İçeriğe atla

İbrahim Anlaşmaları

İbrahim Anlaşmaları, İsrail ile Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn arasında 15 Eylül 2020'de imzalanan, Arap-İsrail normalleşmesine ilişkin ikili anlaşmalardır.[1][2] Amerika Birleşik Devletleri'nin aracılık ettiği, 13 Ağustos 2020 tarihli ilk duyuru yalnızca İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri ile ilgiliydi. 11 Eylül 2020'de İsrail ile Bahreyn arasında bir takip anlaşmasının duyurulmasından önce, 15 Eylül 2020'de, İbrahim Anlaşmalarının ilk yinelenmesine ilişkin resmi imza töreni, Trump yönetiminin ev sahipliğinde 11 Eylül 2020'de gerçekleştirildi. İkili anlaşmaların bir parçası olarak hem Birleşik Arap Emirlikleri hem de Bahreyn, İsrail'in egemenliğini tanıdı ve tam diplomatik ilişkilerin kurulmasına olanak sağladı.

Tarih

Antlaşmanın İmzalanması

İsrail'in Birleşik Arap Emirlikleri ile ilk anlaşması, İsrail-Ürdün barış anlaşması’nın yürürlüğe girdiği 1994 yılından bu yana İsrail'in bir Arap ülkesiyle diplomatik ilişkiler kurmasının ilk örneği oldu.[3] İbrahim Anlaşmaları, Bahreyn dışişleri bakanı Abdullatif bin Rashid Al-Zayani ve BAE dışişleri bakanı Abdullah bin Zayed Al-Nahyan tarafından, İsrail başbakanı Benjamin Netanyahu'nun karşısında, ABD başkanı Donald J. Trump'ın şahitliğinde imzalandı. Bunlar, Trump'ın damadı ve kıdemli danışmanı Jared Kushner ve Kushner'ın asistanı Avi Berkowitz tarafından müzakere edildi.[4]

Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn için ayrı anlaşmaların resmi uzun biçimli belge başlıkları sırasıyla şunlardı: “İbrahim Anlaşmaları Barış Anlaşması: Birleşik Arap Emirlikleri ile İsrail Devleti Arasında Barış Anlaşması, Diplomatik İlişkiler ve Tam Normalleşme ve İbrahim Anlaşmaları: Barış, İşbirliği ve Yapıcı Diplomatik ve Dostça İlişkiler Bildirgesi.”[5][6] İbrahim Anlaşmalarının adı, İbrahimi dinlerin, özellikle Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam'ın, İbrahim'in manevi bir patrik olarak rolüne ilişkin ortak inancına dayanmaktadır.[7][8]

Arap Olmayan Müslüman Devletlere Genişleme

7 Mart 2023 itibarıyla Başbakan Netanyahu ve Dışişleri Bakanı Eli Cohen, Abraham Anlaşması'nın Endonezya, Nijer, Moritanya ve Somali'yi kapsayacak şekilde genişletilmesi için Amerikalılarla görüşmelerde bulunuyor.[9]

Haziran 2023'te ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, İsrail'i, yerleşim faaliyetlerinin ilerletilmesi de dahil olmak üzere Filistinlilerle artan gerilimlerin, başta Suudi Arabistan olmak üzere Arap ülkeleriyle normalleşme anlaşmalarının genişletilmesi tehdidi altında olduğu konusunda uyardı. Haziran başında Blinken ile birlikte konuşan Suudi Dışişleri Bakanı, "Filistin halkı için barışa giden bir yol bulunmadan... herhangi bir normalleşmenin sınırlı faydaları olacaktır" demişti.[10]

Fas

22 Aralık 2020'de İsrail-Fas normalleşme anlaşması imzalandı. Fas'ın İsrail egemenliğini tanıması karşılığında ABD, Fas'ın Batı Sahra üzerindeki egemenliğini tanıdı .

Sudan

Sudan hükûmeti, 6 Ocak 2021'de (Ekim 2020'de imzalanan) İsrail-Sudan normalleşme anlaşması’nın ardından, Amerikan hazine bakanı Steven Mnuchin'in şahitliğinde Hartum'da "İbrahim Anlaşmaları Bildirgesi"ni imzaladı. Tam normalleşme süreci devam ediyor olsa da ABD, Sudan'ın "Terörizmin Devlet Sponsoru" statüsünü kaldırmayı kabul ederek anlaşmayı teşvik ederken, aynı zamanda Sudan hükûmetinin ülkenin teröre olan borçlarını temizlemesine yardımcı olmak için 1,2 milyar ABD doları tutarında bir kredi sağladı.[11][12]

