İçeriğe atla

İleriye uyumluluk

İleriye uyumluluk bir sistemin ileride çıkacak versiyonların çalıştırabileceği girdilerin önceki versiyonlar tarafından kabul edilebilmesidir. Tanım gereği İleriye uyumluluk teknolojisi, eski cihazların, yeni cihazlar tarafından oluşturulan verileri kısmen anlayabilmesini belirtir.[1] Bu kavram elektriksel arayüzlere, iletişim sinyallerine, veri iletişim protokollerine, dosya türlerine ve programlama dillerine uygulanabilir. Eğer eski versiyonun standartları, yeni versiyonun standartlarını okuyabiliyor, görüntüleyebiliyor, oynatabiliyor veya çalıştırabiliyorsa bu versiyon ileriye uyumludur.

İleriye uyumluluk ve genişletilebilme benzer olmalarına rağmen, aynı şey değildirler. İleriye uyumlu bir sistem daha ileri bir versiyondan veri alarak "bilinen" kısımlarını işleyebilmektedir. Örneğin, metin tabanlı bir kelime işlemci programı ileri versiyonlarda görüntülenebilen resimleri göz ardı ederek sadece metinleri işleyebilmektedir. Genişletilebilir bir sistem ise, güncellenerek yeni versiyonlara uyum sağlayabilen bir yapıdadır. Buna örnek ise, metin tabanlı kelime işlemcisini güncelleştirerek resimleri gösterebilir hale getirmektir.

İleriye uyumlu bir sistemin yeni versiyonda var olan ancak eski versiyonun anlamlandıramadığı verileri ihmal edip, sadece anlamlandırabildiği veriler üzerinde yoğunlaşarak girdileri(input) kabul etmesi beklenir. İleriye uyumluluk, Geriye uyumluluktan gerçekleştirimi çok daha zordur. Çünkü sistemin gelecekteki veri türlerini veya gelecekteki kullanıcı beklentilerini önceden kestirmek mümkün değildir. Geriye uyumlulukta bu sıkıntılar yoktur çünkü bilinen dosya türleri için gerçekleştirimler yapılır.

Örnekler

Telekomünikasyon standartları

FM stereo iletimi veya renkli televizyonlar ileriye uyumluluğa izin vermektedir. Monofonik FM radyo alıcıları ve siyah-beyaz televizyonlar hala yeni vericilerden sinyal alabilmektedir. Aynı zamanda yeni ileticiler siyah-beyaz veya monofonik sinyalleri alarak geriye uyumluluk da sağlamaktadır.

Bir başka örnek de S-VHS de bulunan yüksek çözünürlük içeren görüntüleri ihmal ederek normal görüntüleri gösteren VHSdir.

Sistem mimarisi

Birçok uygulama yazılım sistemi çok güçlü ve kendine yeten bir sistem mimarisine sahiptir. Daha ileri bir versiyon için girdiler girildiğinde bile yeterince iyi çalışabilmektedirler.

Her durumda, uygulama veya işletim sistemi beklenmeyen bir girdi girildiğinde, girdi ile ilgili problemi belirleyen bir çıktı vermektedir.

Doküman türleri

İleriye uyumluluğun bir örneği kelime işlemci uygulamasıdır. Versiyon 1 kelime işlemcisinin sadece metinlere izin verdiğini ve grafiklere izin vermediğini varsayalım. Dosyaları kaydederken sadece yazılan metnin ve metin için yazı tipi, boyutu, rengini kaydetmektedir. Aynı zamanda farz edelim ki dosyanın sonuna [VERSİYON1 SON] işaretini de eklemektedir. Sonraki sene çıkan Versiyon 2 kelime işlemcisi ise grafiklere izin vermektedir. Ancak bu yeni kelime işlemcisi de metin girdilerini içerikleri ile birlikte dosyanın başına kaydedip sonuna [VERSİYON1 SON] işareti koyup, sonra grafik verilerini kaydedip sonuna da [VERSİYON2 SON] işaretini eklemektedir. Bu şekilde ilk versiyon kullanılarak bu dosya okunduğunda kelime işlemci [VERSİYON1 SON] işaretine kadar olan kısmı gösterebilecek, bundan sonra gelen grafik verisini ihmal edecektir. Kelime işlemcisinde video oynatımına izin veren Versiyon 3 çıktığında ise bu program dosyaları şu şekilde kaydedecektir: metin bilgisi [VERSİYON1 SON], grafik bilgisi [VERSİYON2 SON], video bilgisi [VERSİYON3 SON].

