İçeriğe atla

Çoruh alabalığı

Çoruh alabalığı
Korunma durumu

Neredeyse tehdit altında (IUCN 3.1)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Teleostei
Takım:Salmoniformes
Familya:Salmonidae
Alt familya:Salmoninae
Cins:Salmo
Tür: S. coruhensis
Alt tür: S. c.
Üçlü adlandırma
Salmo coruhensis
Turan, Kottelat & Engin, 2010

Salmo coruhensis veya bilinen adıyla Çoruh alabalığı, tatlı suda yaşayan alabalıkgillerden bir kırmızı benekli alabalık türüdür. Karadeniz'e akan Türkiye'deki ve muhtemelen Gürcistan'daki akarsularda yaşamaktadır.[1] 2010 yılında tanımlanmıştır. İsmini Çoruh Nehri'nden almıştır.

Gümüş renkli olan bu balıklar kuyruk haricinde 80 santimetreye kadar büyüyebilir. 2 santimetreden uzun olan örneklerde 4 ila 17 arasında siyah benek bulunmaktadır. Balığın vücudunun yanları ve sırtında bulunan beneklerin sayısı, balığın boyuyla beraber artmaktadır. Balığın vücudun orta bölgesinde ise kırmızı benekler bulunmaktadır.[2] Özellikle nehirlerin ve temiz akarsuların ana dallarının orta kısımlarında yaşarlar. Öte yandan, kıyıya yakın kısa akarsularda da yaşarlar. Yumurtladıktan sonra denize hareket ederler ancak nehir ağızlarının yanında veya nehirlerin alt kısımlarında kalırlar. Ekim ve kasım aylarında üremek için yukarı yönde göç ederler.

Rize'deki İyidere Deresi, Güneysu Deresi, Sabuncular Deresi, Melyat Deresi, Fırtına Deresi, Arılı Deresi ve Çağlayan Deresi'nde yaşadığı tespit edilmiştir.[3]

Kaynakça

  1. ^ Turan, D., M. Kottelat and S. Engin, 2009. Two new species of trouts, resident and migratory, sympatric in streams of northern Anatolia (Salmoniformes: Salmonidae). Ichthyol. Explor. Freshwat. 20(4):333-364.
  2. ^ "2 yeni alabalık türü keşfedildi". pazar53.com. 26 Şubat 2010. 17 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2018. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çoruh</span> Gürcistan ve Türkiyede nehir

Çoruh, Türkiye'nin kuzey-doğusundaki Erzurum ili sınırları içerisindeki Mescit Dağları'ndan doğan bir nehirdir. Kelkit-Çoruh Fayı boyunca Bayburt, İspir, Tortum, Yusufeli ve Artvin şehirlerinden akarak Gürcistan'a ulaşır ve buradan; yani Batum'un hemen güneyinden, Türkiye-Gürcistan sınırının birkaç kilometre kuzeyinden, Karadeniz'e dökülür.

<span class="mw-page-title-main">Ağrı engereği</span>

Ağrı engereği, engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesi genel olarak kül renginde ya da grimsi kahverenkte olan bir engerek türü.

<span class="mw-page-title-main">Rafting</span>

Rafting, raft adı verilen botlarla (sallarla), debisi yüksek nehirlerde yapılan bir nehir sporudur. Raftingde asıl olan içinde bulunduğunuz raftı devirmeden, kürekle yönlendirerek kayalar ve engeller arasından geçirmektir. Rafting, 4 ile 6 kişilik takımlar halinde yapılır ve başarılı olabilmek tek vücut gibi hareket eden bir takım olabilmekten geçer. Takım bireylerinin bot dizilişi sağ-sol ve ön-arka oturuş pozisyonlarını barındırmakta olup ve her bireyin geçilecek engel sırasında uygulayacağı teknik performans birbirinden farklı ama aynı sonuca bağlı hareketler bütününü temsil eder. Bu sporda akarsular zorluk seviyesine göre altı dereceye ayrılır. 6. derecedeki akarsulara girilmesi halinde ölümcül sonuçlar doğurabilir oldukça tehlikeli en zor parkurlardan oluşur, 1. derece akarsu ise her yaşta insanın gerekli güvenlik ekipmanlarını kuşanarak rahatlıkla rafting yapabileceği kolay seviyede parkurlardır.

<span class="mw-page-title-main">Göçmen balıklar</span>

Göçmen balıklar, düzenli periyotlarla göç eden bazı balık türlerine denir. Balıkların büyük bir kısmı, örneğin alabalıklar oldukça küçük ve sınırlı bir bölge içinde yer değiştirdikleri halde yılan balıkları gibi bazıları uzun yolculuklar yaparlar. Bir göçte tipik olarak göçün başladığı yere dönüş vardır ve çoğunlukla göç yumurtlamak veya besin bulmak amacıyla yapılır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük benekli alabalık</span>

Büyük benekli alabalık ya da Dağ alabalığı, Dağalısı, Salmonidae familyasından Türkiye'nin en yaygın ve en büyük alabalık türüdür. Adını üzerindeki benek ve şekillerden alır. Türkiye'nin güneyinde, doğusunda, kuzey doğusunda ve diğer bölgelerden kopuk bir şekilde ege bölgesinin kuzeyinde bulunur. İçme suyu kalitesindeki sularda yaşar. Özellikle orman içi sularda yaygındır.

