İçeriğe atla

Çukurbaş yılan

Çukurbaş yılan
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Squamata
Familya:Lamprophiidae
Alt familya:Psammophiinae
Cins:Malpolon
Tür: M. insignitus
İkili adlandırma
Malpolon insignitus
(Geoffroy Saint-Hilaire, 1809)

Çukurbaş yılan ya da çukurbaşlı yılan[1] (Malpolon insignitus), Colubridae familyasından Kuzey Afrika, Kıbrıs, Suriye ve Türkiye'de görülen 200 cm uzunluğunda zehirsiz bir yılan türü. Yakın zamana kadar Malpolon monspessulanus türünün iki ayrı alt türü (Kuzey Afrika'daki Malpolon monspessulanus insignitus ile Doğu Akdeniz'deki Malpolon monspessulanus fuscus) olarak sınıflandırılıyordu.

Morfoloji

200 cm boyundadır. Başın üst tarafında, gözler arasında, boyuna bir çukur bulunur ve adını buradan alır. Zehri insan için etkili olmayıp ancak kertenkele ve benzeri avlarını zehirleyerek yakalamaya yarar.[1] M. Monspessulanus türüne benzer, yalnız erkeklerinde "eyer" bulunmaz.[2]

Habitat

Taşlık, kayalık alanlarda görülür.[1]

Alt türleri

İki alt türü vardır:[3]

  • Malpolon insignitus fuscus (Fleischmann, 1831)
  • Malpolon insignitus insignitus (Geoffroy De St-hilaire, 1827)

Yayılımı

Doğu Fas, Cezayir, Tunus, Libya, Kuzey Mısır, Filistin, İsrail, Ürdün, Suriye, Türkiye, Yunanistan (Korfu), Kıbrıs, Irak, İran ve Lübnan'da dağılım gösterir.

Türkiye'de yayılımı

Türkiye'de Karadeniz bölgesi hariç bütün bölgelerde (Marmara, Ege, Batı Akdeniz, Doğu Akdeniz, İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu) rastlanır.[1]

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ a b c d "Arşivlenmiş kopya". 13 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2012. 
  2. ^ Carranza, S.; Arnold, E.N.; Pleguezuelos, J.M. (2006). "Phylogeny, biogeography, and evolution of two Mediterranean snakes, Malpolon monspessulanus and Hemorrhois hippocrepis (Squamata, Colubridae), using mtDNA sequences". Molecular Phylogenetics and Evolution. 40 (2). ss. 532-546. doi:10.1016/j.ympev.2006.03.028. PMID 16679033. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2012. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Akdeniz Bölgesi</span> Türkiyenin Akdeniz kıyısındaki coğrafi bölgesi

Akdeniz Bölgesi, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Anadolu'nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanır. Genişliği 120–180 km arasında değişir. Batı ve kuzey batısında Ege Bölgesi, kuzeyinde İç Anadolu Bölgesi, doğusunda Güneydoğu Anadolu Bölgesi, güneyinde ise Akdeniz bulunur. Güneydoğudan Suriye ile komşudur. Türkiye'nin başka bölgelerinde olduğu gibi Akdeniz Bölgesi'nde de bölge sınırları ile yönetim birimleri olan illerin sınırları tümüyle çakışmaz.

<span class="mw-page-title-main">Akdeniz</span> Avrupa, Asya ve Afrika arasında yer alan iç deniz

Akdeniz, Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz. 2,5 milyon km² civarında alanı kaplayan deniz, Cebelitarık Boğazı ile Atlas Okyanusu'ndan, Çanakkale Boğazı ile Marmara Denizi'nden ve Süveyş Kanalı ile Kızıldeniz'den ayrılır. Akdeniz'in tuzluluk oranı ‰ 38 olup tuz oranı fazla olan denizler grubunda değerlendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Ege Denizi</span> Akdenizin parçası olan deniz

Ege Denizi veya Türkçe diğer adı ile Adalar Denizi, Balkan ve Anadolu Yarımadaları arasında, Akdeniz'e bağlı bir denizdir. Marmara Denizi ve Karadeniz'den Çanakkale ve İstanbul Boğazları ile ayrılan bu denizin kuzey sınırları karalarla çizilmiş olmakla birlikte, güney sınırlarını Yunanistan'a bağlı adalar olan Rodos ve Girit çizer. Ege Denizi'nin tüm kıyıları Türkiye ve Yunanistan ile çevrilidir. Karadeniz üzerinden taşınan petrol ürünlerinin dünya pazarına ulaşmasında başlıca yoldur.

