İçeriğe atla

Çocuk Dostu Alanlar

Türk Kızılay tarafından çocuklara psikososyal destek sağlamak amacıyla hizmet veren Mobil Çocuk Dostu Alan'dan bir görünüm

Çocuk Dostu Alanlar (ÇDA), çocukların desteklenmesine ve korunmasına yardımcı olmak için acil durumlarda kurulan güvenli alanlardır.[1]

Bu alanlarda; savaş, doğal afet, göç veya diğer acil durumlar nedeniyle çocukların yaşadığı travmalarını atlatabilmelerini sağlamak ve uyum sorunlarını en aza indirmek amacıyla kişisel gelişimi artırmaya yönelik psikososyal destek faaliyetleri yürütülmektedir. ÇDA'lar çocuklara, oynama, öğrenme, değişen koşullara uyum sağlama ve kendilerini özgürce ifade edebilme imkânları sunarlar. Kâr amacı gütmeyen sivil toplum kuruşları ve/veya hükûmetler genellikle toplum desteğine dayanarak Çocuk Dostu Alanları katılımcı bir şekilde tasarlar ve uygular. ÇDA kısa veya orta vadeli bir müdahaledir ve genellikle çadırlarda veya geçici yapılarda hizmet vermektedir.[2]

ÇDA, acil durumlarda en çok kullanılan çocuk koruma ve psikososyal destek müdahalelerinden biridir.[1] Yaygın olarak tercih edilmelerinin sebebi, aktivitelerin çeşitli etmenlere uyarlanabilirliği ile ÇDA’ların hızlı ve düşük maliyetli bir müdahale şekli olmalarıdır. ÇDA’lar, Çocuk Merkezli Alanlar, Güvenli Alanlar, Güvenli Oyun Alanları ve Çocuk Dostu Alanlar / Ortamlar olmak üzere farklı kuruluşlarca farklı adlarla da ifade edilebilir. ÇDA’lar, çocuklara kriz sırasında maruz kalabilecekleri kalabalık yaşam koşullarından kaçma fırsatı sunar. Öte yandan, ebeveynlere hayatlarını sürdürme noktasında temel ihtiyaçlarını karşılamalarına yönelik gerekli olabilecek çocuksuz zamanı da sağlarlar. Acil durumlarda stres düzeylerinin ve istismar olaylarının artması riskleri, bu alanların sağlanması ile azaltılabilir.[3] ÇDA, acil durumlarda sıklıkla ihmal edilen küçük çocukları veya ergenleri desteklemek için uyarlanabilir.[2]

Tarihçe

ÇDA’lar, 1999'dan bu yana yaygın olarak kullanılmaktadır.[2] UNICEF tarafından geliştirilen ve çocukların hayatta kalma, gelişme, katılım ve korunma haklarını, özellikle kriz veya istikrarsızlık dönemlerinde, güvence altına almak için geliştirilen hak temelli bir yaklaşım olarak başlatılmıştır. UNICEF, Nisan 1999'da Arnavutluk'taki Kosova krizi sırasında ilk ÇDA'yı uygulamıştır.[4] Daha sonra, Türkiye'de 1999 depreminden kurtulanlar için çadır kentlerde ÇDA’lar kurulmuştur.[2]

Türk Kızılay, 2011 yılında başlayan Suriye iç savaşıyla birlikte oluşan göç akınına acil yardım müdahalesi kapsamında, UNICEF desteğiyle, mülteci kamplarında ÇDA’lar oluşturmuştur. 2019 itibarıyla Türkiye’deki ÇDA’lar, Suriyeli nüfusun yoğun olduğu illerde çeşitli modellerde uygulanmaktadır.

İnsani yardım müdahalesinin ortak bir parçası haline gelen ÇDA modelleri Angola, Çad, Kolombiya, Danimarka, Doğu Timor, El Salvador, Etiyopya, Finlandiya, Almanya, Yunanistan, Hindistan, İran, Irak, İran, Ürdün, Lübnan’da ve diğer ülkeler arasında Liberya, Mali, Rusya, İşgal altındaki Filistin Toprakları, Pakistan, Paraguay, Filipinler, Sırbistan, Somali, İspanya, Suriye, Tanzanya, Türkiye ve Uganda’da uygulanmıştır.

