İçeriğe atla

İkran Tahlil Farah'ın ortadan kaybolması

İkran Tahlil Farah
İkran Tahlil Farah
Doğum24 Ağustos 1996(1996-08-24)
Kenya
Kaybolma26 Haziran 2021
DurumuEl-Şebab tarafından öldürüldü (Somali Hükümeti iddiası)
MilliyetSomali
MeslekKamu görevlisi

İkran Tahlil Farah uluslararası insan hakları hukuku ve uluslararası ilişkiler üzerine çalışmalar yürüten ve Somali Milli İstihbarat ve Güvenlik Teşkilatı'nda çalışan bir Somali vatandaşıydı. Haziran 2021'de kaybolan İkran SMİGT'nin siber güvenlik departmanında çalışıyordu.[1]

Arka plan

Somali diplomatik pasaportunda bulunan bilgilere göre ikran 24 Ağustos 1996 Kenya doğumludur.[2] İlkokulu Mandera'da okuyan İkran, Nairobi'deki Agha Khan Lisesi'nden mezun olmuştur. Yine Nairobi'de bulunan Birleşik Devletler Uluslararası Üniversitesi uluslararası ilişkiler mezunudur.[3]

İkran 2017 yılında SMİGT'de işe başlamıştır. Ekim 2017'de İnsan Hakları Uygunluk Birimi'ne terfi ettirilmiştir. Bu birimdeki görevleri arasında Mogadişu'daki İngiliz Büyükelçiliği ve Afrika Birliği Somali Misyonu ile temaslar yürütmek yer alıyordu. Ekim 2018'den Temmuz 2019'a kadar Ağustos 2019'da suikaste uğrayan dönenim Mogadişu Belediye Başkanı Abdirahman Yarisow'un kurmayları arasında yer almıştır.[4] Daha sonra SMİGT İkran'ı Nottingham Üniversitesi'nde eğitim alması maksadı ile Birleşik Krallık'a göndermiştir. Ikran 2019 yılında Nottingham Üniversitesi'nden Uluslararası İnsan Hakları Hukuku sertifikası aldıktan sonra 2020 yılında King's College London'da lisans üstü eğitimi görmüştür. Daha sonrasında ülkesine dönen İkran SMİGT'nin siber güvenlik biriminin başına getirilmiş ve kayboluşuna kadar bu görevi yürütmüştür.

Güvenlik kamerası kaydından bir görüntü

Kaçırılışı

O zaman 25 yaşında olan İkran 26 Haziran 2021 tarihinde Mogadişu'nun Abdulaziz semtinde kaçırılmıştır. Güvenlik kamerası kayıtlarına ulaşan Garowe online İkran'ın SMİGT plakalı bir arazi aracına zorla bindirildiğini iddia etmiştir anca SMİGT bölgedeki güvenlik kameralarının çalışmadığını, bu nedenle olaya ilişkin herhangi bir güvenlik kamerası kaydı olmadığını ileri sürmüştür.

Cinayet soruşturması

Kaybolmadan önce Tahlil Farah

SMİGT 2 Eylül 2021'de İkran'ın El-Şebab tarafından kaçırıldığını ve öldürüldüğünü iddia eden bir bildiri yayımlamıştır fakat El-Şebab olayla ilgileri olmadığını açıklamıştır.

4 Eylül 2021 tarihinde Başbakan Mohammed Hüseyin Roble SMİGT Genel Sekreteri Fahad Yasin'den İkran'ın ölümü ile ilgili bir rapor hazırlamasını istemiştir. Roble, Fahad Yasin'i raporu hazırlamadığı için açığa alsa da Cumhurbaşkanı Mohamed Abdullahi Mohamed kararın anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile Fahad Yasin'i tekrar göreve getirmiştir.[5] Roble Cumhurbaşkanı Mohamed'i "Tahlil Farah davası soruşturmasına engel olmak" ile suçlamıştır.[6] 7 Eylül 2021'de AB, ABD ve BM gibi bazı cemiyet ve ülkeler kapsamlı bir soruşturma yapılmasını istemiştir.[7]

İkran'ı 2017 yılında göreve alan Eski SMİGT Genel Sekreteri Abdullahi Ali Sanbalolshe, İkran'ın Somali ordusunun Etiyopya'daki Tigray Savaşı'na müdahale etmek üzere Eritre'deki gizli konuşlanması ile ilgili bazı hassas bilgileri bildiği için hedef alınmış olabileceğini söylemiştir.[8][9]

İkran'ın annesi Qali Mohamud Guhaad kızının ortadan kaybolması hususundaki bağıntıları nedeni ile askeri mahkemede Fahad Yasin, Abdullahi Kulane, Abdikani Wadna-Qabad ve Yasin Faray hakkında dava açmıştır.[10] Qali'ye göre dava milletvekili Dahir Jesow'un da müdahil olması ile mahkeme dışı uzlaşma yöntemi ile çözülmek istenmiştir fakat İkran'ın Londra'da yaşayan babası Dr. Tahlil herhangi bir uzlaşmanın söz konusu bile olamayacağını belirtmiştir.[11] Mohamed, ikran'ın ortadan kaybolmasının araştırılması için bir kamu komisyonu tayin etse de Qali bu komisyonu dağıtmıştır.[12]

