İçeriğe atla

Çin'deki özerk idari bölümler

Çin'deki özerk idari bölümler, Çin Halk Cumhuriyeti içinde özerk olarak belirlenen bir veya daha fazla etnik azınlıkla ilişkili belirli alanlardır. Bu alanlar Çin Anayasasında tanınmaktadır ve sözde diğer idari bölümlere verilmeyen bir dizi haklar verilmiştir. Örneğin, Özerk bölgelerdeki Tibetli azınlıklara mali ve tıbbi sübvansiyonlar gibi Han Çinlilerine verilmeyen haklar ve destek verilmektedir.[1]

Seviye Tür ÇincePinyinHaziran 2005 itibarıyla
il (1)   Özerk bölgeler Basitleştirilmiş Çince: 自治区Zìzhìqū5
vilayet (2)   Özerk illerÇince自治州Zìzhìzhōu30
ilçe (3)   Özerk ilçelerBasitleştirilmiş Çince: 自治县Zìzhìxiàn117
Özerk sancaklarÇince自治旗Zìzhìqí3

Kaynakça

  1. ^ "Archived copy" (PDF). 17 Aralık 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2013. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Özbekler</span> Orta Asyada yaşayan bir Türk halkı

Özbekler, Batı Türkistan'da Harezm'den Fergana'ya kadar uzanan bölgede yaşayan ve Orta Asya'daki en kalabalık Türk halkıdır. Özbeklerle ilgili tarihî kaynaklarda "Türk" ve "Sart" şeklinde adlandırıldıkları da görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan</span> Güneydoğu Avrupa ve kısmen Orta Avrupada yer alan ülke

Sırbistan, resmî adıyla Sırbistan Cumhuriyeti (

Rusya'nın federal bölümleri, Rusya Anayasası'na göre Rusya'nın en üst düzey idari bölümleri olan kurucu varlıklardır. Rusya, 85 adet federal bölüme ayrılmakta olup bu bölümler cumhuriyetler, kraylar, oblastlar, federal şehirler, özerk oblastlar ve özerk okruglar olmak üzere altı düzeyde toplanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tibet Özerk Bölgesi</span> Çinde özerk bir bölge

Tibet Özerk Bölgesi ya da Çince ismiyle Xizang Özerk Bölgesi, kısaca Tibet veya Xizang, Güneybatı Çin'de, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC)'ne bağlı eyalet düzeyinde bir özerk bölgedir. Toprakları, geleneksel Tibet bölgesine ait Ü-Tsang ile Kham bölgeleriyle örtüşür.

<span class="mw-page-title-main">İç Moğolistan</span> Çinin kuzeydoğusunda özerk bölge

İç Moğolistan ya da resmî adıyla İç Moğolistan Özerk Bölgesi, Çin Halk Cumhuriyeti'ne bağlı bir özerk bölge. Ülkenin kuzey ve kuzeydoğusunda bulunur. Kuzeyde Moğolistan, doğuda Heilongjiang, Jilin ve Liaoning, güneyde Hebei, Şansi ve Şensi yönetim bölgeleri ile Ningxia özerk bölgesi, batıda da Gansu yönetim bölgesi ile çevrilidir. Yüzölçümü 1.183.000 km², yönetim merkezi Huhhot'tur. Nüfus; 24.049.155 (2020).

<span class="mw-page-title-main">Çin'deki etnik gruplar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Çin Halk Cumhuriyeti'nin 56 resmî etnik grubu, Çin hükûmeti "Millî Bölge Özerkliği" (民族区域自治/民族區域自治) adlı siyasetini takip ederek vatandaşlarını etnik gruplarına bölerek belli bölgelerde ayrıcalık haklarını tanımaktadır. Gruplarının hangi etnik grubuna bağlı olacağına karar veren yönetim işlemlerine "Millet Tanımlama İşlemleri" (民族识别工作/民族識別工作) denilmektedir.

Çin'in büyük nüfusu ve yüzölçümü nedeniyle idarî bölümleri antik çağlardan beri çeşitli düzeylere ayrılmıştır. Çin'in anayasasına göre üç de jure idarî bölüm olmasına rağmen günümüzde beş de facto idarî bölüm bulunmaktadır: eyalet, il, ilçe, belde ve köy.

Çin'in eyaletleri, Çin'in en üst düzey idari bölümleridir. Toplam 34 adet eyalet düzeyi bölüm bulunmakta olup bunlardan 23'ü eyalet, dördü doğrudan yönetilen şehir, beşi özerk bölge ve ikisi özel idarî bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri-Çin ilişkileri</span> Çin ile ABD arasındaki diplomatik ilişkiler

ABD-Çin ilişkileri, genelde Amerika-Çin ilişkileri, Çin-Amerika ilişkileri ya da Sino-Amerikan ilişkiler olarak da bilinir, Çin ile Amerika Birleşik Devletleri'nin sürdürdüğü uluslararası politikaları içerir.

