İçeriğe atla

İngiltere-Yemen Dostluk ve Karşılıklı İş Birliği Antlaşması

İngiltere-Yemen Dostluk ve Karşılıklı İş Birliği Antlaşması
San'a Dostluk Antlaşması
United Kingdom-Yemen Treaty of Friendship and Mutual Cooperation
معاهدة الصداقة والتعاون المشترك بين بريطانيا العظمى واليمن
TürDostluk ve karşılıklı iş birliği antlaşması
İmzalanma11 Şubat 1934
YerSan'a
Bitiş11 Şubat 1974
Ara bulucular Türkiye Cumhuriyeti
İmzacılar Bernard Radon Riley S.j.
Muhammed Ragîb bin Refik
Taraflar Birleşik Krallık
Yemen Mütevekkilî Krallığı
Dilİngilizce
Arapça

İngiltere-Yemen Dostluk ve Karşılıklı İş Birliği Antlaşması (San'a Dostluk Antlaşması olarak da bilinir) Yemen Mütevekkilî Krallığı ile Birleşik Krallık'ın Aden Protektorası için imzaladığı bir antlaşmadır. Antlaşma 11 Şubat 1934 imzalandı.[1][2]

Antlaşmanın metni

Madde 1

Majesteleri Büyük Britanya Kralı, İrlanda, İngiliz Denizaşırı Krallıkları ve Hindistan'ın Sezar'ı; Majesteleri Yemen Kralı Hazret-i İmam'ın ve krallığının her türlü konuda tam ve mutlak bağımsızlığını tanıyacaktır.

Madde 2

Taiz'deki Yemen Krallığı Dışişleri Bakanlığı binası

Aralarında her bakımdan iyi ilişkiler sürdürmeyi taahhüt eden iki taraf arasında barış ve dostluk hüküm sürecektir.

Madde 3

Yemen hududu meselesine ilişkin karar, bu anlaşmanın süresi sona ermeden aralarında müzakereler yapılıncaya kadar, iki Yüksek Akit Tarafın herhangi bir ihtilafa veya ihlale neden olmaksızın, dostane ve tam bir anlaşmaya vararak ertelenecektir.

Madde 4

İşbu Antlaşma yürürlüğe girdikten sonra, iki Yüksek Akit Taraf, karşılıklı mutabakatla, ticari ve ekonomik konuları genel uluslararası ilkeler temelinde düzenlemek için gerekli olan anlaşmaları akdedeceklerdir.

Madde 5

İki tarafın her birinin diğer tarafın topraklarında ticaret yapmak isteyen vatandaşları, yerel kanun ve yönetmeliklere tabi olacak ve ülkenin vatandaşları ile aynı muameleden yararlanacaklardır.

Aynı şekilde iki taraflardan her birinin gemileri ve yükleri diğer tarafın limanlarında, en çok kapitülasyon uygulanan kapitülasyon ülkenin gemileri ve yükleri ile bu gemilerin diğer tarafın limanlarındaki yolcuları ile aynı muameleye sahiptir. Ülke, orada en çok kapitülasyon uygulanan ülkenin gemilerinde bulunanlarla aynı muameleye tabi tutulur.

Not

Bölgeler kelimesi, Büyük Britanya Birleşik Krallığı, Kuzey İrlanda, Hindistan ve Majestelerinin tüm kolonileri ve koruyucuları ve Majestelerinin Hükûmeti tarafından Birleşik Krallık'ta görevlendirilen tüm ülkeler anlamına gelmektedir.

Vatandaşlar kelimesi, nerede ikamet ederlerse etsinler Majestelerinin tüm tebaası anlamına gelmelidir ve Majestelerinin koruması altındaki ülkelerin tüm insanları ve ayrıca Majestelerinin ülkesindeki herhangi bir ülkede kurulmuş tüm şirketler, Majestelerinin tebaası olarak kabul edilir.

