İçeriğe atla

İddo

İddo (veya Bilici İddo, Eydo; İbraniceעדו veya עידו) Tevrat'ta adı geçen küçük peygamberlerden biridir. Kral Süleyman'ın ve Yehuda kralları Rehav'am ve Aviyam zamanlarında yaşamıştır. Onun hakkındaki bilgiler az olmasına rağmen ismi Tarihler Kitabında geçmektedir. Verimli biri olarak gözüken İddo'nun rakip kral olan İsrail kralı I. Yarovam hakkındaki kehanetleri kayıp olan görümler kitabında yer almaktaydı.[1] "Bilici İddo ve Peygamber Şemaya'nın sözleri"nde Kral Rehovam'ın[2] ve oğlu Kral Aviyam'ın[3] tarihini anlatmıştır. Raşi gibi bazı kişiler onun bilinmeyen "Tanrı adamı"[4] olduğunu savunur. Jerome ise, Tarihler kitabında adı geçen Odet'in[5] İddo olduğunu belirtir.[6]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "2 Tarihler 9:29". 29 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011. 
  2. ^ "2 Tarihler 12:15". 29 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011. 
  3. ^ "2 Tarihler 13:22". 29 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011. 
  4. ^ "1 Krallar 13:1". 29 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011. 
  5. ^ "2 Tarihler 15:8". 29 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011. 
  6. ^ "Jewish Encyclopedia". 16 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Eski Ahit</span> Kitâb-ı Mukaddesin ilk kısmı

Eski Ahit veya Eski Antlaşma, Kutsal Kitap'ın İbranice kaleme alınmış olan ilk kısmına Hristiyanların verdiği isimdir. Yahudilerin Tanah ve Müslümanların Tevrat ve Zebur olarak kabul ettikleri kitapları içinde barındırır. Kutsal Kitap'ın birinci yüzyılda Grekçe kaleme alınan yazılarına "Yeni Ahit" adı verildi. İnançlı Yahudilerce "Yeni Ahit" kabul edilmez. Toplam 39 bölümden oluşur. Eski Ahit; Tevrat, Tarihsel Kitaplar, Şiirsel Kitaplar, Peygamberlik Kitapları olarak 4 temel bölüme ayrılır.

<span class="mw-page-title-main">Tanah</span> Yahudiliğin ana kutsal metinlerini oluşturan kitapların kanonik bir koleksiyonu

Tanah/Tanak, Yahudiliğin ana mukaddes metinlerini oluşturan kitapların kanonik bir koleksiyonudur. Hristiyanlar tarafından İbranice Mukaddes Kitap ya da Eski Ahit denir. Metinlerin neredeyse tamamı Kutsal İbranice ile yazılmış olup, ufak bir bölümü de Kutsal Aramiceyle yazılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Süleyman</span> Yahudi kral

Süleyman, Tanah ve Eski Ahit'e göre eski İsrail hükümdarı ve Kral Davut'un oğlu ve halefidir. Birleştirilmiş İsrail ve Yahuda'nın sondan bir önceki hükümdarı olarak tanımlanır. Süleyman'ın hükümdarlığının varsayılan tarihleri MÖ 970-931 arasındadır. Ölümünden sonra oğlu ve halefi Rehav'am kuzey kabilelerine karşı sert bir politika benimseyecek ve sonunda İsrailoğullarının kuzeydeki İsrail Krallığı ile güneydeki Yehuda Krallığı arasında bölünmesine yol açacaktır. Bölünmenin ardından onun soyundan gelenler Yahuda'yı tek başlarına yönetti.

<span class="mw-page-title-main">Ahaz</span> Yehuda Krallığının 13. kralı.

Ahaz Jotham'ın oğlu ve Yehuda'nın kralıydı. Matta İncilinde İsa'nın aile ağacında adı geçen krallardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Ruben kabilesi</span>

Reuben kabilesi, Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Gad kabilesi</span> Torada adı geçen On İki İsrail Kabilesinden biri

Gad kabilesi, Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Aviya</span>

Aviya, Abijam veya Aviyam Davud Hanedanlığının dördüncü, Yehuda Krallığı'nın ikinci kralıydı. Rehoboam'ın oğlu, Davud oğlu Süleyman'ın torunuydu. Tarihler kitabında ona "Abijah" diye hitap edilir.

<span class="mw-page-title-main">Asa</span>

Asa, Yehuda Krallığı'nın üçüncü, Davud Hanedanlığı'nın beşinci kralıydı. Süleyman oğlu Rehoboam'ın torunu, Abijam'ın oğluydu. Tanah'a göre 41 yıl hükümdarlık yaptı. Saltanatı MÖ 913-910 ila MÖ 873-869 tarihleri arası sürdü. Ardılı olarak yerine oğlu Jehoşafat geçti. Thiele'nin kronolojisine göre Asa hastalandı ve krallığını oğlu Jehoşafatla paylaştı; ortaklaşa sürdürülen krallığın ikinci yılında Asa öldü.

<span class="mw-page-title-main">Yehoşafat</span>

Yehoşafat Asa'nın oğlu ve Yehuda Krallığı'nın dördüncü kralıydı. Oğullarından biri, kendinden sonra tahta geçen Jehoram'dı. Annesi Azubah'ydı Tanah'a göre Tanrı'nın tüm ulusları yargılayacağı yer olan Jehosafat Vadisi adını bu hükümdardan aldığına inanılır.

