İçeriğe atla

İmaret Mezarlığı

Koordinatlar: 39°59′36″K 46°56′20″D / 39.99333°K 46.93889°D / 39.99333; 46.93889
İmaret Mezarlığı
Kompleksin iç kısmından görünümü
Harita
KonumAğdam, Azerbaycan
Koordinatlar39°59′36″K 46°56′20″D / 39.99333°K 46.93889°D / 39.99333; 46.93889
TürAnıt mezar
DinMüslüman Mezarlığı
SorumluAğdam Şehri Yürütme Gücü
DurumKullanımda

İmaret Gervent Mezarlığı (Azericeİmarət Qərvənd qəbristanlığı) veya İmaret Mezarlığı (Azericeİmarət qəbristanlığı) Azerbaycan'ın Ağdam kentinde bulunan bir kraliyet mezarlığı ve komplekstir. Karabağ Hanlığı'nın Azeri[1][2] Türk[3][4] soylularının, hanları dahil mezarlarını barındırır.

Tarihi

Karabağ Hanlığı'nın kurucusu ve Karabağ'ın ilk hanı olan Penahali Han'ın (h. 1748-1760) Mozolesi, 18–19. yüzyıllara dayanmaktadır ve komplekste yer almaktadır. Mezarın yanında, Penahali Han'nin oğlu İbrahim Halil Han'a (h. 1760-1806) ait bir tane mezar daha var. Penahali Han Türbesinin bir giriş kapısı vardır. Giriş kapısı kemerli bir yapıya sahiptir. Türbe, merhumun mezarını barındıran çokgen konik planlı bir yapıya sahiptir. Mezarların önünde de Hurşidbanu Natevan'ın büstü var.[5]

Modern tarihi

Ermeni kuvvetleri, 1993'in Temmuz ayında, Birinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında Ağdam'ı işgal etmiştir.[6] Yoğun çatışmalar, tüm nüfusu doğuya kaçmaya zorlamış, Ağdam'ı hayalet bir kasaba haline getirmiştir.[7] 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nı sona erdiren bir anlaşmanın parçası olarak, kasaba ve çevresi 20 Kasım 2020'de Azerbaycan kontrolüne geri verilmiştir.[8][9]

Ocak 2021'de İran asıllı Fransız foto muhabiri Reza Deghati, Ağdam'ı ziyareti sırasında, Ağdam'ın Ermeni işgali sırasında mezarlığın yıkıldığını, Hurşidbanu Natevan'ın mezarının yağmalandığını ve tüm kemiklerinin çalındığını bildirmiştir.[10]

Mezarlar

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Hewsen, Robert H. (1995). Review of George A. Bournoutian, A History of Qarabagh: An Annotated Translation of Mirza Jamal Javanshir Qarabaghi's Tarikh-e Qarabagh, in Journal of the Society for Armenian Studies: JSAS (İngilizce). s. 270. Although written in Persian, the work of Mirza Jamal Javanshir (1773/4–1853) is actually a product of Azeri historiography: its author being an Azeri noble of the Javanshir tribe, who began his lengthy career as a scribe in the service of Ebrahim, the Azeri khan of Karabakh 
  2. ^ Gvosdev, Nikolas K. (2000). Imperial policies and perspectives towards Georgia, 1760–1819 (İngilizce). Oxford: St. Martin's Press in association with St. Antony's College. ISBN 978-0-312-22990-0. Writing to his adviser Archimandrite Gaioz, Erekle informed him that he had received a communication from the new Shah ordering him to take part in a campaign against Ibrahim, the Azeri khan of Karabagh, who was also asserting his right to independence from Persia 
  3. ^ Houtsma, M. Th.; Donzel, E. van (1936). "E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936". The Encyclopaedia of Islam: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples (İngilizce). BRILL. s. 727. ISBN 978-90-04-09790-2. This province was at that time the hereditary fief of the Turkish clan of Djewanshir (...) Its chiefs were called from father to son alternately Panah and Ibrahim Khalil 
  4. ^ Bayne Fisher, William; Avery, Peter; Hambly, Gavin (1991). The Cambridge History of Iran (İngilizce). Cambridge University Press. s. 512. ISBN 0-521-20095-4. There were Bayat Turks at Maku, and a further branch of the Qajar in Erivan and Qarabagh, were the Javanshir Turks and the Karachrlu Kurd also lived 
  5. ^ Memmedli, Nureddin (20 Kasım 2020). "Günəş şüaları ilə nurlanmış ağ evim..." [My white house irradiated with sunlight...]. Medeniyet (Azerice). 27 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. 
  6. ^ "Caucasus City Falls to Armenian Forces". The New York Times (İngilizce). 24 Ağustos 1993. 21 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. In July, Armenian forces forced out the defenders of Agdam, Azerbaijan. 
  7. ^ Novikova, Gayane (2004). The Nagorno Karabakh Conflict: In Search of the Way Out: To the Question of the Readiness of Azerbaijani and Armenian Societies to a Compromise Resolution of the Conflict (İngilizce). Amrots Group. s. 138. ISBN 978-9994131273. 24 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. 
  8. ^ "Azerbaijanis celebrate Karabakh deal". Anadolu Ajansı (İngilizce). 10 Kasım 2020. 15 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. 
  9. ^ "Azerbaijan Army Enters Agdam As Armenians Flee". Özgür Avrupa Radyosu (İngilizce). 25 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. 
  10. ^ a b "Dünyaca məşhur fotoqraf ermənilərin Natəvanın Ağdamdakı qəbrini təhqir etməsindən yazdı – Foto" [World-famous photographer writes about Armenians insulting Natava's grave in Agdam – Photo]. Oxu.az (Azerice). 26 Ocak 2021. 27 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. 
  11. ^ a b Tevfikli, Vügar (17 Nisan 2012). "Ağdamın "İmarət"li günləri..." 525-ci gazet (Azerice). s. 2. 27 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. 
  12. ^ Tevfikli, Vügar (3 Temmuz 2014). "Dağlıq Qarabağ işğaldan əvvəl – FOTOREPORTAJ (I Hissə)". Oxu.az (Azerice). 27 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. 
  13. ^ Gafarova, Sekine (25 Aralık 2018). "Cəfərqulu xan Nəva". ENS.az (Azerice). 27 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. 
  14. ^ Cengizoğlu, Enver (2015). Cavanşir eli: Sarıcalılar (Azerice). Bakü: Mütercim. s. 352. 
  15. ^ Halilzade, Flora (13 Nisan 2015). "Tək inci kimi parlayan Xan qızı". Kaspiy (Azerice). 27 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Terter (rayon)</span>