Gemiler kelimesi, Britanya Halkları Birliği'nin herhangi bir ülkesinde kayıtlı tüm ticari gemiler anlamında alınmaktadır.

Madde 6

Bu antlaşma, bundan sonra iki tarafın arasında şimdi ve gelecekte, samimiyeti ve dostluğu güçlendirmek amacıyla yapılacak tüm anlaşmaların temeli olacaktır.

Madde 7

Bu antlaşma, imzalandıktan sonra mümkün olan en kısa sürede onaylanacak ve onay belgeleri Sana'a'da onayı yapıldığı tarihten itibaren yürürlüğe girecek ve “kırk yıl süreyle” yürürlükte kalacaktır.

Bu maddelerin herhangi birinin yorumlanmasında şüpheler ortaya çıkarsa, iki taraf da Arapça metni kabul edeceklerdir.

Kaynakça

  1. ^ "معاهدة الصداقة والتعاون المتبادل بين اليمن وبريطانيا 11 فبراير 1934 م". yemen-nic.info. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2022. 
  2. ^ "Historical Stations in the Path of a Revolution". 28 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Lozan Antlaşması</span> İsviçrenin Lozan şehrinde Türkiye ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan barış antlaşması

Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre'nin Lozan şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle Britanya İmparatorluğu, Fransız Cumhuriyeti, İtalya Krallığı, Japon İmparatorluğu, Yunanistan Krallığı, Romanya Krallığı ve Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı (Yugoslavya) temsilcileri tarafından, Leman Gölü kıyısındaki Beau-Rivage Palace'ta imzalanmış bir barış antlaşmasıdır.

Osmanlı kapitülasyonları, Osmanlı İmparatorluğu'nda yabancılara verilen ekonomik, adli, idari vb. hak ve ayrıcalıklardır. Kapitülasyon kelimesi Latince "şartlar, fasıllar, maddeler" anlamına gelen "capitula" sözcüğünden türemiş olup "teslim olma" anlamı galat-ı meşhurdur.

<span class="mw-page-title-main">Varşova Paktı</span> Komünist ülkeler arasında imzalanan uluslararası askerî ittifak antlaşması

Varşova Paktı ya da resmi olarak Dostluk, İşbirliği ve Karşılıklı Yardımlaşma Antlaşması, 14 Mayıs 1955 tarihinde Varşova'da, sekiz sosyalist ülkenin imzası ile kurulan askeri ve siyasal birlik. Antlaşmayı imzalayan ülkeler Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Macaristan, Polonya, Romanya ve SSCB'ydi. Anlaşma, daha önceleri SSCB ile Çekoslovakya (1943); Polonya (1945); Bulgaristan, Macaristan ve Romanya (1948) arasında imzalanan ikili anlaşmaları bütünlüyordu. Pakt, Macaristan, Çekoslovakya ve Afganistan'ın işgalleri gibi önemli siyasal olaylarda askeri unsur olarak yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Baltalimanı Antlaşması</span> Osmanlı ile Britanya arasında imzalanmış serbest ticaret antlaşması

Baltalimanı Ticaret Konvansiyonu, Osmanlı İmparatorluğu'nun Birleşik Krallık ile İstanbul'un Baltalimanı semtinde, 16 Ağustos 1838 tarihinde imzaladığı ticaret antlaşması.

Kale-i Sultaniye Antlaşması veya Çanakkale Antlaşması, Osmanlı-İngiliz Savaşı'nın sonucu olarak 5 Ocak 1809 tarihinde, Osmanlı İmparatorluğu ile Birleşik Krallık arasında imzalanmış bir barış antlaşmasıdır. Antlaşmaya Osmanlı tarafını temsilen nişancı Mehmet Emin Vahat Efendi, Birleşik Krallık tarafını temsilen Robert Adair imza koymuştur.

