İçeriğe atla

Çibit (akarsu)

Çibit
Çibitsu
Çibitsu
Genel bilgiler
KaynakÇuya ve Katun akarsuyu
AğızÇuya akarsuyu
Uzunluk77 km
Çibit akarsuyunun katıldığı Çuya akarsuyu

Çibitsu (Altay Türkçesi: Чибитсуу ya da суу Чибит, Rusça: Чиби́тка, İngilizce: Chibit) — anlamı «aşıboyası, toprak boyası, koyu sarı»[1]), sözün birebir karşılığı: "Sarısu") — Türklerin ata yurdu Altay Cumhuriyetinde, Katun akarsuyunun Çuya kolunun sağ koludur.[2] Uzunluğu — 39 km.[3]

Çibitsu havzasında 20 göl var: Uzunköl, Çeybeköl ve diğerleri. Akarsuyun kuzeydoğu yamaçlarından Akarsu Kuray dağının kuzeydoğu yamaçlarından akar. Sonra da Ulangan platosudan geçer. Sağ kolu da Uzunkölgölünden sonra Aygulak dağı ve Kuray dağını geçer. Çeybekköl gölü de buradadır. Kırmızı kayalıkların oluşturduğu «Kızılkapı» olarak adlandırılan geçitte daralma olur ve bu vadi devamında birkaç köy bulunur — : Aktaş ve Çibit (köy).

Aynı adla anılan Çibit barajı da bulunur.

Kaynakça

  1. ^ Molçanova О. Т. Dağlık Altay Toponomik Sözlüğü. — Dağlıkaltay şehri: Altay yayınevi, 1979. — s. 340.
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2014. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2014. 

Ayrıca bakınız

  • Çuya
  • Katun

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Altay Krayı</span> Rusyanın Sibirya bölgesinde idarî birim

Altay Krayı, Rusya'nın Sibirya Federal Bölgesi'nde yer alan ve Altay-Sayan Dağları bölgesinde Obi, Abakan-Yenisey civarında bulunan kraydır. Kuruluşu 28 Eylül 1937'dir.

<span class="mw-page-title-main">Altay Cumhuriyeti</span> Rusyanın en güneyinde yer alan, federasyona bağlı bir özerk cumhuriyet

Altay Cumhuriyeti, Rusya'nın en güneyinde yer alan, federasyona bağlı bir özerk cumhuriyet.

<span class="mw-page-title-main">Simav Çayı Havzası</span> Türkiye de akarsu

Simav Çayı, kaynağını Simav yakınlarındaki Şaphane Dağları'ndan alır. Susurluk ovası'nda kuzeye yönelir ve en son Karacabey'den geçerek Marmara Denizi'ne dökülür. Marmara Denizine dökülen en büyük ırmaktır. Antik adı 'Makestos'dur.

<span class="mw-page-title-main">Akarsu</span>

Akarsu, yeryüzünde ya da yer altında belirli bir yatak içinde, eğim boyunca sürekli veya zaman zaman akan sudur. Çoğunlukla tatlı sudan oluşan akarsular, tatlı su gölleriyle birlikte insanlığın temel su ihtiyacını karşılamak için kullanılırlar. Bunun yanında gıda, enerji ve turizm sektörleri tarafından da kullanılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Issık Göl</span> Kırgızistanın kuzeydoğusunda bir göl

Issık Göl veya Isık Göl. Kırgızistan'ın kuzey doğusunda, Kazakistan sınırına yakın bir bölgede, kuzeyinde Küngöy Ala dağları ve güneyinde Teskey Ala dağları arasındaki tektonik çukurda yerleşmiş, ortalama deniz seviyesinden 1606 m yükseklikte konumlanır.

<span class="mw-page-title-main">Vadi</span> coğrafyada tepeler arasındaki alçak alan

Vadi ya da koyak, akarsuyun içinde aktığı, kaynaktan ağıza doğru sürekli inişi bulunan ve birkaç kilometre ile binlerce kilometre arasında olabilen coğrafi alandır. Kısaca vadi, iki dağın arasında zamanla oluşan çukurluktur. Vadiler, akarsuların yaptığı aşınmayla yanlamasına, derinlemesine gelişir. Genellikle dağ ya da tepelerle çevrelenirler.