Etkinlikler

ÇDA etkinlikleri, içeriğe göre değişiklik gösterebilecek çeşitli hizmetlere veya faaliyetlere erişim olanağı sağlayan bütünleşmiş programlardır. Bunlar arasında yapılandırılmış eğlence imkânları, gönüllülük modelleri, oyun grupları, akran destek modelleri ve iyileştirici sınıflar yer almaktadır.[5] Bazı ÇDA programları dini ve manevi etkinlikleri içerir.[2]

Verimlilik

World Vision ve Columbia Üniversitesi, Save the Children, UNICEF ve diğer bazı kurumlarla birlikte, ÇDA’nın sonuçlarını ve çocuklar üzerindeki etkilerini belgelemek üzere üç yıllık bir işbirliği projesine katılmıştır.[6] ÇDA’nın çocuklara yarar sağlayabileceğini, ancak etki kapsamının büyük ölçüde değişiklik gösterdiğini bulmuşlardır. Birçok bağlamda, ÇDA çocukların yaşamları üzerinde olumlu bir etki sağlarken, her alanda yeterince olumlu çıktı sağlamaz. Araştırma sonucunda, küçük çocukların ÇDA’ya daha fazla katılmaya ve daha fazla etki göstermeye meyilli olduğu da belirlenmiştir. ÇDA müdahalelerinin çocuklara uzun vadeli etkilerini değerlendiren uzun dönemli çalışmalar henüz yapılmamıştır.[6]

Kaynakça

  1. ^ a b World Vision International (2015)."Evaluation of Child Friendly Spaces: Tools and guidance for monitoring and evaluating CFS" (PDF). Retrieved September 27, 2017.
  2. ^ a b c d e UNICEF. "A Practical Guide for Developing Child Friendly Spaces" (PDF). Retrieved September 27, 2017.
  3. ^ "In troubled countries, 'child-friendly spaces' offer some relief". PBS NewsHour. Retrieved 2017-09-30.
  4. ^ "Child Friendly Spaces/Environments (CFS/E): An Integrated Services Response For Emergencies and Their Aftermath"(PDF). Retrieved September 29, 2017.
  5. ^ "Emergency Relief: Child friendly spaces". www.worldcoo.com (in Portuguese). Retrieved 2017-09-30.
  6. ^ a b World Vision International (2015). "Evaluation of Child Friendly Spaces: An inter-agency series of impact evaluations in humanitarian emergencies" (PDF). Retrieved September 29, 2017.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Dünya Bankası</span> Uluslararası finans kuruluşu

Dünya Bankası, II. Dünya Savaşı'nın ardından 1945 yılında Uluslararası Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası adıyla kurulmuş, 1947 yılında Birleşmiş Milletler'in özerk uzman kuruluşlarından biri olma özelliği kazanmıştır.

Özgüven, kişinin kendi değeri hakkındaki subjektif değerlendirmesi ve kişinin kendi özelliklerinin ne ölçüde olumlu ya da olumsuz olduğu hakkındaki yorumudur. Özgüven hem kişinin kendisine ilişkin düşünceleri, hem bu düşüncelerin yol açtığı duyguları, hem de bu duygu ve düşüncelerin ifadesi olan davranışları içerir. Özgüveni süreklilik gösteren bir kişilik özelliği olarak ve geçici bir psikolojik durum olarak düşünmek mümkündür. Son olarak, özgüven sınırlı bir alan için geçerli olabileceği gibi, genel bir kavram olarak da düşünülebilir.

Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB dikkat, dürtüsellik ve öz düzenlemeyle ilgili sorunlarla kendini gösterir ; Bazen şiddetli fiziksel huzursuzluk da ortaya çıkabilir.

<span class="mw-page-title-main">Sel</span> su taşkını

Sel, genellikle kuru olan araziyi sular altında bırakan bir su taşkını olayıdır. "Akma halinde olan su" anlamına gelen kelime, gelgitin içeri akışına da uygulanabilmektedir. Taşkınlar hidroloji disiplinin bir çalışma alanıdır. Tarım, inşaat mühendisliği ve halk sağlığı gibi alanlarda önemli bir endişe kaynağıdır. Genellikle insanların çevreye verdiği değişiklikler, sellerin yoğunluğunu ve sıklığını arttırır. Örneğin; ormansızlaşma ve sulak alanların kaldırılması gibi arazi kullanımı değişiklikleri, su seti akışındaki değişikliklere ve iklim değişikliğine yol açar. Aynı zamanda deniz seviyesinin yükselmesi gibi daha büyük çevresel sorunlara da yol açmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ebeveyn</span> biyolojik ya da manevi çocuğa sahip anne/baba

Ebeveyn kavramı, temel anlamda çocuğa bakım vermekle sorumlu olan biyolojik ya da evlat edinen anne ve/veya babayı kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sınır Tanımayan Doktorlar</span>