Adobe Reader / Adobe Acrobat

Yukarıdaki örnek dosya düzeni ileriye uyumluluğa izin verse de, birkaç eklenti ile kullanıcılar için daha kullanışlı hale getirilebilir. Örneğin, daha sonraki bir versiyonda kaydedilmiş bir dosya Versiyon 1'de açılmaya çalışıldığında program bunu kullanıcıya bildirmeli ve içeriğin bazı kısımlarının gösterilemeyeceğini belirtmelidir. Adobe Reader programı daha sonraki bir versiyon olan Adobe Acrobat programında kaydedilmiş olan bir PDF dosyası açılmak istendiğinde bazı özelliklerin kullanılamayacağını belirten bir mesajı kullanıcıya göstermektedir.

Microsoft Word

Başka bir kullanışlı özellik ise Versiyon 1 programın ileriki versiyonlardaki içeriği gösterebilen bir "görüntüleyici" veya "dönüştürücü" indirebilmesi olanağıdır. Yukarıdaki örneğe göre Versiyon 1 internet üzerinden kullanıcıların grafik ve video verilerini düzenleyip değiştirme olanağı olmasa bile en azından kullanıcılara içeriği gösteren bir eklenti sağlaması gerekir. Bu fonksiyonelliğe örnek Microsoft Word kelime işlemcisi verilebilir. MS Word 2007 kullanılarak oluşturulan bir doküman, daha önceki bir versiyon olan MS Word 2003'te açıldığında Word 2003 kullanıcıya 2007 için bir dönüştürücü indirerek Word 2007 dosyalarını görüntüleyebileceğini söyler. Bu Word 2003'ün Word 2007 ile yaratılan dosyaları okuyabilmesine olanak sağlar. Ancak her halükarda Word 2003, daha gelişmiş bir versiyon olan Word 2007 formatında veri kaydedemeyecektir.

PNG

İleriye uyumluluğa bir örnek de Portable Network Graphics (PNG) uzantılı dosyalardır. PNG dosyasında veriler "kritik" ve "ikincil öncelikli" olarak çeşitlendirilir. Bu ikincil öncelikli parçalar bu parçaları anlayamayan programlar tarafından ihmal edilir.

Kaynakça

  1. ^ Practical API Design: Confessions of a Java Framework Architect 3 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., by Jaroslav Tulach, Apress 2008, ISBN 1430209739, 9781430209737, page 233
  • Bu madde, İngilizce Wikipedia'nın Forward compatibility sayfasından çevrilmiştir.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Microsoft Excel</span> hesap tablosu uygulaması

Microsoft Excel, Microsoft tarafından Microsoft Windows ve Apple Macintosh işletim sistemleri tabanında çalışmak üzere yazılan ve dağıtımı yapılan bir tablolama programıdır (spreadsheet). İçinde bulunan detaylı finansal çözümlerin yapılabildiği tablolama, grafik oluşturma başarısı ve uygulamalarda kullanılabilecek Visual Basic makro programlama dili sayesinde kendi türünde şu anda dünyadaki en popüler yazılımdır.

<span class="mw-page-title-main">Metin düzenleyici</span> düz metin belgelerini düzenlemek için kullanılan bilgisayar yazılımı

Basit metin çalışmaları için metin editörleri, karmaşık metin ve grafik işleri için kelime işlemciler kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Calligra Words</span>

Calligra Words, Calligra ofis programının kelime işlemcisidir. Calligra Words, katman tabanlı çalışmanıza izin veren ve belgelerinize profesyonel bir görüntü vermenizi sağlayan kolay kullanımlı bir kelime işlemci ve yayın programıdır. Desteklediği biçimler ve sahip olduğu özelliklerle çok büyük metin dosyalarında bile hızlı ve rahat çalışmanıza olanak tanır.

<span class="mw-page-title-main">Kelime işlemci</span> yazılar için girdi, çıktı ve düzenleme işlerine yarayan cihaz veya bilgisayar programı

Kelime işlemci, 1970 ve 1980'li yıllarda popüler olan elektronik yazı makinelerine denilmekte olan terimdir. Bu cihazların ilk biçimlerinde hafıza bulunmadığından bir nevi elektrikli daktilo görünümündedirler. Ancak özellikle 80'li yıllardan sonra her bir satırın kağıda yazılmadan önce düzenlenebilmesini sağlayan dijital bir panel eklenmiş zamanla da tüm metnin daha sonra düzenlenmek üzere kaydedilebildiği hafıza çipleri ile geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mac OS X Leopard</span> İşletim sistemi sürümü