Terter -, Azerbaycan'da rayon. Merkezi Terter şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Karabağ Hanlığı</span>

Karabağ Hanlığı, 1748-1805 yılları arası bugünkü Azerbaycan topraklarında yer almış ve İran'ın Kaçar Hanedanı egemenliği altında fiilen bağımsız olmuş Azeri feodal devletidir.

Askeran Çarpışması, Karabağ Savaşı'nın başlamasıyla sonuçlanan Ermeni-Azeri çarpışmasının başlangıç noktalarından biridir.

1993 Yaz Taarruzları, Karabağ Savaşı'nda bir savaş dizisidir.

<span class="mw-page-title-main">Ağdam</span> Azerbaycanda bir şehir

Ağdam veya Akdam - Azerbaycan'da şehir. Ağdam Rayonu'nun idari merkezidir. Bakü'den 365 km uzaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ sorunu</span> Dağlık Karabağ için, Azerbeycan ve Ermenistan arasında olan hak davası savaşıdır

Dağlık Karabağ sorunu, Azerbaycan ile Ermenistan arasında, Dağlık Karabağ ve Dağlık Karabağ'ı çevreleyen Ermeni kontrolündeki Azerbaycan toprakları'ndaki etnik çatışma ve toprak anlaşmazlığıdır. Bu anlaşmazlık, 27 Eylül 2020 tarihinde başlayan İkinci Dağlık Karabağ Savaşı ile son bulmaya yaklaşmıştır. Yaklaşık 3 sene sonra 19-20 Eylül 2023 tarihlerinde gerçekleşen 2023 Dağlık Karabağ çatışmaları ile bölge tamamen Azerbaycan kontrolüne geçmiş ve sorun çözülmüştür. Artsah Cumhuriyeti fiilen bağımsızdı, ancak Ermenistan dahil hiçbir ülke tarafından tanınmamış bir cumhuriyetti. Çatışmanın kökeni, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıktı. Sovyetler Birliği döneminde, Josef Stalin Dağlık Karabağ bölgesini, tarihsel olarak Ermeni ve çoğunluğu Ermeni nüfusu olan Sovyet Azerbaycan'da bir özerk oblast haline getirmeye karar verdi. Mevcut çatışma, 1988'de Karabağ Ermenilerinin, Karabağ'ın Sovyet Azerbaycan'dan Sovyet Ermenistan'a devredilmesini talep ettiği zaman başladı. Çatışma, 1990'lı yılların başlarında, geniş çaplı bir savaşa dönüştü.

<span class="mw-page-title-main">Hurşidbanu Natevan</span>

Hurşidbanu Natevan, Azerbaycanlı şair.

Dolu, 2012 Azerbaycan savaş filmi. Yönetmeni Elkhan Jafarov'dur. Dağlık Karabağ Savaşı üzerinde durulmuştur. Filmin yıldızları Mammad Shefa, Rza Rzayev ve Elvin Ahmadov'dur.

