hakları durumunun son derece kötü olduğunu düşünüyorlar. Suriye'de 1963'ten Nisan 2011'e kadar, güvenlik güçlerine kapsamlı tutuklama ve gözaltı yetkileri veren olağanüstü hal yürürlükteydi.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler özel raportörü</span>

Özel raportör, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından, insan hakları konularında spesifik bir konuda ya da belirli bir ülkeye yönelik olarak rapor sunması veya tavsiyelerde bulunması için görevlendirilen bağımsız insan hakları uzmanlarına verilen unvandır.