İkran'ın eski patronu Abdirahman Osman'ın da öldüğü intihar saldırısı[13] ve Somali askerlerinin Tigray Savaşı'na katılmadan önce eğitim görmek üzere Eritre'ye gönderildiği gizli bir program ile ilgili hassas bilgilere sahip olduğu düşünülmektedir.[8]

Kaynakça

  1. ^ "Al-Shabab Denies Killing Somali Security Agency Employee". VOA (İngilizce). 18 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2022. 
  2. ^ "Analysis, Breaking News, Videos from Somalia | KEYDMEDIA ENGLISH". KEYDMEDIA ONLINE. 13 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2022. 
  3. ^ "Somalia: Fresh details emerge on missing NISA agent Ikran Tahlil". Garowe Online (İngilizce). 4 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2022. 
  4. ^ "Al-Shabaab denies NISA claim that they killed NISA CyberSecurity Head Ikran Tahlil and they claim Govt. did it". Somali Spot | Forum, News, Videos (İngilizce). 26 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2022. 
  5. ^ "Bloomberg - Are you a robot?". www.bloomberg.com. 4 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 
  6. ^ "Somalia on edge as president, PM clash over intelligence chief". www.aljazeera.com (İngilizce). 8 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 
  7. ^ "Wararkii ugu dambeeyay ee xil ka joojinta iyo ku soo celinta Fahad Yaasin". BBC News Somali (Somalice). 6 Eylül 2021. 6 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 
  8. ^ a b "Al-Shabab Denies Killing Somali Security Agency Employee". VOA (İngilizce). 18 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 
  9. ^ news, Somaliguardian (16 Temmuz 2021). "Woman aware of Somali recruits sent to Eritrea disappears" (İngilizce). 28 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 
  10. ^ "Somalia: Family files lawsuit against Ex-NISA boss, Fahad over murder". hornobserver.com (İngilizce). 9 Eylül 2021. 11 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 
  11. ^ "A Somali lawmaker working to conceal NISA involvement in Ikran Tahlil's disappearance". hornobserver.com (İngilizce). 12 Eylül 2021. 12 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 
  12. ^ "Somalia political rift intensifies amid row over missing spy". BBC News (İngilizce). 16 Eylül 2021. 5 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 
  13. ^ "Analysis, Breaking News, Videos from Somalia | KEYDMEDIA ENGLISH". KEYDMEDIA ONLINE. 13 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Somali</span> Doğu Afrikada bir ülke

Somali, resmî olarak Somali Federal Cumhuriyeti ve komünist yönetimde önceki bilinen adıyla Somali Demokratik Cumhuriyeti olarak anılan, Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu denilen coğrafî bölgede bulunan bir ülkedir. 1991’de Somali İç Savaşı'nın başlamasından beri devletin çoğu bölgesinde merkezî bir hükûmet kontrolü yoktur. Uluslararası olarak tanınmış Federal Geçiş Hükûmeti, ülkenin sadece küçük bir parçasını yönetmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Eş-Şebab</span> Somali merkezli İslamcı terör örgütü

Hareket eş-Şebab el-Mücahidin veya kısaca eş-Şebab, Somali'de Federal Geçiş Hükûmeti'ni ortadan kaldırmak için savaşan bir silahlı örgüt. 2011 yılı itibarıyla ülkenin güneyinin çoğunu kontrol etmektedir. Bu bölgelerde sıkı bir şeriat uyguladığı bildirilmektedir. Mayıs 2011 itibarıyla gücü 14,426 militan olarak tahmin edilmektedir. Örgütün şu anki lideri Ahmed Ömer'dir.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Şeyh Mahmud</span> Somali devlet başkanı (2012-2017;2022-günümüz)

Hasan Şeyh Mahmud, 2012 ile 2017 yılları arasında Somali cumhurbaşkanı ve Barış ve Kalkınma Partisi lideri. Somali'de 20 yıl sonra yapılan cumhurbaşkanlığı seçimi sonucunda 10 Eylül 2012'de cumhurbaşkanlığına seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Somali-Türkiye ilişkileri</span> ikili ilişkiler

Somali-Türkiye ilişkileri, Somali ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir.

<span class="mw-page-title-main">Galkayo</span>

Galkayo, Somali'nin Mudug ilinin merkezi olan şehirdir. Şehir ülkenin kuzey orta kesiminde yer almakta olup kuzeyi Puntland ve güneyi Galmudug tarafından yönetilmektedir. Şehrin nüfusu 2005 yılı itibarı ile 137,667'dir.