<span class="mw-page-title-main">Paris Antlaşması (1856)</span>

Paris Antlaşması, Rusya ile Kırım Savaşı'nı kazanan Osmanlı İmparatorluğu, Birleşik Krallık ve Fransa arasında 30 Mart 1856 tarihinde imzalanmış bir barış antlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Antlaşma</span> iki ya da daha çok devleti bağlayıcı nitelikteki anlaşma

Antlaşma, iki ya da daha çok devleti bağlayıcı nitelikteki anlaşmalara denir. Eski dilde antlaşmalara muâhede ya da ahidnâme de denirdi. Lozan muahedesi gibi. Modern diplomaside antlaşma terimi, özel önemi olan uluslararası antlaşmalar için kullanılır. Daha öz önemli antlaşmalara ise, sözleşme (mukavele), tenkihname (düzenleme), protokol, senet, konvansiyon ve anlaşma gibi adlar verilir. Günümüzde antlaşmayla sonuçlanan görüşmeler, Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşların gözetiminde yürütülmektedir. Antlaşmaların barış, mütareke, ateşkes, tenkihname (düzenleme), dostluk, yardımlaşma, saldırmazlık, ittifak ve konvansiyon (ticaret) resmî, gayriresmî gibi çeşitleri vardır.

<span class="mw-page-title-main">Paris Antlaşması (1783)</span>

Paris Antlaşması, 3 Eylül 1783 tarihinde imzalanmış, Konfederasyon Kongresi tarafından 14 Ocak 1784'te, Büyük Britanya Kralı tarafından 9 Nisan 1784'te onanmış ve Büyük Britanya Krallığı ile Kuzey Amerika'daki On Üç Koloni arasındaki Amerikan Devrimi Savaşı'nı sona erdirmiş olan barış antlaşmasıdır. Savaşa katılan diğer ülkeler olan Fransa, İspanya ve Hollanda Cumhuriyeti ile Paris Barışı adı altında ayrı anlaşmalar yapılmıştır.

Alman-Osmanlı ittifak antlaşması, I. Dünya Savaşı'na girerken Osmanlı yönetimi üzerinde artan Alman etkisini ittifakla sonuçlandıran ve Osmanlı Devleti'ni resmen İttifak Devletleri safında savaşa sokan gizli ittifak antlaşmasıdır. 2 Ağustos 1914'te İstanbul'da imzalanmıştır. Osmanlı tarafından antlaşmayı Sait Halim Paşa, Almanya adına ise Alman Büyükelçisi Baron von Wangenheim imzalamıştır. Bu antlaşmaya Said Halim Paşa'nın Yeniköy'deki yalısı ev sahipliği yapmıştır. Aynı gün ülke çapında seferberlik ve sıkıyönetim ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nanking Antlaşması</span> 29 Ağustos 1842 tarihinde imzalanarak Birleşik Krallık ile Çing Hanedanı arasında I. Afyon Savaşını bitiren anlaşma

Nanking Antlaşması, 29 Ağustos 1842 tarihinde Birleşik Krallık ile Çing Hanedanı arasında I. Afyon Savaşı'nı bitiren anlaşmadır. Anlaşma 1813 Mumbai'da imal edilmiş HMS Cornwallis adında bir İngiliz savaş gemisinde imzalanmıştır.

Türkiye-Afganistan İttifak Antlaşması, 1 Mart 1921 tarihinde müzakere için Moskova'da bulunan Türk heyeti ile yeni kazanmış bulunan Afganistan temsilcileri arasında imzalanan dostluk antlaşmasıdır. Antlaşma 10 maddeden oluşmaktadır.

Paris Antlaşması, 25 Haziran 1802'de Paris'te, Fransa ile Osmanlı İmparatorluğu arasında imzalan bir barış antlaşmasıdır. Napolyon'un Mısır Seferi'nin 1798 yılında başlamasından itibaren bozulan ikili ilişkileri barış ilkeleri temelinde yeniden düzenleme amacı taşır.

