İçeriğe atla

İbn Rüşd-Goethe Camii

Camii, St. Johannis Kilisesi'nin ek binasının üçüncü katında yer almaktadır

İbn Rüşd-Goethe Camii, Almanya'nın başkenti Berlin'de bulunan, kendisini "ülkenin ilk liberal camisi" olarak tanımlayan bir cami. 16 Haziran 2017 tarihinde Berlin'in Moabit semtinde bulunan St. Johannis Protestan Kilisesi'nin üçüncü katında hizmet vermeye başlayan camii, Kürt kökenli Alman kadın hakları aktivisti, yazar ve avukat Seyran Ateş'in girişimleriyle kuruldu. Adını, 12. yüzyılda yaşamış İslam alimi ve filozof İbn Rüşd ve Alman şair ve yazar Johann Wolfgang von Goethe'nin isimlerinden almıştır.

Sünni, Şii, Alevi, ateist, LGBT ve kadın-erkek herkesin birlikte ibadet edebildiği camiinin, "Berlin'deki hiçbir camiide evinde hissetmeyenler" için kurulduğu ileri sürüldü.[1] Kadınların namaz kılarken başını örtme zorunluluğu bulunmayan camiiye, burka ve peçe takanların alınmayacağı açıklandı.[2] Ramazan ayında caminin açılışını yapan ve ilk cuma namazını kıldıran Seyran Ateş, "Camii kadın, erkek, Sünni, Şii, heteroseksüel ve eşcinsel herkesin yan yana dua edebileceği bir yer olacak" ifadelerini kullandı. Ateş ayrıca ileride içinde Cem evi, akademik araştırma merkezi ve LGBT bireyler için özel mekanlar açılacağını da açıkladı.

Temmuz 2017'de The Guardian gazetesine röportaj veren Seyran Ateş, Berlin'de açtıkları liberal camiden sonra İngiltere'de de bir liberal cami kurmak istediğini söyledi.[3]

Tepkiler

20 Haziran 2017'de Diyanet İşleri Başkanlığı yazılı bir açıklama yaparak caminin FETÖ ve benzeri menhus yapıların öncülüğünde yürütülen bir din mühendisliği projesi olduğunu, İslam’ın on dört asırlık değişmez sabiteleri olarak devam edegelen bir ibadetini laubalice değiştirmeye kalkışmanın asla bir fikir ve düşünce özgürlüğü olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti.[4] Almanya merkezli Die Welt gazetesi, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Alman Federal Hükûmetinden caminin kapatılmasını talep ettiğini iddia etti.[5]

Mısır Yüksek Fetva Kurulu Dar-ul İfta Berlin'deki girişimi eleştirdi ve "kadınların erkeklerle birlikte namaz kılamayacaklarını, kadının başını bağlamadan dua edemeyeceğini ve erkeklerin namaz kıldığı yerde kadının imamlık yapamayacağını" açıkladı.[6] Ayrıca, Kahire'de bulunan El-Ezher Üniversitesi İslam hukuku bölümü de liberal camilere karşı çıkan bir fetva yayınladı.[3]

Kaynakça

  1. ^ "Almanya'da açılan ilk liberal camide, ilk kez cuma namazı kılındı". Sputnik. 21 Haziran 2017. 21 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2017. 
  2. ^ "Kadın imamlı liberal cami Berlin'de açıldı". Deutsche Welle. 16 Haziran 2017. 17 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2017. 
  3. ^ a b "Kapıları herkese açık liberal camiler açmak isteyen kadın: Seyhan Ateş". BBC Türkçe. 27 Temmuz 2017. 30 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2017. 
  4. ^ "Basın açıklaması". Diyanet İşleri Başkanlığı. 27 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2017. 
  5. ^ "'Erdoğan Berlin'deki liberal caminin kapatılmasını talep etti'". Sputnik. 2 Temmuz 2017. 2 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2017. 
  6. ^ "Berlin'deki yeni camiye Diyanet'ten tepki". Deutsche Welle. 21 Haziran 2017. 22 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İslam</span> tek tanrılı İbrahimî bir din

İslam (Arapça: اَلْإِسْلَامُ, romanize:

Ezan, İslâm dininde namaz vaktinin geldiğini insanlara bildirmek için yapılan çağrıya verilen isimdir. Ezân-ı Muhammedî olarak da adlandırılır. Ezan okuyan kişiye müezzin denir.