Sudan anlaşmanın bildirim kısmını imzalamış olsa da Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'in aksine İsrail ile ilgili belgeyi imzalamadı. Şubat 2023 itibarıyla İsrail ile tam normalleşme konusunda Sudan hükûmetiyle görüşmeler devam ediyor.[13]

2023 Hamas-İsrail Savaşı

Bahreyn, devam eden Hamas-İsrail Savaşı nedeniyle 2 Kasım 2023'te yaptığı açıklamada, İsrail büyükelçisinin Bahreyn'den ayrıldığını, Bahreyn'in İsrail büyükelçisini geri çağırdığını ve "sağlam ve tarihi bir anlaşma" gerekçesiyle İsrail ile tüm ekonomik ilişkileri askıya aldığını söyledi. Filistin davasını ve Filistin halkının meşru haklarını destekleyen bir duruş."[14][15] Açıklama Bahreyn parlamentosu tarafından yapıldı ve İsrail, karar hakkında hiçbir bilgilerinin olmadığını söyledi.[16]

Kaynakça

  1. ^ "Moroccan Foreign Minister Bourita Says Abraham Accords Provide "Incredible Momentum" for Peace in Middle East | AJC". www.ajc.org. 2023-06-12.
  2. ^ Federico-O'Murchú, Seán (2020-08-13). "Read the full statement by the US, Israel and UAE on normalizing Israel-UAE relations". CNN. Archived from the original on 2020-11-15. Retrieved 2020-09-15.
  3. ^ "Israel, UAE and Bahrain sign Abraham Accord; Trump says "dawn of new Middle East"". The Hindu. Press Trust of India. 2020-09-16. Archived from the original on 2020-09-19. Retrieved 2020-09-21.
  4. ^ Ravid, Barak (2020-08-13). "Behind the scenes: How the Israel-UAE deal came together". Axios. Retrieved 2020-10-28.
  5. ^ Makovsky, David (2020-09-16). "How the Abraham Accords Look Forward, Not Back". Washington Institute. Archived from the original on 2020-10-02. Retrieved 2021-09-21.
  6. ^ Riechmann, Deb; Lee, Matthew; Lemire, Jonathan (2020-08-13). "Israel signs pacts with 2 Arab states: A 'new' Mideast?". Associated Press. Archived from the original on 2021-02-15. Retrieved 2020-09-25.
  7. ^ "The Abraham Accords Declaration". State.gov. U.S. State Department. 2020-09-15. Archived from the original on 2020-09-20. Retrieved 2022-09-04.
  8. ^ Meuse, Alison Tahmizian (2020-09-16). "Israel inks twin Arab treaties with UAE, Bahrain". Asia Times. Archived from the original on 2020-10-23. Retrieved 2020-09-21.
  9. ^ Bassist, Rina (2023-03-07). "Israel eyes normalization with Mauritania, Indonesia to expand Abraham Accords". al-monitor.com. Retrieved 2023-03-10.
  10. ^ "Blinken says US told Israel that violence with Palestinians could jeopardize possible normalization with Saudi Arabia". CNN.
  11. ^ "Sudan quietly signs Abraham Accords weeks after Israel deal". Reuters. 2021-01-07. Retrieved 2022-11-21.
  12. ^ Lawder, David (2021-01-07). Ellis, Aurora (ed.). "U.S. Treasury signs loan deal to clear Sudan's $1.2 billion World Bank arrears". Reuters.
  13. ^ Lis, Jonathan (2023-02-02). "Sudan to Advance Normalization With Israel, Three Years After Signing Deal, Official Says". Haaretz.
  14. ^ "Bahrain expels Israel ambassador and cuts economic ties". Arab News. 2 Kasım 2023. 8 Ağustos 2018 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  15. ^ "Bahrain recalls ambassador from Israel, cuts economic ties over Gaza war: Parliament". gulfnews.com. 2 Kasım 2023. 
  16. ^ "Bahrain parliament says envoy to Israel returned home, Israel says ties stable". www.reuters.com. 2 Kasım 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bahreyn</span> Batı Asyada, Basra Körfezinde yer alan bir ada ülkesi

Bahreyn, resmi adıyla Bahreyn Krallığı, Asya'da, Basra Körfezi'nde yer alan bir ada ülkesidir. Bahreyn'in güneydoğusunda Katar, batısında Suudi Arabistan yer alır. Takım adalardan oluşan ülke toplam 50 doğal ada ve 33 yapay adadan meydana gelir. Kuzeybatıdan, 25 Kasım 1986 kullanıma açılan ve 25 km. uzunluğundaki Kral Fahd Geçidi ile deniz üzerinden kara yolu ile Suudi Arabistan'a bağlanmıştır Maldivler ve Singapur'dan sonra Asya'nın üçüncü en küçük ülkesidir. Başkenti ve en büyük şehri Manama'dır.

