İçeriğe atla

Ünye Müzesi

Ünye Yaşayan Kültürel Miras Müzesi
Kaptan Evi
Açılış2013
KonumÜnye, Ordu (il)

Ünye Müzesi, tam adı Ünye Yaşayan Kültürel Miras Müzesi, Ünye kentinde, Hamidiye mahallesinde, Kaptan Server Bey'in konağının dönüştürülmesiyle 2013 yılında açılmış bir müzedir.[1]

Çerkes asıllı Server Bey'in yaşadığı konaktaki bir taşta Hicri 1176 tarihin bulunması sebebiyle bu yapının 1759 yılında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Ancak bu taş, başka bir yapıdan alınmış ve bu yapıda kullanılmış olabilir.[2] Söz konusu konağın tarihi hakkında daha ayrıntılı bilgi mevcut değildir.

Taban alanı 210 metrekare olan bina, taş zemin üzerine ahşaptan inşa edilmiş tarihi bir Ünye evidir. Tavan, duvarlar, dolaplar ve mutfak kısımlarında ahşap işçiliği görülmektedir. Cephelerde çatıya yakın bir yükseklikte vitray pencereler sıralanmaktadır. Evin dışında ise geniş bir bahçe, kuyu ve çamaşır yıkama teknesi bulunmaktadır.[3][4][5]

Ünye'de bir müze kurulması fikri, uzun yıllara dayanmakla birlikte müzeye dair ilk girişim 2003 yılında ortaya çıkmıştır. Konağın son sakini Meliha Vural'ın evi bağışlama isteğiyle başlayan süreç, mirasçıların fazla olması sebebiyle 2009 yılında kamulaştırma ile sonuçlanmıştır. Bina, müze yapılmak üzere 14 Nisan 2009’da, 92 bin TL karşılığında Ünye Belediyesi tarafından satın alınmıştır. Mülkiyete dair hukuki süreçlerin tamamlanmasından sonra restorasyona başlanmak üzere evin rölövesi, mimar Melike Ünlü tarafından çıkarılarak Anıtlar Yüksek Kuruluna gönderilmiştir.[4]

2013 yılında, Ünyeli mimar Zeynep Ahunbay’ın teknik destekleriyle restorasyonu tamamlanan yapı, ilk olarak Müze Ev adıyla faaliyete geçmiştir.[6] Müzenin bahçe peyzajı ise mimar Sibel Cerrahoğlu tarafından gerçekleştirilmiştir.[7][8]

Ünye Müzesi'nde Server Bey'den kalan eşyalar değil, halkın ve evin son sakininin bağışladığı objeler sergilenmektedir. 2014 yılında 380 eserin bulunduğu müzede 2016 yılı itibarıyla 783 eser kayıtlıydı.[9][10] Odalara "Kaptan Server Bey Odası", "Meliha-Ali Rıza Erüş Odası" gibi adlar verilmiş ve konakta yaşamış kişilerin hatırasını yaşatma amacı güdülmüştür. Müzede "Baş Oda", "Mutfak" adını taşıyan mekânlar vardır. Ünye Müzesi'nde kılıç, kama, fotoğraf makinesi, el değirmeni, daktilo, dikiş makinesi, ütü, çıkrık, lamba, mutfak eşyası, eski kıyafetler gibi pek çok sayıda ve pek çok çeşit obje bulunmaktadır. Mevcut eşyalarla bir adet yatak odası, sedirle oda ve mutfak düzenlenmiştir.

Ünye Müzesi'nin bahçesinde de ilginç objeler sergilenmektedir. Bunların başında Kilise Tepe Rum Mezarlığı'ndan günümüze ulaşan bilinen tek kalıntı olan 80x120 cm ebatlarındaki Rumca yazılı mermer mezar taşı gelmektedir.[11][12] Bu mezar taşı dışında Bayramca'da bulunmuş olan iki üzüm sıkma teknesi, hela taşları, Osmanlıca yazılı mezar taşları ve dibek bulunmaktadır. Müzenin avlusunda ayrıca Ünye'nin ilk deniz feneri sergilenmektedir.[13]

