İçeriğe atla

Üst yönetim bilgi sistemi

Üst yönetim destek sistemi, olarak da bilinen üst yönetim bilgi sistemi,[1] karar verme gereksinimlerini ve üst düzey yönetsel bilgiyi destekleyen ve kolaylaştıran Yönetim bilişim sisteminin bir parçasıdır. Organizasyonel amaçlar için, konu ile ilgili iç ve dış bilgiye kolay erişim sağlar. Yaygın olarak karar destek sisteminin özelleşmiş bir biçimi olarak göz önüne alınmıştır.[2]

Üst yönetim bilgi sistemi, grafiksel gösterimler ve kullanımı kolay Kullanıcı arayüzü olarak vurgulanır. Bunlar, güçlü raporlama ve özetten detaya geçiş kabiliyeti sunar. Genellikle, üst yönetim bilgi sistemleri, önemli değişkenler içindeki üst seviye yönetsel analize, kıyaslamaya ve ilgi çekici eğilimlere yardım eden işletme genelini kapsayan karar destek sistemleridir, böylece onlar problemleri, fırsatları tanımlayabilir ve performansları gözleyebilirler. Üst yönetim bilgi sistemleri ve bilgi depolama teknolojileri piyasa içerisinde gittikçe birbirlerine yaklaşmaktadır.

Son yıllarda, üst yönetim bilgi sistemleri terimi İş zekasının lehine olacak şekilde popülerliğini kaybetmiştir.

Tarih

Bilindiği üzere, üst yönetim bilgi sistemleri merkezi bilgisayar destekli programlardı. Amaç, bir şirketin verilerini saklamak ve mutlaka bilgisayarlarla tanışmayan pazarlama yöneticileri, genel müdürler gibi karar vericilere pazar araştırma istatistikleri ya da satış performansı sunmaktı. Üst düzey yönetici ihtiyaçlarını yerine getirmek için, öne çıkan bilgi olan bilgisayar uygulamalarını gelişmek amaçlanmıştır. Genellikle, üst yönetim bilgi sistemleri tüm şirket verileri olmaksızın yalnızca üst seviye karar verilerinin desteklenmesini sağlar.

Bugünlerde, üst yönetim bilgi sistem uygulamaları sadece tipik kurumsal hiyerarşi içindekileri değil, aynı zamanda kurumsal düzey seviyesinin altında olanları da kapsar. Müşteriye servis veren bazı firmalarda olduğu gibi, en yeni bilgi sistem girişimlerini benimsemişlerdir, çalışanlar kararlar vermek için ilgili bilgileri sisteme tanıtır ve şirket verilerine erişmek için kendi kişisel bilgisayarlarını kullanabilirler. Bu düzenleme kurumsal düzeyde üst ve alt için bilgi sağlar.

Bileşenleri

Üst seviye bilgi yönetim sistem bileşenleri genel anlamda sınıflandırıldığı gibidir:

  • Donanım
  • Yazılım
  • Kullanıcı arayüzü
  • Telekomünikasyon

Donanım

Bir üst yönetim bilgi sistemi çevresi için Bilgisayar donanımı hakkında konuşulduğu zaman, bizler yönetsel ihtiyaçların konuşulduğu zaman donanıma odaklanmalıyız. Yönetim, donanımı seçmeden önce öncelikleri ortaya koymak zorunda ve yönetsel ihtiyaçları tanımlanmak zorundadır. Genel bir üst yönetim bilgi sistemleri için temel donanım gereksinimleri dört bileşen içermektedir:

  1. Veri giriş cihazları. Bu cihazlar yönetsel giriş, doğrulama ve güncelleme verilerine doğrudan imkân verir
  2. Merkezi işlem birimi (CPU), çok önemlidir çünkü diğer bilgisayar sistem bileşenlerini kontrol eder
  3. Veri depolama dosyaları. Yönetici yararlı işletme bilgilerini kaydetmek için bu bölümü kullanabilir ve bu bölüm ayrıca tarihsel işletme bilgilerini kolayca araştırmak için yöneticiye yardım eder.
  4. Çıktı aygıtları yöneticiye kaydetmek ya da okumak için, sürekli kayıt ya da görsellik sağlar. Bu aygıt, görsel çıktı aygıtı yerinedir örneğin monitör ya da yazıcı

