İçeriğe atla

Ömer Vehbi Büyükyalvaç

Ömer Vehbi Büyükyalvaç (d. 1870 Yalvaç, Isparta, Türkiye), (ö. 13 Mayıs 1927, Konya, Türkiye), Türk siyasetçi ve öğretmen.

Hafız Mustafa Efendi'nin oğludur. İlk ve orta öğrenimini Yalvaç'ta tamamladı. Konya’da Medrese öğrenimi görerek müderrislik diploması aldı. İrfaniye medresesinde müderrislik yaptı. II. Meşrutiyetin İlânından sonra İttihat ve Terakkî Fırkasında politikaya girip, İstanbul Mebusan Meclisinin ikinci dönemine Konya Milletvekili olarak katıldı. Balkan savaşı ve sıkıyönetim sebebiyle Meclisin Temmuz 1912’den sonra feshi ile Konya’ya dönerek müderrisliğini sürdürmüş, Konya Hukuk Mektebi'nde fıkıh ve mecelle dersleri okuttu. Birinci Dünya Savaşı sonucu kurulan Müdafaayı Hukuk geçici heyetinin başkanlığını üstlendi. İstanbul Hükûmetince değişik bölgelere gönderilen “Heyet-i Nasiha”lardan Konya’ya gelen öğüt kurulu ile konuşmasında “Konya halkı diğer vilayetler ahalisi gibi Devletin mevcudiyeti ve şerefiyle bağdaşmayan hiçbir anlaşmayı kabul etmeyecektir.” diyerek halkın bağımsızlık ve hürriyet isteklerini dile getirdi.

İstanbul Mebuslar Meclisinin son dönemi için yapılan seçimde yeniden Konya Milletvekili olarak Meclise katıldı. Meclisin feshi ile birlikte Heyet-i Temsiliye’nin emrine uyarak Ankara’ya geldi. 2 Haziran 1920’de Konya Milletvekili seçildi. Mecliste Şer’iye Evkaf Komisyonunda çalıştı. Komisyonunun Başkanlığını II. ve III. toplantı yıllarında yaptı. 17 Haziran 1922’de Millet ve Hükûmetin amaçlarının gerçekleşmesi dileğiyle Konya Müftülüğünü üstlendiği için Milletvekilliğinden istifa etti. Dönem içinde kürsüde 80 konuşma yapıp 6 kanun önerisinde bulundu.

Evli ve 9 çocuk babasıydı. Arapça ve Farsça bilmekteydi. Daha sonra ailesi (Büyükyalvaç) soyadını almıştır.

Kaynakça

Dr. Yaşar Özüçetin ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 42, Cilt: XIV, Kasım 1998, Türkiye Cumhuriyeti'nin 75. Yılı Özel Sayısı28 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Büyük Millet Meclisi</span> Türkiye Cumhuriyetinin parlamentosu

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti'nin yasama organıdır. 23 Nisan 1920'de Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'nce işgaline direniş göstermek üzere kurulmuştur. Asli görevi yürütmeyi denetlemektir ve yasama erkini kullanır. "Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir" ilkesi, TBMM'nin varoluşunun temel dayanağını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Refik Koraltan</span> 8. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Bekir Refik Koraltan, Türk bürokrat ve siyasetçi. Demokrat Parti döneminde, 1950 ile 1960 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı görevinde bulunmuştur.

Erkan Mumcu, Türk politikacı, eski Kültür ve Turizm Bakanı, Anavatan Partisi eski Genel Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Fehmi Gerçeker</span> Türk din adamı ve siyasetçi

Mustafa Fehmi Efendi veya Soyadı Kanunu'ndan sonra Mustafa Fehmi Gerçeker, TBMM'nin kuruluşuyla yürütme görevi verilen I. İcra Vekilleri Heyeti, II. İcra Vekilleri Heyeti ve III. İcra Vekilleri Heyeti'nde Umuru Şeriye ve Evkaf Vekili olarak görev yapmış, TBMM'de 1. Dönem, 2. Dönem, 3. Dönem, 4. Dönem, 5. Dönem, 6. Dönem, 7. Dönem ve 8. Dönem'de 1920'den 1950'ye, ölüm tarihine kadar, 30 yıl boyunca Bursa milletvekilliği yapmış din ve siyaset adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Kemal Tengirşenk</span> Türk politikacı ve diplomat

