İçeriğe atla

İnce film transistör

Diyot için ince tabakalı diod sayfasına bakınız.

Birkaç çeşit TFT konstrüksiyon.

İnce tabakalı transistör (İngilizce: thin-film transistor, kısaca TFT) aktif bir yarı iletken katmanın ince filmlerini biriktirerek yapılmış özel bir tür alan etkili transistördür. Alt tabaka (ince film kaplama teknikleri) üzerindeki dielektrik tabaka ve metalik kontakları içerir.[1] Ortak bir alt tabaka camdır, çünkü TFT'lerin birincil uygulaması sıvı kristal ekranlardadır. Bu, yarıiletken malzemenin tipik olarak bir Silikon Wafer gibi alt tabaka olduğu geleneksel transistörden farklıdır.[2]

Yapısı

TFT'ler çok çeşitli yarı iletken malzemeler kullanılarak yapılabilir. Ortak bir malzeme silikondur. Bir silikon tabanlı TFT'nin özellikleri, silikonun kristal haline bağlıdır; yani, yarıiletken tabaka ya amorf silikon, nanokristalin silikon olabilir ya da polikristalin silikon içerisine tavlanabilir.[3] TFT'lerde yarı iletken olarak kullanılan diğer malzemeler, kadmiyum selenit gibi bileşik yarı iletkenleri, çinko oksit gibi metal oksitleri veya hafniyum(IV) oksit-dir. Hafniyum oksit için bir uygulama, yüksek κ dielektriktir. TFT'ler ayrıca, organik alan etkili transistörler veya OTFT olarak anılan organik materyalleri kullanarak yapılmıştır.[4]

İndiyum kalay oksit (ITO) gibi saydam yarı iletkenleri ve şeffaf elektrotları kullanarak bazı TFT cihazları tamamen şeffaf hale getirilebilir. Bu şeffaf TFT'ler, video ekran panellerinin yapımı için kullanılabilir. Geleneksel substratlar yüksek tavlama sıcaklıklarına dayanamayacağından, çökelme işlemi nispeten düşük sıcaklıklarda tamamlanmalıdır.[5] Kimyasal buhar biriktirme ve fiziksel buhar biriktirme (genellikle püskürtme) uygulanır. Çinko oksit esaslı ilk çözelti ile işlenmiş TTFT'ler, 2003 yılında Oregon Devlet Üniversitesi'ndeki araştırmacılar tarafından rapor edildi. Lizbon Yeni Üniversite'deki Portekizli laboratuvar CENIMAT, oda sıcaklığında dünyanın ilk tamamen şeffaf TFT'sini üretti. CENIMAT ayrıca dergiler ve günlükli sayfalar gibi hareketli görüntülere sahip olabilecek ilk kağıt transistörünü geliştirdi.[6]

Uygulamalar

İnce film transistörlerin en bilinen uygulaması LCD teknolojisinin bir uygulaması olan TFT LCD'lerdedir. Transistörler panelin kendisi içine gömülür, pikseller arasındaki karışma oranını düşürür ve görüntü sabitliğini geliştirir.

2008 yılı itibarıyla, birçok renkli LCD TV ve monitör bu teknolojiyi kullanmaktadır. TFT paneller genel radyografide sayısal radyografi uygulamalarında sıklıkla kullanılmaktadır.[7] Bir TFT, tıbbi radyografide görüntü reseptörü için bir taban olarak doğrudan ve dolaylı yakalama olarak kullanılır. AMOLED ve OLED (aktif matrisli organik ışık yayan diyot) ekranlar ayrıca bir TFT katmanı içerir. TFT teknolojisinin en faydalı yönü, ekrandaki her piksel için ayrı bir transistör kullanılmasıdır. Her transistör küçük olduğundan, kontrol etmek için gereken şarj miktarı da azdır. Bu, ekranın çok hızlı yeniden çizilmesini sağlar.[8]

TFT-görüntü matrisinin yapısı

Bu resim, gerçek ışık kaynağı (genellikle soğuk katotlu floresan lambalar veya beyaz LED'ler), sadece TFT ekran matrisi içermez.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2017. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Ağustos 2017. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2017. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2017. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2017. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2017. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2017. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2017. 

