İçeriğe atla

Üçüncü Adam (roman)

Üçüncü Adam
The Third Man
"Üçüncü Adam" romanının 1953 baskısının kapağı (Varlık)
YazarGraham Greene
ÇevirmenMuzaffer Reşit
ÜlkeABD Amerika Birleşik Devletleri
Dilİngilizce
KonularPolisiye, gerilim
TürRoman
Yayım
  • 1953 ve 1959 (Varlık)
    *1971 (Nil)
    *1979 (YaBa)
YayımcıVarlık Yayınları
Sayfa112

Üçüncü Adam (özgün adı: The Third Man), casus romanlarının babası olarak da anılan İngiliz yazar Graham Greene'in 1949 yılında çekilen aynı adlı ABD filmi için yazdığı senaryoya bir ön hazırlık olarak kaleme aldığı kısa romanın adıdır. Yazar ertesi yıl 1950'de bu eserini kitap halinde de yayımlamıştır.[1] Polisiye Yazarlar Derneği ve Amerika'nın Gizemli Yazarları'nın yayınladığı en iyi 100 polisiye romanı listelerinin her ikisinde de yer almıştır.

Roman Türkiye'de ilk kez Muzaffer Reşit'in çevirisiyle 1953 yılında Varlık Yayınları'ndan çıkmıştı. Yayınevi 1959 yılında kitabın ikinci baskısını yaptı. Varlık serisinin diğer kitaplarında olduğu gibi bu kitaplar da küçük boy (cep kitapları) basılmışlardı. Kitaplar 3. hamur kağıda basılmış, karton kapaklı ve ciltsizdiler.[2]

Daha sonra 1971'de Nil Yayınları, 1979'da da YaBa yayınları tarafından olmak üzere kitabın iki baskısı daha yapıldı.

Kitabın 1953 tarihli Türkçe 1. ci baskısının arka kapağında şöyle yazmaktadır:

Yeni İngiliz edebiyatının roman alanında en tanınmış imzalarından biri ve belki de başlıcası olan Graham Greene'den sunduğumuz bu ilk çevirme, beyaz perdenin Orson Welles'in şahsında pek meşhur ettiği bir roman olmasına bakmayın, sanat değeri yüksek bir eserdir. Dört devletin işgali altındaki zamanımız Viyanası'nın harap ve hazin dekoru içinde geçen bir zabıta hikâyesi.

Konusu

Roman, II. Dünya Savaşının hemen sonrasında, Amerikalı ucuz western romanları yazarı işsiz ve alkolik Holly Martins'in üniversiteden eski arkadaşı Harry Lime'ın kendisine yaptığı iş teklifini değerlendirmek üzere Avusturya'nın bölünmüş kenti Viyana'ya gelmesi ile başlar. Kente gelir gelmez arkadaşının esrarengiz bir şekilde öldüğü haberini alan Martins araştırmaları sonucunda sefalet ve karaborsanın kol gezdiği, çeşitli uluslardan insanların bir arada yaşadığı bu şehirde birçok şeyin göründüğü gibi olmadığını, ayrıca arkadaşının içinde bulunduğu karanlık ve tehlikeli işleri keşfeder.

Kitabın Penguin Yayınlarından çıkan İngilizce baskısı

Notlar

  • Sinema ve edebiyat uzun bir süredir etkileşim içinde olmuşlardır. Sinemanın başlangıcından beri birçok roman ve hikâye sinemaya uyarlanmıştır. Ancak bazı durumlarda bunun tersi de gerçekleşmiş ve filmlerin senaryolarından yazılan romanlar olmuştur. "Üçüncü Adam" da bunlardan biridir. Aslında İngiliz romancı Graham Greene bu eserini 1949 yılında aynı adlı Carol Reed filminin senaryosu olarak kaleme almıştı. Filmden bir yıl sonra (1950) da bunu bir kısa roman halinde yayımlamıştır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2008. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 17 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2008. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Oğuz Atay</span> Türk yazar (1934–1977)

Oğuz Atay, Türk roman, öykü ve oyun yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Kemal</span> Türk romancı ve oyun yazarı

Mehmet Raşit Öğütçü, yazar olarak Orhan Kemal, aydınlık gerçekçi Türk roman ve oyun yazarıdır.

<i>Bin Dokuz Yüz Seksen Dört</i> George Orwellin kaleme aldığı politik roman

Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, İngiliz yazar George Orwell tarafından kaleme alınmış olan alegorik, distopik ve politik bir romandır. Romanın hikâyesi distopik bir dünyada geçer. Distopya romanlarının en ünlülerindendir. Özellikle kitapta tanımlanan Big Brother kavramı günümüzde de sıklıkla kullanılmaktadır. Aynı zamanda kitapta geçen "düşünce polisi" gibi kavramları da yazar George Orwell günümüze kazandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Agatha Christie</span> İngiliz polisiye ve dedektif yazarı (1890–1976)

Tam adı Agatha Mary Clarissa Miller Christie Mallowan olan Agatha Christie, İngiliz yazar, polisiye edebiyatın en önemli isimlerinden biri ve dedektif Hercule Poirot karakterinin yaratıcısıdır. Mary Westmacott takma adıyla aşk romanları da yazmıştır. Ancak asıl ününü, yazdığı 80 dedektif romanına ve West End tiyatrolarında sahnelenen oyunlarına borçludur.