<span class="mw-page-title-main">Kimyon</span> Bitki türü, baharat çeşiti

Kimyon, maydanozgiller (Apiaceae) familyasından Mayıs-Haziran ayları arasında, beyaz ve pembemsi renkli çiçekleri açan, 40–60 cm boyunda, bir yıllık otsu bir bitki türü. Anavatanı Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'dur.

<span class="mw-page-title-main">Nur Dağları</span> Kahramanmaraş ile Hatay arasında uzanan dağ silsilesi

Nur Dağları, Gâvur Dağları ya da Amanos Dağları, Kahramanmaraş'taki Sır Baraj Gölü’nden başlayıp Hatay ilinin Samandağ kıyılarına doğru uzanan 175 km uzunlukta dağ silsilesidir. Çoğunluğu, Doğu Karadeniz'dekilere benzer nemli ve gür ormanlarla kaplıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye faunası</span>

Türkiye direyi, hayvanlar âleminin Türkiye sınırları içerisinde yaşayan üyelerinin tümüdür. Birçok farklı hayvan türünü barındırması ile dikkat çeker. Anadolu'nun Asya ile Avrupa arasındaki konumu bunda başlıca etkendir. Farklı iklim özelliklerinde coğrafi bölgelere sahip olduğu için, bitki örtüsünün diğer Orta Doğu ülkelerine göre daha zengin olması ise diğer önemli etkendir ve bu yüzden, farklı iklim ve besin ihtiyacı olan birçok hayvan türü kendisine uygun yaşam alanı bulabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Akdeniz</span> coğrafi olarak Akdenizin doğusunda yer alan ülkeler

Doğu Akdeniz, genellikle Levanten Denizi çevresindeki ülkeler olarak tanımlanan Akdeniz'in yaklaşık doğu yarısı veya üçte biri için kullanılan gevşek bir tanımdır.

<span class="mw-page-title-main">Levant</span> Akdenizin doğu sahillerinde bulunan coğrafi bölge

Levant, Akdeniz'in doğu sahillerinde bulunan geniş bir araziyi tanımlamak için kullanılan, sınırları kesin olmayan, coğrafî, tarihî ve kültürel bir adlandırma. Genel olarak tarih süreci içerisinde Toros Dağları'nın güneyinde,Orta Doğu'da geniş bir alanı belirtmektedir. Batısında Akdeniz, güneyinde Arabistan Çölü ve doğusunda Mezopotamya ile sınırlanmıştır. Levant Kafkasya Dağları'nı, Arap Yarımadası'nın belirli bir parçasını ve -her ne kadar kimi kaynaklarda Kilikya dahil edilse de- Hatay ili haricinde Anadolu'yu içermez. Sina Yarımadası, Levant ile Mısır arasında bir kara köprüsü oluşturduğundan dışarıda tutulabilir. Zamanla Levant insanı ve kültürü Sina ve Nil Nehri arasındaki bölgeye egemen olmuş olsa da, bu bölge coğrafi Levant'ı tam olarak karşılamaz.

<span class="mw-page-title-main">Batı Asya</span> Orta Doğu ve Kafkasların bir bölümünü kapsayan bölge

Batı Asya, Asya'nın en batıdaki bölgesidir. Anadolu, Arap Yarımadası, İran, Mezopotamya, Levant bölgesi, Kıbrıs adası, Sina Yarımadası ve Transkafkasya'yı (kısmen) kapsamaktadır. Bölgenin Mısır'da bulunan Süveyş Kanalı ile Afrika'dan, Türk Boğazları'nın su yolları ve Büyük Kafkas Dağları ile Avrupa'dan ayrıldığı düşünülmektedir. Doğusunda Güney Asya, kuzeydoğusunda Orta Asya bulunmaktadır. Bölgeyi sekiz deniz çevrelemekte : Ege Denizi, Karadeniz, Hazar Denizi, Basra Körfezi, Umman Denizi, Aden Körfezi, Kızıldeniz ve Akdeniz.

