İçeriğe atla

Çeçenistan Millî Kütüphanesi

Koordinatlar: 43°19′27″K 45°41′5″D / 43.32417°K 45.68472°D / 43.32417; 45.68472
Ülke Çeçenistan,
 Rusya
TürMillî kütüphane
Kuruluş1904
Koleksiyon
Toplanan öğelerkitaplar, dergiler, gazeteler
Boyut1.5 milyon kaynak
Erişim ve kullanım
Üyeler6000
Diğer bilgiler
MüdürSatsita İsrailova
Kadro120
Websitehttp://www.biblioteka-chr.ru


Çeçenistan Abuzar Aydamirov Millî Kütüphanesi, 1904'te kurulan, Grozni'nin ilk halk kütüphanesidir. Abuzar Aydamurov'un adına kurulmuştur.

Tarihçe

Kuruluşu

"Çehov Meydanı". SSCB'nin sanatsal işaretli zarfı, Grozni (1971)

Çeçenistan Millî Kütüphanesi, Grozni'deki Puşkin Okulu öğretmenlerinin çabaları ve kasaba halkının bağışları sayesinde Ekim 1904'te açıldı. Sovyet yönetiminin kurulmasından önce, kütüphane Grozni'deki birkaç kültür kurumundan biriydi. 1917 yılından önce kurum, 14 binden fazla kitap ve dergiye sahipti, 1172 okuyucu tarafından ziyaret ediliyordu.[1]

1920'de kütüphane devlet fonuna aktarıldı. Kütüphane, eskiden ayrı bir idari birim olan Grozni'nin Çeçen Özerk Oblastı'na dahil olmasından sonra bölge kütüphanesi statüsüne kavuştu.[1]

1934'te Çeçen ve İnguş özerk bölgeleri, Çeçen-İnguş Özerk Oblastı adı altında birleştirildi. 1936'da Çeçen-İnguş Oblastı bir cumhuriyete dönüştürüldü ve kütüphane "cumhuriyet kütüphanesi" statüsüne kavuştu.[2]

İkinci Dünya Savaşı

Ocak 1943'te İkinci Dünya Savaşı'nın Doğu Cepshesi'nin Çeçen-İnguş sınırlarına yaklaşması nedeniyle kütüphane geçici olarak çalışmalarını durdurdu. Kütüphane aynı yılın Eylül ayında yeniden açıldı. Çeçenlerin ve İnguşların sürgün edildiği yıllarda çalışanlar kütüphanede saklandılar ve yıkıma maruz kalan Çeçen ve İnguş dillerinde büyük miktarda edebî birikimi korumayı başardılar.[1]

Savaş sonrası dönem

"Çehov adlı kütüphane". SSCB'nin sanatsal işaretli zarfı, Grozni (1985)

11 Temmuz 1945 tarihinde Anton Çehov'un 40. ölüm yıl dönümü nedeniyle kütüphaneye onun adı verildi. 1964'te İnna Fyodorovna Golikova kütüphanenin müdürü oldu. Ocak 1966'da Çehov meydanında ek olarak yeni bir kütüphane binası açıldı.[1]

1980'lerde, kütüphane yılda 35 bin adet kitap, 60 gazete ve 485 dergi aldı. 1990'ların başında, kütüphanenin toplam varlığı 2.65 milyon belgeye ulaştı. Bu belgeleri benzersiz yayınlar, Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi üyesi sosyalist ülkelerin tam patentleri ve nadir olarak bulunan yaklaşık 10 bin adet bibliyografik yayın oluşturuyordu.[1]

Uzun yıllar boyunca kütüphane, Krasnodar Kültür Enstitüsü, Dağıstan Üniversitesi ve Moskova Kültür Enstitüsü'nün kütüphane bölümleri öğrencilerinin uygulamalarının temelini oluşturdu.[1]

Sovyet sonrası dönem

Çeçenistan Millî Kütüphanesi

1993 yılında tarih bilimleri kandidatı Edilbek Hasmagomadov kütüphane müdürlüğüne atandı.[3]

1994-1995'teki çatışmaların bir sonucu olarak, kütüphane tamamen tahrip edildi, yağmalandı ve yakıldı.[1] Kütüphane, şehrin stadyumuna ait tribününün altındaki uygun olmayan alanlarda çalışmalarına yeniden başladı.

12 Aralık 1995'te, Çeçenistan Ulusal Uyanış Hükûmeti'nin bir kararıyla kütüphaneye Çeçenistan Millî Kütüphanesi statüsü verildi.