Yusuf Kemal Tengirşenk Osmanlı Meclis-i Mebûsan'ında ve TBMM'nin ilk dönemlerinde milletvekilliği, İstanbul Barosu başkanlığı, ayrıca farklı hükûmetlerde İktisat, Hariciye ve Adliye Vekilliği görevleri yürütmüş, 91 yıllık ömrünün son 40 yılını akademisyen olarak sürdürmüş bir siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Refik Şevket İnce</span>

Mehmet Refik İnce, Türk siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Vehbi Çelik</span>

Mehmet Vehbi Çelik, Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'nda 1. Dönem ve 4. Dönem Konya, TBMM 1. Dönem Konya milletvekilliği yapmış, IV. İcra Vekilleri Heyeti'nde Şeriye ve Evkaf Vekilliği yapmış bir din ve siyaset adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Musa Kazım Onar</span>

Musa Kazım Onar, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Seyyid Bey</span>

Seyyid Bey, Türk hukukçu, siyasetçi ve yazar. Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın 1., 2., 3. Dönem İzmir ve 22 Ekim 1916'da Ayan Âzâsı, II. Dönem İzmir Milletvekili ve V. İcra Vekilleri Heyeti ile 1. TC Hükûmeti'nde Adalet Bakanı olarak görev yapmış, hilafetin kaldırılmasında kilit bir rol oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ali Rıza Özdarende</span> Türk din adamı ve siyasetçi

Ali Rıza Özdarende, Türk din adamı ve siyasetçidir. TBMM 1. Dönem ve 2. Dönem Amasya milletvekili.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Hüsnü Özdamar</span>

Hüseyin Hüsnü Özdamar, Kurtuluş Savaşı'nın Batı Cephesi'nde yararlılıklar göstermiş, TBMM'de 7 dönem Isparta milletvekilliği yapmış bir din ve siyaset adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Müfit Kurutluoğlu</span> TBMM 1. Dönemde Kırşehir milletvekilliği yapmış din adamı ve hukukçu

Ahmet Müfit Kurutluoğlu, TBMM 1. Dönem'de Kırşehir milletvekilliği yapmış din adamı ve hukukçudur.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Alim Çınar</span>

Mehmet Alim Efendi, TBMM 1. Dönemde Kayseri milletvekilliği yapmış bir din adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hacı Mustafa Beynamlı</span>

Hacı Mustafa Efendi, Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'nda ve TBMM 1. Dönem'de Ankara milletvekilliği yapmış bir din adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Meşrutiyet</span> Osmanlı Devletinde ikinci anayasal monarşi dönemi (1908–1920)

İkinci Meşrutiyet, Osmanlı Anayasası'nın, 30 yıl askıda kaldıktan sonra, 23 Temmuz 1908'de yeniden ilan edilmesiyle başlayan ve Mebuslar Meclisinin Sultan Vahdettin tarafından 11 Nisan 1920'de tasfiyesi ile sona eren dönemdir. Bu dönemde parlamenter demokrasi, seçim, siyasi parti, askerî darbe ve diktatörlük olgularıyla tanışılmış, iki büyük savaş yaşanmış ve imparatorluğun dağılmasına tanık olunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mazhar Müfit Kansu</span> Türk siyasetçi

Ahmet Mazhar Kansu, Türk devlet adamı, vali, milletvekili ve yönetici.

<span class="mw-page-title-main">Cevat Abbas Gürer</span> Türk asker ve siyasetçi

Mehmet Cevat Abbas Gürer, Türk asker, siyasetçi, Mustafa Kemal Paşa’nın başyaveri, Meclis-i Mebûsan ve TBMM I., II., III., IV. ve V. dönem Bolu milletvekili.

Taşpınarlı Hacı Atıf Efendi, Türk siyasetçi, din adamı.

<span class="mw-page-title-main">Halil İbrahim Özkaya</span> Türk siyasetçi ve öğretmen

Halil İbrahim Özkaya, Türk siyasetçi ve öğretmen.

<span class="mw-page-title-main">Tevfik Durlanık</span> Osmanlı ve Türk siyasetçi

Hacı Tevfik Efendi (Durlanık), Türk din adamı ve siyasetçi.