Mac OS X Leopard, Apple tarafından üretilmiş ve piyasaya çıkarılmış altıncı nesil bir Mac OS X bilgisayar işletim sistemidir. Sürüm bu kez kedigiller familyasından Panthera cinsinin 4 büyük kedi türünden biri olan Leopar ismi ile isimlendirildi. Leopar, Mac OS X Tiger'ın halefi olarak 26 Ekim 2007 tarihinde sunuldu ve iki sürümü mevcuttur: kişisel bilgisayarlar için uygun bir masaüstü sürümü ve sunucu sürümü, Mac OS X Server. Fiyat olarak, masaüstü sürümü için 129 dolar ve Server için 499 dolar fiyatla satılıyordu. Leopard, ardılı olarak Mac OS X Snow Leopard sürümü ile değiştirildi. Leopard yalnızca "Snow Leopard" işlevleri gibi Mac tabanlı Intelde PowerPC mimarisini destekleyen Mac OS X'in son sürümü oldu. Apple Software Update yöntemi ile güncelleniyor.

UUCP, Unix-to-Unix Copy 'nın kısaltmasıdır. Bu kavram, genellikle uzaktan komut çalıştırmaya ve bilgisayarlar arasında dosya, e-posta ve ağ haberleri taşınmasına imkân sağlayan bilgisayar programı ve protokoller paketi olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Geriye uyumluluk</span>

Telekomünikasyon ve bilişim teknolojisinde yeni aygıtların eski aygıtlar tarafından üretilmiş girdileri çalıştırabilme yeteneğine geriye uyumluluk denir. Yeni standartlar için tasarlanmış bir ürün eski standartlara erişebiliyor, okuyor veya oynatabiliyorsa o ürüne geriye uyumludur denir. Örneğin veri biçimleri ve iletişim protokolünü içeren standartlar gibi.

<span class="mw-page-title-main">İşlem yönetimi</span>

İşlem yönetimi günümüz işletim sistemlerinin önemli bir parçasıdır. İşletim sisteminin işlemlere yer alması, aralarında haberleşmeyi sağlaması onun önemli görevlerindendir. İşletim sistemi kaynakları işlemlere göre ayırmalı, işlemleri veri aktarımı ve paylaşımına uygun hale getirmeli, her işlemin kaynağını diğer işlemlerden korumalı ve işlemler arası senkronizyonu sağlamalıdır. Bunları yapabilmek için işletim sistemi her işlem için o işlemin mevkisini ve sahipibi tanımlayan ve işletim sistemini her veriği üzerinde kontrol uyguladığı bir veri yapısı sağlamalıdır.

Bilgisayar terminolojisindeki dilbilgisi denetleyicisi yazılan metnin dilbilgisel doğruluğunu kontrol eden bir program veya bir programın alt parçasıdır. Dilbilgisi denetleyicileri çoğunlukla kelime işlemci gibi büyük bir programın özelliği olarak gerçekleştirilir. Bununla birlikte tek başına çalışan ve düzenlenebilir metinler kullanan programlar içinden aktifleştirilebilen uygulamalar da vardır.

<span class="mw-page-title-main">Android Honeycomb</span>

Android Honeycomb veya Android 3.0–3.2.6 "Honeycomb" Android sürümünün Google tarafından geliştirilen 8. versiyonudur. Sürümün ismi "petek" anlamındadır. İlk 3.0 versiyonu 22 Şubat 2011 yılında yayımlandı. Sürümle beraber, Motorola Xoom adlı tablet tanıtıldı. Bundan önce sunulmuş sürümler yalnızca akıllı telefonlar için uyumlu idi. Bununla, ilk kez Android işletim sistemi tabletlere yol açtı. Sürüm Linux kernel 2.6.36 bazında hazırlanmıştır. Android Honeycomb yalnızca tabletler için tasarlanmış ve sadece tabletlerde bulunan tek Android sürümüdür. Android 3.0 Honeycomb, tabletlere özel geniş ekranı ve holografik kullanıcı arayüzü ile büyük ilgi topladı.

<span class="mw-page-title-main">OS X El Capitan</span>

OS X El Capitan veya OS X 10.11 El Capitan, OS X işletim sisteminin 12. büyük sürümü olup, kişisel bilgisayar Macintosh bilgisayarlar için masaüstü ve sunucu işletim sistemidir. 15A284 yazılımda yapılmıştır. Bu sürümün temelini Darwin işletim sistemi oluşturur.Sürümün Unamesi Darwin 15.0.0'dır. Bu OS X Yosemite-nin ardılı olmakla, özellikle performans, istikrar ve güvenlik üzerinde duruluyor. Sürümün güncelleme yöntemi Mac App Store ile oluyor. Kaliforniya dönüm noktası tabanlı adlandırma planı OS X Mavericks ile tanıtıldı, bu sürümden itibaren Apple OS X versiyonlarına Kaliforniyada bulunan yer isimlerini verdi.Bu kez yeni tanıtılan sürüme ise Kuzey Kaliforniya eyaletindeki Yosemite Ulusal Parkı'nda bir kaya oluşumunun ismini El Capitan adını almıştır. Tim Cook, yeni işletim sisteminin ana fikrinin birçok yeni özellik eklenmesi ve her işletim sisteminde:OS X, iOS ve WatchOS'ta gelişmiş performans olduğunu kaydetti.

