İçeriğe atla

Özel İletişim Vergisi

Özel İletişim Vergisi[1] ya da deprem vergisi, 17.000'den fazla kişinin öldüğü yıkıcı 1999 Gölcük depreminden sonra Türkiye hükûmeti tarafından alınmaya başlanan vergidir.[2] Başlangıçta geçici olarak getirilen bu vergi, depreme bağlı hasarın önlenmesini amaçlayan kalıcı hale geldi. Hükûmet, bu vergiden yaklaşık 85 milyar TL topladı.[3]

Uygulanmaya başlaması

Deprem vergisi Kasım 1999'da[4] Bülent Ecevit hükûmeti tarafından kablo TV, mobil aramalar ve mesajlaşmaya uygulanmaya başlandı.[1] 4481 sayılı yasayla gelir, taşıt, emlak, özel haberleşme ve özel işlemler üzerinden de alınmaya başlandı.[5] 2003'te vergi uygulamalarının çoğu kaldırıldı ancak Özel İletişim Vergisi kalıcı hale getirildi.[5][6] Bu vergi özel haberleşme için %7.5 iken 2021'de kararname ile %10'a yükseltildi.[1][7]

Amacı ve kullanımı

Vergilerle birlikte telekomünikasyon ve binalar depreme dayanıklı hale getirilecekti.[8][9][10] Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), afet yönetimi için 25 ilde lojistik merkezler kurdu.[11] Daha sonra 65 ilde afet sonrası kullanılacak mallar için ilave lojistik merkezler kuruldu.[11] 2012 yılında hükûmet, binaları depreme dayanıklı hale getirmek için güçlendirmeyi amaçlayan yeni bir plan duyurdu.[11] 2011 yılında Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi parasının çeşitli ulaşım ve tarım projeleri için kullanıldığını söyledi.[12]

Eleştiriler

Ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), vergiyle milyonlarca evin depreme dayanıklı hale getirilebileceğini, ancak hükûmetin[13] parayı inşaat projelerini finanse etmek için kullandığını iddia etti.[12]

Kaynakça

  1. ^ a b c "Special communication tax increased 33 percent - Latest News". Hürriyet Daily News (İngilizce). 2 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2023. 
  2. ^ Baysan, Lauren Said-Moorhouse,Isil Sariyuce,Zeena Saifi,Reyhan (8 Şubat 2023). "Emotions run high in Turkey amid questions over state response to deadly quake". CNN (İngilizce). 8 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2023. 
  3. ^ "Erdbebensteuer der Türkei zweckentfremdet: Heftige Kritik an Erdogan nach Katastrophe mit tausenden Toten". Frankfurter Rundschau (Almanca). 10 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2023. 
  4. ^ "Situation Report 13: Duzce Earthquake, Turkey - Türkiye | ReliefWeb". reliefweb.int (İngilizce). 11 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2023. 
  5. ^ a b "24 Billion TL "Earthquake Taxes" Used Elsewhere". Bianet. 2009. 11 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ Sönmez, Mustafa. "Turks question 'quake taxes' after deadly tremor - Al-Monitor: Independent, trusted coverage of the Middle East". Al-Monitor (İngilizce). 11 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2023. 
  7. ^ "Turkey Increases Special Communication Tax Rate — Orbitax Tax News & Alerts". www.orbitax.com (İngilizce). 11 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2023. 
  8. ^ "Erdogan zwackte Steuergeld ab, statt Häuser gegen Erdbeben zu sichern". Focus. 8 Şubat 2023. 7 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "Turkey's president faces scrutiny after earthquake for construction standards". PBS NewsHour (İngilizce). 16 Şubat 2023. 17 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2023. 
  10. ^ Nawaz, Amna (16 Şubat 2023). "Turkey's president faces scrutiny after earthquake for construction standards". PBS NewsHour (İngilizce). 17 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2023. 
  11. ^ a b c "Turks question 'quake taxes' after deadly tremor - Al-Monitor: Independent, trusted coverage of the Middle East". Al-Monitor (İngilizce). 11 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2023. 
  12. ^ a b "Erdbebensteuer der Türkei zweckentfremdet: Heftige Kritik an Erdogan nach Katastrophe mit tausenden Toten". Frankfurter Rundschau (Almanca). 10 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2023. 
  13. ^ "Erdogan zwackte Steuergeld ab, statt Häuser gegen Erdbeben zu sichern". Focus. 8 Şubat 2023. 7 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tennessee</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Tennessee veya Tennessee Eyaleti, ABD'nin doğu eyaletlerinden birisidir. Başkenti ve en büyük kenti Nashville'dir.

