İçeriğe atla

İlias Venezis

Elias Venezis
DoğumElias Mellos
04 Mart 1904(1904-03-04)
Ayvalık, Osmanlı imparatorluğu
Ölüm03 Ağustos 1973 (69 yaşında)
Atina, Yunanistan
MeslekYazar
MilliyetYunan

İlyas Venezis (YunancaΗλίας Βενέζης, Ηλίας Μέλλος Ēlias Melos; d. 4 Mart 1904, Ayvalık - ö. 3 Ağustos 1973, Atina), Yunan roman yazarıdır.

Yunanistan'da 1930 kuşağının başlıca temsilcilerinden biri olmuştur.[1]

Yaşamı

İlyas Venezis 1904 yılında Ayvalık’ta doğdu ve burada lise eğitimini tamamladı. Kurtuluş Savaşı(1919-1922) sırasında ailesiyle birlikte işkencelerden kurtulmak amacıyla Ayvalık’tan Midilli,Yunanistan’a göç etti. Ancak yunan askerlerin 1919’da Smirni'yi işgalinden sonra Anadolu topraklarına tekrar dönüş yaptı. Bölge sonrasında Türk ordusu tarafından geri alındığında, Venezis burada 18 yaşındayken esir alındı ve bir “işçi taburunda”köleleştirildi.

Venezis serbest bırakıldığında Midilli'ye geri döndü. Orada haftalık Kampana gazetesini Kuran Stratis Myrivilis ile tanıştı ve gazeteye "Türkiye'de rehin olarak yaşadığı korkunç deneyimler" hakkında bir rapor yazması için teşvik edildi.

Ortaya çıkan bu roman 1924 yılında Kampana gazetesinde seri olarak yayınlandı. Ancak, 1931'de genişletilmiş bir versiyonu kitap halinde yayınlanana kadar eseri Yunanistan'da iyi bilinmiyordu.

Yunanistan'da Venezis, boş zamanlarında yazmaya devam ederken aynı zamanda bir bankada çalıştı. 1938'de Stavritsa Molyviati ile evlendi. O da Ayvalık’tandı.

Venezis Ekim 1943’te Yunanistan’ın Mihver Devletleri tarafından işgal edilmesi sırasında Venezis Alman askerleri tarafından tekrar esir alındı.Averoff cezaevlerinde ölüm mahkumlarının olduğu C blok koğuşuna kapatılan Venezis, Başpiskopos Damaskinos da dahil olmak üzere ileri gelen aydınların aracılığıyla serbest bırakıldı.

Savaş sonrasında Akropolis gazetesinde bir köşe yazısı yazdı ve Atina Akademisi üyesi oldu.[2][3]

Eserleri

İlyas Venezis yazarlık dönemi boyunca gerçekçi, toplumla yakından ilişkili halk dilinden eserler vermiştir. Akıcı ve yalın bir dille kaleme aldığı eserlerinde seçtiği sözcükler günlük konuşmalardandır. Kısa cümleler kullanır, ayrıntıya çok yer vermez. Dilindeki basitlik, roman ve öyküleri için seçtiği konularda da görülür. Yazarın eserlerinde “iyilik” ve “kötülük” gibi iki uç kavram arasında bocalayan karakterler vardır.

Eserleri otobiyografik izler taşır. Özellikle en ünlü ve en iyi üç romanı; Eolya Toprağı, Numero 31328 ve Dinginlik neredeyse kendi hayatıdır. Eolya Toprağı’nda güzel çocukluk anılarından; Numero 31328’de yaşının küçüklüğüne rağmen amele taburlarına alınışı ve sonrasında ölüm yürüyüşünde yaşadığı kötü olaylardan; Dinginlik’te ise Yunanistan’daki hayata uyum sürecinde yaşadığı zorluklardan bahseder. Venezis’e asıl ününü veren ve birçok dile çevrilen 1931’de yazdığı, ismini tutsaklığı sırasında kendine verilen numaradan alan romanı Numero 31328’dir.[1][4]

Venezis 20’yi aşkın roman, öykü, gezi yazısı, deneme yazmıştır. Birçok eseri Batı dillerine çevrilmiştir. En bilinen eserlerinde Türk-Yunan ilişkileri, Milliyetçilik fikrinin Türk-Yunan ilişkileri üzerindeki etkilerine yoğunlaşmıştır.[5]

