İçeriğe atla

İlya Ulyanov

İlya Nikolayeviç Ulyanov
Kişisel bilgiler
Doğum 26 Temmuz 1831(1831-07-26)
Astrahan, Rus İmparatorluğu
Ölüm 24 Ocak 1886 (54 yaşında)
Simbirsk, Rus İmparatorluğu
Milliyeti Rus
Evlilik(ler) Maria Aleksandrovna Ulyanova
Çocuk(lar) Anna, Aleksandr, Olga, Vladimir, Olga, Nikolay, Dimitri ve Maria

İlya Nikolayeviç Ulyanov - (26 Temmuz 1831, Astrahan / Rusya - 24 Ocak 1886, Simbirsk / Rusya) Rus eğitimci. Evrensel, ücretsiz ve eşit eğitim sisteminin savunucusu. Rus sosyalist devrimci ve Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin'in babası.

Kökenleri

Nikolay Vasiliyeviç Ulyanin (1770-1838) ile Anna Alekseyevna Smirnova'nın (1800-1871) oğludur. Nikolay, Ulyanin olan soyadını daha sonra Ulyanov olarak değiştirmiştir.

İlya Ulyanov doğduğunda babası 61 yaşındaydı.[1] Babası Nikolay Ulyanov Astrahan'da yaşayan bir terzi ve esnaftır. Annesi Anna Smirnova (Ulyanova) ise Astrahanlı zengin bir esnaf olan Aleksey Smirnov'un kızıdır. Ulyanov ailesi hakkında araştırma yapan Sovyet yazar Marietta Şaginyan, Lenin'in babaannesi Anna Smirnova'nın baba tarafından Kalmık soyundan geldiğini belirtmiştir.[2]

İlya Ulyanov'un üç kız ve bir de erkek kardeşi vardı.

Biyografi

İlya Ulyanov 7 yaşındayken babası öldü. Bakımını ağabeyi Vasiliy Nikolayeviç Ulyanov üstlendi. Okulda çok başarılı olan İlya, matematik dersinde gösterdiği başarı ile 1850 yılında gümüş madalya aldı. 1854 yılında Kazan Üniversitesi Fizik ve Matematik Fakültesi'nden birincilikle mezun oldu.

Mezuniyetinin ardından Ulyanovsk (Simbirsk)'ta Penza Enstitüsü'nde üst düzey matematik öğretmeni olarak çalıştı. 1863 yılında Lenin'in annesi Maria Aleksandrovna Blank ile evlendi. 1864 yılında ilk çocukları olan Anna Ulyanova doğdu. Sırasıyla Anna (1864-1935), Aleksandr (1866-1887), Olga (1868-1869), Vladimir (1870-1924), Olga (1871-1891), Nikolay (1873-1873), Dimitri (1874-1943) ve Maria (1878-1937) adlı sekiz çocukları oldu.

1863 yılında Nijni Novgorod'a kıdemli matematik ve fizik öğretmeni olarak tayin edildi. 1869'da tekrar Ulyanovsk (Simbirsk)'a atandı. 1874 yılında ise Ulyanovsk (Simbirsk) ilinde devlet okulları müfettişi olarak görevlendirildi. Aynı zamanda Simbirsk Devlet Okulları Genel Müdürü olarak görev yaptı.

İlya Ulyanov'a 1882 yılında devlet tarafından "Dvoryanstvo" (Rusça: Дворянство) denilen Rus asalet unvanı verildi. 14. asırdan 1917 Ekim Devrimi'ne kadar verilen bu unvan kişiyi toplum içinde ayrıcalıklı bir konuma getiriyordu. Ayrıca unvanı alan kişinin ailesi de soylu kabul edilmekteydi. İlya Ulyanov bu unvanın yanında 1782'den beri verilmekte olan St.Vladimir nişanına da (Rusça: Орден Святого Владимира) layık görüldü.[3] Ancak bu unvanların verilmesi ile kazanılan soyluluk ve ayrıcalıklar, 1917 Ekim Devrimi ile iktidara gelen oğlu Lenin tarafından kaldırıldı.

