İçeriğe atla

Çin'de çevre sorunları

Endüstriyel tesislerden kaynaklanan hava kirliliği (Yangtze Nehri'ndeki bir fabrika)

Çin'deki çevre sorunları özellikle 2000'li yılların başlarında ülkenin hızlı sanayileşmesi ve gevşek çevre denetimi ile birlikte arttı. Çin, 2020 Çevresel Performans Endeksi'nde 180 ülke arasında 120. sıradaydı.[1]

Çin hükûmeti sorunları kabul etti ve çeşitli yanıtlar vererek bazı iyileştirmeler sağladı, ancak batı medyası eylemleri yetersiz olmakla eleştirdi.[2] Son yıllarda, çevreye zarar verdiği düşünülen hükûmet kararlarına karşı vatandaşların aktivizminde artış yaşandı,[3][4] ve emekli bir hükûmet yetkilisi, 2012 yılında Çin'de 50.000'den fazla çevre protestosunun gerçekleştiğini iddia etti.[5]

2010'lu yıllardan bu yana hükûmet, Paris iklim anlaşmasının imzalanması, 13. Beş Yıllık Plan ve 2015 Çevre Koruma Yasası reformu gibi politika eylemleri yoluyla çevrenin korunmasına daha fazla önem verdi.[6] 2006'dan 2017'ye kadar, kükürt dioksit seviyeleri Çin'deki yatırımlar yüzde 70 oranında[7] ve hava kirliliği 2013'ten 2018'e azaldı.[7] 2017 yılında dünya çapında yenilenebilir enerjiye yapılan yatırımlar 279,8 milyar ABD dolarına ulaşırken, Çin 126,6 milyar ABD dolarını veya küresel yatırımların %45'ini oluşturdu.[8] Çin, o zamandan beri dünyanın en büyük yenilenebilir enerji yatırımcısı, üreticisi ve tüketicisi oldu. En son teknolojili güneş panelleri, rüzgar türbinleri ve hidroelektrik enerji tesisleri üretmenin yanı sıra dünyanın en büyük elektrikli otomobil ve otobüs üreticisi haline geldi.[9]

Uluslar arası bir perspektiften bakıldığında Çin, çevre sorunlarını ele almayı amaçlayan önemli anlaşmaların çoğuna taraftır. Buna Antarktika-Çevre Protokolü, Antarktika Antlaşması, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, İklim değişikliği anlaşması, Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi, Nesli Tehlike Altındaki Türler anlaşması, Tehlikeli Atıklar anlaşması, Deniz ticareti hukuku, 1983 ve 1994 Uluslar arası Tropikal Kereste Anlaşmaları, Balina Avcılığının Düzenlenmesine İlişkin Uluslar arası Sözleşme ve Deniz Boşaltımı, Ozon Tabakasının Korunması, Gemi Kirliliği ve Sulak Alanların Korunmasına ilişkin anlaşmalar dahildir. Çin, Kyoto Protokolü'nü (ancak anlaşma uyarınca karbon emisyonunu Hindistan gibi azaltması henüz zorunlu değildir) ve Nükleer Test Yasağı anlaşmasını imzalamış ancak onaylamamıştır.

Kaynakça

  1. ^ "Environmental Performance Index | Environmental Performance Index". 21 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2020. 
  2. ^ China Weighs Environmental Costs; Beijing Tries to Emphasize Cleaner Industry Over Unbridled Growth After Signs Mount of Damage Done 30 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 23 Temmuz 2013
  3. ^ Keith Bradsher (4 Temmuz 2012). "Bolder Protests Against Pollution Win Project's Defeat in China". The New York Times. 4 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2012. 
  4. ^ "Environmental Protests Expose Weakness In China's Leadership". Forbes Asia. 22 Haziran 2015. 14 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2015. 
  5. ^ John Upton (8 Mart 2013). "Pollution spurs more Chinese protests than any other issue". Grist.org. Grist Magazine, Inc. 8 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2013. []
  6. ^ "China's Evolving Environmental Protection Laws - Environment - China". 21 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 
  7. ^ a b "China Has Successfully Improved Air Quality, but the Efforts Could Unmask Further Global Warming". Forbes. 2 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 
  8. ^ Frankfurt School – UNEP Collaborating Centre for Climate & Sustainable Energy Finance (2018). Global Trends in Renewable Energy Investment 2018. Available online at: https://europa.eu/capacity4dev/unep/documents/global-trends-renewable-energy-investment-2018 20 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  9. ^ "Commentary: China will bet big on clean energy to achieve carbon neutrality". 11 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fosil yakıt</span> Milyonlarca yıl önce ölmüş bitki ve hayvanlardan oluşan yakıt