<span class="mw-page-title-main">Man Adası</span> Britanya taç toprağı olan ancak Birleşik Krallıkın parçası olmayan ada

Man Adası, İrlanda Denizi'nde, Britanya Adaları'nın coğrafî merkezinde yer alan ada. Birleşik Krallık'a dâhil olmamakla beraber taç toprakları olarak kraliyete bağlıdır..

<span class="mw-page-title-main">2008 Siçuan depremi</span>

2008 Siçuan depremi veya Büyük Siçuan Depremi, Çin Standart Zamanı'na göre 12 Mayıs 2008 saat 14.28:01'de 7,9 Mw büyüklüğünde meydana gelen depremdir. Depremin merkezi Çengdu'nun 50 km kuzeybatısında, 19 km derinlikte meydana gelmiştir. Deprem, 240 km'den fazla uzunlukta fay hattını kırmıştır. 1.500-1.700 km uzaklığa, Pekin, Şangay, Tayland ve Vietnam'a kadar hissedilmiştir. Deprem sonrası, kayıpları daha ağır hale getiren 6 Mw büyüklüğe kadar artçı depremler meydana gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Port-au-Prince</span> Haitinin başkenti

Port-au-Prince, Haiti'nin başkenti ve en büyük şehridir. Şehir, merkezden uzaklaştıkça ve yamaçlara gidildikçe bir gecekondu şehri görüntüsünü alır. Port-au-Prince şehri, Gonâve Körfezi'nde yer almaktadır: şehrin üzerinde yer aldığı ve doğal bir liman görevi gören körfez, Taíno uygarlıklarından bu yana ekonomik faaliyeti sürdürmektedir. İlk kez 1749'da Fransız sömürge yönetimi altında kuruldu. Kentin planı bir amfitiyatroya benziyor; ticaret bölgeleri suya yakın, yerleşim mahalleleri ise yukarıdaki tepelerde yer alıyor. Şehrin yukarısındaki yamaçlarda gecekondu mahallelerinin hızla büyümesi nedeniyle nüfusunu tespit etmek zordur; ancak son tahminler metropol bölgesinin nüfusunun yaklaşık 3,7 milyon, yani ülkenin ulusal nüfusunun neredeyse üçte biri olduğunu gösteriyor. Şehir, 2010 yılındaki büyük bir depremden feci bir şekilde etkilenmiş, çok sayıda yapı hasar görmüş veya yıkılmıştır. Haiti hükûmeti ölü sayısının 230.000 olduğunu tahmin ediyordu.

<span class="mw-page-title-main">1988 Spitak depremi</span>

Gümrü Depremi olarak da adlandırılan Spitak Depremi, o tarihte Sovyetler Birliği bünyesinde bulunan Ermenistan'ın Spitak bölgesinde 7 Aralık 1988 günü yerel saatle 11.41'de meydana gelen 6.8 büyüklüğünde bir sarsıntıdır.

<span class="mw-page-title-main">2010 Haiti depremi</span> Doğal afet

2010 Haiti Depremi, merkez üssü başkent Port-au-Prince'e 25 km uzaklıkta olan ve 7,0 Richter büyüklüğünde olan ve yerel saatle 21:53:09, 12 Ocak 2010'da gerçekleşen deprem. Deprem yerin 13 km altında meydana geldi. Birleşik Devletler Jeolijik Araştırma Kurumu 5,0 ve 5,9 şiddetindeki on dört artçı depremi kaydetti. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi, depremden yaklaşık üç milyon kişinin etkilendiğini ve ölü sayısının da 50.000-100.000 arasında olduğunu tahmin ediyor. Deprem neticesinde Port-au-Prince'de büyük hasar meydana geldi. Hasara uğrayan yerler arasında Haiti Ulusal Sarayı, Haiti Ulusal Meclisi binası, Port-au-Prince Katedrali ve merkezi hapishane yer almakta. Ülke genelinde hastaneler tahrip olmuş veya kötü bir şekilde hasara uğramıştır.

<span class="mw-page-title-main">2010 Şili depremi</span> Şilide gerçekleşen büyük deprem