İlya Ulyanov, öğretim uzmanlığı ve eğitim alanındaki kurumsallaşmada gösterdiği başarı ile devletin ilgisini çekmişti. Bu konuda çok iyi donanımlı ve bilgili biriydi. Bazı Sovyet tarihçiler onun pedagojik alanda Nikolay Çernişevski ve Nikolay Dobrolyubov gibi devrimcilerin etkisi altında olduğunu iddia etmişlerdir. İlya Nikolayeviç, ilköğretimde teorik ve pratik eğitimin geliştirilmesine büyük katkıda bulundu. Cinsiyet, eğitim, vatandaşlık ve sosyal statü ayrımı gözetmeksizin toplum içinde herkesin eşit haklara sahip olması gerektiğini savundu. Özellikle o dönemde oldukça kısıtlı olan eğitim imkanlarından herkesin faydalanabilmesi için çaba sarf etti.

1871 yılında Simbirsk'te ilk Çuvaş okulunun açılmasında büyük rolü oldu. Ayrıca Ulyanovsk'ta farklı illerden de gelen çok sayıda öğretmenin katıldığı eğitim amaçlı kongre ve organizasyonlara başkanlık etti.

İlya Ulyanov, 1886 yılında 55 yaşında hayatını kaybetti. Naaşı Ulyanovsk'ta Pokrovsky Manastırı'nın mezarlığına defnedildi.

Kaynakça

  1. ^ "Владимир Ильич Ленин (1870-1924)". 18 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 
  2. ^ Шагинян М. С. Семья Ульяновых. Очерки. Статьи. Воспоминания. - М.: Гослитиздат, 1959. - 626.
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Buharin</span> Bolşevik devrimci ve entelektüel, Sovyet siyasetçi

Nikolay İvanoviç Buharin, Bolşevik devrimci ve entelektüel, Sovyet siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Nadejda Krupskaya</span> Rus devrimci ve siyasetçi

Nadejda Konstantinovna Krupskaya, Rus kadın devrimci. Ekim Devrimi'nin lideri ve Sovyetler Birliği'nin kurucusu Lenin'in eşi. Sovyetler Birliği Eğitim Halk Komiseri (bakan) yardımcısı (1929-1939). SSCB Bilimler Akademisi onursal üyesi (1931).

Mazlum Beyhan, Türk çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Lenin</span> Rus politikacı ve Sovyetler Birliğinin kurucusu (1870–1924)

Vladimir İlyiç Ulyanov, bilinen adıyla Lenin, Rus sosyalist devrimci ve politikacı. Marksist-Leninist ideolojinin fikirsel önderi, Ekim Devrimi'nin lideri ve Sovyetler Birliği'nin kurucusu. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin öncüsü olan Rusya Komünist Partisi (Bolşevik)'nin ilk lideri. Lenin aynı zamanda Marksist teorik ve felsefi yazıların yazarı olarak bilimsel sosyalizmin Marx ve Engels sonrası geliştiricilerindendir. Lenin'in en büyük amacı, kapitalizmin uzlaşmaz sınıf çelişkilerinden proleter bir dünya devrimi oluşturup toplumsal sınıf karşıtlıklarının olmadığı insan toplumunun tarihsel oluşumuna öncülük etmekti.

<span class="mw-page-title-main">Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi</span> 1724 yılında kurulmuş Rusyanın en eski eğitim kurumlarından biri

Sankt Peterburg Devlet Üniversitesi, Sankt Peterburg şehrinde 1724 yılında Çar Büyük Petro tarafından kurulmuş Rusya'nın en eski eğitim kurumlarından biridir. Bir "üniversite" olarak 1821-1914 arasında Sankt Peterburg İmparatorluk Üniversitesi, 1914-1918 arasında Petrograd İmparatorluk Üniversitesi, 1918-1924 arasında Petrograd Devlet Üniversitesi, 1924-1991 arasında Leningrad Devlet Üniversitesi adlarını taşıdı. 1991'de Sovyetler Birliği'nin tasfiyesinden sonra şimdiki adını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Ulyanovsk</span> Rusyaya bağlı Ulyanovsk Oblastının idarî merkezi olan bir şehir

Ulyanovsk, önceki adı: Simbirsk / Симби́рск), Rusya'ya bağlı Ulyanovsk Oblastı'nın idarî merkezi olan bir şehirdir. Ulyanovsk şehri 19 Ocak 1943'te SSCB Yüksek Sovyet kararı ile yönetim merkezi oldu.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandr Ulyanov</span>

Aleksandr İlyiç Ulyanov, Rus devrimcidir. Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir İlyiç Lenin'in ağabeyidir.