Buna ek olarak,  yerel alan ağları (LAN), ile birçok üst yönetim bilgi sistemi ürünleri, ağa bağlı iş istasyonları için kullanılabilir hale gelmiştir. Bu sistemler daha az pahalı bilgisayar donanımına ve daha az desteğe ihtiyaç duyarlar. Ayrıca, daha fazla şirket kullanıcısı için, üst yönetim bilgi sistemi bilgi erişimini arttırırlar.

Yazılım

Etkili bir üst yönetim bilgi sistemi için uygun yazılımı seçmek hayati öneme sahiptir. Bu yüzden yazılım bileşenleri ve bir sistem içine verilerin nasıl entegre edileceği çok önemlidir.Genel bir üst yönetim bilgi sistemi dört yazılım bileşeni içerir:

  1. Metin işleme yazılımı-dokümanlar genellikle metin tabanlıdır.
  2. Veri tabanı-çeşitli satıcılara özgü ve açık bilgisayar platformlarındaki heterojen veri tabanları, yöneticilerin hem iç hem de dış verilere erişmesine yardımcı olur.
  3. Grafiksel taban-grafikler, yöneticiler için görsel bilgi içinde metin ve istatistikleri birime dönüştürebilir. Genellikle grafik çeşitleri, zaman serili grafikler, Serpilme diyagramı, haritalar, hareketli grafikler, sıralı grafikleri, kıyaslamalı yönlü çizgeler gibidir. (örneğin, çubuk grafikler)
  4. Model tabanı-üst yönetim bilgi sistem modelleri rutin ve özel istatistiksel, finansal ve diğer nicel analizler içerir.

Kullanıcı arayüzü

Bir üst yönetim bilgi sistemi konu ile ilgili etkili bilgiye erişmede etkili olmak zorundadır, bu yüzden  Kullanıcı arayüzü çok önemlidir. Ara yüzlerin birçok çeşidi, üst yönetim bilgi sistemleri yapısı için kullanışlı olabilir, örneğin programlanmış raporlar, sorular/cevaplar, menülerle çalıştırılan, komut dili, doğal dil, girdi/çıktı gibidir.

Telekomünikasyon

Sorumluluğu dağıtma, firmalardaki şimdiki eğilimdir, telekomünikasyonlar ağ tabanlı bilgi sistemi içinde önemli bir rol oynayacaklardır. Bir yerden diğer yere iletilen veri güvenli bir ağ kurulumu için çok önemli olmuştur. Buna ek olarak bir üst yönetim bilgi sistemi içindeki telekomünikasyonlar, dağıtılmış veriye gerekli olan erişimi hızlandırabilir.

Uygulamalar

Üst yönetim bilgi sistemleri, yöneticilere kullanıcı tanımlı kıstaslara göre veriyi bulmalarına ve bilgi tabanlı anlayışı anlamalarına yardım eder. Geleneksel bir Yönetim bilişim sistemi sunumu aksine, üst yönetim bilgi sistemi çok önemli ve seyrek kullanılan veri arasındaki ayrım yapabilir ve yöneticiler için farklı anahtar kritik faaliyetleri izleyebilir, eğer firma bu kurumsal amaç için buluşursa, her ikisi de değerlendirme için faydalıdır. Bu avantajları kavradıktan sonra, insanlar birçok alanda üst yönetim bilgi sistemlerini uygulayabilir, özellikle, üretim, pazarlama ve finans bu alanlardır.

Üretim

Üretim, ham maddenin bitmiş ürüne satış için dönüşümüdür ya da üretimdeki ara süreçler ya da yarı işlenmiş ürünlerin son işlemidir. Bu ikincil üretimin ve endüstrinin büyük bir koludur. Üretim işlem kontrolü, günlük işlemlere odaklanır ve bu sürecin ana fikri etkenlik ve verimdir.