<span class="mw-page-title-main">Özerk idari bölüm</span> İdari bir bölge kuruluşu için tanımlama

Özerk idari bölüm, bir ülkenin dış bir makamdan özerklik veya serbestliğe sahip idari bölümüdür. Özerk idari bölümler genellikle ülkenin geri kalanından farklı ya da çoğunluğunu bir etnik azınlığın oluşturduğu bölgelerdir. Özerk idari bölümler bölgesel özerklik, alt-bölgesel bölgesel özerklik ve yerel özerkliklere ayrılabilir. Tataristan, Katalonya, Yeni Kaledonya gibi ülkeler buna örnek verilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Çin'in özerk bölgeleri</span>

Çin'de "özerk bölge", üst düzey bir idari bölümdür. Özerk bölgeler Çin'deki eyaletler gibi kendi yerel hükûmetine sahiptir, ancak özerk bölgeler daha fazla yasama hakkına sahiptir. Özerk bölge, belirli bir azınlığın nüfusunun daha yüksek olduğu bir azınlık varlığıdır.

Sincan Üretim ve İnşaat Kolordusu, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde bulunan bir ekonomik ve paramiliter örgüttür. Sincan Üretim ve İnşaat Kolordusu Sincan'daki bazı orta ölçekli şehirlerin yanı sıra yerleşim birimleri ve çiftlikler üzerinde idari yetkilere sahip olup yetkili bulunduğu alanlardaki sağlık ve eğitim gibi hükûmet işlevlerini yerine getiren kendi idari yapısına sahiptir. Sincan Uygur Özerk Bölgesi Hükûmeti genellikle bu bölgelerin idaresine müdahale etmemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Çin'in ilçeleri</span> Çinin üçüncü düzey idari bölümler

Çin Halk Cumhuriyeti'nin ilçeleri, Çin'in üçüncü düzey idari bölümleridir. Hainan ve doğrudan yönetilen şehirler ise doğrudan ilçelere ayrılırlar.

Sancak, Çin'in İç Moğolistan Özerk Bölgesi'nde bulunan ilçe düzey idari bölümleridir.

<span class="mw-page-title-main">Özerk il (Çin Halk Cumhuriyeti)</span> Çinde il düzey idari bölüm

Özerk il, Çin'in bir etnik azınlığın nüfusun yarısını oluşturduğu veya önemli azınlıkların yurtları olan il düzey idari bölümleridir. Özerk illerin resmi adları bölgedeki en baskın, bazen de iki ve nadiren de üç azınlığın adını almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Eyalet altı şehir</span>

Eyalet altı şehir, Çin'in ekonomi ve hukuk açısından bağımsız yönetilen il düzeyi şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Yünnan</span>

Yünnan, Çin'in güneybatısında bulunan bir eyalet. Yüzölçümü yaklaşık 394.000 km2, 2010 itibarıyla yaklaşık 46 milyon kişilik nüfusa sahip. Eyaletin başkenti, kendisi de eskiden "Yünnan" olarak bilinen Kunming şehri. Yünnan eyaleti kuzeyde Siçuan eyaleti, kuzeydoğuda Guizhou eyaleti, doğuda Guangksi Zhuang Özerk Bölgesi, güneydoğuda Vietnam, güneyde Laos, batıda Birmanya ve kuzeybatıda Tibet Özerk Bölgesi ile sınır paylaşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çin'deki Moğollar</span>

Çin Moğolları, Çin Halk Cumhuriyeti vatandaşları olan etnik Moğollardır. Çin Halk Cumhuriyeti hükûmetinin tanıdığı 55 etnik azınlıktan birini oluştururlar. Çin'de etnik Moğol olarak sınıflandırılmış aşağı yukarı 5,8 milyon kişi var. Bunlar başta İç Moğolistan, Kuzeydoğu Çin ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi olmak üzere Çin'in çeşitli bölgelerinde yaşamaktadır. Çin'deki Moğol nüfusu, egemen Moğolistan devletininkinin iki katından daha fazladır.

<span class="mw-page-title-main">Çin'in illeri</span>

Çin'in illeri, Çin'in ikinci düzey idari bölümleridir. İller, hem antik hem de modern Çin'deki birkaç ilişkisiz siyasi bölünmeyi ifade etmek için kullanılır.

Sum, Moğolistan ile Çin'in İç Moğolistan Özerk Bölgesi'nde bulunan bir idari bölümdür. Terim, Moğolistan'da illerden sonra gelen ilçeler için kullanılmakta olup İç Moğolistan'da ise belde düzeyi idari bölümlerdir. Bunun dışında Rusya'nın Tuva ve Buryat cumhuriyetlerinde de kullanılmaktadır.