İçeriğe atla

İkarus'un Düşüşü Sırasında Bir Manzara

İkarus'un Düşüşü Sırasında Bir Manzara
Landschap met de Val van Icarus
Sanatçı Pieter Brueghel (baba)
Yıl 1558
Tür Tuval üzerine yağlı boya
Boyutlar 73,5 cm × 112 cm (289 in × 44 in)
Konum Belçika Kraliyet Güzel Sanatlar Müzesi, Brüksel

İkarus'un Düşüşü Sırasında Bir Manzara[1] (Felemenkçe Landschap met de Val van Icarus ya da De Val van Icarus — İkarus'un Düşüşü), Flaman ressam Pieter Brueghel'e atfedilen tablodur. Tuval üzerine yağlı boya ile 1558'de çizilmiştir. Tablo, Brüksel'deki Belçika Kraliyet Güzel Sanatlar Müzesi'nde sergilenmektedir.

Tablo

İçerik ve tasarım

Çalılıkların arasına saklanmış cesedin başı

Tablonun merkezinde çift süren bir köylü bulunur. Onun arkasında bir çoban, resmin sağ alt köşesinde ise bir balıkçı vardır. Görüntü, körfezin büyük bir güneş diskiyle birleştiği ufka doğru açılmaktadır. Denizde yol alan gemiler ile sağ üst köşede beyaz kayalardan oluşan dağlar vardır. Çiftçinin sol üst tarafında, muhtemelen İkarus'un kaçtığı labirenti temsil eden, üzerine kale inşa edilmiş bir ada; onun ilerisinde ise bir liman şehri görülmektedir. Sol alt köşede, bir kılıç ve para çantası vardır. Bunların hemen sağ tarafında ise bir tahıl çuvalı bulunur. Atın arkasındaki çalılıkta, yaşlı bir adamın kısmen gizlenmiş cesedi vardır; ancak çiftçi bunun farkında değildir.[2] Talihsiz İkarus, ufak bir figür olarak, sağ alt köşedeki balıkçının üst tarafında görülmektedir.

Çoban yaklaşık olarak tablonun orta noktasındadır. Çobanın yüzü, resmin köşegenlerinin kesiştiği noktada yer alır. İzleyici, en öndeki çobana bile biraz yukarıdan bakmaktadır. Bu konumlama sayesinde resimdeki uzaklık ve derinlik hissi artırılmıştır.[3] Sarı, yeşil ve kahverengi tonlarının hakim olduğu tabloda, çiftçinin kırmızı gömleği dikkat çekicidir.

Brueghel İkarus öyküsünü tamamıyla kendi çağına taşımıştır. Resimdeki manzara ve denizdeki 16. yüzyıl gemileri bunu göstermektedir. Bu tür gemiler ressamın eserlerinde sıklıkla görülür ve gerçeğe oldukça yakın çizilmişlerdir.

Mitolojik köken

Ayrıntı: Suya çakılan İkarus, daldaki keklik ve balıkçı

İkarus Yunan mitolojisinin bilinen karakterlerinden biridir: Babası Daidalus, oğluyla tutsak oldukları Girit'teki labirentten kaçabilmek için kanatlar yapar. Balmumuyla tutturulmuş tüylerden oluşan bu kanatlar, İkarus'un güneşe fazla yaklaşmasıyla parçalanır ve İkarus denize düşerek ölür. Bu öyküyü Ovidius, Metamorfozlar isimli eserinin VII. kitabında ve Ars amatoria adlı eserinde anlatmıştır.

Daidalus'un Girit'teki tutsaklığından önceki bir hikâyeye de resimde yer verilmiştir. Kendisi gibi yetenekli olan ve testere, pergel gibi çeşitli aletleri kendi başına icat eden yeğeni Perdix'i kıskanan Daidalus, on iki yaşındaki çocuğu Akropolis'ten aşağıya atar. Bunu gören Athena düşmekte olan çocuğu bir kuşa çevirir. Bu düşüş sebebiyle yükseklerden korkan, yuvasını hep alçak dallara kurup yere yakın uçan bu kuş bir kekliktir. İkarus'un cenazesine de katılan bu kuş tabloda, balıkçının solundaki dallara konmuş bir çil keklik olarak resmedilmiştir.