Pazarlama

Bir organizasyon içinde, Pazarlama yöneticilerinin görevi, daha etkili bir gelecek yaratmak için mevcut pazarlama kaynaklarını yönetebiliyor olmaktır. Bunun için, onların bir projenin belirsizlikleri ve riskleri hakkında karar vermeleri gerekmektedir ve bunun şirket üzerinde kısa ve uzun dönem etkileri vardır. Etkili pazarlama kararları almaları için pazarlama yöneticilerini destekleyici bir üst yönetim bilgi sistemi uygulanmalıdır. Üst yönetim bilgi sistemi, geçmiş satışlar ile satış tahminlerini kıyaslamak için piyasa yönetimine izin vererek, satış tahminlerini öngörür. Üst yönetim bilgi sistemi ayrıca ürün fiyatı için yatırım analizi içinde bulunan bir yaklaşım sunar. Piyasa yönetimi, rekabete bağlı olarak, ücretlendirme ile ürün kalitesi ilişkisi ile ilgili fiyat tahmini yapabilir. Özet olarak, üst yönetim bilgi sistemi yazılım paketi, pazarlama yöneticisinin satış verileri, toplam hesaplar, ortalamalar, değişimler, varyanslar, oranlar gibi verilerin performans denetimini ustalıkla yönetmesine olanak sağlar.

Finans

Finansal analiz firmalar için bugünlerde en önemli adımlarından bir tanesidir. Üst yöneticilerin, sermaye yatırım kararları almak ve eğilimleri tahmin etmek için nakit akış analizini ve finansal oranları kullanmaları gerekmektedir. Bir üst yönetim bilgi sisteminin işlevi, performans raporlama kontrolü ile bütçeleme ya da planlamayı birleştirmektir ve bu durum finans yöneticileri için fazlasıyla faydalıdır. Üst yönetim bilgi sistemi, finansal performans izlenebilirliği, maliyet standartlarını önemini fark etmek ve tüm yönetim seviyesi için bilginin niteliksel gelişimi içinde esnek bütçeleme sağlar.

Avantajları ve dezavantajları

Üst yönetim bilgi sisteminin avantajları

  • Üst seviye yöneticilerin kullanımı açısından kolaydır, kapsamlı bilgisayar deneyimi gerekli değildir.
  • Şirket özet bilgisinin çıkışını tam zamanında sağlar.
  • Bilgi en anlaşılır şekildedir.
  • Üst yönetim bilgi sistemi, bilginin çıkışını tam zamanında sağlar. Yönetim, kararları en hızlı şekilde alır.
  • İzleme bilgilerini geliştirir
  • Karar vericiler için etkinlik sunar.

Üst yönetim bilgi sisteminin dezavantajları

  • Sistem bağımlı
  • Sınırlı işlevsellik, tasarım
  • Bazı yöneticiler için bilgi yüklemesi
  • Ölçmesi zor faydalar
  • Yüksek uygulama maliyetleri
  • Sistem yavaş, büyük ve yönetilmesi zor olabilir
  • Veri yönetimi için iyi iç işlemler gerekir
  • Daha az güvenilir ve daha az güvenli veriye yol açabilir
  • Küçük bir şirket için aşırı maliyet

Gelecek trendler

Üst yönetim bilgi sistemlerinin geleceği, merkezi bilgisayar sistemleri ile sınırlı değildir. Bu eğilim de bağımsız yöneticiler farklı bilgisayar işletim sistemini öğrenir ve büyük ölçüde uygulama maliyenin düşürür. Çünkü bu eğilim, mevcut yazılım uygulamaları kullanımı içerir, yöneticiler üst yönetim paketi içinde yeni ya da özel bir dil öğrenmeye gerek duymazlar.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Executive Support System (ESS)". Techopedia.com. 3 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2016. 
  2. ^ Power, D. J., Decision Support Systems: Concepts and Resources for Managers, Greenwood/Quorum, 2002.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yazılım</span> bilgisayarın somut olmayan çalıştırılabilir bileşeni

