İçeriğe atla

Özgön ilçesi

Koordinatlar: 40°46′0″K 73°17′0″D / 40.76667°K 73.28333°D / 40.76667; 73.28333
Özgön İlçesi
Өзгөн району
ÜlkeKırgızistan Kırgızistan
İlOş İli
Yönetim merkeziÖzgön
Nüfus
 • Toplam201 922

Özgön ilçesi, (Kırgızca: Өзгөн району, Özgön rаyоnu) Orta Kırgızistan'da Oş İline bağlı merkezi Özgön şehri olan bir rayondur.[1]

Tarih

Zamanında bütün Maveraünnehir (Transoxiana) buradan yönetilmiş, Kent 11. yüzyılın başlanğıcında Karluk Devleti'nin parçalanmasından sonra Batı Karahanlılara ait olmuştur. Onlar 1089-90 yıllarında Selçukluların şiddetli saldırısını püskürtmüş ve vilayet bağımsızlığını böylece korumuştur. 1141 yılı içinde, tüm Fergana Vadisi de dahil, Özçent, Karahıtayların egemenliğinin altına girmiştir. Büyük Kağan Möngke (1251-1259) döneminde Moğolların egemenliğinin altına, Timur İmparatorluğu ve Şeybani Hanlığı döneminde Andican, Fergana Vadisi'nin başkenti olmuş. Yaklaşık 1470 yılında Özbekler, Jaxartes (Siri Derya) nehrinin kuzey kıyısı ile Sugnak (Siḡnaq) ve Özgön arasındaki bölgeyi, müttefikleri olan Timurlulardan hiç karşılık görmeden işgal etmişlerdir. Kent sonraları Fergana Vadisi de dahil önemini yitirmiş, 1876 yılında Rusların egemenliğine girmiş ve sonra kent Uzgen olarak tanınmıştır.[2] 1990 yılında da bu bölgede Kırgız-Özbek kargaşalağı (Oş isyanı) yaşanmıştır.[3]

Notlar

Dış bağlantılar


İlgili Araştırma Makaleleri

Özbekçe veya Özbek Türkçesi, Özbekistan'ın resmî dilidir. Türk dillerinin içerisinde sınıflanan Karluk grubuna bağlı bir dil ve tarihî Çağataycanın çağdaş devamı olan Türk yazı dillerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Bişkek</span> Kırgızistanın başkenti

Bişkek, Kırgızistan'ın başkentidir. 1878 yılında kurulan kentte, 2023 sayımına göre 1.104.742 kişi yaşar. Kent, Sovyetler Birliği döneminde, Bolşevik askeri önderlerinden Mihail Frunze'nin anısına Frunze adıyla anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan</span> Orta Asyada yer alan bir ülke

Kırgızistan, resmî adıyla Kırgız Cumhuriyeti, Orta Asya'daki bir ülkedir. Kırgızistan, günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletlerinden biri olup Türk Devletleri Teşkilatı ve TÜRKSOY'un üyesidir. Denize kıyısı olmayan ülkenin komşuları kuzeyde Kazakistan; batıda Özbekistan, güneybatıda Tacikistan ve güneydoğuda Çin'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan tarihi</span>

Türk tarihinin bilinen en eski kavimlerinden biri olan Kırgız Türkleri, Çin kaynaklarında “Ge-kun”, “Kie-kun”, “K’i-ku”, “Hegu” adıyla geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fergana Vadisi</span>

Fergana Vadisi, Orta Asya'da Özbekistan'ın doğusunu, Kırgızistan'ın güneyini ve Tacikistan'ın kuzeyini kapsayan vadi.