<span class="mw-page-title-main">Namaz</span> İslamda farz olan günlük ibadet

Namaz, İslâm'ın şartlarından biri olarak kabul edilen bir ibadettir. Kur'an'da günün belli vakitlerinde abdestle birlikte duaya kalkılması ifadesi bulunur. Kur'an'a göre namaz Allah'ı anarak teslimiyetin gösterildiği bir arınma biçimi ve İbrâhim peygambere öğretilen bir ibadet şeklidir.

<span class="mw-page-title-main">Cami</span> Müslümanların ibadet mekânı

Cami, İslam dininin ibadet mekanıdır. Genellikle minaresiz küçük camilere veya bazı kurum ve kuruluşlarda ibadet için ayrılmış ufak mekanlara ise mescit denir.

<span class="mw-page-title-main">Şeriat</span> İslamî hukuk

Şeriat, Kur'an âyetleri ile Muhammed'in söz ve fiillerinden oluşan naslardan alimler sınıfının (Fukaha) çıkarımları (istinbat) ile oluşturulan dinî kanunlar toplamıdır. İslam'da ibadetler, muameleler ve cezalarla ilgili tüm kavram ve kuralları kapsar. Tarihsel seyir içerisinde kanun ve kuralların teorik (usul) ve pratik uygulama (füru/fetva) çalışmaları ile ilgilenen ve isimleri öne çıkan kişiler adına belirli toplum ve devlet yönetimlerinin de tercihlerini yansıtan fıkıh mezhepleri ortaya çıkmış, ancak şeriat hiçbir zaman tek başına geçerli bir hukuk sistemi olmamış, Ömer veya Emevilerden itibaren "örfi hukuk" ile birlikte kullanılmıştır. Şeriat’ın "insanlar arası ilişkiler bölümü” 1850’lerden itibaren “İslam hukuku” olarak yeni bir isimle sunulmaya başlanır. İslam hukukunda yer yer modern hukukla benzer argümanlar kullanılmasına rağmen aralarında bir takım temel farklar vardır. İslam'da hukuki argümantasyon olarak -insanların birbirlerinin maddi ve manevi alanlarına girmelerini yasaklayan- hak ve -üst makamın alt grup insanlara dengeli davranmasını içeren- adalet kavramları ön plana çıkarılır. Buna göre amirler emirleri altında bulunan insanların gözetimi ve onlara karşı adaletli olmakla, yönetilenler ise onlara itaatle yükümlüdürler. Adaletten sapan amire itaat edilip edilmeyeceği tartışmalıdır. Ayrıca bu anlayışta insanlar Allah'ın kulları (İbadullah) olmakta, şeriat onlara karşı adaletli davranmayı gerektirse bile eşit davranmayı gerektirmemektedir. Şeriat ile modern hukuk arasındaki farklardan belki de en önemlisi, insanların eşit ve özgür bireyler oldukları temelinde geliştirilen modern hukuktaki insan hakları kavramına karşılık, şeriat anlayışında bireysel özgürlük kavramı bulunmamasıdır. Dinî edebiyat ve söylemlerde sıkça kullanılan özgür irade kavramı günlük yaşam tarzını seçebilmesinde değil, kader karşısında insanın uhrevi sorumluluğu bağlamındaki felsefi tartışmalarda görülür. Kur'an'da 30 ayette tekrarlanan ve İslamcılığın temel motivasyonlarından birisi olan “şeriatta kötü olarak tanımlanan durumlar için güç kullanımı kişilerin ev, elbise, beden ve ibadet–inanç gibi özel alanlarına girmeyi gerektirse bile bu kişilerin (kul) hakkına tecavüz olarak değerlendirilmez.