<span class="mw-page-title-main">Kocabaş yılan</span>

Kocabaş yılan Hemorrhois ravergieri, Colubridae familyasından Orta Doğu ve Orta Asya'da görülen yarı zehirli bir yılan türü.

<span class="mw-page-title-main">Halaf kültürü</span>

Halaf Kültürü, Kuzey Mezopotamya'nın Çanak Çömlekli Neolitik Çağ'ında, Tell Halaf'da kesintisiz olarak gelişen bir tarihöncesi kültürdür. Tell Halaf yerleşimi, MÖ 6.000 civarı ile MÖ 5.400 arasında Halaf Dönemi olarak adlandırılan bir dönem boyunca gelişmiştir. Halaf Kültürü'nü yine aynı bölgede Obeyd Kültürü izlemiştir. Halaf Kültürü adını, günümüzde Türkiye – Suriye sınırının hemen güneyinde yer alan ve Erken Kalkolitik Çağ'a tarihlenen Tell Halaf yerleşiminden almaktadır. Halaf Kültürü'nün Samarra ve Hassuna kültürlerinden kaynaklanmadığı ama onlardan etkilendiği görüşü hakimdir.

<span class="mw-page-title-main">Anadolu levhası</span> Tektonik Plaka

Anadolu levhası, Avrasya levhası, Arap levhası, Afrika Levhası, Egeit levhası tarafından çevrelenen Anadolu'nun büyük kısmını kapsayan yerkabuğu parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Afrika levhası</span>

Afrika levhası, Nubian Plakası olarak da bilinir, Afrika kıtasının büyük bölümünü ve batı ve güneydeki bitişik okyanus kabuğunu içeren büyük bir tektonik levhadır. Afrika levhası, dünyanın büyük tektonik levhalarından biridir. Litosfere ait karasal ve okyanusal tabanı birlikte barındırır. Güney Amerika, Kuzey Amerika, Avrasya, Arap, Hindistan, Avustralya ve Antarktika levhalarıyla çevrilidir. 200 milyon yıl önce Trias zamanında Pangea süper kıtasının parçalanması ile Gondvana kıtası oluşmuştur. Gondvana kıtasının parçalanması ile Afrika, G. Amerika, Hindistan, Antarktika ve Avustralya kıtaları oluşmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hazer yılanı</span>

Hazer yılanı ya da halk arasında Bozyörük yılanı, Colubridae familyasına dahil zehirsiz türlerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Bodur yılan</span>

Bodur yılanı Colubridae familyasına dahil zehirsiz türlerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Ev yılanı</span> Yılan türlerinden biri

Ev yılanı, Colubridae familyasına bağlı zehirsiz bir yılandır. Yaşam Kataloğuna göre Zamenis situla türünün bilinen bir alt türü yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Kırmızı yılan</span>

Kırmızı yılan, Colubridae familyasına bağlı zehirsiz bir türüdür. Batı Asya'da görülür ve görünüş olarak en yakın akrabası olan Hazer yılanına benzer.

<span class="mw-page-title-main">Toprak yılanı</span>

Toprak yılanı, Colubridae familyasında bulunan küçük, zarif ve zehirsiz bir yılan türüdür. Doğu Akdeniz ve Yakın Doğu'ya özgü endemik bir tür.

<span class="mw-page-title-main">Kedi gözlü yılan</span> yılan türü

Kedi gözlü yılan, Colubridae familyasınına dahil Akdeniz ve Kafkasya bölgelerine özgü zehirli bir türdür.

<span class="mw-page-title-main">Ok yılanı</span>

Ok yılanı ya da İnce yılan, Colubridae familyasının Platyceps cinsinde buluan zehirsiz bir yılan türüdür. Yaşam Kataloğuna göre Platyceps najadum türünün bilinen 4 alt türü vardır.