Dış bağlantılar

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bilgisayar monitörü</span> elektronik ekran

Monitör, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik ya da elektro-mekanik aygıtların genel adıdır. Monitör, başta televizyon ve bilgisayar olmak üzere birçok elektronik cihazın en önemli çıktı aygıtıdır. Monitör, plastik bir muhafaza içerisinde gerekli elektronik devreleri, güç transformatörünü ve resmi oluşturan birimleri içerir. Monitörle bilgisayar arasındaki iletişimi ekran kartı sağlar. Yani, monitörden çıkan veri kablosu bilgisayar kasasında ekran kartına bağlanır. Monitörlerin boyutları inç ölçü cinsiyle ifade edilir. Bu boyut monitör ekranının bir köşesinden karşı çaprazındaki diğer köşesine olan uzaklıktır.

<span class="mw-page-title-main">Elektronik devre elemanları</span> elektronik devreyi meydana getiren ögeler

Elektronik devre elemanları, elektrik devresinin çalışabilmesi için kullanılan parçalara denir. Aktif ve pasif devre elemanları olarak iki gruba ayrılır.

<span class="mw-page-title-main">Yarı iletken</span> Normal şartlar altında yalıtkan iken belirli fiziksel etkilerde iletken duruma geçen madde

Yarı iletken üzerine yapılan mekanik işin etkisiyle iletken özelliği kazanabilen, normal şartlar altında yalıtkan olan maddelerdir.

<span class="mw-page-title-main">MOSFET</span> Elektronik devre bileşeni

Metal oksit yarı iletken alan etkili transistör bir tür alan etkili transistör (FET)’dür ve daha çok silisyum'un kontrollü oksitlenmesi ile üretilir. Voltajı cihazın iletkenliğini belirleyen yalıtımlı bir kapısı vardır. Uygulanan voltaj miktarıyla iletkenliği değiştirme özelliği, elektronik sinyal’lerin güçlendirilmesi veya değiştirilmesi için kullanılabilir.

İndiyum galyum çinko oksit veya İGZO, bir yarı iletken malzemesidir.

Monokristalin silikon bugün hemen hemen her elektronik ekipmanda kullanılan mikroçipler için temel bir malzemedir. Monokristalin silikon fotovoltaikde, güneş hücrelerinde ışık emici madde olarak kullanılır.

Elektrolüminesans (EL) optik ve elektriksel bir olgudur ve malzemenin içinden geçen elektrik akımına veya çok güçlü elektriksel alana tepki olarak ışık yayma durumudur. Bu durum; ısıdan (akkorluk), kimyasal reaksiyondan (kemilüminesans), sesten (Sonoilüminesans) veya diğer mekanik aksiyondan (mekanolüminesans) oluşan kara cisim ışınımından farklıdır.

<span class="mw-page-title-main">AMOLED</span> Çeşitli teknolojik ürünlerde kullanılan ekran teknolojisi

AMOLED akıllı saat, mobil cihazlar, akıllı telefon, tablet bilgisayar, dizüstü bilgisayarlar ve televizyonlarda kullanılan bir ekran teknolojisidir. OLED, organik bileşiklerin elektrolüminesan malzemeyi oluşturduğu belirli bir ince film gösterim teknolojisini tanımlar ve aktif matris, piksellerin adreslenmesinin ardındaki teknolojiyi belirtir.

<span class="mw-page-title-main">AU Optronics</span>

AU Optronics (AUO), Tayvanlı bir elektronik üreticisidir. Eylül 2001'de Acer Display Technology (1996'da kurulan AUO'nun eski şirketi) ve Unipac Optoelectronics Corporation'ın birleşmesiyle kuruldu. Ekim 2006'da, AUO, Quanta Display Inc.'yi satın aldı. AUO, bu nedenle, 1.4 ila 85 inç ebatlarında TFT-LCD panelleri sunabilen farklı nesillerin üretim hatlarını çalıştırıyor. AUO, müşterilerine yüksek verimlilikte güneş çözümleri sunmak için 2008 yılında pazarını yeşil enerji endüstrisine kadar genişletti.