Fosil yakıt veya mineral yakıt, hidrokarbon ve yüksek oranlarda karbon içeren doğal enerji kaynağı. Kömür, petrol ve doğalgaz; bu türden yakıtlara başlıca örnektir. Ölen canlı organizmaların oksijensiz ortamda milyonlarca yıl boyunca çözülmesi ile oluşur. Fosil yakıtlar endüstriyel alanda çok geniş bir kullanım alanı bulmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yenilenebilir enerji</span> Bir enerji türü

Yenilenebilir enerji, güneş ışığı, rüzgar, yağmur, gelgitler, dalgalar ve jeotermal ısı gibi karbon nötr doğal kaynaklardan elde edilebilen ve insan zaman ölçeğinde doğal olarak yenilenen kaynaklardan elde edilebilen enerjiye denir. Bu kaynaklar güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, dalga enerjisi, jeotermal enerji, hidrolik enerjisi, biyokütle enerjisi olarak sıralanabilir. Bu tür bir enerji kaynağı, yenilenmekte olduklarından çok daha hızlı kullanılan fosil yakıtların tam tersidir.

Almanya'da yenilenebilir enerjiden üretilen elektriğin oranı, 2000 yılında ulusal toplamda yüzde 6.3'ten, 2009 yılında yüzde 16.1'e yükselmiştir. 2009 yılında, Almanya'nın yenilenebilir enerji sektörüne toplamda 20 milyar Avro'yu bulan miktarda yatırım yapıldı. Resmi rakamlara göre, özellikle ufak ve orta boy işletmelerde, 2009 yılı itibarıyla 300.500 kişi Almanya'nın yenilenebilir enerji sektöründe çalışıyor. Bu istihdamın yaklaşık üçte ikisi, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yasası'na dayanıyor.

<span class="mw-page-title-main">Enerji tasarrufu</span> Enerji tüketiminin azaltılması

Enerji tasarrufu, bir enerji hizmetinin daha az kullanılarak enerji tüketimini azaltma çabasıdır. Enerjiyi daha verimli kullanarak veya kullanılan enerjinin miktarını azaltarak enerji tasarrufu sağlanabilir. Enerji tasarrufu, eko-yeterlilik konseptinin bir parçasıdır. Enerji tasarrufu önlemleri, binalardaki enerji ihtiyacını azaltarak çevre kalitesini, ulusal güvenliği, bireylerin finansal güvenliğini ve kazancı artırabilir. Enerji tasarrufu enerji hiyerarşisinin başında gelmektedir ve gelecekte kaynakların tükenmesini engelleyerek enerji maliyetlerini de düşürür.

<span class="mw-page-title-main">Dünya enerji tüketimi</span> Küresel enerji üretimi ve tüketimi

Dünya enerji tüketimi‭ ‬bütün insan‭ ‬uygarlığı‭ ‬tarafından kullanılan toplam‭ ‬enerji‭yi ‬ifade eder.

İlaç kirliliği, ilaçlar ve ilaç metabolitleri tarafından oluşan, atık sular ile deniz çevresine ulaşabilen çevre kirliliğidir. İlaç kirliliği bu nedenle başta su kirliliği şeklindedir.

RETScreen Temiz Enerji Yönetim Yazılımı Kanada hükûmeti tarafından geliştirilmiş ücretsiz bir yazılım paketidir. RETScreen Expert San Francisco'da yapılan, toplantısında 2016 Clean Energy Ministerial vurgulanmıştır. Yazılım, Türkçe de dâhil olmak üzere 36 dilde kullanılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Enerji Ajansı</span>

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Paris merkezli bağımsız bir kuruluş olan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma (OECD) Örgütü çerçevesinde 1973-1974'te yaşanan petrol krizinde kuruldu. Uluslararası Enerji Ajansı, petrol tedarikinde yaşanan fiziksel kesintilere özel bir cevap için ve aynı zamanda Uluslararası Petrol Piyasası ve diğer enerji sektörlerine veri ve istatistikleri sağlamaktadır. Aynı zamanda son yıllarda, enerji tasarrufu ve teknoloji ve inovasyon alanlarında dayanışmayı desteklemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Çin'de enerji</span>