Médecins Sans Frontières, savaş ve doğal afetler dolayısıyla zarar görmüş bölgelerde çalışan; gelişmekte olan ülkelerdeki endemik hastalıklara karşı projeler üreten, tarafsızlık prensibini benimsemiş, insani yardım amaçlı ve Nobel Barış Ödülü almış bir sivil toplum kuruluşudur. Fransa'da kurulmuştur ancak günümüzde merkezi Cenevre, İsviçre' dedir. Dünyanın çoğu yerinde orijinal Fransızca ismini veya MSF kısaltmasını kullanan kuruluş, Türkiye'de daha çok "Sınır Tanımayan Doktorlar" olarak anılır. 2015 yılında, bünyesindeki 30.000'den fazla doktor, hemşire, tıbbi elemanlar, ulaşım uzmanları, su ve sağlık alanında uzmanlaşmış mühendisleri, yöneticileri ve gönüllüleriyle birlikte, 70'ten fazla ülkeye tıbbi destek ve hizmet sağlamıştır. Özel bağışlar, kuruluşun gelirlerinin %89'unu oluştururken; geri kalan kısım hükûmetlerin ve şirketlerin yardımlarından sağlanır. Organizasyonun yıllık bütçesi yaklaşık olarak 1,066 milyon euro'dur.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Topluluğu İnsani Yardım Bürosu</span>

Avrupa Topluluğu İnsani Yardım Bürosu, 1992'de kuruldu. Avrupa Birliği dışı ülkelere yardım eden kuruluşun eyleme geçmesi Komisyon ve Bakanlar Konseyi'ne bağlı olarak yürütülür. ECHO, temel mal ve hizmetleri, ırk, renk, din, siyasal görüş farkı gözetmeden yardım eder. Destekçileri arasında Birleşmiş Milletler ve çeşitli sivil toplum kuruluşları vardır. BM kuruluşları UNHCR, WFP, UNICEF, UNWRA'dır.

<span class="mw-page-title-main">İlk yardım</span> Birine yapılan ilk müdahale

İlk yardım herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda sağlık görevlilerinin yardımını sağlanıncaya kadar hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç – gereç aranmaksızın mevcut araç - gereçlerle yapılan ilaçsız bir uygulamadır.

İlk yardım için gelişmiş araç – gereçler olması gerekmez. İlk yardım çantası içindeki malzemeler yeterlidir. Fakat ilk yardım kitabını okumadan müdahale yapmamalıyız.
<span class="mw-page-title-main">Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı</span> kamusal acil yardım kuruluşu

'Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı veya kısa adıyla AFAD, 29 Mayıs 2009 tarih ve 5902 sayılı Kanun'un 17 Haziran 2009'da Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla; İçişleri Bakanlığı Sivil Savunma Genel Müdürlüğü (SSGM) ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Genel Müdürlüğü (TAY) yerine kurulan afet ve acil durum yönetimi kurumudur. Kurum, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığına bağlı olarak çalışmaktadır. Afet öncesi hazırlık ve zarar azaltma, afet esnasında yapılacak müdahale ve afet sonrasındaki iyileştirme çalışmalarının yönetim ve koordinasyonunu gerçekleştirmek, kurumun temel görev ve amacıdır.

İsveç Modeli Danimarka, Norveç, Finlandiya, İzlanda ve İsveç gibi kuzey ülkelerinde uygulanan benzer iş gücü, eğitim ve sosyal politikalar için kullanılan bir üst terimdir. Bu model politik konsept olarak bu ülkelerdeki refah devletinin temelini oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Carter Doktrini</span>

Carter Doktrini Amerika Birleşik Devletleri başkanı Jimmy Carter'ın, 23 Ocak 1980 tarihinde, Temsilciler Meclisi ve ABD Senatosu üyelerinin katıldığı ortak oturumda, geleneksel olarak her yıl yaptığı konuşmada açıkladığı ve ABD'nin ulusal çıkarlarını korumak için İran Körfezinde gerekirse askerî güç kullanmaktan kaçınmayacağı yolundaki politikaya verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Berlin Alman Kalp Merkezi</span>

Berlin Alman Kalp Merkezi, Berlin'de kâr amacı gütmeyen bir kamu vakfı olarak kurulmuş olan, bir tıp ve araştırma merkezidir. Merkez kardiyovasküler hastalıkların tedavisinin yanı sıra, kalp ve akciğer transplantasyonu alanında da uzmanlaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yeryüzü Doktorları Türkiye</span> İyilik kuruluşu

Yeryüzü Doktorları Derneği; doğal afet, kriz ve acil durumlardan etkilenen, sağlık hizmetine erişimin kısıtlı olduğu ya da açlık, kuraklık, iç karışıklık gibi nedenlerden dolayı zorlu yaşam şartları ile mücadele eden ihtiyaç sahibi bölgelere yönelik olarak, kısa/uzun vadeli sağlık yardımı ve tedavi hizmeti vermeyi amaç edinmiş bir insani yardım kuruluşudur. Yeryüzü Doktorları faaliyetleri “ihtiyaç odaklılık, yetkinlik, insani değerlere saygı, bağımsızlık ve şeffaflık” ilkeleri çerçevesinde yürütülmektedir.