Kütüphanenin yeni fonu Dağıstan, Kabardino-Balkarya, Stavropol ve Moskova kütüphaneleri tarafından bağışlanan eserlerle dolduruldu. Ayrıca Çeçenistan'ın faal kütüphaneleri de yardımcı oldu. Başta Grozni olmak üzere Çeçenistan ve diğer yerleşim yerlerinden birçok sakin kitap bağışında bulundu.[1]

Millî Kütüphane, 2005 yılından bu yana Cumhuriyet Sanat ve Kültür Merkezi binasının ikinci katında yer almaktadır. Kütüphanenin kitap fonu bu zamana kadar 23 bin kopyaya ulaşmış ve, yıllık ortalama okuyucu sayısı 3 bin kişiyi aşmıştır.[1]

23 Mart 2013'te Grozni'nin merkezinde yeni bir kütüphane binası açıldı. Toplamda 13 bin metrekarelik alana yayılan bu bina 30 Ekim 2013'te Çeçenistan Halk Yazarı Abuzar Aydamirov'un 80. doğum günü nedeniyle "Çeçenistan Abuzar Aydamirov Millî Kütüphanesi" adını almıştır.[4]

2013 yılında Nalçik'te düzenlenen "Kuzey Kafkasya Mimarisinde Gelenekler ve Yenilikler" festivalinde, Çeçenistan Millî Kütüphanesi binası projesi “İnşaat” kategorisinde ödül almıştır.[5][6][7][8][9][10][11]

Mart 2017'de kütüphanenin elektronik fonlarına erişim açıldı.[12]

Çeçenistan Millî Kütüphanesi kış bahçesi.

Kütüphane müdürleri

  • İvan Vasileviç Sergeyev (1934-1964)
  • İnna Fyodorovna Golikova (1964-1978)
  • Polina Sergeyevna Gorbunova (1978-1980)
  • Tamara Patsevna Gabisova (1980-1993)
  • Edilbek Hamidoviç Hasmagomadov (1993-2014)
  • Satsita Magomedovna İsrailova[13] (2014- günümüz)

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g h i "Национальная библиотека ЧР". 29 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  2. ^ "Azərbaycan Kitabxana Ensiklopediyası. Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, M.F.Axundzadə adına Milli Kitabxana" (PDF) (Azerice). Bakü. s. 195. 22 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). 
  3. ^ "Директор главной библиотеки Чечни рассказал, почему не считает интернет конкурентом". Российская газета (Rusça). 15 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  4. ^ "Национальной библиотеке ЧР присвоено имя А. Айдамирова". 29 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "Здание Национальной библиотеки — лучшее на Северном Кавказе". vesti95.ru. 10 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  6. ^ @novate. "10 самых необычных и знаковых библиотек в России". NOVATE. 16 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  7. ^ "Топ-10 знаковых современных библиотек России | Cовременное искусство | contemporary art". art-veranda.ru. 10 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  8. ^ "Национальная библиотека Чечни победила в конкурсе "Традиции и новаторство в архитектуре Северного Кавказа"". old.memo.ru (Rusça). 29 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  9. ^ "Национальная библиотека Чечни признана лучшей постройкой Северного Кавказа". Юга.ру (Rusça). 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  10. ^ "Лучшей постройкой Северного Кавказа признали здание Национальной библиотеки Чечни". newizv.ru. 27 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  11. ^ "Национальная библиотека Чеченской Республики признана лучшей постройкой Северного Кавказа". ИА Чечня Сегодня (Rusça). 4 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  12. ^ "Заместитель председателя Правительства РФ Ольга Голодец во главе делегации руководства федеральных органов исполнительной власти социального блока и Минкавказа России посетила Чеченскую Республику". 2 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  13. ^ "ГБУ «НАЦИОНАЛЬНАЯ БИБЛИОТЕКА ЧР ИМЕНИ АБУЗАРА АБДУЛХАКИМОВИЧА АЙДАМИРОВА»". 20 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Cevher Dudayev</span> Çeçen asker ve siyasetçi

Cevher Musayeviç Dudayev, Sovyet Hava Kuvvetleri generali olmuş Çeçen lider. 1991'den 1996'daki ölümüne kadar Kuzey Kafkasya'da ayrılıkçı bir bölge olan Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanlığını yapmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Grozni</span> Rusyaya bağlı Çeçenistanın başkenti

Grozni Rusya'nın Çeçen Cumhuriyeti'nin başkentidir. Şehir Sunja Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Şehrin ismi Rus çarı Korkunç İvan'a ithafen Grozni olarak seçilmiştir. Eski isimleri ise Süncekale ve Cevherkale'dir. Yüzölçümü 324,16 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarıyla 271.573'tür. 2010 nüfus sayımına göre, nüfusu 271.573 olan nüfusu, 2002 nüfus sayımına göre 210.720 olan nüfusuna kıyasla artmış olsa da, 1989 nüfus sayımına göre 399.688 olan nüfusun sadece üçte ikisi kaydedilmiştir. 1870'e kadar Rusça: Groznaya olarak bilinirdi.