<span class="mw-page-title-main">J. G. Ballard</span>

James Graham Ballard Şanghay'da doğan İngiliz asıllı bilimkurgu yazarıdır. Bilimkurgu edebiyatta teknoloji tapınmacılığına karşı çıkan Yeni Dalga'nın seçkin temsilcilerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Selim İleri</span> Türk yazar, senarist, eleştirmen

Ali Selim İleri, Türk yazar, senarist, eleştirmen.

Jean Iris Murdoch, İrlandalı yazar ve filozof. Murdoch 26 roman, 5 oyun, 5 felsefe ve bir adet toplu şiirler kitabı üretmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Vedat Türkali</span> Türk yazar, senarist

Abdülkadir Pirhasan, Türk roman ve senaryo yazarı, şairdir.

<i>Koku</i> (roman) Patrick Süskindin 1985 tarihli polisiye romanı

Koku, çağdaş Alman yazarı Patrick Süskind'in 1985 tarihli polisiye romanı. Özgün adı Das Parfum olan bu bestseller roman Süskind'in dünya çapında tanınmasını sağladı, birçok dile çevrildi.

<span class="mw-page-title-main">Eyvind Johnson</span>

Eyvind Olov Verner Johnson İsveçli yazardır. Grupp Krilon (1941), Krilons resa (1942) ve Krilon själv (1943) başlıklarıyla yayımlanan roman üçlemesi, önde gelen yapıtı olarak kabul edilir. 1974 yılında edebiyat dalında Nobel Ödülü'ne layık görüldü.

<i>Yaz Günüydü</i>

Yaz Günüydü 1971 ABD yapımı dramatik filmdir.Özgün adı Summer of '42 dur. Senaryosunu Herman Raucher'in kendi anılarına dayandırarak yazdığı filmi Robert Mulligan yönetmiş, önemli rollerinde Jennifer O'Neill, Gary Grimes, Jerry Houser ve Oliver Conant oynamışlardır. Filmin müziklerini Michel Legrand yapmış ve bu çalışması ile 1972 yılında En İyi Orijinal Müzik Akademi Ödülünü kazanmıştır.

<i>Esrarengiz Yolculuk</i> (film) film

Esrarengiz Yolculuk, 1966 ABD yapımı bilimkurgu, macera filmidir. Özgün adı Fantastic Voyage olan film 1968 Mart ayında Türkiye'de gösterime girmişti.

<i>Tehlikeli İlişkiler</i> (film)

Tehlikeli İlişkiler 1988 ABD İngiltere ortak yapımı romantik-dramatik dönem filmdir. Özgün adı Dangerous Liaisons olan film 14 Temmuz 1989'da Türkiye'de gösterilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">William Goldman</span> Amerikalı yazar (1931 – 2018)

William Goldman, Amerikalı senaryo yazarı ve romancı.

<i>Üçüncü Adam</i> (film)

Üçüncü Adam 1949 Birleşik Krallık yapımı kara filmdir. Özgün adı The Third Man olan film ABD'de The 3rd Man alternatif adıyla da gösterime sunulmuştu.

<i>Güneş de Doğar</i> (roman)

Güneş de Doğar, Amerikalı romancı-hikâyeci ve gazeteci Ernest Hemingway'in 1926 yılında yayımladığı romanınıdır. Yazarın ilk büyük romanıdır. Hemingway'in romanına verdiği ilk ad Fiesta idi ancak yayımcısının tavsiyesi üzerine Eski Ahit'ten alınmış olan The Sun Also Rises adında karar kılmıştır. Yine de romanın İngiliz, Alman ve İspanyol baskılarında Fiesta ismi kullanılmaktadır.

<i>Ani Tehlike</i> (roman)

Ani Tehlike, İngiliz romancı, askeri tarihçi ve yemek yazarı Len Deighton'ın 1962 yılında yayımladığı ilk ve en ünlü romanıdır. Bu çok satan romanın özgün adı The IPCRESS File dır. Beyin yıkama ve zihin kontrolüyle ilgili bu romanın özgün adı Ipcress dosyası anlamına gelmektedir. Buradaki IPCRESS kelimesinin açılımı "Induction of Psycho-neuroses by Conditioned Reflex under strESS" tir ve Baskı Altında Şartlı Refleksle Psikonevrozların Başlatılması olarak Türkçeye çevrilebilir.

Ayhan Pala, Türk yazar.

Saygın Ersin,, Fantastik ve polisiye romanlarıyla tanınan yazar.