İçeriğe atla

Ümit Denizer

Ümit Denizer (d. 25 Şubat 1948, Ankara), Türk tiyatro oyuncusu, eleştirmen, yazar, yönetmen.

Kardeşi Turgut Denizer ile birlikte Türkiye'nin ilk bağımsız çocuk-gençlik tiyatrosu kabul edilen Anadolu Çocuk Oyunları Kolu (AÇOK) adlı tiyatro topluluğunu 1973 yılında İstanbul'da kurdu. AÇOK tarafından sahnelenmek üzere çocuk ve yetişkinler için birçok oyun yazdı. İlk gösterimi 28 Eylül 1975 günü Almanya'da bir festivalde gerçekleşen Keloğlan adlı oyunu, yurtdışında sahnelenen ilk Türk tiyatrosu çocuk oyunu kabul edilir.

Yaşamı

1948 yılında Ankara’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini subay olan babasının görev yaptığı çeşitli Anadolu illerinde yaptı. Yükseköğrenimni İstanbul'da Yıldız Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi Harita Mühendisliği Bölümünde yaptı.

Üsküdar Halkevi’nde tiyatro çalıştı. Kardeşi Turgut Denizer ile birlikte Ayla ve Beklan Algan yönetimindeki LCC Tiyatro Okulu'nda tiyatro eğitimi aldı.

Muhsin Ertuğrul ve Haldun Taner'in teşvikiyle 1973 yılında, Türkiye'nin ilk bağımsız çocuk-gençlik tiyatrosu kabul edilen Anadolu Çocuk Oyunları Kolu (AÇOK olarak bilinir) tiyatro topluluğunu kurdu. Karşılıklı konuşmaların en aza indirildiği görsel oyun tarzını benimseyen bu topluluğun sahnelemesi için oyunlar yazdı. "Mutluluklar Ülkesi”, “Leke, Çizgi / Benek, Renk”, “Mor Gezegen”, “Keloğlan”, “Avrupa’ya Avrupa’ya”, “Aksak Timur ile Hoca Nasreddin” ve “Uçan Şemsiye" adlı çocuk oyunları AÇOK tarafından sahnelenedi.

Yetişkinler için yazdığı ilk oyunu, Ferhad ile Şirin'dir. Oyun, 1975 yılında AÇOK tarafından Turgut Denizer'in yönetmenliğinde sahnelendi ve İsmet Küntay Ödülü'ne değer görüldü.[1]

Ferhad ile Şirin 1975 yazında sahnelenmeye devam ederken Denizer, AÇOK'un Almanya'da bir çocuk oyunları festivalinde sahnelemesi için Keloğlan adlı çocuk oyununu yazdı. Eser, ilk kez 28 Eylül 1975 günü Hamburg'da oynandı[2] ve yurtdışında temsil edilen ilk Türk çocuk tiyatrosu oyunu oldu. Seçkin Selvi yönetimindeki “Tiyatro/76” tarafından; Türkiye’deki bütün çocuk-yetişkin oyunlarının içinden; “1976 Yılın Oyunu” ödülüne layık görüldü. Oyun, Türkiye'de sekiz sezon sahnelendi.

Ümit Denizer, Turgut Denizer ile birlikte Muhsin Ertuğrul’un hayatını oyun haline getirdi. “Perdeci” adını verdikleri bu oyun Denizerlerin yönetiminde İstanbul Tiyatro Festivali sırasında seyir halinde bir Boğaziçi vapurunun içinde ve Boğaziçi iskelelerinde sergilendi;[3] Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Ödülü'ne değer görüldü.

Denizer, Adalet, Sizsiniz (Sokrates, Galileo, Sacco, Vanzetti) adlı oyunu ile 2012 yılı Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü'ne değer görüldü.[4] Oyun, AYSA Prodüksiyon Tiyatrosu tarafında sahnelendi.[5]

Ödülleri

  • Ferhat ile Şirin, 1973, İsmet Küntay Ödülü
  • Keloğlan, Tiyatro/76, 1976, Yılın Oyunu
  • Perdeci, 1992, Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Ödülü
  • Adalet, Sizsiniz (Sokrates, Galileo, Sacco, Vanzetti), 2012, Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü

Yazdığı bazı oyunlar

  • Mutluluklar Ülkesi
  • Mor Gezegen
  • Leke/Çizgi/Benek/ Renk
  • Keloğlan
  • Aksak Timur ile Hoca Nasreddin
  • Avrupaya Avrupaya
  • Uçan Şemsiye
  • Keloğlan

