İçeriğe atla

Çihilgâni

Meclis-i Çihilgâni
(Kırklar Meclisi)

گروه چهارده
Tür
Tür
Tarih
Kuruluşy. 1211
Dağılışy. 1266
Sandalye40
Toplantı yeri
Delhi


Kırklar Meclisi (Farsçaگروه چهارده, Urducaگروہِ چالیس); Meclis-i Çihilgânî, Bendegân-ı Türk Çihilgânî ( بند گان ترک چهلگاني ), Çihilgân, Çehelganî, Ümerâ-yı Çihilgâni olarak da bilinir.[1] Sultanın isteklerine göre Delhi Sultanlığı'nı yöneten, 40 Türk Memlûk’lu emir (bey) ve melik (vali) den oluşan bir konseydi.[2] Ancak sayıları her zaman 40 değildi. Berenî Târîh-i Fîrûzşâhî adlı eserinde, 25 kişiden bahsediyor. Hindistan yarımadasının Müslüman tarihinde düzenli bir yasama organıydı. Devletin başı olarak; hükümet, askeri ve yargı sisteminde tüm yetki Sultana verilmişti. Ancak etkin bir yönetim için Sultanın yardıma ihtiyacı vardı.[3]

Kırklar Meclisi, Memlûk Hanedanı'nın üçüncü hükümdarı olan Şemseddin İltutmuş tarafından kurulmuştur.[4] İltutmuş'un ölümünden sonra güç emirlerin eline geçti ve Sultanlar bu emirlerin kuklası oldu. Kırklar, İltutmuş'un çocukları ve torunları arasından istediğini tahta çıkarıyordu. Genellikle sorun çıkaranları tahtan indirip öldürüyorlardı.[5] Bu durum, İltutmuş'un kölelerinden ve eski Kırklar üyesi damadı Gıyâseddin Balaban tahta geçene kadar devam etti. Balaban acımasız biriydi ve emirlerin gücünü kırdı. Çihilgân dağıldı ve Katehr bölgesinde farklı köylere kaçıp oraya yerleştiler.[6] Kırkların bu şekilde yok edilmesinin sonuçları ağır olacaktı. Yönetimde Türk varlığını sürdürecek olan Çihilgân'ın olmaması, onları Halaciler'e karşı savunmasız bıraktı.[7] Bir dizi suikastle Sultanlığı ele geçirdiler.

Kaynakça

  1. ^ Yılmaz, N. "Gulâm Sistemi İçerisinde Kırklar ve İhtiyâreddîn Yüzbeg Tuğrul Hân". DergiPark. 24 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ Koç, B. "DEVLETİN NESEPTEN SEBEBE GEÇİŞİNE DİRENEN BİR UNSUR OLARAK ÇİHİLGAN/KIRKLAR MECLİSİ". DergiPark. 14 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ Raj, Ravish. "Crown vs Nobility: Delhi Sultanate (1236-66) BACKGROUND" (İngilizce). 23 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ History Guide: General Knowledge for All competitive Exams (İngilizce). by DIGITAL PRESS. 
  5. ^ "The Role of Nobility in the Politics of Delhi Sultanate". History Discussion - Discuss Anything About History (İngilizce). 29 Kasım 2014. 7 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2019. 
  6. ^ PRIYANGI AGARWAL (7 Ekim 2015). "Istanbul opens its eyes to Rohilkhand's 11 lakh Turks". The Times of India. 16 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ Mohammad Aziz Ahmad (1939). "The Foundation of Muslim Rule in India. (1206-1290 A.d.)". Proceedings of the Indian History Congress. Indian History Congress. 3: 841. JSTOR 44252438. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Lahor</span> Pakistanda bir şehir

Lahor, Pakistan'ın Pencap eyaletinin başkenti ve en büyük şehridir. Karaçi'den sonra Pakistan'ın en büyük ikinci, 13 milyonu aşan nüfusuyla da dünyanın en büyük 26. şehridir. Pencap'ın kuzeydoğu bölgesinde, Ravi Nehri boyunca yer almaktadır. Lahor, Pakistan'ın başlıca sanayi ve ekonomi merkezlerinden biridir. Geniş Pencap bölgesinin tarihi başkenti ve kültür merkezi olmakla birlikte Pakistan'ın sosyal açıdan en liberal, ilerici ve kozmopolit şehirlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Delhi Sultanlığı</span> Türk-Hint devleti

Delhi Sultanlığı ya da Sultanat-ı Hint, 1206-1526 yılları arasında Hindistan'da hüküm sürmüş olan sultanlıktır.