<span class="mw-page-title-main">Deniz alabalığı</span>

Deniz alabalığı, alabalıkgiller (Salmonidae) familyasından olup alabalıkların atası olarak görülür. Çoğu diğer alabalıklar gibi tatlısuda değil tuzlu suda yaşar.

<span class="mw-page-title-main">La Plata yunusu</span>

La Plata yunusu Güney Amerika'nın güneydoğusunda Atlas Okyanusu kıyılarında bulunan bir yunus türüdür. Taksonomik olarak nehir yunusları grubunun bir üyesi olan La Plata yunusu, tatlısuda yaşayan diğer üç nehir yunusu türünün aksine okyanusta ve tuzlusu haliçlerinde yaşar.

<span class="mw-page-title-main">Pars</span> Kedigiller familyasından bir büyük kedi türü

Pars veya leopar kedigiller (Felidae) familyasından Panthera cinsinin 4 büyük kedi türünden biridir. Önceleri parsın, aslan ve panterin melezi olduğu düşünülüyordu. Leopar ismi de Latince Leo (aslan) ile panter manasında kullanılan Pard kelimelerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. İlk doğa bilimciler leopar ve panterleri renkleriyle değil de panterin daha uzun olan kuyruğunu dikkate alarak kuyruk uzunluklarıyla ayırmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Fırtına Deresi</span> Türkiyede nehir

Fırtına Deresi veya eski adıyla Peruma, Doğu Karadeniz'de yer alan akarsulardan birisi olup, Kaçkar Dağları'nın Karadeniz'e bakan yamaçlarındaki derelerin birleşmesi ile oluşmuştur. Rize Ardeşen'in yaklaşık 2 km batısında Karadeniz'e dökülen Fırtına Deresi, 68 km uzunluğundadır. Çay bahçeleri içerisinden geçen, üzerindeki kemer köprülerle süslü Fırtına Deresi, raftinge elverişli parkurlara sahiptir. Nehirde sportif olta balıkçılığı yapılabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Limonlu Çayı</span> Mersince bir nehir

Limonlu Çayı, Toroslardan kaynağını alan, Mersin ili sınırlarında bulunan çay. Karaaydin yöresinde Yüğlük Dağından kaynağını alır, Aksıfat Deresi ile birleşir Limonlu'da Akdenizi dökülür. Halk arasındaki adı Lamas Çayı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Melyat Deresi</span> Pazarda bir akarsu

Melyat Deresi veya Venek Deresi, Rize ilinin Pazar ve Çayeli ilçelerini ayıran ve Karadenize akan bir nehirdir. Nehrin uzunluğu 20.3 kilometredir. Rize il merkezine 28 km mesafededir. Pazar doğu, Çayeli ise batı tarafında kalır. Derenin batı tarafında çoğunlukla Türkler ve az da olsa Hemşinliler yaşar. Lazların yaşadığı bölge, bu nehrin doğusunda kalır. Kaynağı Hemşin ilçesindeki Ceğalver Dağı olan nehrin; Zafer, Yavuzlar, Erenler, Çınartepe, Kaçkar, Kestanelik, Tektaş, Güneyköy, Şendere, Kuzayca, Örnek, Merdivenli, Leventköy ve Balıkçı köylerine sınırı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Çağlayan Deresi</span>

Çağlayan Deresi, Abunoğa Irmağı veya Fındıklı Deresi, Rize ilinin Fındıklı ilçesinde bulunan ve Karadenize akan bir nehirdir. Nehrin kaynağının denizden yüksekliği yaklaşık 2600 metredir ve nehrin uzunluğu yaklaşık 34.7 kilometredir. Nehrin yatak eğimi %75'tir. Nehir, Karadeniz alasının en önemli yumurtlama alanlarından biri olarak kabul edilir. Nehirde sportif olta balıkçılığı yapılabilmektedir. Doğu Karadeniz bölgesindeki ilk kültür balıkçılığı girişimi, Çağlayan Alabalık Çiftliği adıyla 1974 yılında Çağlayan Deresi'nde gerçekleşti.