<span class="mw-page-title-main">IPS LCD</span> LCD ekran teknolojisi

IPS LCD sıvı kristal ekranlar (LCD'ler) için bir ekran teknolojisidir. 1980'lerin sonunda "kıvrımlı nematik alan efektli" (TN) matris LCD'lerin ana sınırlamalarını çözmek üzere tasarlandı. Bu sınırlamalar güçlü görüş açısına ve düşük kaliteli renk reprodüksiyonuna sahipti. IPS LCD likit kristal (LC) tabakasının moleküllerinin yöneliminin düzenlenmesini ve değiştirilmesini içerir. Bu, aslında, cam plakalara paralel olarak yapılır.

<span class="mw-page-title-main">S-LCD</span> Şirket

S-LCD Corporation , Samsung Electronics'in sahibi olduğu, amorf TFT LCD panellerin Güney Koreli bir üreticisidir.

One Glass Solution (OGS) geleneksel kapasitif dokunmatik ekran yığınından cam tabakalardan birini kaldırarak bir ekranın kalınlığını azaltan bir dokunmatik ekran teknolojisidir. Temel fikir dokunmatik modül camını ince bir yalıtım malzemesi tabakası ile değiştirmektir.

TFT LCD adreslenebilirlik ve kontrast gibi görüntü kalitesini artırmak için ince tabakalı transistör (TFT) teknolojisini kullanan sıvı kristal ekranın (LCD) bir varyantıdır. Bir TFT LCD, pasif matris LCD'lerin aksine bir aktif matris LCD'dir veya birkaç segmentli basit, doğrudan yönlendirmeli LCD'lerdir. Esas türlerine IPS LCD, kıvrımlı nematik alan etkisi, AFFS, MVA, PVA, ASV, ASV, DTP dahildir. Üreticileri ise S-LCD, Panasonic, AU Optronics, Samsung, Sharp Corporation, Hitachi ve birçok otomobil üreticileridir.

<span class="mw-page-title-main">Samsung SPH-i700</span> Samsungun 2002de ürettiği akıllı telefon

Samsung SPH-i700 Samsung tarafından 2002 yılında üretilen bir Windows Mobile akıllı telefonudur. Kendi sınıfında diğerlerine kıyasla güçlü ve genişletilebilir bir ikinci nesil Pocket PC aygıtıdır. Bir yarı iletken ekran, bir VGA kamera, 300 MHz İşlemci içerir ve yetkili bir PDA yaparak SDIO'yu destekler. Bir kutu, bir stereo kulaklık-mikrofon, şarj ünitesi ve hem düzenli hem de genişletilmiş bir pil dahil olmak üzere eksiksiz bir aksesuar paketi içerir. Kablosuz radyonun güçlü sinyaller aldığı ve Verizon Express Ağında iyi ses kalitesi ve hızlı veri hızı sağladığı bildirildi.

<span class="mw-page-title-main">Japan Display</span>

Japan Display Inc (JDI), Sony, Toshiba ve Hitachi tarafından bir LCD teknoloji ortak girişimidir.

İnce tabakalı diyot genellikle ince film teknolojisi kullanılarak üretilen herhangi bir diodeni ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Aktif matriks sıvı kristal ekran</span> düz panel ekran türü

Bir aktif matris sıvı kristal ekran (AMLCD), bir LCD ekranlı yüksek çözünürlüklü TV'ler, bilgisayar monitörü, dizüstü bilgisayarlar, tablet bilgisayarlar ve akıllı telefonlar için tek canlı teknoloji olan düz panel ekran türüdür. Düşük ağırlık, çok iyi görüntü kalitesi, geniş renk gamı ve tepki süresi ile biliniyor.

Aktif matris, düz panel ekranda kullanılan bir adresleme şemasıdır. Tek tek elemanların (piksellerin) değiştirilmesi için bu yöntemde, her bir piksel, bir transistör haline getirilir ve kapasitör aktif olarak piksel durumunu korur.

<span class="mw-page-title-main">QLED</span>

QLED, saf monokromatik kırmızı, yeşil ve mavi ışık üretebilen kuantum noktaları (QD), yarı iletken nanokristalleri kullanan bir görüntü cihazıdır.

<span class="mw-page-title-main">Amorf silisyum</span>

Amorf silisyum (a-Si), güneş pilleri ve LCD‘lerdeki ince-film transistörlerde kullanılan, silisyumun kristal olmayan halidir.