İçeriğe atla

Çoduraa Tumat

Çoduraa Tumat (Tıva Türkçesi: Чодураа Семис-оол уруу Тумат / Çoduraa Semis-ool uruu Tumat) — (doğ. 17 Ocak 1974) Tıva kadın höömeyci, «Tıva kızı» adlı kadın müzisyen grubunun kurucusu ve yöneticisi, Tıva Cumhuriyeti'nin ünlü artisi.

Hayatı

Çoduraa Tumat 17 Ocak 1974 tarihinde Çöön-Hemçik kojununda İyme kasabasında doğmuştur.[1] 1995 yılında Kızıl şehrinin Uran Çüül denilen Sanat okulunda, 2002 yılında Buryatya'da Ulan-Ude şehrinde Doğu Sibir Akademisi'nin Sanat Fakültesini bitirmiştir.

Çoduraa Tumat, hömey sanatını çocukluktan beri öğrenmeye başlamıştır. Ağbilerinin yönlendirmesi ile höömey sanatının türlü şekillerini söylemeyi başarmıştır. Höömeycilikten başka Tıva ulusal müzik enstrümanlarını da çalmıştır. Bunlar arasında — igil, doşpuluur, bızaançı, homus denilen kopuz, çadagan sayılabilir. Günümüzde kendisi Tıva Natsional Orkestrasında görev yapmaktadır. Ayrıca Kızıl Pedagogika Okulunda öğretmenliğine devam etmektedir.[2]

Ödüller Belgeler

  • «Sıgıt-Höömey Övür Çerde» Uluslararası Festivali'nde «boğaz şarkılarında en iyi kadın sanatçı» (2000)
  • «Dembildey-2002» Uluslararası Festivalde II sahne ödülü
  • «Homus-Vargan-2005» Uluslararası yarışmasının diploma sahibi
  • Tıva Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı Diploması (2005)
  • Rusya Federasyonu Kültür Bakanlığı Diploması (2008)
  • Uluslararası yarışma «Homus-Vargan-2013» ödülü sahibi
  • «Ulustun ırızı-2014» yarışması ödülü sahibi
  • Tuva Cumhuriyeti'nin Onur Sanatçısı (2013)
  • Tıva Cumhuriyeti halk höömeycisi (2018)[3]

Kaynakça

  1. ^ "Otkun Dostay ve Çoduraa Tumat konser verecek, Pekin'de". 11 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2017. 
  2. ^ "Tyva Kyzy". 11 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2017. 
  3. ^ "В Туве первая в истории республики женщина удостоена Почетного звания «Народный хоомейжи» " Тува-Онлайн". 16 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Albert Küvezin</span>

Albert Kuvezin ve ; 27 Kasım 1965, Kızıl) — Tuvalı gitarist ve kargıraa höömeycisi yani boğaz şarkıcısı veya gırtlak şarkıcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kızıl (şehir)</span>

Kızıl. Rusya’da, Tuva Cumhuriyeti'nin başkenti. Kızıl, pek çok Türki dilde ve Ana-Türki dilinde olduğu gibi Tuvaca'da da “kırmızı” anlamına gelir. Kentin nüfusu: 104.105 (2002) iken 110.000 (2010) olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">46. Altın Portakal Film Festivali</span>

46. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali, 10 Ekim ve 17 Ekim 2009 tarihleri arasında Antalya'da düzenlenen film festivalidir. 2005 öncesi kazananlara verilen Venüs heykeli ödülü bu festivalde yeniden verildi.

<span class="mw-page-title-main">Höömey</span>

Höömey, Tıva Türklerinin ve dolaydaki Türk ve Moğol toplumlarının boğazdan söyledikleri müzik tarzı. Türkçede uluslararası literatürdeki yaygın kullanımla "Hömey" olarak da söylenir.

Valeriy Keçiloğlu Monguş – Tıva Cumhuriyeti ulusun höömeycisi denilen değerli unvanın sahibi(1995 yılında), höömey'in esas unsurlarını bilen ünlü bestekâr.

"Grup Tıva" - Tıva Cumhuriyetinde milli ensemble. Ensembleyi akademisyen Kırgıs Zoya ve Tıva Cumhuriyetinin ulusal höömeycisi Tumat Gennadiy 1998 yılında kurmuşlardır. Kurulma sebebi ise Tıva milli kültürünü sanatını, Tıva höömeyini daha geniş kitleye söylemek, icra etmektir.