Yazılım, değişik ve çeşitli görevler yapma amaçlı tasarlanmış elektronik aygıtların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kurumsal kaynak planlaması</span> kurumun kaynaklarını verimli şekilde kullanacak şekilde planlaması

Kurumsal kaynak planlaması ya da işletme kaynak planlaması, işletmelerde mal ve hizmet üretimi için gereken işgücü, makine, malzeme gibi kaynakların verimli bir şekilde kullanılmasını sağlayan bütünleşik yönetim sistemlerine verilen genel addır. Kurumsal kaynak planlaması (KKP) sistemleri, bir işletmenin tüm veri ve işlemlerini bir araya getirmeye veya bir araya getirilmesine yardımcı olmaya çalışan ve genelde kullanımı kolay olan sistemlerdir. Klasik bir KKP yazılımı işlem yapabilmek için bilgisayarın çeşitli yazılım ve donanımlarını kullanır. KKP sistemleri temel olarak değişik verilerin saklanabildiği bütünleşik bir veritabanı kullanırlar.

Aşağıdaki liste şu anda mevcut olan İnternet üst seviye alan adlarıdır (TLD'ler). Daha fazla bilgi için Üst seviye alan adına bakabilirsiniz.

<span class="mw-page-title-main">Finans</span> Akademik disiplin

Finans, para, döviz ve sermaye varlıklarının incelenmesi ve disiplinidir. Mal ve hizmetlerin üretimi, dağıtımı ve tüketiminin incelenmesi olan ekonomi ile ilgilidir ancak ondan farklıdır. Kapsama dayalı olarak Finansal sistemlerde finansal faaliyetlere ilişkin disiplin, kişisel, kurumsal ve kamu finansmanı olarak ayrılabilir.

İçerik Yönetim Sistemi dijital içerik üretilmesini ve düzenlenmesini yönetmeye yarayan yazılım. Bir İYS, genellikle doküman yönetimi, değer yönetimi ve kayıt tutma sistemlerinin birden fazla katılımcı tarafından işbirliği içinde kullanılmasını sağlar.

<span class="mw-page-title-main">Yönetim bilişim sistemleri</span> İşletme ve Bilgisayar bilimlerini kapsayan bir iş alanı

Yönetim Bilişim Sistemi terimi, sonundaki sistem sözcüğü tekil olarak kullanıldığında, hareket işlem kayıtlarını oluşturan verileri özetleyerek yönetim raporları üreten, bir bilgisayar tabanlı bilişim sistemi anlamına gelmektedir. Yönetim bilişim sistemleri ilk kez 1960'lı yılların ortalarında muhasebe, satınalma, stok, üretim, satış ve bordro konularında dönemsel raporlar hazırlamak amacı ile kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Coğrafi bilgi sistemi</span>

Coğrafi bilgi sistemi (CBS); Dünya üzerindeki karmaşık sosyal, ekonomik, çevresel vb. sorunların çözümüne yönelik mekana/konuma dayalı karar verme süreçlerinde kullanıcılara yardımcı olmak üzere, büyük hacimli coğrafi verilerin toplanması, depolanması, işlenmesi, yönetimi, mekansal analizi, sorgulaması ve sunulması fonksiyonlarını yerine getiren donanım, yazılım, personel, coğrafi veri ve yöntem bütünüdür.

Veri ambarı, ilişkili verilerin sorgulandığı ve analizlerinin yapılabildiği bir depodur. Veri ambarı veritabanını yormamak için oluşturulmuştur. Bir veri ambarı ilgili veriyi kolay, hızlı ve doğru biçimde analiz etmek için gerekli işlemleri yerine getirir. Veri ambarı, işlemsel sistemlerdeki veriyi kopyalayıp, karar verme işlemi için uygun formda saklar. Veri ve bilgiler, üretildiklerinde heterojen kaynaklardan elde edilirler. Yıldız Teknik Üniversitesi'ne göre: Veri ambarı, başlangıçta farklı kaynaklardan gelen verinin üzerinde daha etkili ve daha kolay sorguların yapılmasını sağlamaktadır.