2010 Şili Depremi Şili'nin Maule Bölgesi sahilinde meydana geldi. 27 Şubat, 2010, 03:34 Yerel zaman, Moment magnitüd ölçeğinde 8.8 büyüklüğünde ve yaklaşık üç dakika süren bir deprem. Sarsıntıyı en kuvvetli hisseden şehirler- Mercalli şiddet ölçeği VIII (yıkıcı)- Talcahuano, Arauco, Lota, Chiguayante, Cañete ve San Antonio idi. Deprem Şili'nin başkenti Santiago'da Mercalli şiddetli ölçeğine göre VII olarak hissedildi. Sarsıntı, Arjantin'in pek çok şehrinde Buenos Aires, Córdoba, Mendoza ve La Rioja'da hissedildi. Sarsıntılar kuzeyde hissedildiği kadar Peru'nun güneyindeki şehri Ica'da da hissedildi. Tsunami alarmı 53 ülkede yayımlandı, ve tsunami Şili'nin Valparaíso denizinde 2.6 m yüksekliğinde kayıt edildi. Başkan Michelle Bachelet bir "Felaket durumu" ilan etti. Ayrıca ölülerin en az 723 kişi olduğunu teyit etti. Çok kişinin kayıp olduğu rapor edildi. Sismologlar, depremin çok kuvvetli olması nedeniyle gün uzunluğunu 1,26 mikro saniye kısalttığını ve dünyanın dönüş eksenini 3 inç veya 2,7 milyarsaniye oynattığını tahmin etmekteler. Depremin merkezi, Maule Bölgesi sahilinde, Curanipe'nin yaklaşık 8 km batısı ve Şili'nin ikinci en büyük şehri Concepción'ın 115 km kuzey-kuzeydoğusu. Deprem ayrıca, deprem merkezine yaklaşık 4.700 mil (7.600)km uzaklıktaki Birleşik Devletler New Orleans'ın kuzeyindeki Pontchartrain Gölü'nde durgun dalgaya sebep oldu.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki depremler listesi</span> Jeolojik liste

Bu liste, Türkiye'de ve etkisini gördüğü yakın çevrelerde şu ana kadar yaşanmış en şiddetli depremleri barındırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">2011 Tōhoku depremi ve tsunamisi</span> 11 Mart 2011de Japonyada gerçekleşen deprem ve tsunami

2011 Tōhoku depremi ve tsunamisi, 11 Mart 2011 tarihinde, merkez üssü Japonya'nın Tōhoku bölgesindeki Oshika Yarımadası'nın 72 km doğusunda, Pasifik Okyanusu'nda 9,1 Mw büyüklüğünde meydana gelen deprem. Yaklaşık 6 dakika süren deprem bazı bölgelerde 40.5 metreye kadar ulaşan tsunamiye neden oldu. Tsunami dalgaları saatte 500 km hızla 6.372 km uzaklıktaki Amerika Birleşik Devletleri'nin Hawaii adalarını vurdu. Yerin 29 km derinliğinde olan deprem, yerel saatte 14.46'da gerçekleşti. Japonya hükûmeti, felaketi resmi olarak Büyük Doğu Japonya depremi olarak adlandırdı.

Olağanüstü hâl ya da kısa adıyla OHAL, olağanüstü bir yönetim düzeninin gerekli olduğu doğal afet, tehlikeli salgın hastalık, ekonomik bunalım, kamu düzenini tehlike altına sokan yaygın şiddet vakaları gibi durumlarda başvurulan uygulamadır.

<span class="mw-page-title-main">Ekim 2011 Van depremi</span> Türkiyenin Van şehrinde gerçekleşmiş bir deprem

Ekim 2011 Van depremi, 23 Ekim 2011 günü Türkiye saati ile 13.41'de Van'da meydana gelen ve 25 saniye süren bir depremdir. Depremin merkez üssü Van'a 17 kilometre uzaklıktaki Tabanlı köyüdür. Yapılan değerlendirmelerde depremin büyüklüğü; Kandilli Rasathanesi tarafından Richter ölçeğine göre 6.6ML, ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu tarafından ise Moment magnitüd ölçeğine göre 7.2 Mw olarak duyuruldu. Kandilli Rasathanesi'nden daha sonra yapılan açıklamada depremin moment büyüklüğü 7.2 Mw olarak düzeltildi.

<span class="mw-page-title-main">2018 Venezuela depremi</span>

21 Ağustos'ta Venezuela'nın kuzey kıyılarında yaklaşık 7,3 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Caracas'ta tahliyelere neden olan deprem, Kolombiya, Guyana, Grenada, Barbados, Saint Vincent ve Grenadinler ve Saint Lucia'yı salladı. Depremden etkilenen, merkeze 100 mil uzaklıktaki Trinidad ve Tobago'da, kısa süreli telefon ve elektrik kesintileri yaşandı. Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi tsunami potansiyeli konusunda uyarıda bulunulmuş olsa da, bir tsunami beklenmemektedir ve sahil şeridinde tsunami dalgaları için bir uyarı yayınlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan'da vergilendirme</span>

Macaristan'da vergilendirme hem ulusal hem de yerel hükûmetler tarafından alınır. Macaristan'da vergi geliri 2017 yılında GSYİH'nın %38,4 seviyesinde kaldı. En önemli gelir kaynakları gelir vergisi, sosyal güvenlik, kurumlar vergisi ve hepsi ulusal düzeyde uygulanan katma değer vergisidir. Toplam vergi geliri arasında yerel vergilerin oranı sadece %5 iken, AB ortalaması %30'dur.