Galeri

Kaynakça

  1. ^ ""Ünye Yaşayan Kültürel Miras Müzesi ziyaretçilerini bekliyor" - Ünye Kent Gazetesi". 29 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2023. 
  2. ^ ""Kaptan Server Bey Konağı"- Tarih Gezisi". 29 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2023. 
  3. ^ A. Kabayel, A. Derya Varilci (28 Ekim 2011). "Müze Ev ve Eşya Bağışı". Ünye Kent. 4 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ a b Varilci, Ahmet Derya (22 Mayıs 2009). "Müze Ev Üzerine Ahmet Kabayel'le Röportaj". Ünye Kent. Internet Archive. 22 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "Ünye Müze Evi Nerede? | Ünye Yaşayan Kültürel Miras Müzesi". Yolcu 360. yolcu360.com. 26 Nisan 2019. 18 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2023. 
  6. ^ ""Yaşayan Kültürel Miras Müzesi" - Ünye Belediyesi". 29 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2023. 
  7. ^ A. Kabayel, A. Derya Varilci (6 Ocak 2012). "Müze Ev'de Peyzaj Uygulamaları". Ünye Kent. 17 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ A. Kabayel, A. Derya Varilci (25 Mart 2011). "Müze Ev'de Son'un Başlangıcı". Ünye Kent. 5 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "Ünye'nin tarihi zenginliği 'müze ev'". iha.com.tr. 21 Ağustos 2014. 24 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023. 
  10. ^ "Ünye Belediyesi Müze Evi'ne ziyaretçi ilgisi". haber7.com. 3 Ocak 2016. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2023. 
  11. ^ "Rumlardan kalan son mezar taşı". Milliyet. milliyet.com.tr. 29 Nisan 2014. 29 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2023. 
  12. ^ "Rumlar Ünye'den Neden Gittiler?". Ünye Kent. unyekent.com. 25 Haziran 2018. 29 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2023. 
  13. ^ ""Ünye – Ordu'nun Güzeli"". 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bursa Kent Müzesi</span>

Bursa Kent Müzesi, 2004 yılından bu yana kentin eski adliye binasında hizmet veren, Bursa’nın 7000 yıllık süreçte geçirdiği değişim ve dönüşümlerin sergilendiği müzedir. Bursa Kent Müzesi, şehrin tarihini ve kültürünü sergileyen bir müzedir. Müzenin amacı, Bursa’nın tarihi ve kültürel mirasını koruyup ziyaretçilere sunmaktır.

<span class="mw-page-title-main">Alanya Arkeoloji Müzesi</span> Müze

Alanya Arkeoloji Müzesi, Antalya ili Alanya ilçesinde bulunan müze.

Cumhuriyetin ilanını takiben, Türkiye müzeleri Atatürk'ün Anadolu'nun insan eliyle yapılan faydalı şeylerinin sergi ve araştırmasına önem vermesi dolayısıyla kaydedilebilir şekilde gelişti. Türkiye ilan edildiğinde, İstanbul'da "Asar-ı Atika Müzesi", olarak adlandırılan İstanbul Arkeoloji, Aya İrini'nin ev sahipliğini yaptığı Askeri Müze, Süleymaniye Camii'nde Türk ve İslam Eserleri Müzesi ve Anadolu'nun birkaç büyük şehrinde Osmanlı İmparatorluğu Müzesi müzeleri vardı.

Kars Müzesi 1959 yılında kurulmuştur ancak bugünkü hizmet binasına 1980 yılında taşınmıştır. Bu müze Kars'ın en büyük müzesidir.

Afyon Bolvadin Müzesi, Afyon'un Bolvadin ilçesinde yer alan, hem arkeolojik, hem etnografik eserlerin sergilendiği belediyeye ait karma bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Afyonkarahisar Müzesi</span>

Afyonkarahisar Müzesi; Afyonkarahisar'da bulunan 1933 yılında hizmete girmiş arkeoloji müzesi.

Mudanya Tahir Paşa Konağı Kent Müzesi, 2013 yılından bu yana Mudanya’da 18. yüzyıl yapısı konakta hizmet veren müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Aşiyan Müzesi</span>

Aşiyan Müzesi, şair Tevfik Fikret’in 1906-1915 arasında yaşadığı, 1945 yılından bu yana müze olarak hizmet veren evidir.

Anadolu Mimarlık ve Mobilya Kültürel Miras Müzesi, Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunmaktadır. Türkiye'nin ilk mimarlık ve mobilya müzesi olan bu müze, 25 Aralık 2008 tarihinde açılmıştır. Müzenin bulunduğu bina, Bilkent'in ünlü Merik Konağı veya halk arasında bilinen adıyla Altın Köşk'tür. Müzenin denetimi, Etnografya Müzesi Müdürlüğünce yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rize Atatürk Evi Müzesi</span> Rize, Türkiyede bir müze

Rize Atatürk Evi Müzesi, Rize merkeze bağlı Müftü Mahallesi'nde yer alan, 1920 yılında yapımına başlanan ve 1921 yılında tamamlanan bir yapı üzerine kurulmuş müzedir. 20. yüzyıl Türk mimarisinin özelliklerine göre inşa edilen ve iç sofalı plan tipine sahip olan bina, üç katlı bir konaktır. Atatürk, 1924 yılında çıktığı yurt gezisinde Rize'ye geldiğinde Mehmet Mataracı'nın misafiri olarak bu evde kalmıştır. Yapı, müzeye dönüştürülmesi için, Atatürk’ün doğumunun 100. yıl dönümünde Mataracı Ailesi tarafından İl Özel İdaresi’ne bağışlanmıştır. Bina, Geçirdiği renovasyon sonrasında 27 Aralık 1985 tarihinde "Rize Atatürkevi Müzesi" adıyla hizmete açılmıştır. Müzede, Mustafa Kemal Atatürk’e ait bazı eşyalar sergilenmektedir. Ayriyeten, bölgeden çıkarılan etnografik eserler de bu müzede sergilenmektedir. Konağın kuzeyinde geniş bir bahçe vardır.