Romanları

Öyküleri[6]

  • Manolis Lekas (1928)
  • Ege Hikayeleri (1941)
  • Savaş Saati (1946)

Denemeleri

  • Küçük Asya
  • Selam

Tiyatro Oyunu

Kaynakça

  1. ^ a b "İlias Venezis'in Perspektifinden Öteki Kavramı ve Türk İmajı". Dergipark. Temmuz 2004. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  2. ^ "Elias Venezis". Wikipedia, Özgür Ansiklopedi. 15 Mayıs 2021. 15 Aralık 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  3. ^ "İlias Venezis Kimdir?". Bianet.org. 4 Ağustos 2015. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  4. ^ Ayvalık ve Venezis: Yunan Edebiyatında Türk İmajı. İletişim Yayınları. Temmuz 1998. ss. 16-18. 
  5. ^ "Ayvalık Doğumlu Anadolulu Bir Yazar: İlias Venezis". Paros Yayıncılık. 31 Ocak 2021. 29 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  6. ^ "İlias Venezis'in "Ege Hikâyeleri"". Kidonya. 17 Şubat 2007. 5 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  7. ^ "Komşum Venezis". 6 Ocak 2015. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ayvalık</span> Balıkesir ilçesi

Ayvalık, Türkiye'nin Balıkesir ilinin bir ilçesidir. Balıkesir'in en batısında, Ege Denizi kıyısında bulunan ilçe, Türkiye'nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Ayvalık kış mevsimlerinde büyük bir kasaba nüfusuna sahip olmakla birlikte, yaz mevsimlerinde turizmin de etkisiyle dönemsel nüfus artışı yaşamaktadır. Tarihte çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmış olan Ayvalık, 2017'den beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rum</span>

Rum, Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içinde yaşamış ve Roma yurttaşı haklarına sahip olmuş halk veya kişidir. Bu kimselerin çeşitli etnisiteye sahip bireylerden oluşan bir topluluk olmalarına karşın ilerleyen zamanda bu kimselerin konuştukları Latinceyi bırakarak Yunancayı benimsemeleri ve çoğunluğun Müslümanlardan oluştuğu yerlerde yaşamaları nedeniyle daha sonradan bu kelime, Yunanistan dışında Müslüman ülkelerde oturan Yunan asıllı kimseleri ifade etmek için kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karamanlılar</span> Türk kökenli veya bir kısmı Rum kökenli olduğu düşünülen Türk-Rum mübadelesiyle Yunanistana giden Ortodoks halk

Karamanlılar, Türkiye'de yaşamış, günümüzde başta Yunanistan olmak üzere farklı ülkelere göç etmiş Ortodoks bir Türk veya Rum halkıdır. Karamanlılar, Kapadokya Rumları ile karıştırılmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Memduh Şevket Esendal</span> Türk yazar, diplomat, siyasetçi

Mustafa Memduh Şevket Esendal, Türk yazar, diplomat ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Midilli (ada)</span> Ege Denizinin kuzeydoğusunda bulunan dağlık bir Yunan adası

Midilli, Ege Denizi'nin kuzeydoğusunda bulunan, dağlık bir Yunan adasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Elias Canetti</span>

Elias Canetti, modernist romancı, oyun yazarı, anı ve kurgusal olmayan düzyazı yazarı. Eserlerini Almanca yazan Canetti, "geniş bir bakış açısı, fikir zenginliği ve sanatsal güç ile işaretlenmiş yazıları için" 1981 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Abbas Sayar</span> Türk romancı ve şair

Nail Abbas Sayar, Türk köy edebiyatında eserler vermiş olan Türk romancı ve şair.

<span class="mw-page-title-main">Şemseddin Sâmi</span> Arnavut asıllı Osmanlı yazar, filozof ve ansiklopedist

Şemseddin Sami (Fraşiri), Arnavut asıllı Osmanlı yazarı, ansiklopedist ve sözlükçü.