Yorum

Resimde İkarus'un ikincil bir figür olarak yer alması dikkat çekicidir. Resmin sağ alt köşesinde suya çakılırken çizilmiştir ve çırpınan bacaklarıyla gülünç bir figür oluşturur. Üzerinde, havada uçuşan birkaç tüy görülür. Konunun diğer ana karakteri olan Daidalus ise resimde yoktur. Brueghel'in tablosunda asıl önem çiftçi, çoban ve balıkçı gibi, Ovidius'un anlatımında da yer alan diğer karakterlere verilmiştir:

Dayanıksız oltalarla balık avlayanlar, değneğine dayanmış duran birçok çoban, çiftin arkasından giden birçok köylü her ikisini de şaşkınlıkla izledi ve onların tanrı olduklarını düşündü; zira ikisi de havada çok yükseklere çıkabiliyordu.[4]

Aşağıda, deniz kenarındaki balıkçının, ortada yer alan çobanın ve tarlasındaki çiftçinin ortak yanı, İkarus'un düşüşüne hiç ilgi göstermemeleridir. Resmin ön planındaki kılıç ve para çantası kılıç ve para iyi ele muhtaçtır şeklindeki Flaman deyimini akla getirir. Hemen yanındaki tahıl çuvalı ise taşa ekilen tohumdan hiçbir şey bitmez deyimini anlatır. Bunlar, İkarus'un yararsız çabasına göndermedir. Çalılıklara yarı saklanmış durumdaki ceset ise ölen bir adam hiçbir pulluğu durdurmaz sözünü betimler.[2] Çiftçi, çoban ve balıkçı, doğa ile evrenin stoacı yasalarına uygun davranırlar. Keklik bile boğulan İkarus'a bakmaz.

Tabloda güneş ufukta batarken İkarus'un neden tam tersi yöndeki bir yere düştüğü belirsizdir. Güneşin dünyadan uzaklığı Bruehgel'in zamanında henüz bilinmiyordu, ancak aradaki mesafenin birkaç kilometreden çok daha fazla olduğu bilinmekteydi. Zenit noktasındaki biri için bile en azından yarım günlük yol olduğu düşünülürdü. Resim için bir açıklama, çiftçinin simyacılığı temsil ettiği yönünde olabilir. Simyacılar zanaatlerini çiftçilerinkiyle kıyaslardı çünkü metalleri, gelişip üreyebilen organizmalar, yani çiftçilerin ekinleri gibi görürlerdi. Resimde sopasına dayanmış çoban, gençliğinde kardeşi Apollon ile birlikte çobanlık yapmış olan Hermes'i, yani Roma mitolojisindeki adıyla güneşe en yakın gezegene ismi verilen Merkür'ü temsil eder. Tablodaki gemi bir karıştırma kabı, deniz ise cıva (mercury) olabilir. Böylece resimde, cıvayla yapılan zorlu ve uzun deneyler tehlikeli bir deniz yolculuğuna benzetilmektedir. Tabloda güneş dünyanın simya yoluyla yenilenmesini temsil ediyorsa, İkarus da başarız bir simyacı olacaktır.[2]

Tablonun geçmişi ve çizeri

Tabloda tarih ve imza yoktur. Ayrıca tablonun geçmişini gösteren kayıtlar bulunmamaktadır. Ancak yine de, uzmanların genel kanısı tablonun Baba Brueghel tarafından yapıldığı yönündeydi.[2] Fakat 1996'da gerçekleştirilen bazı teknik incelemeler sonucunda, bu atfın doğruluğundan şüphe edilmeye başlandı.[5] Yine de, tablonun en kötü ihtimalle, Brueghel tarafından çizilmiş ilk versiyonunun bir kopyası olduğu düşünülmektedir.[6]

Çeşitli hasarlar gören ve defalarca tekrar boyanan tablo, 1912'de Londralı bir antikacı tarafından, Belçika kraliyet koleksiyonu için satın alındı.

Kaynakça

  1. ^ Farthing, Stephen (2007). "İkarus'un Düşüşü Sırasında Bir Manzara". Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Resim. Caretta Yayıncılık. s. 181. ISBN 978-975-92722-9-6. 
  2. ^ a b c d Jean-Louis Ferrier –- Die Abenteuer des Sehens, München: Piper Verlag 1998 S. 90 ISBN 3-492-04019-5
  3. ^ Rose-Marie ve Rainer Hagen –- Pieter Bruegel d. Ä. –- Bauern, Narren und Dämonen, Köln: Benedikt Taschen Verlag 1999, S. 61 ISBN 3-8228-6590-7
  4. ^ Ovidius –- Metamorfozlar
  5. ^ Müzeye göre tabloyu Brueghel'in çizmiş olduğu şüphelidir ama kompozisyon kesinlikle ona aittir. Müze veritabanı 23 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ve JSTOR Bruegel's "Fall of Icarus": Ovid or Solomon?, Lyckle de Vries, Simiolus: Netherlands Quarterly for the History of Art, cilt 30, sayı 1/2 (2003), sayfa 4-18
  6. ^ JSTOR Radiocarbon Dating of Canvas Paintings: Two Case Studies, Mark J. Y. Van Strydonck, Liliane Masschelein-Kleiner, Cees Alderliesten, Arie F. M. de Jong; Studies in Conservation, Cilt 43, Sayı 4 (1998), sayfa 209-214

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Çallı</span> Türk ressam

İbrahim Çallı, Türk ressam.