<span class="mw-page-title-main">Rize Müzesi</span>

Rize Müzesi, Rize Etnoğrafya Müzesi, Tuzcuoğlu Konağı ya da bilinen adıyla Sarı Ev, Rize kent merkezindeki Piriçelebi Mahallesi’nde 19. yüzyıl sivil mimari örneği olarak 19. yüzyılda inşa edilen binada 27 Haziran 1998 'den beri hizmet veren bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Troya Müzesi</span> Türkiyenin Çanakkale ilinde bir müze

Troya Müzesi, Türkiye'nin Çanakkale ilinde Troya antik kentinden ve Troas bölgesinin diğer antik kentlerinden çıkarılmış eserlerin sergilendiği arkeoloji müzesidir.

<span class="mw-page-title-main">Ödemiş Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi</span> Ödemişte bir etnografya müzesi

Ödemiş Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi (ÖYKAM) İzmir ilinin Ödemiş ilçesinde yer alan bir etnoğrafya müzesidir. Müze kent merkezinde Hacı Sadık caddesinde ve 38°13′37″K 27°58′11″D koordinatarındadır. Müze binası 1927 yılında açılan Yıldız Oteli'dir. Planını, Musevi Mimar Mario Efendi’nin çizdiği neo-klasik tarzdaki otel, Doğu cephesindeki giriş kapısı üzerine konulmuş kitabeye göre, 1926 yılında inşa edilmiştir. Bina 2006 yılında Ödemiş belediyesince kamulaştırılmıştır. Yapılan tadilat sonucu binanın 14 odası ile ve komşu Keçecizade hanı alt katındaki sergi salonu, 25 Şubat 2012 tarihinde müze olarak hizmete açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çankırı Müzesi</span>

Çankırı Müzesi, Türkiye'nin Çankırı ilinde yer alan bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Kurtuluş Müzesi</span>

Kurtuluş Müzesi, Türkiye'nin Eskişehir kentinde bulunan bir tarih müzesidir. Müze, 29 Ekim 2016 tarihinde kurulmuş olup Odunpazarı ilçesinde yer almaktadır ve Türk Kurtuluş Savaşı'na adanmıştır.

Isparta'da ilk müzecilik çalışmaları 1933 yılında Halkevi'nin açılmasıyla başlamıştır. Çevreden toplanan arkeolojik eserler ve İslami mezar taşları müze salonu olarak düzenlenen halkevi binasının bir odasında sergilenmiştir. Halkevi'nin kapatılması ile birlikte eserler çeşitli depolara kaldırılmıştır. 1973 yılında Halil Hamit Paşa Kütüphanesi'nin bir odası müze deposu olarak kullanılmış ve ilk müze memurluğu kurulmuştur.

Ordu Etnografya Müzesi ya da Paşaoğlu Konağı Etnografya Müzesi, Ordu kentinde, Selimiye mahallesinde bulunan etnografya müzesidir. Gürcü bir aileden gelen Paşaoğlu Hüseyin Efendi'ye ait ve Paşaoğlu Konağı olarak bilinen yapıda 1987 yılında açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kilise Tepe Rum Kilisesi</span>

Kilise Tepe Rum Kilisesi veya Theotokos Rum Kilisesi, Ünye kentinde bulunan ve Meryem Ana'ya adanmış bir Rum Ortodoks kiliseydi. Kilise, Orta Mahalle Keşaplı Sokak’ta, şimdiki Ünye Meçhul Asker Ortaokulu’nun bahçesinde, Kilise Tepe olarak adlandırılan mevkide bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Saray Camii</span> Ünyede eski bir cami

Saray Camii, Ünye kentinde, Hamidiye mahallesinde, Cumhuriyet Meydanı'na bakar konumda eski bir camidir. Ünye kentinde ayakta kalan en eski cami olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Katerin Etnografya Müzesi</span>

Katerin Etnografya Müzesi, Pieria Pontus Derneği tarafından kurulmuş bir etnografya müzesidir. Yunanistan'ın Makedonya eyaletine bağlı Katerin şehrinin merkezinde, belediye parkı yakınlarında konumlanmıştır. 1990 yılında, Pieria bölgesine yerleşen Pontuslu mülteci ailelerin elinde bulunan eşyaların toplanmasıyla açılmıştır. Müzeye materyal toplama süreci, Profesör Dimitrios Pandermalis ve Nora Skouteri'nin gözetimindeki üç kişilik bir komite tarafından yürütülmektedir.