İçeriğe atla

Özbekistanlı Kırgızlar

Özbekistanlı Kırgızlar, Orta Asya'nın Özbekistan Cumhuriyeti'nde yaşayan Türk dilli halklardan biri.

Genel bakış

Özbekistan'nın çeşitli bölgelerinde yaşayan Kırgızlar bulundukları yerlerin yerli ve eski halklarından biridir.Burada yaşayan Kırgız boyları Kırgızların , sol ve boylarındandır.

Özbekistan'ın şimdiki Andican, Fergana, Namangan, Buhara, Samarkan, Sırdarıya, Navoyiy, Cizzak, Taşkent vikayetleri ve Karakalpakistan bölgesi Kırgız topluluklarının eskiden beri yaşam sürdüğü yerlerdir.[1]

Kırgız toplulukları çevresindeki başka Türk topluluklarına da kültürel olarak tesir etmiştir.

Taşkent'in resmî istatiskiki son verilerine göre 370.000'i aşkın Kırgızın ülkede yaşadığı belirtilmiştir[2] ve Özbekistan'daki Kırgızların oranı % 4 kadardır.[3]

İlgili yayınlar

  • Karataev, Olcobay. Kırğız etnonimder sözdügü. - Bişkek: Kırğız-Türk "Manas" universiteti, 2003. - 265 bet. - ISBN 9967-21-621-2.
  • Karataev О.K. Tuundu etnonimderdegi kyoptъk maanini bildirъъçъ mъçyolyor//Vestnik KGNU. Filologiçeskie nauki. Ç.2. -Bişkek, 1999. 87-92 bb.
  • Karataev О.K. Cayçı, kalça, manğıt, karakuş, çağır c.b. (tarıxıy-lingvistikalık iliktyoyo).Renessans. Tarıx cana madaniyat. 2 –çığarılışı. – Bişkek, -Oş, 1999. 20-25 bb.
  • Karataev О. K. Fergana yoryoyonъndyogъ kırğızdardın etnostuk kuramı. Oş i Fergana: Arхеologiya, novoе vremya, kulьtura, etnogenez. -Vıp.4. – Bişkek, 2000. 103-105 bb.
  • Karataev О.K. Kırğız-oguz tarıxıy etnikalık baylanıştarı//KTMU. Koomduk ilimder curnalı, - Bişkek, 2001, 175-186 bb.
  • Karataev О.K. Kırğız etnonimderdin strukturası //Vestnik KGNU: Seriya.I.Gumanitarnıe nauki. –Vıp.3. Filologiya. Yazıkoznanie. Gosudarstvennıy yazık. –Bişkek, 2001, 89-92 bb.
  • Moldokasımov K. “Kurmancandın köz caşı”. – B., 1991.
  • Moldokasımov K. Kokon ordosunda kızmat ötögön kırğız tarıxçısı ce Kokon хandığının tarıxına arnalğan anın kol cazması // Magzuni. Fargana хandarının tarıxı. – Bişkek: Turar, 2007. – 3-14-better. -
  • Moldokasımov K., Abasbekov А.T. “Kırğız ayımdarı tarıx tarazasında. (Х1Х kılım)”. – B., 2004. - А. T. Abasbekov menen avtorloş.
  • Çorotegin T., Moldokasımov K. Kırğızdardın cana Kırğızstandın kıskaça tarıxı: (Bayırkı zamandan tartıp bugünkü küngö çeyin) // Kırğızstan: Entsiklopediya. – Bişkek, 2001.
  • Moldokasımov K.S. Х1Х kılımdın ekinçi carımı –ХХ kılımdın başındağı kırğız-özbek elderinin tarıxıy baylanışının önügüşü (avtoreferat), Bişkek, 1994.
  • Kayıpov S. Cılğa bergis carım kün: İlimiy-populyardık kitep – B.: Uçkun, 2006. - 220 b.
  • Kayıpov Sulaiman. Folklor Üzerine Yazılar: Makaleler, Bildiriler. – Ankara, 2006.
  • Bektemir Cumabayev. Pamir: Uluu dercavalardın ortosundağı geosayasiy küröş. – Bişkek: Uçkun, 2009. – 192 bet.
  • Cumabaev B. Batıştan Aziyanın cürögünö çeyin // Kırğızdar / Tüzgön Keñeş Cusupov. – Bişkek, 2003. – T. 5. – 289-298-better.
  • Cumabaev B., Maanаev Е. Pamir kırğızdarı: Tarıxiy-etnografiyalık oçerk. – Bişkek, 2009. – 186 bet.
  • Çorotegin T., Moldokasımov K. Kırğızdardın cana Kırğızstandın kıskaça tarıxı: (Bayırkı zamandan tartıp bugünkü küngö çeyin): Tarıxtı okup üyrönüüçülör üçün. – Bişkek, 2000. – (ISBN 9967-00-001-5). – 160 b.
  • Beyşe Urustanbekov., Çoroev T.K. Kırğız tarıxı: Kıskaça entsiklopediyalık sözdük. – Frunze: Kırğız Sovet Entsiklopediyasının Başkı redaktsiyası, 1990. – 288 bet. – Retsenzent: tarıx iliminin doktoru Ömürkul Karaev. - ISBN 5-89750-028-2.