<span class="mw-page-title-main">Uzziya</span> Yehuda Krallığının 11. kralı.

Uzziah veya Uzziya, ayrıca Azariah olarak da bilinir. Amaziah'ın oğlu ve halk tarafından seçilen Yehuda Kralıydı. Catholic Encyclopedia'ya göre Azariah ismi kitap yazılırken yapılmış bir hatadır. Matta İncilinde İsa ile aynı aile ağacından olduğu belirtilir.

<span class="mw-page-title-main">Yoşiyahu</span>

Yoşiyahu büyük reformlar yapan Yehuda kralıydı. Tarihçiler tarafından, kendi zamanına denk gelen Deotronomik reformlar döneminde dini yazıtlar yazdırdığı veya bulduğuna inanılır.

Süleyman'ın Tarihi, kayıp başka metinleri de bulunan peygamber İddo tarafından yazıldığı düşünülen kaynaktır. Bu kaynağın adı 1 Krallar 11:41 29 Haziran 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'de geçmektedir: "Süleyman'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptıkları ve bilgeliği Süleyman'ın tarihinde yazılıdır."

Peygamber İddo hikâyesi, Yehuda kralı Rehavam zamanında yaşamış peygamber İddo tarafından yazıldığı düşünülen kayıp bir Yahudi metnidir. Bu yazıttan 2. Tarihler 13:22 'de bahsedilmektedir: "Aviya'nın yaptığı öbür işler, uygulamaları ve söyledikleri, Peygamber İddo'nun yorumunda yazılıdır."

İsrail krallarının tarihi, Kitab-ı Mukaddes'in bir parçası olmayan fakat ismi Tanah'ın 2 Tarihler kitabında yer alan kayıp Yahudi metinlerinden biridir. Adı geçen pasajda "Manaşşe'nin yaptığı öbür işler, Tanrısı'na yakarışı ve İsrail'in Tanrısı RAB'bin adına onu uyaran bilicilerin sözleri, İsrail krallarının tarihinde yazılıdır" denmektedir.

Bilici Gad Kitabı veya Bilici Gad'ın tarihi, peygamber Gad tarafından yazıldığı düşünülen kayıp bir Yahudi metnidir. Kitabın adı 1 Tarihler 29:29 'da geçmektedir: "Kral Davut'un krallığı dönemindeki öteki olaylar, başından sonuna dek Bilici Samuel'in, Peygamber Natan'ın, Bilici Gad'ın tarihinde yazılıdır." Natan'ın ve Gad'ın bu yazılarının Samuel Kitaplarında yer alması mümkündür.

Gad, Eski Ahit'te adı geçen bir bilici, kahin veya peygamberdir. İsrail kralı Davud'un kişisel peygamberlerinden biriydi ve yazılarından bazılarının Samuel kitaplarında bulunduğuna inanılır. Adı ilk olarak 1 Samuel 22:5 'te geçen Gad, Davud'a Yehuda topraklarına geri dönmesini söylemektedir.

Bilici İddo'nun görümü, Eski Ahit'te adı geçen ve Rehavam zamanında yaşamış peygamber İddo tarafından yazıldığı düşünülen bir kitaptır. Bu kitaptan 2 Tarihler 9:29 'da bahsedilmektedir: "Süleyman'ın yaptığı öbür işler, başından sonuna dek, Peygamber Natan'ın tarihinde, Şilolu Ahiya'nın peygamberlik yazılarında ve Bilici İddo'nun Nevat oğlu Yarovam'a ilişkin görümlerinde yazılıdır."

İddo'nun soyu, Eski Ahit'in kayıp kitaplarındandır. Rehavam zamanında yaşadığı söylenen peygamber İddo'ya atfedilir. Bu kitaptan 2 Tarihler 12:15 'te bahsedilmektedir: "Rehavam'ın yaptığı işler, başından sonuna dek, Peygamber Şemaya ve Bilici İddo'nun soyla ilgili tarihinde yazılıdır. Rehavam'la Yarovam arasında sürekli savaş vardı."

Krallar Kitabı, Kral David'in ölümünden Yekoniya'nın Babil'de esir düşmesine kadar geçen 400 yıllık sürede antik İsrail ve Yehuda krallıklarıyla ilgili hikâyeleri anlatır. Yeşu, Hâkimler ve Samuel kitaplarının bulunduğu bir dizi tarihsel kitabın sonuncusudur ve ana amacı Yahudi krallığın Babilliler tarafından neden yıkıldığını dini açıdan anlatmak ve sürgünden dönüşün temelini hazırlamaktı.

Tarihler kitabı Tanah'ın bir parçasıdır. Masoretik metinde Ketuvim'in ilk veya son kitabı olarak yer alır; Ketuvim'in son kitabı olarak kullanıldığında bütün Tanah'ın da son kitabı haline gelir. Tarihler kitabı büyük ölçüde Samuel ve Krallar kitaplarındaki David hikâyeleriyle paralellik gösterir. Hristiyanlıkta 1 ve 2. Tarihler olmak üzere ikiye bölünmüştür; 1 & 2 Samuel ve 1 & 2 Krallar'dan sonra yer alır. Hristiyanlıkta kitapların bu dizilişi, Yunanca tercüme olan Septuagint'ten baz alınarak gerçekleşmiştir.