<span class="mw-page-title-main">Caferilik</span> İslam dininde bir fıkıh ekolü

Câferîlik ya da Câʿferîyye, İslam dininin Şii fıkıh mezheplerinden biridir. İsmini kurucusu olan Ca'fer es-Sâdık'tan (699-765) alır. Başta İran olmak üzere Azerbaycan ve Irak'ta yaygındır. Yer yer Türkiye'nin Kars, Iğdır gibi illerinde ve bazı İslam toplumlarında görülmektedir. İsnâ‘aşer’îyye'nin temelini teşkil eden fıkıh ekolüdür. Şiîlerin çoğunluğunun mensup olduğu fıkhî mezheptir. Günümüzde Şiîler başlıca üç ana fırkaya ayrılmışlardır. Bunlar nüfus oranlarına göre sırasıyla İsnâ‘aşer'îyye, İsmâ‘îl’îyye ve Zeyd’îyye fırkalarıdır. İran'nda hakim olan İsnâ‘aşer'îyye fırkasının %90'ının takip ettiği resmî fıkhî mezhep Câferîlik'tir. Ayrıca, İsmâ‘ilîğin Mustâ‘lî-Tâyyîb’îyye kolu tarafından da fıkhî meselelerde takip edilmekte olan mezheptir.

Müt'a veya muta nikâhı, ilk Müslüman toplumunda ve günümüzde bazı Şii mezheplerinde uygulanan kadın ve erkeğin belirli bir süre ve ücret karşılığında anlaşarak başlattıkları bir evlilik çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">Ali Sistani</span>

Ali Sistani ya da dinî adıyla Büyük Ayetullah Seyyid Ali el-Hüseyni el-Sistani (Arapça: السيد علي الحسيني السيستاني, Farsça:سید علی حسینی سیستانی), Irak'ta yaşayan en önemli Şii dini liderdir.

Türkiye'de nüfusun %95'e yakını İslam dinine mensuptur. Ülkedeki Müslümanların çoğunluğu Sünniliğin Hanefi mezhebine bağlıdır. Günümüzde modern Türkiye'yi oluşturan bölgede İslam'ın yerleşik varlığı, Selçukluların Doğu Anadolu'ya doğru genişlemeye başladığı 11. yüzyılın son yarısına kadar uzanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İslam'da eşcinsellik</span> İslamın eşcinselliğe bakışı

İslam'da eşcinsellik, eşcinsel ilişkiye giren kişilerden İslam inancı esas alan yazılı kaynaklarda ve Kur'an'da bahsedilir. Kur'an'da, toplumca eşcinsel ilişkilere girmek başta olmak üzere, çeşitli günahlar işleyen ve bu nedenle Allah'ın gazabıyla helâk edilen Lut Kavminden bahsedilir. Sünnilik mezhebine göre ve İmam Malik ile İmam Şafii gibi alimlere göre eşcinsel ilişki, recm, idam, kırbaç veya hapis ile cezalandırılması gereken günahlar olarak değerlendirimiştir. Ebu Hanife'ye göre ise idam gerekli değildir; devlet hangi cezayı öngörürse o uygulanmalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Hamdi Akseki Camii</span> Ankarada bir cami

Ahmet Hamdi Akseki Camii, Türkiye'nin başkenti Ankara'nın Çankaya ilçesinde, Dumlupınar Bulvarı üzerinde Bilkent sapağında, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yanında bulunan arsaya inşa edilen cami ve camiye ait tesislerdir. 2013 yılında ibadete açılan camiye, Diyanet İşleri eski başkanlarından Ahmet Hamdi Akseki'nin ismi verildi.