<span class="mw-page-title-main">İsrail-Filistin çatışması</span> Levantta devam eden askerî çatışma

İsrail-Filistin çatışması, Filistin ile İsrail Silahlı Kuvvetleri arasında Filistin topraklarında devam eden silahlı çatışmadır. Başta 1897 Birinci Siyonist Kongresi ve 1917 Balfour Deklarasyonu olmak üzere, Filistin'deki bir Yahudi vatanına ilişkin iddiaların kamuoyuna duyurulması, bölgede erken gerilim yarattı. O zamanlar, Yahudi göçü önemli ölçüde artmasına rağmen, bölgedeki Yahudi nüfusu çok azdı. İngiliz hükûmetine "Filistin'de Yahudi halkı için ulusal bir yuva kurulması" için bağlayıcı bir yükümlülük içeren Filistin Mandası'nın kurulması ardından gerilim, Yahudiler ve Araplar arasında çatışmaya dönüştü. Erken çatışmayı çözme girişimleri, 1947 Birleşmiş Milletler Filistin Bölme Planı ve daha geniş Arap-İsrail çatışmasının başlangıcı olan 1947-1949 Filistin savaşıyla sonuçlandı. İsrail-Filistin süregelen durumu, 1967 Altı Gün Savaşı'nda İsrail'in Filistin topraklarını işgal etmesiyle başladı.

<span class="mw-page-title-main">Camp David Sözleşmesi</span> 1978 yılında Mısır ile İsrail arasında imzalanan antlaşma

Camp David Sözleşmesi, Mısır devlet başkanı Enver Sedat ile, İsrail başbakanı Menahem Begin arasında, 12 gün süren gizli pazarlıkların ardından Camp David'de 17 Eylül 1978'de imzalanan ve ABD başkanı Jimmy Carter'ın gözetiminde gerçekleşen bir sözleşmedir. Bu sözleşme ile ilk kez bir Arap ülkesi İsrail'i resmen tanımış ve ele geçirdiği topraklar üzerindeki varlığını meşru olarak kabul etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Emirlikleri bayrağı</span> Ulusal bayrak

Birleşik Arap Emirlikleri bayrağı, Birleşik Arap Emirlikleri devletinin resmi bayrağı.

<span class="mw-page-title-main">Bahreyn'deki Yahudilerin tarihi</span>

Bahreyn Yahudileri dünyanın en küçük Yahudi cemaatlerinden biridir. Bir zamanlar nüfusu 1500'e kadar ulaşan cemaatte bugün geriye elliden az üye, bir sinagog ve bir de küçük mezarlık kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Yahudilerin tarihi</span>

Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Yahudilerin tarihi. Dünyadaki birçok ülke gibi, Birleşik Arap Emirlikleri'nin modern tarihi şu anki Yahudi nüfusunu ifşa etmemektedir. Bin yıl süresince Orta Doğu'daki Yahudi tarihi ve Arap Yarımadası'ndaki Yahudi tarihinde Yahudi cemaatlerinin bugün BAE topraklarında toplandıkları kayıtlarda yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Katar'daki Yahudilerin tarihi</span>

Katar'daki Yahudilerin tarihi ve bunun hakkındaki bilgiler çok sınırlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Emirlikleri pasaportu</span>

Birleşik Arap Emirlikleri hükûmetinin vatandaşlarına yurt dışı seyahatleri için verdiği belgedir.

<span class="mw-page-title-main">Hamed bin İsa Âl-i Halife</span> Bahreyn kralı

Hamed bin İsa Âl-i Halife, 14 Şubat 2002'den beri Bahreyn Kralı olarak görev yapmaktadır. 6 Mart 1999'dan 14 Şubat 2002'ye kadar Bahreyn Emiri olarak hüküm sürmüştür. Kendisi, önceki ve ilk emir olan İsa bin Selman el-Halife'nın oğludur. Ülke, 1783 yılından beri Halife Hanedanı tarafından yönetilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Emirlikleri'nin vize politikası</span> Vize politikası

Birleşik Arap Emirlikleri ziyaretçileri vize muaf ülkelerden birinin vatandaşları ülkeye vardıklarında vize için uygun olan ülkelerden birinden gelmiş olmadıkça seyahate çıkmadan önce vize almak zorundadırlar.