<span class="mw-page-title-main">Oş</span>

, Fergana Vadisi'nin güneyinde bulunan ve "güneyin başkenti" olarak adlandırılan, Kırgızistan'ın en büyük ikinci şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızlar</span> Orta Asyada yaşayan bir Türk halkı

Kırgızlar, çoğunluğu Kırgızistan'da yaşayan Türk halkı. Türklerin bilinen en eski yazılı belgeleri olan Yenisey ve Orhon Yazıtları'nda Kırgızlar, tarihleri çok eskiye dayanan Türk kavimleri arasında zikredilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şeki</span> Azerbaycanda şehir

Şeki, Azerbaycan'ın kuzeyinde, başkent Bakü'nün 370 km kuzeybatısında Büyük Kafkas Sıradağları eteğinde yer alan ve Şeki Rayonu'nun merkezi olan kenttir. 1968 yılına kadar Nuxa adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan coğrafyası</span>

Kırgızistan, Orta Asya'da, Çin'in batısında karayla çevrili bir ülkedir. Orta Asya'nın yeni bağımsız ülkelerinin en küçüğü olan Kırgızistan, yaklaşık 198,500 kilometrekarelik yüzölçümüyle Türkiye Cumhuriyeti'nin Doğu Anadolu Bölgesi ile hemen hemen aynı büyüklüktedir. Millî toprakları yaklaşık olarak doğudan batıya 900 kilometre, kuzeyden güneye 410 kilometre halinde erişmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şaumyan</span>

Şaumyan, Dağlık Karabağ Cumhuriyetinin yarı de facto illerinden biridir. "Kafkasya'nın Lenini" lakabıyla hitap edilen Ermeni Bolşevik Stepan Şaumyan'ın ismi ile adlandırılmıştır.

Sugnak, Kaşgarlı Mahmud, Divân-ı Lügati't-Türk'te; "سغناق Sugnak" "Oğuz şehirlerinden biri." şeklinde tanımlanladığı "Bilād al-Guzziyya" yani Oğuz ilinde bir Oğuz şehridir. O dönemde Sugnak Siri Derya havzasında nehrin sağ yakasında konumlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Alay ilçesi</span>

Alay ilçesi, Güney Kırgızistan'da Oş İline bağlı merkezi Gulça olan bir rayondur.

<span class="mw-page-title-main">Aravan ilçesi</span>

Aravan ilçesi, Batı Kırgızistan'da Oş İline bağlı merkezi Aravan olan bir rayondur.

<span class="mw-page-title-main">Kara-Kulca ilçesi</span>

Kara-Kulca ilçesi, Güney Kırgızistan'da Oş İline bağlı merkezi Kara-Kulca olan bir rayondur.

<span class="mw-page-title-main">Kara-Su ilçesi</span>

Kara-Suu ilçesi, Güneybatı Kırgızistan'da Oş İline bağlı merkezi Kara-Suu şehri olan bir rayondur. Fergana Vadisinde aynı adı taşıyan bir köy ve bir de Kara-Suu Nehri vardır.

<span class="mw-page-title-main">Nookat ilçesi</span>

Kara-Suu ilçesi, Güney-batı Kırgızistan'da Oş İline bağlı merkezi Eski-Nookat şehri olan bir rayondur.

<span class="mw-page-title-main">Uzkend</span> Kırgızistanın ilinin Özgön ilçesinde şehir

Uzkend ; Kırgızistan'ın Oş ili’nin Özgön İlçesinin merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan-Özbekistan sınırı</span>

Kırgızistan-Özbekistan sınırı 1.314 km uzunluğundadır ve Kazakistan sınırından Tacikistan sınırına kadar uzanır. Kırgızistan'ın komşuları ile olan sınırları içinde en uzun olan sınırıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sovyet Orta Asyası</span> orta Asyadaki Sovyet Cumhuriyetleri

Sovyet Orta Asyası, Orta Asya'nın bir dönem Sovyetler Birliği tarafından kontrol edilen bölümünü ve Sovyet yönetiminin kontrol sağladığı zaman aralığını ifade eder (1918-1991). Orta Asya Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri (SSC) 1991'de bağımsızlıklarını ilan etti. Bölgesel kullanım açısından, bölgenin adı Rus İmparatorluğu sırasında kullanılan Rus Türkistanı ile neredeyse eş anlamlıdır. Sovyet Orta Asyası, mevcut sınırlar 1920'lerde ve 1930'larda oluşturulmadan önce birçok bölgesel bölünmeden geçti.

<span class="mw-page-title-main">Kırgız Birliği</span>

Kırgız Birliği Doğu Çağatay Hanlığının 1514 yılında yıkılması sonucunda modern Kırgızistan ve komşu ülkelerin topraklarına dayanan bir Kırgız devlet birliğidir.