<span class="mw-page-title-main">Çeçenistan</span> Rusya Federasyonunda idari bir bölge

Çeçenistan, resmî adıyla Çeçen Cumhuriyeti, yaygın olarak bilinen şekliyle Çeçenya, Rusya Federasyonu'nun federal bölgelerinden (cumhuriyet) birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Kütüphane</span> kitaplar, el yazmaları, ses kayıtları veya filmler gibi edebi, müzikal, sanatsal veya referans materyallerinin koleksiyonuyla ilgilenen bir kurum

Kütüphane anlamına gelen ve genellikle Batı dünyasında yaygın olarak kullanılan ‘bibliothek’ kelimesinin aslı Eski Yunancadır ve biblion kitap, baskılı ürünlerin saklandığı yer demektir. Türkçedeki kütüphane ise, Farsça ve Arapça kökenli kütüb (kitaplar) ile Farsça hane (ev) sözcüklerinden türemiştir ve kitapların evi anlamına gelmektedir. Her iki dilde de kütüphane terimi, kitapların saklandığı yer anlamında kullanılmaktadır.“Kütüphaneler, elde edilen bilginin toplanması, depolanması ve dağıtılması fonksiyonlarını gören hizmet işletmeleridir” Toplumsal gereksinimleri karşılamak için kurulan kütüphaneler, her türlü kayıtlı bilgi kaynağını bilgi gereksinimi olan kullanıcıya etkin biçimde sunar böylece bağlantı işlevini sağlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Millî Kütüphane (Türkiye)</span> ulusal kütüphane

Millî Kütüphane, dünyada var olan benzerleri gözetilerek 1946 Ankara'da kurulmuş olan Türkiye'nin ulusal kütüphanesi.

<span class="mw-page-title-main">Amasya Üniversitesi</span> Amasyada kurulu devlet üniversitesi

Amasya Üniversitesi, 17 Mart 2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 15 yeni üniversite kurulması hakkındaki 5467 Sayılı Kanun ile Amasya’da kurulmuş bir Devlet Üniversitesidir.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Çeçen Savaşı</span> Rusya Federasyonu ile Çeçen İçkerya Cumhuriyeti arasındaki, Aralık 1994ten Ağustos 1996ya kadar süren savaş

Birinci Çeçen Savaşı, diğer adıyla Çeçenistan Savaşı, Rusya Federasyonu ile Çeçen İçkerya Cumhuriyeti arasındaki, Aralık 1994'ten Ağustos 1996'ya kadar süren savaştır. 1994–1995 yıllarında, özellikle Grozni Muharebesi'nde zirveye ulaşan başlangıç harekâtından sonra Rus kuvvetleri, Çeçenistan'ın dağlık bölgelerinin kontrolünü ele geçirmeye çalıştı ancak daha üst konumda olduğu asker sayısı, silah gücü, yakın hava desteği gibi faktörlere rağmen, Çeçen gerilla savaşı ve düz arazilere yapılan baskınlar nedeniyle geri çekildi. Bunlar sonucunda oluşan Rus kuvvetlerindeki geniş çaplı demoralizasyon ve Rus kamuoyunun savaşa yönelik yaygın karşıtlığı, Boris Yeltsin hükûmetinin 1996'da Çeçenlerle ateşkes ilan etmesine ve bundan bir yıl sonra barış antlaşması imzalamasına neden oldu.

<span class="mw-page-title-main">Fransa Millî Kütüphanesi</span> Pariste bulunan ulusal kütüphane

Fransa Millî Kütüphanesi, Fransa'nın başkenti Paris'te bulunan ulusal kütüphanedir. Birkaç yüzyıl boyunca yapılan koleksiyonları koruyan ve Fransa'da yayımlanan tüm yayınları toplamaktan sorumlu olan Fransız kurumudur. 1994 yılında şu anki adıyla yeniden teşkil edilen BnF, kamu kurum statüsüne sahiptir. Gallica adlı internet kütüphanesi vardır. Fransa'nın en önemli kütüphane olan BnF, aynı zamanda dünyanın en önemli kütüphanelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">İzmir Milli Kütüphane</span>

İzmir Millî Kütüphane, İzmir'in Konak ilçesinde, adını verdiği Millî Kütüphane Caddesi'ndeki tarihi binada hizmet veren ve Türkiye'nin Millî adını taşıyan ilk kütüphanesidir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Millî Kütüphanesi</span>

Azerbaycan Millî Kütüphanesi Azerbaycan'ın ulusal kütüphanesidir. Azerbaycan'ın ve Kafkaslar'ın en büyük ve en önemli kütüphanelerinden olan Azerbaycan Millî Kütüphanesi başkent Bakü'de bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi</span>

Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi; Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunan bir halk kütüphanesidir. Bugün, tarihi Saraçoğlu Mahallesi projesinde sosyal tesis ihtiyacını karşılamak adına inşa edilmiş olan binada hizmet vermekte olan kütüphane; Kızılay semtindeki Kumrular Sokak'ta yer alır. Ankara'daki halk kütüphaneleri arasında en çok ziyaret edilen ve 500 bini aşkın materyalle en geniş koleksiyona ev sahipliği yapan kütüphanedir.