Darıma Ondar. Tıva Arat Cumhuriyetinin Çöönhemçik bölgesindeki Mançürekte Üstüü-Çırgalıg-Oy yerleşiminde doğmuştur. Tıva folklor derlemecisi, ulusal hastanenin başkanı, Tıva Cumhuriyetinin ünlü emektarı. Tıva Cumhuriyetinin Yazarlar Birliğinin üyesi olmuştur.

Ayas Danzırın, Tuvalı şarkıcı ve höömeycisi.

<span class="mw-page-title-main">Kaygal-ool Hovalıg</span>

Kаygаl-ооl Hоvаlıg (d. 20 Ağustos 1960) — Tıvа höömеyci, şarkıcı, dünyaca tanınmış «Hün-Hürtü» adlı müzik topluluğunun lideri ve kurucusu. Rusya Federasyonunun ünlü sanatçısı, Tıvа Ulusunun höömеycisi.

<span class="mw-page-title-main">Aldın Bulak turistik kompleks</span>

Aldın Bulak — etno-kültürlük kompleks. Tıva Cumhuriyeti'nin arazisinde, Kızıl - Şagonar otoyolunda güney yönünde, Kızıl şehrinden 45 km uzaklıkta Balık-Harar denilen yerde oluşturulmuş etno-kültürlük turistik kompleks.

<span class="mw-page-title-main">Çirgilçin</span>

Çirgilçin, 1996 yılında Tıva'da gelenekçi müzisyenlerce kurulmuş müzik grubu. Sahnede höömey adlı boğaz şarkısının da söylenmesi müziğe ayrı bir güzellik katar.

Tıva kızı — Tıva Türklerinin oluşturduğu müzik grubu. Grubun özünde kadın höömeycileri ve şarkıcıları bulunur. Onların Tıva'ya özgü şarkı söyleyiş biçimleri olan — höömey-sıgıt ve Tıva ulusunun şarkılarıdır. Bu müzik topluluğu Tıva içindeki höömeyci müzik gruplarından ilk ve tek kadın Tıva müzik grubu olma özelliğine sahiptir.

İgor Köşkendey; 1978 yılının Mayıs 9-da Tıva'da Ulug-Kem'e bağlı Arıskan köyünde doğmuştur – Tıva Cumhuriyeti'nin ünlü şarkıcısı ve bilinen höömeycisidir.

Kızıl-ool SANÇI Dongakoğlu — Tıva ÖSSC'nin kültürünün önemli işçisi. Övür'ün höömey-sıgıt okulundan, sıgıtçı-höömeyci, şair,besteci, halkın arasında “Аrtist” unvanlı - Kızıl-ool Dongakoğlu Sançı tüm yönleriyle mütekamil, zeki-akıllı, yetenekli kişi.

Höömey Günü veya Höömey bayramı, Tıva Cumhuriyeti'nde her 17 Ağustos günü kutlanan, eşsiz boğaz şarkı söyleme sanatına adanmış bir bayramdır. Tuva Cumhuriyeti'nin kültürel mirası haline geldi.

Tıva Halk Hömeycisi — Tıva ulusal müzik sanatı "höömey"de(boğazdan şarkı söyleme sanatı) onursal bir unvandır. Unvan, Kar Amacı Gütmeyen Kamu Kuruluşu olan "Tıva Cumhuriyeti Höömey Söyleyen Boğaz Sanatçıları Birliği", Tuva Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı ve Tuva Cumhuriyeti Hükûmeti'nin kararı ile Tuva Cumhuriyeti Başkanı Kararnamesi ile atanır.

Kızıldag sumu, Tuva Cumhuriyeti'nde Baytayga kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Belde anlamında sumu sözü kullanılmakta olup sumu idari merkezi de Kızıldağdır. 2020 yılı nüfusu 771 kişidir. Kızıl-Dag belediyesinin idari merkezi ve tek nüfuslu yerleşimi de Kızıldağdır.

German Kuular ; 3 Nisan 1962 yılında Tıva'da Övür'e bağlı Dus-Dag köyünde doğmuştur – Tıva Cumhuriyeti'nin höömeycisidir.

Kara-ool Tumat ; 15 Ekim 1935'te Tıva'da Övür'e bağlı Dus-Dag'da doğmuştur – Tıva Cumhuriyeti'nin halk höömeycisidir.

Gennadiy Tülüşoğlu Çaş ; 23 Şubat 1960'ta Tıva 'da Övür'e bağlı Dus-Dag – Tıva Cumhuriyeti'nin halk höömeycisidir.