Seyşel Adaları'nı ziyaret eden tüm yabancı uyruklu kişilere vizesiz giriş hakkı tanınır. Geçerli bir pasaport, dönüş veya ileri bilet, konaklama kanıtı ve yeterli fona sahip olmalıdırlar. Ziyaretçinin İzni ücretsiz olarak verilir ve başlangıçta üç aya kadar geçerlidir, ancak üç aya kadar olan bir ücret karşılığında, toplam süresi on iki ayı geçmeyecek şekilde uzatılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Emirlikleri-Türkiye ilişkileri</span> Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında kurulan diplomatik, kültürel, askerî ve ve ekonomik ilişkiler

Birleşik Arap Emirlikleri-Türkiye ilişkileri, Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında kurulan diplomatik, kültürel, askerî ve ve ekonomik ilişkileri kapsamaktadır.

Otokar Arma, Otokar tarafından üretilen Türk yapımı bir tekerlekli zırhlı savaş aracıdır. Türk Kara Kuvvetleri'nin Özel Maksatlı Taktik Tekerlekli Zırhlı Araç projesi kapsamında geliştirilmiştir. Araç, yüksek sertlikli monokok çelik gövdesi sayesinde yüksek düzeyde balistik ve mayın korumasına sahiptir. 6x6 ve 8x8 olmak üzere iki adet tekerlek düzenine sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Emirlikleri-İsrail Barış Anlaşması</span>

Birleşik Arap Emirlikleri-İsrail Barış Anlaşması veya İbrahim Anlaşması, 13 Ağustos 2020'de Birleşik Arap Emirlikleri ile İsrail arasında yapılan anlaşmadır. Birleşik Arap Emirlikleri bu anlaşmayla birlikte İsrail'in Mısır'dan ve Ürdün'den sonra anlaşma yaptığı üçüncü Arap ülkesi olmuştur ve Körfez ülkeleri arasında İsrail'le anlaşan ilk ülke konumundadır. İbrahim Anlaşması'nın açıklanmasından saatler sonra Birleşik Arap Emirlikleri medyası İsrail'in anlaşma karşılığında Filistin'deki ilhak politikasını kalıcı şekilde durdurduğunu yazmıştır, buna karşın İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, ilhak politikasının kalıcı şekilde durdurulmadığını, bir süre askıya alındığını belirtmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İsrail'deki diplomatik temsilcilikler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

İsrail'deki diplomatik temsilcilikler listesi İsrail'deki dış büyükelçilik ve konsoloslukları kapsar. İsrail'de hâlihazırda 89 büyükelçilik bulunmaktadır; bunların 87'si Tel Aviv ve Tel Aviv Bölgesi'nde, 3'ü ise Kudüs'te bulunmaktadır. Bazı ülkeler bir büyükelçilik işletmenin yanı sıra Eilat, Hayfa ve Kudüs gibi şehirlerde konsolosluk da işletirler.

<span class="mw-page-title-main">İsrail-Rusya ilişkileri</span>

İsrail-Rusya ilişkileri, İsrail ve Rusya arasındaki ikili dış ilişkileri ifade etmektedir. Rusya'nın Tel Aviv'de büyükelçiliği ve Hayfa'da konsolosluğu bulunmaktadır. İsrail'in Moskova'da bir büyükelçiliği ve Yekaterinburg'da (açılacak) bir başkonsolosluğu var. Rusya, Ortadoğu Dörtlüsü üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Golan Tepeleri'nin statüsü</span> İsrail-Suriye sınırına yakın platonun uluslararası yasal statüsü

Golan Tepeleri, Batı Asya'nın Levant bölgesinde yer alan ve 1967'deki Altı Gün Savaşı'nda İsrail tarafından Suriye'den ele geçirilen kayalık bir platodur. İsrail ve ABD dışındaki uluslararası toplum, Golan Tepeleri'nin İsrail tarafından askeri işgal altında tutulan Suriye toprağı olduğunu kabul etmektedir. Savaşın ardından Suriye, Hartum Kararı'nın bir parçası olarak İsrail ile herhangi bir müzakereyi reddetti.

2023 BAE Turu, 20 ve 26 Şubat 2023 tarihleri arasında Birleşik Arap Emirlikleri'nde gerçekleşen yol bisikleti etap yarışıdır. UAE Tour'un beşinci edisyonuydu.

Arap -İsrail ittifakı, bazen İsrail-Sünni ittifakı olarak da adlandırılır, İsrail ve çeşitli Arap ülkelerinden oluşan resmi olmayan bir güvenlik koalisyonunu ifade eder. Körfez İşbirliği Konseyi'nin çıkarları doğrultusunda oluşturulan bu konsey, öncelikli olarak İran'ın siyasi ve askeri hırslarını caydırmaya odaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">2022 Negev Zirvesi</span>

Negev Zirvesi, 27-28 Mart 2022 tarihlerinde İsrail'in Sde Boker kentinde gerçekleştirilen, İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid'in Bahreyn, Mısır, Fas ve Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanlarının yanı sıra ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın ağırlandığı bir zirveydi.