<span class="mw-page-title-main">Aleksey Kosıgin</span>

Aleksey Nikolayeviç Kosigin -(21 Şubat 1904, Sankt-Peterburg, Rusya Çarlığı - 18 Aralık 1980, Moskova, SSCB) - Rus siyasetçi. Rusya Federatif Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Halk Komiserleri Konseyi Başkanı (1943-1946). Sovyetler Birliği Bakanlar Kurulu Başkanı (1964-1980). Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyesi. Komünist Parti Merkez Komitesi üyesi (1939-80). Politbüro üyesi (1960-1980). Yüksek Sovyet meclisi üyesi(1946-1980). Soğuk Savaş sırasında uluslararası devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Devlet Ödülü</span>

SSCB Devlet Ödülü, Sovyetler Birliği'nin devlet nişanıydı. 9 Eylül 1966'da Merkez Komitesi ve SSCB Bakanlar Kurulu tarafından yürürlüğe sokuldu. 1967 ile 1991 arasında Ekim Devriminin yıldönümünde, bilim ve teknoloji ve edebiyat ve sanat alanlarında olağanüstü başarıları ödüllendirmek için verilirdi. 1960 ile 1980'ler arasında ödül, "Stalin Ödülü" olarak bilinir oldu. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra bu ödülün yerine Rus Federasyonu'nun Devlet Ödülü getirildi.

<span class="mw-page-title-main">Mariya Aleksandrovna Ulyanova</span>

Mariya Aleksandrovna Ulyanova, Rus sosyalist devrimci ve Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin'in annesi.

<span class="mw-page-title-main">Anna Ulyanova</span>

Anna İlyiniçna Elizarova-Ulyanova, Rus kadın devrimci ve siyasetçi. Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyesi. Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir İliç Lenin'in ablası.

<span class="mw-page-title-main">Olga Ulyanova</span>

Olga İlyiniçna Ulyanova, -Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir İliç Lenin'in kızkardeşi.

<span class="mw-page-title-main">Dmitri Ulyanov</span>

Dimitri İliç Ulyanov - Rus devrimci, parti önderi ve doktor. Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin ilk başkanı. Rus sosyalist devrimci ve Sovyetler Birliği’nin kurucusu Vladimir İliç Lenin’in erkek kardeşi.

<span class="mw-page-title-main">Mariya Ulyanova</span>

Maria İliniçna Ulyanova - Rus kadın devrimci. Sovyetler Birliği’nin kurucusu Vladimir Lenin’in kız kardeşi.

Olga Dmitriyevna Ulyanova, Rus profesör ve bilim insanı. Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin’in yeğeni. Lenin’in erkek kardeşi sosyalist devrimci Dmitri Ulyanov’un kızı.

<i>Bir Annenin Kalbi</i> 1965 yapımı Sovyet filmi

Bir Annenin Kalbi, yönetmenliğini Mark Donskoy'ın yaptığı, 1965 yılı yapımlı Sovyet biyografik filmidir. Vladimir Lenin yetiştiği bölge olan Simbirskte geçen altı seneyi anlatılır.

<span class="mw-page-title-main">Anna Timiryova</span>

Anna Timiryova, , Rus-Sovyet şair, yazar, ressam.

Arkadi Aleksandroviç Plastov, sosyalist gerçekçilik akımının öncülerinden olan Rus-Sovyet ressam.

<span class="mw-page-title-main">Mark Yelizarov</span>

Mark Timofeveyiç Yelizarov, Rus devrimci ve Sovyet devlet adamı. Rusya Federatif Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin ilk Demiryolları Halk Komiseri. Sovyetler Birliği'nin kurucusu Lenin'in ablası Anna Ulyanova'nın eşi.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandra Pahmutova</span>

Aleksandra Nikolayevna Pahmutova - Sovyet ve Rus besteci, güfteci, piyanist. Halk sanatçısı. Lenin Komsomol Ödülü (1966) sahibi. İki kez Lenin Nişanı ve bir kez de Sosyalist Emek Kahramanı (1990) ile ödüllendirildi. SSCB Halk Sanatçısı unvanı aldı(1984). İki kez SSCB Devlet Ödülü, bir kez Rusya Federasyonu Devlet Ödülü (2015) ve Kutsal Havari Andrew ödülü (2019) aldı.