Afet ve acil durum yönetimi, afet yönetimi veya acil durum yönetimi, meydana gelen bir afet veya acil durumun etkilerini azaltmak için yapılan çalışmaların tümü.

<span class="mw-page-title-main">Acil tahliye</span>

Acil tahliye, acil bir tehdit, devam eden bir tehdit veya can ve/veya mallara karşı tehdit içeren bir alandan insanların derhal acil çıkışı veya kaçışıdır.

Çocuk güvenlik kilidi, çocukların tehlikeli şeylere veya içeriklere ulaşmasını önlemeye yardımcı olmak için tasarlanmış, dolaplar, çekmeceler, şişeler vb. için özel amaçlı bir kilittir. Küçük çocuklar doğal olarak çevrelerini merak ederler ve her zaman keşfederler ancak tehlikeli maddelerden veya durumlardan habersiz olabilecekleri için sonuçlar ölümcül olabilir. Çok sayıda zehirlenme vakası, parlak renkli hapları yemekten veya temizleme solventlerini dökmekten kaynaklanmıştır.

Kivu Ebola salgını, 2018'den 2020'ye kadar Orta Afrika'daki Doğu Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DRC) ortaya çıkan bir Ebola virüsü salgınıdır 1 Ağustos 2018 ile 25 Haziran 2020 arasında 3.470 bildirilen vaka ile sonuçlandı. Kivu salgını, ilk vakası 13 Ağustos 2018'de doğrulanan Ituri Eyaletini de etkiledi. Kasım 2018'de salgın, DRC tarihindeki en büyük, ve 2013–2016 Batı Afrika salgını'ndan sonra dünya çapında kaydedilen tarihteki ikinci en büyük Ebola salgını oldu, Haziran 2019'da virüs, ailesiyle birlikte Uganda'ya giren 5 yaşındaki Kongolu bir çocuğa bulaşarak Uganda'ya ulaştı, ancak kontrol altına alındı.

<span class="mw-page-title-main">2019 Samoa kızamık salgını</span>

2019 Samoa kızamık salgını Eylül 2019'da başladı. 6 Ocak 2020 tarihine gelindiğinde 200.874 nüfuslu Samoa'da 5.700'den fazla kızamık olgusu ve buna bağlı 83 ölüm mevcuttu. Toplumun üçte birinden fazlası enfekte olmuştu. Bu salgının sebebi olarak civar adalarda aşılanma oranının %99'a yakın olmasına rağmen Samoa'da 2017'de %74'ten 2018'de %31-34'e düşmesi düşünüldü.

Survivalizm, doğal afetler gibi acil durumlara ve siyasi veya ekonomik krizlerin neden olduğu sosyal düzende bozulmaya neden olan diğer afetlere proaktif olarak hazırlanan bireylerin veya grupların (survivalist) toplumsal bir harekettir. Hazırlıklar, kişisel sıkıntılardan yerel hizmet kesintilerine, uluslararası veya küresel felakete kadar değişen ölçeklerde kısa vadeli veya uzun vadeli senaryolar öngörebilir. Genel acil durum hazırlığını, survivalizm biçimindeki hazırlıktan ayıran net bir çizgi yoktur, ancak genellikle, felaketlerin meydana gelme riskine ilişkin daha yüksek tahminlere sahip oldukları için hazırlık yapanların/hayatta kalanların özellikle kapsamlı bir şekilde hazırlandığı niteliksel bir ayrım tanınır. Bununla birlikte, survivalizm, kişisel bir acil duruma hazırlanmak kadar sınırlı olabilir veya adanmış bir yaşam tarzına sahip kişisel bir kimlik veya kolektif kimlik kadar kapsamlı olabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hayatta kalma kiti</span>

Hayatta kalma kiti, beklenmedik acil durumlarda bireylerin hayatta kalmasını sağlamak amacıyla önceden hazırlanmış, temel araçlar ve malzemelerden oluşan bir pakettir. Bu kitler, doğal afetler, kazalar, savaş durumları, doğada kaybolma gibi birçok farklı senaryoda hayati bir rol oynar. Kitlerin temel amacı, bireylere en zor koşullarda bile hayatta kalmaları için gerekli olan barınma, ısınma, sağlık, yiyecek, su ve iletişim gibi ihtiyaçlarını karşılayacak araçlar sunmaktır.