Malıbeyli ve Kuşçular Katliamı, Helsinki Watch'a göre 8, Azeri kaynaklara göre ise 15-50 etnik Azeri sivilin Karabağ Savaşı'nda düzensiz Ermeni birlikleri tarafından Malıbeyli, Aşağı Kuşçular ve Yukarı Kuşçular köylerine yapılan saldırılar sonucu öldürüldüğü, yüzlerce kişinin yaralandığı ve esir alındığı olaydır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri</span> Azerbaycan ve Ermenistan ülkelerinin ilişkileri

Ermenistan ile Azerbaycan arasında, büyük ölçüde süregelen, fakat Azerbaycan ordusunun 27 Eylül 2020 tarihinde başlattığı Karabağ operasyonu ile alınan, Dağlık Karabağ sorunu nedeniyle diplomatik bir ilişki yoktur. Komşu halklar, 1918-1921 yılları arasında, çökmüş Rus İmparatorluğu'ndan Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti olarak kazandıkları kısa bağımsızlıkları sırasında resmi hükûmet ilişkilerine sahiptiler; bu ilişkiler Rus Devrimi'nden sonra Sovyetler Birliği tarafından işgal edilip ilhak edilene kadar vardı. Geçen yüzyılda ülkeler tarafından yürütülen bir savaş nedeniyle -biri 1918'den 1921'e, diğeri 1988'den 1994'e kadar- iki ülke gergin ilişkilere sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Ağdam Ulu Camii</span> Ağdam, Azerbaycanda bir cami

Ağdam Ulu Camii, Azerbaycanın, Ağdam şehrinde 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen cami. Cami Dağlık Karabağ Savaşı ve sonrasında hayalet kasaba haline gelen Ağdam'ın merkezinde yer almaktadır. Dağlık Karabağ Savaşı sırasında şehirdeki yıkılmayan birkaç binadan biridir.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanan savaş

İkinci Dağlık Karabağ Savaşı, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı veya 44 Günlük Savaş Dağlık Karabağ'da Türkiye destekli Azerbaycan ile Ermenistan ve onun desteklediği tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arasında yaşanmış silahlı çatışmalardır.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ çevresinde Ermenistan tarafından işgal edilmiş Azerbaycan toprakları</span> Eskiden işgal edilmiş Azerbaycan toprakları

Dağlık Karabağ çevresinde Ermenistan tarafından işgal edilmiş Azerbaycan toprakları, de jure Azerbaycan'a ait olan ve Dağlık Karabağ Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte Ermenistan ve uluslararası alanda tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin askerî kuvvetleri tarafından işgal edilmiş, eski Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın dışında yer alan topraklardır. Günümüzde eski Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın bir bölümünü içeren Kelbecer rayonu dışında tüm rayonlar, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin eski rayonlarıyla aynıdır.

2010 Dağlık Karabağ çatışmaları, Azerbaycan ve Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu'nu askerî güçlerini birbirinden ayıran temas hattında 18 Şubat'ta meydana gelen bir dizi silahlı çatışmalardır. Azerbaycan, Ermeni güçlerini Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı ve Cavahirli köyleri yakınlarındaki Azerbaycan mevzilerine ve Ağdam Rayonu yaylalarına keskin nişancılar dahil hafif silahlarla ateş etmekle suçladı. Sonuç olarak, üç Azerbaycan askeri öldürüldü ve bir asker yaralandı.

<span class="mw-page-title-main">Miatsum</span>

Miatsum, Karabağ hareketi sırasında kullanılan ve Birinci Dağlık Karabağ Savaşı'nın sebeplerinden biri olan kavramdır.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ'da barışı koruma operasyonları</span> Dağlık Karabağda barışı koruma operasyonları

Dağlık Karabağ'da barışı koruma misyonu 2020 Dağlık Karabağ savaşı sonrasında Dağlık Karabağ bölgesinde devam eden barışı koruma operasyonlarını ifade eder. Ermenistan ve Azerbaycan güçleri arasındaki ateşkesi izlemeyi amaçlayan operasyon Rusya ve Türkiye tarafından yürütülüyor.

<span class="mw-page-title-main">1990 Tiflis-Ağdam otobüsü saldırısı</span>

1990 Tiflis-Ağdam otobüsü saldırısı veya 1990 Hanlar otobüsü saldırısı 10 Ağustos 1990'da Ermeni faaller tarafından Azerbaycan'ın Hanlar kenti civarında, Azerbaycan'ın en büyük ikinci şehri Gence'ye 12,5 km uzaklıkta bir otobüste patlayıcı bir cihazın patlayarak 15–20 kişinin ölümüne sebep olan olaydır.

Şirinsu Hamamı, Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde bulunan tarihi bir yapıttır. 1878–1880 yıllarında Hurşidbanu Natevan'ın sifarişiyle mimar Kerbelayı Sefihan Karabaği tarafından tasarlanmıştır.

Mehdikulu Han Cevanşir, Karabağ Hanlığı'nın sonuncu ve dördüncü hanı. Karabağ Hanı olan İbrahim Halil Han ve eşi Hurşid Beyüm'ün oğludur.

Ebü'l-Feth Han Cevanşir Azerbaycan etnik kökenine sahip İranlı bir soyluydu.