Pieter Brueghel ya da Brueghel peyzaj çalışmaları ve köy betimlemeleriyle tanınan Hollandalı Rönesans ressamı, Hollanda ve Flaman Rönesans resmi 'nin en önemli sanatçısıdır, aynı zamanda matbaacı, manzara ve köylü sahneleriyle tür resmi ünlüdür. Büyük resimlerde her iki konunun da odak noktası haline getirilmesinde öncüydü.

<span class="mw-page-title-main">Kara Resimler</span>

Kara Resimler, İspanyol ressam Goya'nın, Sağırın Beşi adıyla bilinen evinin iki katındaki duvar sıvasına, dekorasyon amacıyla yağlı boya ile çizdiği 14 tablodan oluşan bir duvar resmi serisidir. Evi Şubat 1819'da satın alan Goya, resimleri 1819 ile 1824 arasında çizdi. 1873'te tuvale aktarılan resimler, Madrid'deki Prado Müzesi'nde muhafaza edilmektedir.

<i>Horas Kardeşlerin Yemini</i>

Horas Kardeşlerin Yemini ya da Horatiusların Yemini, Jacques-Louis David'in 1784 yılında tamamladığı tablosudur. 330 × 425 cm boyutlarındaki tablo tuval üzerine yağlı boya ile çizilmiştir ve halen Paris'teki Louvre Müzesi'nde sergilenmektedir.

<i>Çocuk Oyunları</i> (tablo)

Çocuk Oyunları, Çocukların Oyunu ya da Çocukların Oyunları, Flaman ressam Pieter Brueghel'in 1560 yılında ahşap panel üzerine yağlı boya ile çizdiği tablodur. Tabloda 16. yüzyıl Hollanda'sından 80 farklı çocuk oyunu betimlenir. Tablo, Viyana'daki Sanat Tarihi Müzesinde sergilenmektedir.

<i>Körün Kıssası</i>

Körün Kıssası veya Körlerin Yürüyüşü, Hollandalı ressam Pieter Brueghel tarafından 1568'de tuval üzerine tempera ile çizilmiş tablodur. 86 x 154 cm. ebadındaki özgün tablo, Napoli'deki Museo di Capodimonte'de sergilenmektedir. Tablonun birçok kopyasının yapıldığı bilinmektedir. Bunlardan biri, 118 x 168 cm ebadındaki ahşap üzerine yağlı boya ile çizilmiş olan kopyası Paris'teki Louvre'dadır.

<i>Köy Düğünü</i>

Köy Düğünü, Flaman Rönesans ressamı Pieter Brueghel (baba) tarafından 1567 ya da 1568'de ahşap panel üzerine yağlı boya ile çizilmiş tablodur. Ressamın, köylü hayatını konu edindiği birçok janr resminden biri olan tablo, Viyana'daki Sanat Tarihi Müzesi'nde sergilenmektedir.

Babil Kulesi, Flaman ressam Pieter Brueghel'in aynı temayla çizdiği birkaç tabloya verilen isimdir. Tablonun 1563 tarihli iki farklı sürümü günümüze ulaşmıştır. Ahşap üzerine yağlı boya ile çizilmiş olan bu tablolarda, Eski Ahit'te bahsi geçen Babil Kulesi'nin yapılışı betimlenmiştir. Tabloların biri Viyana Sanat Tarihi Müzesi'nde, diğeri ise Rotterdam'daki Museum Boijmans Van Beuningen'dedir.

<i>Ölümün Zaferi</i>

Ölümün Zaferi, Flaman ressam Pieter Brueghel tarafından çizilmiş bir tablodur. Yaklaşık 1562'de, ahşap üzerine yağlı boya ile çizilmiştir. 117 x 162 cm boyutlarındaki tablo Madrid'deki Prado Müzesi'nde sergilenmektedir.

<i>Fırtına</i> (tablo)

Fırtına, İtalyan ressam Giorgione'nin 1506 - 1508 tarihleri arasında yaptığı Rönesans tablosu. Venedikli bir soylu olan Gabriele Vendramin tarafından sipariş edilen eser, şu anda Venedik'teki Gallerie dell'Accademia'da sergilenmektedir. Tablo, ressamın ilk resmi olarak bilinir.