Hareket işlem sistemi bir işletmede meydana gelen yapılandırılmış ve sürekli yinelenen olguları kaydetmek, izlemek, saklamak, işlemek ve yayımlamak için kullanılan bir bilgisayar tabanlı bilişim sistemidir. Bu olgulara örnek olarak arasında sipariş almak, fatura ve irsaliye hazırlamak, mal ve hizmet teslim almak ya da etmek, bordro hazırlamak gösterilebilir. Bir işletmede kullanılan kaynakların, işletme içinde ve dışındaki çıkar ve ilgi gruplarının her biri açısından anlamlı olan ve zamanla meydana gelen her bir değişimine hareket denir. Hareketler bir kurumun işleyişi sırasında meydana gelen olgulardır. Bu olgular fiziksel, parasal ya da kavramsal kaynakların özelliklerinden birinin, bir bölümünün ya da tümünün değişimini içerir. Kimi zaman bir hareket başka hareketlerin meydana gelmesine neden olur.

<span class="mw-page-title-main">Karar destek sistemi</span>

Bir karar destek sistemi, iş veya kurumsal karar verme faaliyetlerini destekleyen, genellikle sıralama, sıralama veya alternatifler arasından seçim yapmaya dayanan bir bilgisayara dayalı bilgi sistemidir. KDS'ler bir organizasyonun yönetim, operasyon ve planlama seviyelerine hizmet eder ve insanlara hızla değişen ve önceden kolayca belirlenemeyen sorunlar hakkında kararlar vermelerine yardımcı olur. Yapılandırılmamış ve yarı yapısal karar problemleri. Karar destek sistemleri tamamen bilgisayarlı, insan gücüyle veya her ikisinin birleşimi olabilir.

Sistem analisti veya İş teknolojisi analisti, analist ve bilgi teknolojisi (BT) uzmanıdır. Sistemlerin küçük değişiklikler yoluyla etkin hale getirilmesi veya yeniden planlanmasını sağlamak amacıyla analiz edilmesiyle ilgilenen kişidir ". Bir sistem analisti tipik olarak atanmış veya verilen bir sistemle sınırlıdır ve genellikle bir iş analisti ile birlikte çalışır. "Sistem analist; insanların, metotların ve bilgisayar teknolojisinin işleri en iyi şekilde yerine getirebilmeleri için, organizasyonun problem ve gereksinimleri üzerinde çalışır".Bir sistem analistin, deneyimi ve bilgisi dışındaki en önemli aracı, öncelikle sistemin bir üyesi olan insandır. Ardından gözlem gücü ve dokümanlar gelir.

Veritabanı güvenliği, çok çeşitli bilgi güvenliği kontrollerinin kullanımı ile ilgilidir ve veri tabanlarınının(imkân dahilinde verileri, veritabanı uygulamalarını veya kayıt edilmiş işlevleri, veri tabanı sistemlerini, veritabanı sunucularını ve ilişkili ağ bağlantılarını içerir.) gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini saldırılara karşı korur. Teknik, idari, yargı ve fiziksel gibi çeşitli türde ve kategoride kontroller veritabanı güvenliği kapsamı içerisine girer. bilgisayar güvenliği, bilgi güvenliği ve risk yönetimi alanları içerisinde, veritabanı güvenliği uzmanlık gerektiren bir konudur.

<span class="mw-page-title-main">Sağlık yönetimi</span>

Sağlık yönetimi, tıp ve sağlık hizmetlerinin tüm boyutlarına işletmecilik perspektifiyle inceleyen, uzmanlaşmış bir yönetsel disiplindir. Sağlık alanında ortaya çıkan yönetim ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak gelişen; toplumun sağlık düzeyini korumak ve geliştirmek için kaynakların planlanması, örgütlenmesi, harekete geçirilmesi ve denetlenmesi sürecidir.