<span class="mw-page-title-main">Garove</span> Somali bölgesi Puntlandın başkenti

Garove, Somali'nin Nugal ilinin merkezi ve Puntland'ın başkenti olan şehirdir. Şehir ülkenin kuzeydoğusunda Nugal Vadisi'nde yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2016 yılı itibarı ile 190,000'dir. Şehre Garove Uluslararası Havalimanı hizmet vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">2017 Mogadişu saldırısı</span> 2017de Mogadişuda toplu taşıma araçlarının kullandığı istasyon yakınlarında bomba yüklü kamyonla düzenlenen saldırı

2017 Mogadişu saldırısı, 14 Ekim 2017'de, Somali'nin başkenti Mogadişu'da toplu taşıma araçlarının kullandığı istasyon yakınlarında bomba yüklü kamyonla düzenlenen ve 512 kişinin ölümü, 316 kişinin yaralanması ve 62 kişinin kaybolması ile sonuçlanan saldırı.

<span class="mw-page-title-main">Erdoğan Hastanesi</span>

Erdoğan Hastanesi, Somali'nin başkenti Mogadişu'da bulunan bir hastanedir. Hastane, 1960'larda yılında tamamlanmış olup günümüz adını Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">TURKSOM Askerî Eğitim Üssü</span> Somalide askerî üs

TURKSOM Askerî Eğitim Üssü, Somali'nin başkenti Mogadişu'da bulunan bir askerî eğitim üssüdür. Üs, Eylül 2017 tarihinde açılmış olup Türkiye'nin Somali Silahlı Kuvvetleri subay ve astsubaylarını Somali Silahlı Kuvvetleri'nin kendini sürdürebilecek bir orduya dönüştürmek için eğitmeye ve hazırlamaya çalıştığı "Afrika Kartalı" olarak adlandırılan hükûmetler arası görev gücünün ana merkezi olarak hizmet vermektedir. Bu üs, Türkiye'nin en büyük denizaşırı askeri tesisi olarak hizmet vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Abdulkadir Mohamed Nur</span>

Abdulkadir Mohamed Nur,, Somalili politikacı, eski Somali İstihbarat Başkan Yardımcısı ve şimdiki Somali Federal Hükûmeti Savunma Bakanı.

Abdikani Mohamed Wa'ays, Somalili siyasetçi ve diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Hawa Abdi</span>

Hawa Abdi Dhiblawe, Somalili insan hakları aktivisti ve hekim.

2018 Bulo Marer Afrika Birliği üssüne yapılan saldırı, 1 Nisan 2018 tarihinde Eş-Şebab savaşçılarının Somali'deki Afrika Birliği Misyonu'nun (AMISOM) Bulo Marer'de bulunan üssüne gerçekleştirilmiş saldırıdır.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Hüseyin Roble</span>

Muhammed Hüseyin Roble 23 Eylül 2020 - 15 Haziran 2022 tarihleri arası Somali Başbakanı olan politikacıdır. Siyasete başlamadan önce Uluslararası Çalışma Örgütü üyesi ve çevre mühendisi olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Somali mutfağı</span>

Somali mutfağı, Somali'ye özgü yemek pişirme tarzıdır. Somali mutfağı, bölgeden bölgeye değişmekte ve farklı Somalili mutfak geleneklerinin bir birleşimi olup Somali'nin ticaret ve ticaret geleneğinin bir ürünüdür. Bazı önemli Somali yemekleri arasında sabayad, injera, helva, samosa, bariis iskukaris ve mukmed bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Somali Ulusal İttifakı</span>

Somali Ulusal İttifakı, Haziran 1992'de Somali'deki Mogadişu'da kurulmuştur. Mohamed Farrah Aidid iitifakın başıdır. Kurucuları arasında Aidid'in ayrılıkçı Birleşik Somali Kongresi fraksiyonu, Somali Yurtsever Hareketi ve diğer güney grupları vardı.

<span class="mw-page-title-main">Amina Mohamed Abdi</span>

Amina Mohamed Abdi, Somalili kadın siyasetçi. 2012 ile 2022 yılları arasında ölümüne kadar Barış ve Kalkınma için Birlik Partisi'nden Somali Federal Parlamentosu'nda delege olarak görev aldı.

<span class="mw-page-title-main">Abdul Raşid Yusuf Cibril</span> 9. ve şimdiki Temsilciler meclisi Başkanı Puntland, Somali

Abdiraşid Yusuf Cibril (Türkçe: Abdiraşid Yusuf Cibril:, somali bir politikacı ve şimdiki Puntland Temsilciler Meclisi Başkanı, Somali.

<span class="mw-page-title-main">Puntland başkanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Puntland Başkanı (Somali) Somali Puntland Eyaleti'nin hükümet başkanıdır Başkan, Puntland hükümetini temsil ediyor. Puntland cumhurbaşkanlığı ofisi, 1 Ağustos 1998'de Somali Puntland Eyaleti'nin ilanıyla kuruldu. Puntland'ın ilk cumhurbaşkanı Abdullahi Yusuf Ahmed'di. Mevcut ofis sahibi, 8 Ocak 2019'dan bu yana 6. cumhurbaşkanı Said Abdullah Deni'dir.

Arbacow, Somali'de Mogadişu yakınlarında bir köydür. Afrika Birliği Somali Misyonu'nun bir üssüne ev sahipliği yapmaktadır.