Sabuncular Deresi, Senoz Deresi, Çayeli Deresi veya Büyükdere Deresi, Rize ilinin Çayeli ilçesinde bulunan ve Karadenize akan bir nehirdir. Kuzeye doğru akan nehrin kaynağının denizden yüksekliği yaklaşık 3000 metredir ve nehrin uzunluğu yaklaşık 46 kilometredir. Nehrin yatak eğimi %65'tir ve kaynağı Tekfur Tepesidir. Çayeli'nin batısından Karadeniz'e akmaktadır. Denizden 30 kilometre uzaklıkta Ligovi Deresi ve İncesu Deresi'ne ayrılır. Batıdaki kolu Ligovi Deresi, doğudaki kolu ise İncesu Deresidir. Nehirde sportif olta balıkçılığı yapılabilmektedir.

Taşlıdere, Askoroz Deresi veya Engindere, Rize ilinin merkez ilçesinde bulunan ve Karadenize akan bir nehirdir. Rize il merkezinin 5 kilometre doğusunda kalmaktadır.

Salmo rizeensis veya bilinen adıyla Rize alabalığı, tatlı suda yaşayan alabalıkgillerden bir kırmızı benekli alabalık türüdür. Karadeniz'e akan Türkiye'deki akarsuların yukarı kısımlarında yaşamaktadır. 2010 yılında tanımlanmıştır. İsmini Rize şehrinden almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rize'deki akarsular listesi</span>

Rize ilinde irili ufaklı pek çok akarsu vardır. Bu bölgedeki akarsular oldukça kısadır; yüksek yerlerden doğar ve hızlı bir akışa sahiptir. Çoğu ana bir akarsuda toplandıktan sonra Karadeniz'e dökülür. Bu akarsular arasında en uzun olanı, 78.4 kilometre uzunluğuyla İyidere Deresi, beslenme alanı en geniş olan ise Fırtına Deresi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Yanbolu Deresi</span>

Yanbolu Deresi veya Yanbolu Çayı, Gümüşhane'deki Kalkanlı Dağlarında doğan, Trabzon'un Arsin ilçesinden geçerek Karadenize akan bir nehirdir. Nehir, Arsin ve Araklı ilçelerinin doğal sınırını oluşturur. Nehrin uzunluğu 46 kilometredir. Nisan, mayıs ve haziran ayları nehrin en fazla su taşıdığı zamandır. Nehirde bulunan 5 hidroelektrik santral toplamda 37 MW'lik enerji üretmektedir. Tandırlı Köprüsü nehrin üzerinde konumlanmıştır. Derenin yıllık ortalama debisi 189 hm³'tür.

<i>Alburnoides fasciatus</i> Balık Türü

Alburnoides fasciatus veya Türkçede bilinen adıyla noktalı inci balığı, sazangiller familyasından bir tatlı su balığı türüdür. Batı Güney Kafkasya ve Türkiye'nin Karadeniz'e akan akarsularında yaşar. Batıda Kızılırmak Nehri'ne kadar görülen türün İyidere Deresi, Bolaman Irmağı, Güneysu Deresi, Sabuncular Deresi, Çoruh, Hopa Deresi, Fırtına Deresi, Arılı Deresi ve Çağlayan Deresi'nde yaşadığı tespit edilmiştir. Kaya, iri çakıl veya ince çakıl zeminli, hızlı akan sığ akarsuları tercih eder. Bilinen en büyük örneğin uzunluğu 13.8 cm, ağırlığı ise 32 gram olarak ölçülmüştür.

Capoeta sieboldii veya Türkçede bilinen adıyla siraz balığı, sazangiller familyasından tatlı su balığı türüdür. Mevsimsel olarak nehirlere veya akarsulara bağlı bir dizi habitatta yaşar. Doğuda Sakarya Nehri ve batıda Rioni Nehri'ne kadar olan akarsularda görülmüştür. Şimdiye kadar tespit edilen en büyük örnek 45.5 cm uzunluğundaydı. Çoruh Nehri, Borçka Baraj Gölü, Deriner Baraj Gölü, Hirfanlı Baraj Gölü, Delice Irmağı, Kirmir Çayı ve Elekçi Deresi görüldüğü rapor edilen yerlerden bazılarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Lome Deresi</span>

Lome Deresi veya Yolgeçen Deresi, Artvin ilinin Arhavi ilçesinde bulunan ve Yakovit köyünde Kapisre Deresi'ne karışan bir akarsudur. Lome Deresi, Oçambre Şelalesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Oçambre Şelalesi'nin yanındaki kaya havuzlar yüzmek için idealdir. Şelalenin üst kısımlarında kırmızı benekli alabalık görülmektedir. Uzunhasanoğlu ve Deniz 1962'de yaptığı araştırmaya göre, derede yetişen alabalıkların yenilenebilirlik oranı %70.66'dır. Deredeki İçme Suyu ve Paket Arıtma Tesisi, Arhavi ilçesinin içme suyu ihtiyacını karşılamaktadır. Nehirdeki hidroelektrik santralinden yıllık 7.270 GWh enerji elde edilmektedir.