Kaynakça

  1. ^ "В расположенном ниже списке выберите регион". demoscope.ru. 23 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ «Veçerniy Bişkek» gazetesi, 25 Şubat 2003
  3. ^ "Национальный состав населения по республикам СССР". demoscope.ru. 23 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan</span> Orta Asyada yer alan bir ülke

Kırgızistan, resmî adıyla Kırgız Cumhuriyeti, Orta Asya'daki bir ülkedir. Kırgızistan, günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletlerinden biri olup Türk Devletleri Teşkilatı ve TÜRKSOY'un üyesidir. Denize kıyısı olmayan ülkenin komşuları kuzeyde Kazakistan; batıda Özbekistan, güneybatıda Tacikistan ve güneydoğuda Çin'dir.

<span class="mw-page-title-main">Nasreddin Hoca</span> efsanevi kişi ve mizah kahramanı

Nasreddin Hoca, Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, Hortu ile Akşehir çevresinde yaşamış olan efsanevi kişi ve mizah kahramanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tınçtıkbek Çorotegin</span> Kırgız Tarihçi ve Gazeteci

Tınçtıkbek Kadırmambetoviç Çoroev / Çorotegin – Kırgız tarihçisi ve gazetecisi. Tarih Alanında Doktor (1998), Profesör (2002). Cengiz Aytmatov adındaki uluslararası Akademi üyesi. Milleti - Kırgız.

Türk dili tarihi, çivi yazılı Sümerce tabletlerdeki alıntı kelimeler şeklinde bilinen ilk örneklerine rastlanan, coğrafya olarak Moğolistan ve Çin içlerinden Avrupa’nın ortalarına, Sibirya’dan Hindistan ve Kuzey Afrika sahasına kadar yayılmış olan Türk dilinin tarihidir. Günümüzde Asya ve Avrupa kıtalarında konuşulan ve yazılan Türk yazı dilleri ve bunların ağızlarının tarihî süreçlerini kapsar.

Türkiye'deki Kırgızlar, Türkiye Kırgızları ya da Türkiye Kırgız Türkleri, 20. yüzyılda Orta Asya'nın Rus İmparatorluğu tarafından ele geçirilmesinden sonra kimi yıllarda az sayıda olarak Türkiye topraklarına gelen Kırgızların Türkiye sınırlarında kalan kısmıdır. Türkiye'deki Kırgızların sayısı 15 bin dolayındadır.

<span class="mw-page-title-main">Gülzura Cumakunova</span> Kırgız Türkü araştırmacı

Gülzura Cumakunova – Kırgız Türklerinin çağdaş dil ve edebiyat bilgin kadını, mütercim, sözlük uzmanı, edebiyatçı, "Manas" destanı araştırmacısı, ilmi kaynak analisti, Filoloji doktoru. Post-Sovyet Orta Asya'dan Türkiye'ye bilimsel çalışmalar için varıp, Türkiye'de akademisyen olarak devam etmiştir. Ankara Üniversitesinde Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümünde görev yapmaktadır..