<span class="mw-page-title-main">Karbon vergisi</span> Karbon emisyonu vergisi

Karbon vergisi, ulaşım ve enerji sektöründe, yakıtların karbon içeriğine uygulanan bir vergi'dir. Karbon vergileri karbon fiyatlandırması'nın bir biçimidir. Karbon vergisi terimi ayrıca karbon dioksit eşdeğeri vergiyi ifade etmek için kullanılır. Oldukça benzerdir, ancak herhangi bir ekonomik sektör tarafından yayılan her türlü sera gazı veya sera gazı kombinasyonuna uygulanabilir.

Düz oranlı vergi, vergi ödemesinin vergi matrahından bağımsız olarak tek bir oran ile hesaplandığı bir vergi sistemidir. Örneğin, matrah 10.000 TL ise, ödenmesi gereken vergi %20 x 10.000 TL = 2.000 TL ve matrah 100,000 TL ise ödenmesi gereken vergi 20.000 TL'dir. Vergi yüzdesi oranı matrahın bir fonksiyonu olarak grafiğe dökülürse grafik "düz" bir çizgi olur.

Aşamalı vergi, vergilendirilebilir miktar arttıkça vergi oranının da arttığı bir vergidir. Aşamalı terimi, bir vergi mükellefinin ortalama vergi oranının kişinin marjinal vergi oranından daha düşük olmasıyla sonuçlanan, vergi oranının düşükten yükseğe doğru ilerleme şeklini ifade eder. Terim, bireysel vergilere veya bir bütün olarak bir vergi sistemine uygulanabilir. Daha düşük ödeme gücüne sahip kişilerin vergi oranlarını düşürmek amacıyla aşamalı vergiler uygulanmaktadır, çünkü bu tür vergiler oranı giderek daha yüksek ödeme gücüne sahip olanlara kaydırmaktadır. Aşamalı verginin tersi, fakirlerin zenginlere kıyasla gelirlerinin daha büyük bir kısmını ödediği satış vergisi gibi gerileyen bir vergidir.

<span class="mw-page-title-main">2023 Kahramanmaraş depremleri</span> 6 Şubat 2023te Türkiye ve Suriyeyi etkileyen deprem

2023 Kahramanmaraş depremleri, 6 Şubat depremleri ya da 2023 Türkiye-Suriye depremleri, 6 Şubat 2023'te dokuz saat arayla meydana gelen, merkez üsleri sırasıyla Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri olan, 7,8 Mw  ve 7,5 Mw  büyüklüklerindeki iki deprem. Mercalli şiddet ölçeğine göre sarsıntıların şiddeti, ölçeğin en yüksek değeri olan XII (Afetsel) olarak saptandı. Depremler sonucunda Türkiye'de resmî rakamlara göre en az 53 bin 537, Suriye'de ise en az 8 bin 476 kişi öldü ve toplam 122 binden fazla kişi ise yaralandı. Depremlerin ardından büyüklüğü 6,7 Mw 'e kadar varan 45 binden fazla artçı sarsıntı gerçekleşti.

Dost Operasyonu, 6 Şubat 2023'te 2023 Kahramanmaraş depremlerinin Türkiye ve Suriye'yi ağır hasara uğratmasının ardından Hindistan hükûmeti tarafından iki ülkeye yardım etmek için başlatılan bir arama kurtarma operasyonudur. Depremin merkez üssü Türkiye'nin Gaziantep şehrinin 34 km batısındaydı.

Arazi değeri vergisi ya da şerefiye vergisi, arazi üstündeki binalar, kişisel mülkler ve diğer iyileştirmeler dikkate alınmaksızın arazinin değeri üzerinden alınan bir vergidir. Konum değeri vergisi, muhit değerleme vergisi, bölge değerleme vergisi, bölünmüş oran vergisi veya muhit değeri derecelendirmesi olarak da bilinir.

2023 Kahramanmaraş depremleri ya da 2023 Türkiye-Suriye depremleri, 6 Şubat 2023'te dokuz saat arayla meydana gelen, merkez üsleri sırasıyla Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri olan, 7,8 Mw  ve 7,5 Mw  büyüklüklerindeki iki deprem. Depremler sonucunda Türkiye'de resmî rakamlara göre en az 50 bin 783, Suriye'de ise en az 8 bin 476 kişi hayatını kaybetti ve toplam 122 binden fazla kişi ise yaralandı. Depremlerin ardından büyüklüğü 6,7 Mw 'e kadar varan 40 binden fazla artçı sarsıntı gerçekleşti. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde gerçekleşmiş en büyük, en uzun ve en şiddetli deprem olarak kayıtlara geçti.