<span class="mw-page-title-main">Gurlular</span> Afganistan, Pakistan ve Kuzey Hindistanda kurulmuş devlet

Gurlular, Horasan'da, diğer birçok doğu İran Tacikler'i gibi Sünni Müslüman bir hanedandı. Gurlular'ın kurduğu imparatorluğun merkezi bugün Afganistan sınırları içinde kalan Gur kenti olup toprakları günümüz İran, Afganistan, Pakistan topraklarını, Hindistan'ın kuzey bölgelerini, Türkistan'ın ve günümüz Arap ülkelerinin ise bazı bölümlerinden oluşuyordu.

Sülemiş ya da tam adıyla Melikü'l-Adil Sultan Bedrüddin Sülemiş Mısır ve Suriye'de 1279 yılında 7 yaşında iken 100 gün kadar hüküm sürmüş altıncı Türk asıllı Bahrî hanedanından Memlûk Sultanıdır.

Berkuk, tam adı Melikü'z-zahir Seyfeddin El-Osmani El-Yelboğavî Berkuk, Çerkes kökenli Burcî Memlûkler hanedanının ilk Memlük hükümdarı. İç çekişmelerle yıpranan Memlûk Devleti'ni merkezi bir devlet durumuna getirmeye çalışmıştır. "Berkuk" ismi Çerkesçedir ve onun doğuştan ismidir.

Celaleddin Firuz Halacı, Delhi sultanı (1290-96).

<span class="mw-page-title-main">Şemseddin İltutmuş</span>

Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı. Aralık 1210'dan, 27 Nisan 1236'ya dek hüküm sürdü.

I. Selâhaddin, tam adıyla Malik Salih Selâhaddin Salih dokuzuncu Memlûk sultanı Nasır Muhammed'in sultanlık yapan sekizinci oğlu olup Mısır'da 1351-1354 yıllarında, ağabeyi Ebu Maali Hasan'in sultanlık dönemleri arasında tahta geçirilmiş, Türk asıllı Bahri hanedanından olan yirminci Memluk Sultanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Burcî Memlûkler</span>

Burcî Hanedanı Mısır'da Memlûk Devleti'nde 1382-1517 döneminde hüküm süren yani en uzun süre hükmeden Memlûk hanedanı. Çerkes kökenlidir. Bu isim "burç" sözcüğünden yani "kale surlarının üstü" anlamına gelmekte ve bu hanedana mensup olan çoğu Çerkes asıllı olan Memluklu kölelerden oluşan askerlerin Kahire kalesi içinde bulunan kışlalarından mülhem olmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dekken sultanlıkları</span>

Dekkan sultanlıkları, orta-güney Hindistan'da yer alan İslam devletleri Bijapur, Golkonda, Ahmadnagar, Bidar ve Berar'a verilen genel isimdir. Dekkan sultanlıkları Krişna nehri ve Vindhya arasında, Dekkan platosunda bulunur. Bu sultanlıklar, Behmeni Sultanlığı'nın dağılma sürecinde bağımsızlıklarına kavuşmuştur. 1490 yılında Ahmadnagar bağımsızlığını ilan etmiş, arkasından Bijapur ve Berar'da aynı yıl içerisinde bağımsızlık beyanında bulunmuştur. Golkonda 1518'de, Bidar ise 1528'de bağımsız olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Raziye Begüm</span> Kuzey Hindistan yarımadasında 13.yüzyıl sultanı

Raziye Begüm,, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı.

<span class="mw-page-title-main">Müziddin Behram</span>

Müziddin Behram, Memlûk hanedanının altıncı sultanıydı. Şemseddin İltutmuş'un (1210-36) oğlu ve Razia Sultan'ın (1236-40) üvey kardeşiydi. Kız kardeşi Subedar Malik Altunia tarafından Bathinda'da hapsedilirken kırk şefin desteğiyle kendini Kral ilan etti. Öyle olsa bile, kral olarak iki yılı boyunca, başlangıçta onu destekleyen şefler düzensiz hale geldi ve sürekli olarak birbirleriyle kavga etti. Bu huzursuzluk döneminde 1242'de kendi ordusu tarafından öldürüldü. Ölümünden sonra, üvey kardeşi Rükneddin Firuz'un oğlu yeğeni Alaeddin Mesud tarafından değiştirildi.