<span class="mw-page-title-main">Altay Dağları</span> Orta Asyada bir sıradağ

Altay dağları, Orta ve Doğu Asya'da bulunan; Rusya, Çin, Moğolistan ve Kazakistan'ın birleştiği ve İrtiş ve Obi nehirlerinin kaynaklarının bulunduğu sıradağdır. Sıradağ, kuzeydoğuda Sayan Dağları ile birleşir ve güneydoğuda giderek alçalarak Gobi Çölü'nün yüksek platosuyla birleşir. Yaklaşık 45° ila 52° K ve yaklaşık 84° ila 99° D arasında uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Lech Nehri</span> Avusturya ve Almanyadan akan nehir

Lech Nehri, Avusturya ve Almanya'dan geçen bir akarsudur. Tuna Nehri'nin sağ kollarından biri olan nehir 264 kilometre uzunluktadır ve 2.550 kilometrekarelik bir havzaya sahiptir. Kaynağı tam olarak Avusturya'nın Vorarlberg ili sınırları içinde kalır. Nehir burada Alp Dağları üzerinde 1865 metre yükseklikte Formarinsee adı verilen bir gölden doğar. kuzey-kuzeydoğu yönünde akarak, Almanya sınırları içine girer ve 12 metre yüksekliğinde bir şelâle oluşturarak dar bir boğaza girer. Alplerden çıktıktan sonra Fussen'deki ovalara girer.

<span class="mw-page-title-main">Ubsa Gölü</span>

Ubsa Gölü, Uvs Gölü, büyük bir bölümü Moğolistan'da küçük bir kısmı ise Rusya'ya bağlı Tuva Cumhuriyeti sınırları içerisinde yer alan yüksek tuz oranına sahip bir kapalı havza gölüdür. 3.350 kilometrekarelik yüzölçümüyle Moğolistan'ın en büyük gölü olma özelliğini taşıyan göl, deniz seviyesinden 759 metre yükseklikte bulunur. Gölün kuzeydoğu ucu Moğolistan sınırlarını aşarak, Rusya Federasyonu'na dâhil olan Tuva Cumhuriyeti topraklarına girer. Çevresindeki en büyük yerleşim birimi Ulaangom kentidir. Çok sığ ve tuzlu olan bu gölün suyu binyıllar önce bölgeyi kaplayan bir tuzlu denizin kalıntılarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Beluça</span>

Beluça Dağı, Türkologların tespitlerine göre Ergenekon Dağı, Katun Dağlarında konumlanan, Rusya'da Altay Dağlarının en yüksek tepesidir. UNESCO tarafından 1998 yılında Altay Altın Dağları isminde Dünya Mirası listesine alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çarşamba Çayı</span> Konya da akarsu

Çarşamba Çayı, Konya ilinde bulunan bir akarsu. Bozkır ilçesi sınırları içerisinde Karacahisar köyü yakınlarında doğar, Mavi Boğaz'da Beyşehir Gölü'nden gelen kanal ile birleşir. Çumra ilçesinde kollara ayrılır ve Karakaya'da bataklıklarda sonlanır. Üzerinde Apa Barajı yer alır. 105 km uzunluğundadır. Konya ilinin tarımsal sulamasında önemli bir yer tutmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çibit (köy)</span>

Çibit (Rusça:Чибит) — Altay Cumhuriyetinin Ulagan ilçesinde bir köy. Yine aynı adla anılan Çibit akarsuyu yanındadır. 1801 yılında Türkleri Hristiyanlaştırmak isteyen Rus misyoneleri tarafından kurulduğu belirtilir.

Biy Rusça: Бия)— Altay Cumhuriyeti ve Altay krayında, Ob akarsuyunun büyük kollarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Ondoy ilçesi</span>

Ondoy ilçesi — Rusya içindeki özerk Türk ülkesi Altay Cumhuriyetinde merkezi Ondoy köyü olan ilçe düzeyinde idari birim, bölge.

Erzin akarsuyu- Güney Sibirya'da Tıva Cumhuriyeti Erzin koşununda Tes Hem adlı akarsuyun sağ kolu akarsu. Akarsu uzunluğu 139 km, havzası 4390 km²dir.

Biçe Möngün Tayga, Tuva Cumhuriyeti'nin Möngün Tayga bölgesi ile Moğolistannın kuzeyinde Tandı dağları silsilesinde bir sınır dağ sırtı.

Kurttug Şivi veya Kurtluk Şibi, Tuva Cumhuriyeti'nin Biğkem bölgesi kuzeyinde Krasnoyarsk krayı sınırında dağ.

Öök veya Eğik, Tuva Cumhuriyeti'nin Biğkem bölgesi kuzeyinde dağ.

Üd veya Üde, Tuva Cumhuriyeti'nin Totu bölgesi doğusunda ve İrkut oblastı sınırındaki dağ.

<span class="mw-page-title-main">Aksu (Çu)</span> Kırgızistan ve Kazakistanda bir nehir, Çu Nehrinin sağ kolu

Aksu Kırgızistan'ın Çuy İli‘ne bağlı Moskova ilçesi ve Kazakistan‘ın Jambıl Eyaleti'ne bağlı Şu İlçesi‘nden akan bir nehirdir. Çu Nehri'nin sağ koludur.