İş geliştirme, Kuruluşlar içinde ve arasında büyüme fırsatlarını geliştirmek ve uygulamak için görevler ve süreçler gerektirir. İşletme, ticaret ve organizasyon teorisi alanlarının bir alt kümesidir. İş geliştirme, müşterilerden, pazarlardan ve ilişkilerden bir kuruluş için uzun vadeli değer yaratılmasıdır. İş geliştirici, üst düzey yönetim veya yönetim kurulu için potansiyel büyüme fırsatlarının analitik olarak hazırlanmasıyla ilgilenir.

Veri analisti, veri analizi araçlarını kullanarak bilgileri inceleyen kişidir. Ham verilerden elde ettikleri anlamlı sonuçlar, işverenlerinin veya müşterilerinin çeşitli gerçekleri ve eğilimleri belirleyerek önemli kararlar almasına yardımcı olur. Bir veri analisti, bir soruyu yanıtlamak veya bir sorunu çözmek için veri kümelerini toplar, temizler ve yorumlar. İşletme, finans, ceza adaleti, bilim, tıp ve hükûmet dahil olmak üzere birçok sektörde çalışabilirler. Bir işletme bir sonraki reklam kampanyasında ne tür müşterileri hedeflemelidir? Hangi yaş grubu belirli bir hastalığa karşı en savunmasızdır? Hangi davranış kalıpları finansal dolandırıcılıkla bağlantılıdır? Bunlar, bir veri analisti olarak yanıtlamak zorunda kalabileceğiniz soru türleridir. Veri analistleri, soruları yanıtlamak ve sorunları çözmek için verilerin nasıl kullanılabileceğini belirlemektedir. Trendleri belirlemek ve gelecekle ilgili tahminlerde bulunmak için şu anda neler olduğunu incelemekte ve tıpkı bir dedektif gibi çalışmaktadırlar. Veri analistleri, genellikle bilgisayar sistemlerini ve hesaplama uygulamalarını kullanır. Olgular ve sayılar başlangıç noktasıdır, ancak en önemlisi bunların ne anlama geldiğini anlamak ve bulguları ilginç bir şekilde grafikler, çizelgeler, tablolar ve grafikler kullanarak sunmaktır.

Bir baş web sorumlusu (CWO), tüm intranet ve web siteleri dahil olmak üzere bir kuruluşun ağ varlığından sorumlu en üst düzey şirket yetkilisidir (yönetici). Kurumsal bir memur pozisyonu olarak, CWO doğrudan CEO'ya rapor verir. Bir CWO genellikle HTML, CSS, JavaScript, PHP, ASP, SQL vb. Yazılım dillerinde çok yetenekli olmalıdır. Büyüyen dijital baş görevli kadar yaygın bir rol değildir.

Büro idaresi, bir kurum ve şirket içindeki çalışma sürecinin tasarımı, uygulanması, değerlendirilmesi ve sürdürülmesini içeren bir ofis'tir. Büro idaresi belirlenen amaç ve hedefleri gerçekleştirmek için yönetici tarafından planlanmış, koordine edilmiş kaynakların yönetilmesini sağlar.

İşletme yazılımı banka, işletme, holding, şirket ve korporasyon'lar tarafından kullanılan yazılımlardır. Belirli yaratıcılık, iş akışı, üretim, satış, rapor, finansal ve günlük işleri yapmak için geliştirilmiştir.

Kurumsal arama, büyük ölçekli işletmelerin iç ve dış verilerini etkin bir şekilde aramalarını ve erişmelerini sağlayan bir bilgi yönetimi çözümüdür. Bu çözüm, farklı veri kaynaklarından verileri toplar, indeksler ve kullanıcıların hızlı ve doğru bir şekilde aramasını sağlar. Kullanıcılar genellikle bir arayüz aracılığıyla bu verilere erişir ve arama sonuçlarını filtreleyebilir veya sıralayabilir. Enterprise Search, işletmelerin veriye daha hızlı erişmesini, bilgiyi daha iyi yönetmesini ve iş süreçlerini iyileştirmesini sağlar.