<span class="mw-page-title-main">Cunda</span> Balıkesirin Ayvalık ilçesine bağlı ada

Cunda ya da Alibey Adası, idari bakımdan Balıkesir'in Ayvalık ilçesine bağlı bir ada. Ayvalık koyundaki Ayvalık Adaları olarak adlandırılan irili ufaklı 22 adanın içerisinde yerleşime açık tek ada Alibey'dir. Türkiye'nin Ege Denizi'nde bulunan sırasıyla Gökçeada, Bozcaada ve Uzunada'dan sonra 4. büyük adasıdır. Konumu gereği Batı Anadolu'da deniz yollarının kesişme noktasında bulunan bir adadır.

<span class="mw-page-title-main">Arnold Joseph Toynbee</span>

Arnold Joseph Toynbee, İngiliz tarihçi. Tarihin konusunun kültürler olduğunu söyleyen, kültürlerin ise dinamik yapılar olup, özelliklerini yaratıcı kişilerden aldığı, dolayısıyla tarihin kültürler hakkında olumlu ya da olumsuz değerlendirmelerde bulunmak yerine, kültürleri anlamaya çalışması gerektiği düşüncesiyle seçkinleşen tarih felsefecisidir.

<span class="mw-page-title-main">Namık Kemal</span> Osmanlı yazar ve gazeteci

Namık Kemal, Türk milliyetçiliğine esin kaynağı olmuş, Genç Osmanlı hareketine bağlı yazar, gazeteci, devlet adamı ve şairdir.

<span class="mw-page-title-main">Roma Yunanistanı</span>

Roma Yunanistanı, Yunan Tarihi'nin, Roma Cumhuriyeti'ne ait orduların MÖ 146 yılında Korint Muharebesi'nde Yunanlarla çarpışmasının sonrasında Yunan topraklarının Roma hâkimiyetine girmesi ve MS 330 yılında bugünkü İstanbul kentinin I. Konstantin tarafından Konstantinopolis adı ile yeniden kurulmasına kadar geçen dönemine verilen addır.

Herkül Millas, Türk yazar.

Helenleştirme ya da Yunanlaştırma, Antik Yunanistan kültürü ya da Helen uygarlığının ve daha dar bir anlamıyla, dilinin, özellikle Makedonya'nın Büyük İskender'i zamanında, Yunanistan tarafından fethedilmiş yunan olmayan insanları asimile etmesidir. Helenleştirmenin sonucu, Yunan kökeninin ögelerinin yerel ögelerle çeşitli biçimler ve derecelerde karışmış durumuydu. Çağdaş zamanlarda Helenleştirme, çağdaş Yunan kültürü ve Yunanistan'ın budunsal ve kültürel benzeştirmesinin benimsetilmesiyle bağdaştırıldı.

Doktor Fazıl Doğan, Doktor Fazıl Doğan Bey, Türk hekim, asker, iş insanı.

Zeynep Abdullah kızı Biişeva, Sovyet Başkurt şair, romancı, oyun yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Cami (Midilli)</span>

Yeni Cami Yunanistan'ın Midilli adasında bulunan bir Osmanlı dönemi camisidir.

<span class="mw-page-title-main">Lor tatlısı</span>

Lor tatlısı, şerbetli bir tatlıdır. Ege Bölgesin'de yapılır. Kullanılan lor peynirinin kesinlikle tuzsuz olmalıdır. Ayrıca pek çok şerbetli tatlıda olduğu gibi lor tatlısının yapımında da tatlının sıcak, şerbetin ise soğuk olması gerekir. Balıkesir Ayvalık mutfağında yer alır. Lor tatlısı 1920'li yıllarda Yunanistan'ın Girit adasından Balıkesir'in Ayvalık ilçesine yerleşen aileler tarafından getirilmiştir. Giritli Türklerin mutfağına ait bir tatlıdır. Ayvalık Lor Tatlısı 26.12.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Valide Camii (Midilli)</span> Yunanistanın Kuzey Ege Bölgesi, Midillide bir Osmanlı mimari yapısı

Valide Camii, Yunanistan'ın Midilli adasında, Midilli şehrinde yer alan tarihi bir Osmanlı camisidir.

<span class="mw-page-title-main">İlias Lalaunis</span>

İlias Lalaounis Yunanistan'da modern mücevher tasarımının öncüsü, Yunan tarihinden ilham alan koleksiyonlarıyla tanınan Yunan kuyumcu. 1990 yılında Fransa Güzel Sanatlar Akademisi Académie des Beaux-Arts'a kabul edilen tek kuyumcu.