Mâlvâ Sultanları Listesi, Hindistan Yarımadası'ndaki Mâlvâ Sultanlığı (1401-1561/2) hükümdarlarının listesi. Saltanat, Delhi Sultanlığı'nın bir Türk-Afgan valisi olan Dilâver Han tarafından kuruldu. 1437'de Dilâver Han'ın Guri hanedanının yerini Türk Halaç hanedanı aldı.

<span class="mw-page-title-main">Seyyid Hanedanı</span>

Seyyid hanedanı, 1414-1451 yılları arasında hüküm süren Hindistan'daki Delhi Sultanlığı'nın dördüncü hanedanıydı. Tuğluk ve Timurlular'ın Multan valisi Hızır Han tarafından kuruldu. Tuğluk Hanedanı'nın yerini aldılar ve Sultanlığı Timurlular'a bağlı bir Vasal devlet olarak yönettiler. 1451’de Alaeddin Alem Şah, Sultanlığı Ludî Hanedanı'na devretti.

<span class="mw-page-title-main">Hızır Han (Seyyid Hanedanı)</span>

Timur'un işgalinden ve Tuğluk hanedanının yıkılmasından kısa bir süre sonra Hızır Han, kuzey Hindistan'da Delhi Sultanlığı'nın Seyyid hanedanını kurdu.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Şah (Seyyid Hanedanı)</span>

Muhammed Şah Delhi Sultanlığı'nı yöneten Seyyid Hanedanı'nın üçüncü hükümdarıydı. Mübarek Şah'ın yeğeniydi. Amcasının ölümü ile tahta çıkmıştır.. Muhammed Şah, saltanatını çoğunlukla av gezilerine çıkarak geçirdi.

<span class="mw-page-title-main">Memlûk Hanedanı (Delhi)</span>

Memlûk Hanedanı, Delhi Sultanlığı'nı 1206-1290 yılları arasında yöneten ilk hanedan. Delhi Sultanlığı'nı 1526'ya kadar birbirinden bağımsız beş hanedan yönetti. Memlük hanedanı kurulmadan önce Kutbüddin Aybeg, Gurlular'ın bir komutanı olarak 1192'den 1206'ya kadar görev yaptı. Bu dönemde, Ganj ovasına akınlar düzenledi ve yeni bölgeleri hakimiyet altına aldı.

<span class="mw-page-title-main">Beas Nehri Muharebesi</span>

Beas Nehri Muharebesi, 1285 yılında Çağatay Hanlığı ile Delhi Sultanlığı’nın Memlûk Hanedanı arasında gerçekleşen bir savaştır. Gıyâseddin Balaban, Çağatay Hanlığı istilasına karşı bir önlem olarak Multan ve Lahor'daki tahkimat zinciri stratejisinin bir parçası olarak Beas Nehri boyunca bir askeri savunma hattı düzenledi. Balaban istilayı geri püskürtmeyi başardı. Ancak oğlu Muhammed Han savaşta öldürüldü.

Ebû Amr Minhâcüddîn Osmân b. Sirâciddîn Muhammed el-Cûzcânî, daha çok Minhâc-ı Sirâc Cûzcânî adıyla bilinen, 1193 yılında Gur bölgesinde Firuzkuh'ta doğan 13. yüzyıl Farslı Din alimi, Kadı ve tarihçiydi.

Gıyâseddin Tuğluk veya Gazi Malik 1320'den 1325'e kadarki Delhi Sultanıydı. Delhi Sultanlığı'ndaki Tuğluk hanedanının ilk padişahıydı. Saltanatı sırasında, Tuğlukabad şehrini kurmuştur. 1325 yılında ölümüyle saltanatı sona erdi. 14. yüzyıl tarihçisi İbn Battuta, padişahın ölümünün kendisine yönelik bir komplo sonucu olduğunu iddia etmiştir