<span class="mw-page-title-main">Mac OS X Lion</span> Mac OS X işletim sisteminin 2011 tarihli, 8. büyük sürümü

Mac OS X Lion veya Mac OS X 10.7 Lion Mac OS X işletim sisteminin 8. büyük sürümü olup, Macintosh bilgisayarlar için Apple Inc.in masaüstü ve sunucu işletim sistemidir. 11A511 yazılımda yapılmıştır. Bu sürümün temelini Darwin işletim sistemi oluşturur.Sürümün Unamesi "Darwin 11.0"dir. Sürümün ilk önizlemesi "Maca geri dön" sloganı altında Apple Özel Etkinliğinde (Stevenote) 20 Ekim 2010 tarihinde açıldı. Bu, Apple'ın iOS sisteminde yapılan birçok gelişmeler, Mac yüklü uygulamaların kolayca gezilebilir olan ekran gibi yenilikler getiriyor, Mac OS X Snow Leopard sürümündeki gibi, Mac App Store için destek içerir.Sürümün yüklenmesi Apple Software Update aracılığı ile oluyor. 24 Şubat 2011 tarihinde, Lion-un ilk geliştiriciler için önizlemesi (11A390) Apple Developer programına abonelerine serbest bırakıldı. Diğer geliştirici önizlemesi sonra dan WWDC 2011'de serbest bırakıldı. Lion, 1 Temmuz 2011 tarihinde üretim için serbest bırakıldı, 20 Temmuz 2011 tarihinde Mac App Store üzerinden son sürümü ile izledi. İlk günde şirket bir milyon satış olduğunu bildirdi. Ekim 2011 itibarıyla, Mac OS X Lion, dünya çapında altı milyon kopya sattı.

<span class="mw-page-title-main">Mac OS X Tiger</span> Mac OS Xin beşinci büyük sürümü

Mac OS X Tiger, Mac OS X'in, Mac bilgisayarlar için Apple'ın masaüstü ve sunucu işletim sisteminin beşinci büyük sürümüdür. Takma isim olarak yeni sürüme Kaplan ismi verilmiştir. Sürüm Apple Software Update yöntemi ile güncellenmekte. Tiger Mac OS X Pantherin halefi olarak 129.95 dolara 29 Nisan 2005 tarihinde kamuoyuna sunuldu. Yeni özelliklerden bazılarına 64-bit PowerMac G5 için geliştirilmiş destek, Spotlight adlı bir hızlı arama sistemi, Safari web tarayıcısının yeni bir sürümü dahildir.

iWork

iWork Apple tarafından macOS ve iOS işletim sistemleri için oluşturulan ve ayrıca çapraz platformda iCloud web sitesi aracılığıyla sunulan bir ofis uygulamaları paketidir. Bu, Apple Keynote sunum programı; Kelime işlemci ve masaüstü yayıncılık uygulaması Apple Pages; ve Apple Numbers elektronik Hesap tablosu uygulaması içerir.

<span class="mw-page-title-main">Microsoft Write</span> Sözcük işlemci

Microsoft Write Windows NT 3.5'e kadar, Windows 1.0 ve sonraki sürümlerinde bulunan temel bir sözcük işlemcidir. Ömrü boyunca minimum düzeyde güncellendi ve MacWrite'nin önceki sürümleriyle karşılaştırılabilir duruma geldi. Erken sürümlerde Write yalnızca Write (.wri) dosyaları ile çalışır, ancak Windows 3.0'dan sonra Write, erken Word (.doc) belgelerini okuma ve oluşturma becerisine kavuşmuştur. Windows 3.1 ile, Write OLE yeteneğine sahip oldu. Windows 95'te, Write, WordPad ile değiştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Microsoft Word Viewer</span>