Çin'de enerji veya Çin'in enerji politikası, Çin hükümetinin enerjiye ve enerji kaynaklarına dair tasarladığı politikadır. Ekonominin büyümesini sürdürebilmek için yeterli enerji desteğinin mevcut bulundurmak, Çin hükûmeti için 1949'ten bu yana çekirdek endişe oluşturmuştur. Hollanda merkezli bir araştırma ajansına göre Çin, dünyanın en büyük sera gazı yayıcısıdır. Buna rağmen Çin'deki kişi başı salınımlar, gelişmiş ülkelerden yine çok daha düşüktür. Ek olarak Çin, dünyanın en büyük yenilenebilir enerji üreticisidir.

<span class="mw-page-title-main">Çevre sorunları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, insan faaliyetlerinin, biyofiziksel çevre üzerindeki zararlı etkilere sebep olan çevre sorunlarının bir listesidir. Genel anlamda; sorunlar, etkileri ve hafifletici unsurlar olarak sınıflandırılırlarsa da, etkilerin birbirine bağlı olduğu ve yeni etkilere neden olabilecekleri gözden uzak tutulmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Enerji verimliliği</span> enerji verimliliği kısıtlı enerji kaynaklarının verimli bir şekilde değerlendirilmesi

Enerji verimliliği ürün ve hizmetlerin sağlanması için gereken enerji miktarını azaltma hedefidir. Örneğin, bir evin yalıtılması, bir binanın rahat bir sıcaklık elde etmek ve korumak için daha az ısıtma ve soğutma enerjisi kullanmasına izin verir. LED aydınlatma, floresan aydınlatma veya doğal ışık için tavan pencerelerinin kullanılması, geleneksel akkor ampullerin kullanımına kıyasla aynı aydınlatma seviyesine ulaşmak için gereken enerji miktarını azaltır. Enerji verimliliğindeki iyileşmeler genellikle daha verimli bir teknoloji veya üretim süreci benimsenerek veya enerji kayıplarını azaltmak için yaygın olarak kabul edilen yöntemlerin uygulanmasıyla elde edilir.

<span class="mw-page-title-main">Enerji güvencesi</span> Enerji mevcudiyetine ilişkin ulusal güvenlik değerlendirmeleri

Enerji güvencesi ulusal güvenlik ile enerji tüketimi için doğal kaynakların bulunabilirliği arasındaki ilişkidir. (Nispeten) ucuz enerjiye erişim, modern ekonomilerin işleyişi için zorunlu hale gelmiştir. Bununla birlikte, enerji kaynaklarının ülkeler arasında eşit olmayan dağılımı, ciddi kırılganlıklara neden olmuştur. Uluslararası enerji ilişkileri, hem enerji güvenliği hem de enerji kırılganlığına yol açan dünyanın küreselleşmesine katkıda bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan'da enerji</span>

Yunanistan'da enerji üretimi, devletin sahip olduğu Kamu Enerji Şirketi'ne aittir. 2009'da KES Yunanistan'daki tüm elektrik enerjisi talebinin %85,6'sını karşılarken, 2010'da bu rakam %77,3'e düşmüştür. KES'in güç üretiminin 2009'da %51,6'sı, 2010'da %48'i linyit kullanılarak üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk'ta yenilenebilir enerji</span>

Arnavutluk'ta yenilenebilir enerji, biyokütle, jeotermal, hidrolik güç, güneş ve rüzgâr enerjisini kapsamaktadır. Arnavutluk çoğunlukla hidroelektrik kaynaklara güvenmektedir, bu nedenle su seviyeleri düşük olduğunda zorlanmaktadır. Arnavutluk'ta iklim Akdeniz'dir, bu nedenle güneş enerjisi üretimi için önemli bir potansiyele sahiptir. Dağ kotları rüzgâr projeleri için iyi alanlar sağlar. Arnavutluk'ta doğal kuyular olduğu için potansiyel olarak kullanılabilir jeotermal enerji de vardır.