Yapıtları

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Denizer, Ümit (3 Aralık 2012). ""Adalet, Sizsiniz" Üzerine…". Mimesis Sahne Sanatları Portali. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2022. 
  2. ^ "AÇOK". Facebook.com @anadolucocukoyunlarikolu. 30 Ocak 2015. 25 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2022. 
  3. ^ "Boğaziçi Vapurundan Muhsin Ertuğrul'a Selam". 23 Mayıs 1992. []
  4. ^ "Ödül Kazanan Eserler | CEVDET KUDRET". cevdetkudretodulleri.com/. 22 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2022. 
  5. ^ "Perdeci Oyuncuları'ndan ilk oyun". Hürriyet. 5 Kasım 2012. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Başar Sabuncu</span> Türk yazar, yönetmen, çevirmen, sahne tasarımcısı ve oyuncu

Fuat Başar Sabuncu, Türk oyun ve senaryo yazarı, tiyatro ve sinema yönetmeni, çevirmen, sahne tasarımcısı, oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Muhsin Ertuğrul</span> Türk oyuncu, yönetmen ve yapımcı (1892–1979)

Muhsin Ertuğrul, Türk tiyatro sanatçısı, yönetmen, oyuncu ve yapımcı.

<span class="mw-page-title-main">Turgut Özakman</span> Türk yazar

Turgut Özakman, Türk bürokrat, yazar ve avukat.

Aziz Ünal Rutkay veya bilinen adıyla Rutkay Aziz, Türk oyuncu ve yönetmen.

<span class="mw-page-title-main">Turgut Atalay</span> Türk ressam

Turgut Atalay, Türk ressam ve tiyatro dekoratörü.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, Osmanlı İmparatorluğu döneminde (1914) Dârülbedâyi adıyla kurulmuş olan tiyatro 1934 yılında İBB Şehir Tiyatroları adıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi bütçesine bağlanan bir tiyatro kurumudur.

<span class="mw-page-title-main">Sertaç Ayvaz</span>

Sertaç Ayvaz  Tiyatro yönetmeni, oyuncu, eğitmen, yazar

<span class="mw-page-title-main">Anadolu Çocuk Oyunları Kolu</span> Türk çocuk tiyatrosu

Anadolu Çocuk Oyunları Kolu (AÇOK), İstanbul'un Anadolu yakasında 1973 yılında kurulmuş yarı-profesyonel bir özel çocuk tiyatrosudur.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Devlet Tiyatrosu</span> Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğüne bağlı olarak Ankarada hizmet veren yerel tiyatro topluluğu

Ankara Devlet Tiyatrosu; Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak faaliyet gösteren yerleşik bir tiyatrodur.

Çocuk tiyatroları, içeriği çocuklar için hazırlanmış, eğitici tarafları ağır basan oyunlardan oluşan tiyatrolar.

<span class="mw-page-title-main">Emine Sevgi Özdamar</span> Türk yazar

Emine Sevgi Özdamar, Türk yazar, tiyatro oyuncusu ve dramaturg.

Rüştü Asyalı, Türk tiyatro, sinema oyuncusu, rejisör, senarist ve seslendirme sanatçısıdır.

<i>Bir Şehnaz Oyun</i>

Bir Şehnaz Oyun, Turgut Özakman'ın yazdığı 1983 tarihli iki perdelik müzikli komedi.

İmparatorluk Kuranlar ya da Schmurz, Fransız yazar Boris Vian’ın en tanınmış oyunlarından birisidir. 3 perdelik oyun, burjuvazi değerlerine bağlı bir ailenin yaşadıkları “gürültü”den kaçış öyküsünü kara mizah yoluyla anlatır. Yazarın kaleme aldığı son oyun olan eser, 1957 yılında yazılmış; 1959 yılında yayınlanmış ve sahnelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Küçük Sahne</span>

Küçük Sahne, İstanbul'da Atlas Pasajı içinde 1951-2018 arasında hizmet vermiş tiyatro sahnesi.

<i>Ferhad ile Şirin</i> (oyun)

Ferhad, Şirin, Mehmene Banu ve Demirdağ Pınarının Suyu, Nâzım Hikmet'in 1948 yılında yazdığı üç perdelik tiyatro oyunu.

17. Afife Tiyatro Ödülleri, Afife Tiyatro Ödülleri kapsamında 2013 yılında verilen, 3 özel ödül ile 15 ayrı dalda ödülden oluşan tiyatro ödülleridir. 15 daldaki adaylar ile özel ödül sahipleri 1 Nisan 2013'te açıkladı. Ödüller 29 Nisan 2013'te Haliç Kongre Merkezi'nde yapılan bir törenle sahiplerine verildi.

M. Kemal Küçük, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, yazar.

<span class="mw-page-title-main">Küçük Sahne Topluluğu</span>

Küçük Sahne Tiyatrosu, Muhsin Ertuğrul'un İstanbul'da 1951 yılında kurduğu ve 1957'de perdelerini kapatan tiyatro topluluğudur.

Türk tiyatro oyuncusu...