Microsoft Word Viewer, Microsoft tarafından geliştirilmiş Microsoft Word belgelerini görüntüleyebilen ve yazdırabilen, Microsoft Windows için ücretsiz bir programdır. Word Viewer, bir Word belgesindeki metnin panoya kopyalanmasını ve bir kelime işlemciye yapıştırılmasını sağlar. En son yapılan sürüm Word 2007 ile uyumludur. O zamandan beri Office Online ve Word'nin ücretsiz mobil sürümleri yerini almıştır. Microsoft Word Viewer'ın lisans koşullarına göre, yazılım yüklenebilir ve yalnızca Microsoft Office yazılımıyla oluşturulan belgeleri görüntülemek ve ekrana almak için kullanılabilir. Yazılım, başka herhangi bir amaç için kullanılamaz. Kullanıcılar, yalnızca alıcılara dosyayı görüntülemesine ve basmasına olanak tanımak için yazılımı Microsoft Office yazılımıyla oluşturulan bir dosya ile dağıtabilir.

<span class="mw-page-title-main">Üretkenlik yazılımı</span>

Üretkenlik yazılımı, belgeler, sunumlar, brief, çalışma sayfaları, veritabanları, çizelgeler, infografikler, dijital resim, elektronik müzik ve dijital video gibi bilgi üretmeye adanmış bir uygulama yazılımıdır. İsimleri, daktilolardan bilgi çalışanlarına kadar, özellikle bireysel ofis çalışanlarının üretkenliğini artırmasından kaynaklanmaktadır.. 1980'lerde kelime işlemci, elektronik tablo ve ilişkisel veritabanı programlarını masaüstüne getiren Office paketleri verimlilik yazılımının en temel örneğidir. Onlar, 1980'lerde daktilo, kağıt dosyalama, el yazısı listeleri ve defterlerin ofis ortamlarına kıyasla getirdikleri verimlilik artışının büyüklüğü ile ofiste devrim yarattılar..

<span class="mw-page-title-main">Apple Pages</span> Kelime işlemci uygulaması

Apple Pages Apple Inc. tarafından geliştirilen kelime işlemci uygulamasıdır. Apple Keynote ve Apple Numbers ile birlikte iWork yazılım paketinin bir parçasıdır. Pages Microsoft şirketinin Microsoft Office paketine dahil olan Microsoft Word uygulaması ile eşdeğerdir. Pages'in ilk sürümü 11 Ocak 2005'te ilan edildi ve bir ay sonra serbest bırakıldı. En yeni Macintosh sürümü olan Pages 5 sürümü, 22 Ekim 2013 tarihinde piyasaya çıktı. Önceki sürüm olan sürüm 4 ise, 6 Ocak 2009'da iWork '09'un bir bileşeni olarak çıktı. Apple, 27 Ocak 2010'da dokunmatik bir arayüzle iPad için Pages'in yeni bir sürümünü duyurdu. 31 Mayıs 2011'de Apple, iPad, iPhone ve iPod Touch cihazlarında uygulamanın çalışmasına izin veren evrensel ikili dosyalar getiren Pages'in 1.4 iOS sürümünü güncelledi. 12 Ekim 2011'de Apple, iCloud'a "Bulutlardaki Belgeler" özelliğini ekleyerek iOS uygulamasını 1.5 sürümüne yükseltti. iOS Pages, 7 Mart 2012'de 1.6 sürümüne güncellendi ve yalnızca iOS 5.1 veya daha üst bir sürümü üzerinde çalıştı. OS X için Pages, aynı gün yayınlanan iOS için Pages 1.7'yi desteklemek için 4 Aralık 2012'de 4.3 sürümüne güncellendi.

<span class="mw-page-title-main">WordPad</span> Microsoftun ürettiği kelime işlemci

WordPad Windows 95'ten itibaren hemen hemen tüm Microsoft Windows sürümlerine dahil olan basit bir kelime işlemcidir. Microsoft Notepad'den daha gelişmiş, ancak Microsoft Works Kelime İşlemcisi ve Microsoft Word'den daha basittir. Microsoft Write'nın yerini aldı.

<span class="mw-page-title-main">Microsoft Works</span>

Microsoft Works Microsoft tarafından geliştirilmiş durdurulan bir ofis paketidir. Works daha küçük, daha ucuzdu ve Microsoft Office'e veya diğer büyük ofis takımlarına göre daha az özellik taşıyordu. Temel işlevselliği bir kelime işlemci, bir hesap tablosu ve bir veritabanı yönetim sistemi içeriyordu. Daha eski sürümlerde bir takvim uygulaması ve bir sözlük vardı, ancak eski sürümler bir terminal emülatörü içeriyordu. Works, bağımsız bir program olarak ve adaşı ev verimlilik paketinin bir parçası olarak mevcuttu. Düşük maliyeti nedeniyle, şirketler Works'u sıklıkla düşük maliyetli makinelerde önceden yüklemişlerdir.