<span class="mw-page-title-main">İnsanın çevre üzerindeki etkisi</span>

İnsanın çevre üzerindeki etkisi veya çevre üzerindeki antropojenik etki, biyofiziksel ortamlarda ve ekosistemlerde, biyoçeşitlilikte ve doğal kaynaklarda doğrudan veya dolaylı olarak insanlar tarafından neden olunan küresel ısınma, çevresel bozulma, okyanusların asitlenmesi, kitlesel yok oluş, biyoçeşitlilik kaybı, ekolojik kriz, yasak avlanma ve ekolojik çöküş gibi değişikliklerdir. Doğayı toplumun ihtiyaçlarına göre şekillendirmenin şiddetli etkileri, aşırı insan nüfusu artışı ile daha kötü bir hale gelmiştir. İnsanların çevrede hasara yol açan aktivitelerine nüfus artışı, aşırı tüketim, aşırı kullanma, çevre kirliliği ve ormansızlaşma örnek verilebilir. İnsanların yol açtığı bu sorunlardan bazıları, örnek olarak küresel ısınma ve biyoçeşitlilik kaybı, insanlık için bir varoluşsal risk teşkil etmektedir ve aşırı insan nüfusu artışı bu sorunlarla yakından ilişkilidir.

Siemens Enerji Sektörü, Alman endüstriyel holdingi Siemens'in dört sektöründen biriydi. 1 Ocak 2008'de kurulan şirket, yenilenebilir ve alternatif enerji kaynaklarının yanı sıra petrol ve doğal gazın çıkarılması, dönüştürülmesi ve taşınması da dahil olmak üzere çok sayıda kaynaktan elektrik üretip teslim etti. 1 Ekim 2014 tarihi itibarıyla Siemens Enerji Sektörü de dahil olmak üzere mevut sektör feshedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sera gazı emisyonları</span> İnsan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan sera gazlarının kaynakları ve miktarları

İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonları sera etkisini güçlendirerek iklim değişikliğine neden oluyor. Çoğu fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan karbondioksittir: kömür, petrol ve doğal gaz. En büyük kirleticiler arasında Çin'deki kömür ile çoğu OPEC ve Rusya'da devlete ait olan büyük petrol ve gaz şirketleri yer alıyor. İnsan kaynaklı emisyonlar, Dünya atmosferindeki Karbondioksiti yaklaşık %50 oranında arttırdı.

<span class="mw-page-title-main">Çevre politikası</span>

Çevre politikası, bir kuruluşun veya hükûmetin çevre sorunlarıyla ilgili yasalara, yönetmeliklere ve diğer politika mekanizmalarına bağlılığıdır. Bu konular genellikle hava ve su kirliliği, atık yönetimi, ekosistem yönetimi, biyoçeşitliliğin korunması, doğal kaynakların yönetimi, yaban hayatı ve nesli tükenmekte olan türleri içerir. Örneğin, çevre politikası ile ilgili olarak, küresel ısınma ve iklim değişikliği konularını ele almak için küresel düzeyde eko-enerji odaklı bir politikanın uygulanması ele alınabilir. Enerji veya pestisitler ve birçok endüstriyel atık türü dahil olmak üzere zehirli maddelerin düzenlenmesi ile ilgili politikalar, çevre politikası konusunun bir parçasıdır. Bu politika kasıtlı olarak insan faaliyetlerini etkilemek ve böylece biyofiziksel çevre ve doğal kaynaklar üzerindeki istenmeyen etkileri önlemek ve ayrıca çevredeki değişikliklerin insanlar üzerinde kabul edilemez etkilere sahip olmamasını sağlamak için alınabilir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de kömür enerjisi</span>

Türkiye'de kömür, ülkenin elektriğinin dörtte biri ila üçte birini karşılamaktadır. Türkiye'de toplam kapasitesi 21 gigawatt (GW) olan 54 adet aktif kömür yakıtlı elektrik santrali bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Enerji geçişi</span>

Enerji geçişi, bir enerji sistemindeki enerji arzı ve tüketiminde yapılan büyük bir yapısal değişikliktir. Şu anda iklim değişikliğini hafifletmek için sürdürülebilir enerjiye geçiş süreci devam etmektedir. Sürdürülebilir enerjinin çoğu yenilenebilir olduğundan, yenilenebilir enerji geçişi olarak da bilinmektedir. Mevcut geçiş, çoğunlukla fosil yakıtları aşamalı olarak azaltarak ve mümkün olduğunca çok sayıda süreci düşük karbonlu elektrikle çalışacak şekilde değiştirerek enerjiden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını hızlı ve sürdürülebilir bir şekilde azaltmayı amaçlamaktadır. Bir önceki enerji geçişi belki de Sanayi Devrimi sırasında 1760'tan itibaren odun ve diğer biyokütlelerden kömüre, ardından petrole ve daha sonra da doğalgaza doğru gerçekleşmiştir.