Fatih Camii Olayı, 1623'te dönemin Osmanlı yönetimine tepki gösteren Müslüman din adamlarının Fatih Camii'nde toplanarak gerçekleştirdikleri başkaldırı sırasında olan olaylardır. Bu isyan dönemin vezîriâzamı Mere Hüseyin Paşa'nın verdiği emir ile bastırılmış, isyan edenlerden ele geçirilen kimseler öldürülerek lağım ve kuyulara atılmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Taksim Camii</span> İstanbul, Türkiyede bir cami

Taksim Camii, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki Taksim Meydanı'nda bir camidir. Caminin mimarları Şefik Birkiye ve Selim Dalaman'dır. Caminin inşaatına 9 Şubat 2017 tarihinde başlanmıştır. 28 Mayıs 2021'de Cuma namazı sonrası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle ibadete açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'da İslam</span>

Rusya'da İslam, ülkenin en yaygın ikinci dinidir. Rusya, Avrupa'daki en fazla Müslüman nüfusa sahip, Hristiyan çoğunluklu ülkedir; 2024 yılında yapılan ülke çapındaki bir ankete göre, Rusya'daki Müslümanlar toplam nüfusun 14 milyonu veya %10'unu oluşturuyor.

İslam dünyasında liberalizm ve ilerlemecilik, İslami anlayış ve pratik konusunda önemli bir ilerici düşünce birikimi oluşturan kendini bildiren Müslümanları içerir. Bu çalışmalar bazen "ilerici İslam" olarak adlandırılır. Bazı bilim insanları, Omid Safi gibi, "İlerici Müslümanlar" ile "İslam'ın liberal savunucuları" arasında ayrım yapar.

İslam'da cinsiyet ayrımı, sosyal ve diğer ortamlarda erkek ve erkek çocuklarının, kadın ve kız çocuklarından ayrılmasına yönelik İslam ülkeleri ve topluluklarındaki uygulamaları ifade eder. Alimler, Kuran'ın cinsiyet ayrımı gerektirip gerektirmediği ve eğer öyleyse bunu gerektiren hadisler konusunda farklı görüşler belirtirler. İslam ilahiyatçıları arasında cinsiyet ayrımı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İsveç'te İslam</span>

İsveç'te İslam, İsveç'teki İslam uygulamasının yanı sıra İsveç ile İslam dünyası arasındaki tarihsel bağları ifade eder. Vikinglerin İslam ile teması ilk olarak, Vikinglerin Orta Çağ İslam dünyasıyla ticaret yaptıkları 7. ve 10. yüzyılda yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İrlanda'da İslam</span>

İrlanda'da içinde belgelenmiş İslam tarihi 1950'lere dayanmaktadır. İrlanda'daki Müslümanların sayısı 1990'lardan bu yana çoğunlukla göç yoluyla artmıştır. 2022 İrlanda nüfus sayımına göre ülkede ikamet eden Müslümanların sayısı 81.930'dur.

<span class="mw-page-title-main">Kadın camileri</span>

Çin'de özellikle zengin bir geleneğe sahip olan kadın camileri dünyanın her yerinde bulunmaktadır. İslam'ın cinsiyetleri ayırma ilkeleri olduğu için normal camiler içinde kadınlara özel bir ibadet yeri vardır, ancak birkaç ülkede ayrı binalar inşa edilmiştir. Bazı durumlarda, kadınların imam olmalarına izin verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kosta Rika'da İslam</span>

İslam, devlet dini Katolik Hıristiyanlık olan Kosta Rika'daki en küçük azınlık inançlarındandır. Herhangi bir devlet kurumunun resmi rakamı olmadan, Kosta Rika'daki Müslümanların sayısının 1000 ila 1500 kişi arasında olabileceği düşünülüyor. İslamiyeti kabul edenler çoğunlukla Cezayir, Hindistan, Irak, İran, Lübnan, Fas, Mısır, Somali, Pakistan, Filistin ve Suriye'den gelen göçmelerden oluşmaktadır. Bu sayının, Kosta Rika topraklarına göç eden Müslümanların yanı sıra din değiştirerek İslam inancını benimseyen Kosta Rikalıları da kapsadığı ve sayının 100 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Sünnilerin çoğunlukta olduğu genel olarak kabul edilse de Sünni ve Şii mezheplere karşılık gelen Müslümanlar olsa da sayıları bilinmemektedir.