<span class="mw-page-title-main">İngiltere-Fransa Dostluk Antlaşması</span>

Birleşik Krallık-Fransa Dostluk Antlaşması, Almanya tehdidi karşısında yakınlaşan Birleşik Krallık ve Fransa'nın 8 Nisan 1904'te imzaladıkları antlaşma.

<span class="mw-page-title-main">Rapallo Antlaşması (1922)</span> I. Dünya Savaşından sonra SSCB ve Alman Weimar Cumhuriyeti arasında imzalanan antlaşma

Rapallo Antlaşması, I. Dünya Savaşı'ndan sonra Sovyetler Birliği ve Alman Weimar Cumhuriyeti arasında İtalya'nın Rapallo kentinde 16 Nisan 1922 tarihinde imzalanan antlaşma.

<span class="mw-page-title-main">İngiliz pasaportu</span> Büyük Britanya vatandaşlarına yurt dışında seyahatleri için verilen belge

İngiliz pasaportu ya da Britanya pasaportu, Büyük Britanya vatandaşlarına yurt dışında seyahatleri için verilen belgedir.

Mısır'daki Kapitülasyonların Kaldırılmasına İlişkin Montrö Sözleşmesi, 8 Mayıs 1937'de sonuçlanan ve kapitülasyonlar olarak bilinen Mısır'daki yabancılar için hukuk dışı sistemin kaldırılmasına yol açan uluslararası bir sözleşmeydi. Mısır, Amerika Birleşik Devletleri, Belçika, Birleşik Krallık, Danimarka, İspanya, Fransa, Yunanistan, İtalya, Etiyopya, Norveç, Hollanda, Portekiz ve İsveç hükûmetleri tarafından imzalanmıştır. 15 Ekim 1937'de yürürlüğe giren antlaşma aynı gün Milletler Cemiyeti Antlaşma Serisi'nde tescil edildi.

Büyük Britanya ve Portekiz arasında Mısır'daki Kapitülasyonların Bastırılmasına İlişkin Anlaşma, Portekiz vatandaşları ile Mısır'daki mahkeme sistemi arasındaki yasal ilişkileri düzenlemek amacıyla 9 Aralık 1920'de Lizbon'daki İngiliz ve Portekiz hükûmetleri arasında imzalanan bir anlaşmadır. Onaylamalar 29 Eylül 1921'de Lizbon'da değiştirildi ve anlaşma yürürlüğe girdi. 12 Aralık 1921'de Birleşmiş Milletler tarafından tescil edildi.

Bogue Antlaşması, Çin ile Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı arasında, önceki Nanking Antlaşması'nı tamamlamak için Ekim 1843'te imzalanan bir antlaşmaydı. Anlaşmanın kilit hükümleri, İngiltere'ye sınır ötesi ve en çok tercih edilen ulus statüsü verdi.

<span class="mw-page-title-main">İtalya-Yemen Antlaşması</span> İtalya ve Yemen arasındaki 1926 antlaşması

1926 İtalya-Yemen Antlaşması, İtalya Krallığı ile Yemen Mütevekkilî Krallığı arasında, bir dostluk antlaşmasıdır. Antlaşma 2 Eylül 1926'da imzalandı. Antlaşma ile İtalya, İmam Yahya Muhammed Hamideddin'ini Yemen kralı olarak tanıdı ve Yemen Mütevekkilî Krallığı'nın Aden'deki iddalarını yani İmam Yahya'nın Aden'in kralı olduğunu kabul etti. Antlaşma aynı yılın 22 Aralık'ında yürürlüğe girdi. Antlaşma İtalya Habeşistan'a tekrar saldırdıktan - II. İtalya-Habeşistan Savaşı'ndan sonra - 15 Ekim 1937'de yenilendi.

<span class="mw-page-title-main">Sovyet-Yemen Dostluk ve Ticaret Antlaşması (1928)</span>

1928 Sovyet-Yemen Antlaşması, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ile Yemen Mütevekkilî Krallığı arasındaki ilk ikili anlaşmadır.