<span class="mw-page-title-main">1944 Sürgün Mağdurlarına Anıt</span>

1944 Sürgün Mağdurlarına Anıt 1940-1944 Çeçenistan Ayaklanması sonrası Josef Stalin'in Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri olduğu dönemdeki Sovyetler Birliği yönetiminin Şubat 1944'te Orta Asya'ya zorunlu göç sırasında ve sonrasında Çeçen kurbanlarını anmak için 1992 yılında açılan Çeçenistan'nın başkenti Grozni'nin merkezinde bulunan anıt.

Maya Kuliyeva Türkmen Millî Konservatuvarı, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir konservatuvardır. 2 Haziran 1993 tarihinde Türkmenistan cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov'un 1403. no'lu kararnamesi kurulmuş olup Aşkabat Devlet Konservatuvarı'nın yerini almıştır. Günümüzde Türkmenistan'ın önde gelen yükseköğretim kurumlarından biridir.

Ulusal Elektronik Kütüphane, İnternet kullanıcılarının Rus kütüphaneleri, müzeleri ve arşivlerindeki sayısallaştırılmış kitaplara, gazetelere ve dergilere erişmesini sağlayan, Rusya Kültür Bakanlığı tarafından finanse edilen bir dijital kütüphanedir. Ulusal Elektronik Kütüphane, taranan ve optik karakter tanıma kullanarak metne dönüştürülen, dijital veritabanında saklanan kitapların ve dergilerin tam metninde arama yapan bir hizmettir. 2015 yılında dijital kütüphanede 1.671.878 kitap yayımlanmıştır. İOS ve Android mobil uygulamaları mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Arena</span>

Ahmet Arena, Çeçenistan'ın Grozni kentinde bulunan ve adını Çeçenistan'ın eski Cumhurbaşkanı Ahmet Kadırova'nın adını taşıyan çok amaçlı bir stadyumdur. Grozni şehrinde, Umar Sadaev Caddesi üzerinde bulunan, 30.597 seyirci kapasitelidir. 2006-2011'de inşa edildi. Mayıs 2011'de tamamlandı ve daha çok futbol maçları için kullanılmaktadır. Stadyum, RFK Ahmat'ın iç saha maçlarına ev sahipliği yapıyor. Stadyum 30.000 seyirci kapasiteli olarak tasarlandı. FC Terek'in stadyumu olarak Sultan Bilimkhanov Stadyumu'nun yerini aldı. Açılış 11 Mayıs 2011'de gerçekleşti ve Kafkasya takımları arasında Dünya yıldızları takımına karşı bir maç gerçekleşti.

Hansultan Çapayeviç Daçiyev, II. Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu'ya hizmet etmiş Çeçen süvari. 15 Ocak 1944'te Sovyetler Birliği Kahramanı unvanıyla ödüllendirildi, ancak daha sonra Çeçen etnik kökeninden dolayı Celal-Abad'a sürüldü; Lavrenti Beriya'ya Çeçen halkının haklarının geri verilmesini talep eden bir mektup yazdıktan sonra güveni kötüye kullanma suçundan tutuklandı ve yirmi yıl hapis cezasına çarptırıldı. Tutuklandıktan sonra askerî madalyaları elinden alındı ve Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı iptal edildi. Sonunda serbest bırakıldı ve 1985'te beraat etti. Ardından unvanı Mihail Gorbaçov tarafından yeniden verildi.

Havaci Muhamed-Mirzayev İkinci Dünya Savaşı sırasında 15 Ocak 1944 tarihinde Sovyetler Birliği Kahramanı unvanını alan bir Çeçen süvari askeri.

<span class="mw-page-title-main">Çeçenistan Ulusal Müzesi</span>

Çeçenistan Ulusal Müzesi Grozni'de bulunan Çeçen kültür ve tarih müzesi. Müzenin ayrıca Çeçenistan genelinde beş şubesi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Talkhig Şalinski</span>

Talkhig Şalinski - Kuzey Kafkasya İmamlığı uyruklu devlet adamı ve topçu komutanı. Çeçenya naibi. Kurçaloy teip'ine mensuptur. Kafkas Savaşı'na katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bersa-Şeyh</span>

Bersa-Şeyh, doğumda Duça, Timirbulat'ın ve Çilla’nın oğlu. Çeçenlerin Nahç-Mohka İslamlaştırılmasında büyük bir rol oynadı. Çeçenistan’daki ilk İslam vaizlerinden biri. Bersa-Şeyh, Kurçaloy Çeçen boyundan geliyordu.