<i>Venüsün Doğuşu</i> (Botticelli) Sandro Botticelli tablosu

Venüs'ün Doğuşu, İtalyan ressam Sandro Botticelli'nin 1482–1486 yılları arasında tuval üzerine tempera ile çizdiği tablodur. Tabloda, Venüs'ün ergen bir kadın olarak denizden doğarak kıyıya çıkışı betimlenir. Dünyanın en bilinen resimlerinden biri olan tablo, Floransa'daki Uffizi'de sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Frédéric Bazille</span> Fransız ressam (1841 – 1870)

Jean Frédéric Bazille, Fransız izlenimci ressam. Eserleri genelde, ön planda figürlerin bulunduğu en plein air çizilmiş peyzajlardır.

<i>Rügen Kayalıkları</i>

Rügen Kayalıkları, Alman romantik ressam Caspar David Friedrich tarafından 1818'de çizilen yağlı boya tablo. Tablo şu anda, İsviçre'nın Winterthur kentindeki Museum Oskar Reinhart am Stadtgarten koleksiyonundadır.

<i>Karda Avcılar</i> Hollandalı ressam Pieter Bruegelin ahşap pano üzerine yağlı boya tablosu

Karda Avcılar ya da Kardaki Avcılar (1565) — Avcıların Dönüşü olarak da bilinir— Hollandalı ressam Pieter Bruegel'in ahşap pano üzerine yağlı boya tablosudur. Eser, yılın farklı zamanlarının tasvir edildiği altılı serinin günümüze ulaşan beş parçasından bir tanesidir. Kuzey rönesans hareketinin örneklerinden biri olan tablo, Viyana Sanat Tarihi Müzesinde sergilenmektedir. Batı resim sanatının ilk kış tasvirlerinden biri olarak kabul edilir.

<i>Karnaval ve Perhiz Arasındaki Savaş</i>

Karnaval ve Perhiz Arasındaki Savaş, Hollandalı ressam Pieter Bruegel'in 1559 yılında yaptığı tablosudur. Perhiz öncesi dönem ile perhiz dönemi insan davranışlarının kontrastının aynı karede gösterildiği tablo Viyana Sanat Tarihi Müzesi'nde sergilenmektedir.

<i>Calvary Alayı</i>

Calvary Alayı ya da Çarmıha Gidiş, Flaman Rönesans ressamı Pieter Bruegel'in 1564 tarihli ahşap üzerine yağlı boya manzara tablosudur. İsa'nın kendi çivileneceği devasa haçı kurgusal olarak Flaman topraklarında taşıma sahnesini gösteren eser, sanatçı tarafından "BRVEGEL MD.LXIIII" şeklinde imzalanmıştır ve şu anda Viyana Sanat Tarihi Müzesinde sergilenmektedir. Calvary ya da Golgotha, Kudüs'te bulunan, Hristiyan inanışına göre İsa'nın çarmıha gerildiği tepenin adıdır.

<i>Müneccim Kralların Tapınması</i>

Müneccim Kralların Tapınması, Hollandalı Rönesans sanatçısı Pieter Bruegel'in 1564 yılında yaptığı tablo. Ahşap panel üzerine yağlı boya ile yapılan eser 1920 yılından beri Londra Ulusal Galerisi'nde sergilenmektedir.

<i>Zafer Ya Rab!</i>

Zafer Ey Rab! 1871 yılında John Everett Millais tarafından Amaleklilere karşı yapılan Refidim Savaşı sırasında Musa, Harun ve Hur'u tasvir eden bir tablodur. Chill October adlı manzara resmiyle birlikte Millais'in kariyerinde önemli bir dönüm noktasını temsil eder.

<i>Dilenciler</i> (Bruegel)

Dilenciler veya Sakatlar Hollandalı Rönesans sanatçısı Pieter Brueghel (baba) tarafından 1568'de yapılmış, pano üzeri yağlıboya bir tablodur. Halen Paris'teki Louvre müzesindedir.

<span class="mw-page-title-main">Hollanda ve Flaman Rönesans resmi</span>

Hollanda ve Flaman Rönesans resmi, Aşağı Ülkeler'deki İtalyan Rönesans sanatı’na 16. yüzyıldaki tepkiyi ve aynı zamanda önceki İlk dönem Hollanda resmi ile birçok devamlılığı temsil eder. Bu dönem, 16. yüzyılın başındaki Anvers Manneristleri ve Hieronymus Bosch'tan, sonunda Hendrik Goltzius ve Joachim Wtewael gibi son Kuzey Maniyeristlerine kadar uzanır. Sanatçılar hem İtalyan resminin son yeniliklerinden hem de İlk dönem Hollanda sanatçıları’nın yerel geleneklerinden yararlandılar.